Visste du at alle artikler i denne wikien er under kontinuerlig utvikling?
Er det noe du ønsker å skrive om eller omskrive? Registrer deg som bruker og bli med på laget!
Har du mindre korrigeringer eller supplerende opplysninger? Ta kontakt med oss på Norsk lokalhistorisk institutt!

Krundalen skule

Fra lokalhistoriewiki.no
Hopp til: navigasjon, søk

Krundalen skule er ein nedlagd skulekrins og folkeskule i Jostedalen i Luster kommune, Sogn og Fjordane. På 1700-talet var Jostedal prestegjeld delt i to skulekrinsar, og midt på 1800-talet vart dei delte opp i fem krinsar. Ein av dei var Krundalen krins, som femnde om matrikkelgardane Bergset, Grov, Snøtun, Kruna, Hellegård og Haugen, dermed òg Gjerde i hovuddalføret, som i dag er bygdesentrum i Jostedalen. Krinsen grensa i sør til Kreken krins og i nord til Mjølverdalen krins.

Skulehus 1898

Krundalen var den siste av skulekrinsane i Jostedalen som fekk fastskule. Ei tid var omgangsskulen i krinsen delt i to, i ’heimste’ og ’fremste’ delen av dalen der skiljet gjekk mellom Kruna og Øygarden. Men med utvida skuletid vart det stadig vanskelegare å få leigd høveleg husrom til skulen gjennom vinteren.

I april 1897 vart kommunestyret i Jostedalen og forstandarskapet i den nyskipa Jostedal sparebank samde om at kommunen fekk overta bygningen i Jostedal prestegard som hadde høyrt til det nedlagde Jostedal bygdemagasin. Magasinbygningen vart så flytt til garden Snøtun i Krundalen og bygt om til skulehus i 1898.

Nytt skulehus og nedlegging

Hausten 1959 vart eit nytt skulehus for krinsen teke i bruk på Snøtun, eit par hundre meter aust for det gamle. Men skulehuset fekk eit kort liv som folkeskule. I 1963 vart elevtalet så lågt at det gjekk mot udelt skule i krinsen, så etter ynske frå ei rad foreldre vart borna overførte til Kreken skule frå hausten 1963, som dermed vart tredelt. Den nye skulebygningen i Krundalen var nokre år nytta til leirskule og har frå 1990 vore hovudkvarter og kurssenter for bedrifta Jostedalen breførarlag.

Då Krundalen skule vart lagt ned i 1963 hadde Jostedal kommunestyre alt (desember 1962) etter lang strid vedteke å samle alle dei fem krinsane i ein ny sentralskule. Den nye Jostedal skule stod ferdig på Bjørk i Krekagrendi i 1968.

Det gamle skulehuset

Då den nye skulen i Krundalen stod ferdig i 1959, vende Jostedal historielag seg til kommunen for å få overta den gamle skulebygningen, og i 1963 fekk laget gratis overta skulehuset med innbu. Historielaget fekk kjøpt ei tomt til skulehuset ved Jostedal prestegard, opphavleg med tanke på å byggje opp eit bygdetun. Skulehuset vart teke ned i 1978 og lagra. I 1989 var det så oppsett på tomta der det no står som eit lite skulemuseum i Jostedalen, berre eit steinkast frå der bygningen før stod som magasin.

Arkiv

Kjelder og litteratur

  • Øvregard, Kåre. (1996). Skulen i Luster gjennom 250 år. Kulturhistoriske glimt frå skulen sitt arbeid i dei ulike krinsane. Gaupne: Luster kommune, s. 316 og 323-325.
  • Møtebøker for Jostedal formannskap, Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
  • Møtebøker for Jostedal historielag

Koordinater: 61.636111° N 7.2175° Ø