Åsta Holth (1904–1999) - Sideversjonshistorikk

Niillas4 på 16. apr. 2026 kl. 21:11

2026-04-16T21:11:43Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. apr. 2026 kl. 21:11
Linje 12:		Linje 12:
	==Liv og virke==		==Liv og virke==

	Ho vaks opp på finnetorpet [[Sør-Revholt]] på [[Grue Finnskog]] ~~som del av~~ ein stor syskenflokk. Det var trange kår, og som fjortenåring fekk ho sin første jobb som hushjelp. Det var hardt arbeid der klasseforskjellane mellom tenestefolk og arbeidsgjevarar var tydelege. Som ho skreiv i ''Piga'' i 1979: «...det skein igjennom ... at Finnskogen, det var ei grend av mindreverdige. ... Dei sa det ikkje med reine ord, men på eit eller anna vis fekk dei meg til å kjenne meg mindreverdig.».<ref>Holth 1979: 45.</ref> Då ho seinare skreiv eit skodespel med ~~replikker~~ henta frå denne tida vart det avvist som overdrive og karikert; kritikarane kunne ikkje tru at det hadde vore så ille.		Ho vaks opp på finnetorpet [[Sør-Revholt]] på [[Grue Finnskog]] i ein stor syskenflokk. Det var trange kår, og som fjortenåring fekk ho sin første jobb som hushjelp. Det var hardt arbeid der klasseforskjellane mellom tenestefolk og arbeidsgjevarar var tydelege. Som ho skreiv i ''Piga'' i 1979: «...det skein igjennom ... at Finnskogen, det var ei grend av mindreverdige. ... Dei sa det ikkje med reine ord, men på eit eller anna vis fekk dei meg til å kjenne meg mindreverdig.».<ref>Holth 1979: 45.</ref> Då ho seinare skreiv eit skodespel med replikkar henta frå denne tida, vart det avvist som overdrive og karikert; kritikarane kunne ikkje tru at det hadde vore så ille.

	Ho klarte å få seg ~~meire~~ skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n ~~fulgte~~ hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar ~~trakk~~ ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive ~~trakk~~ ho mot den store verda.		Ho klarte å få seg meir skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n følgde hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar drog ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive drog ho mot den store verda.Det var som dramatiker ho byrja, med sitt første skodespel for amatørteater i 1929. Det hadde tittelen ''I Luråsen'' og vart publisert av [[Noregs ungdomslag]]. Det kom fleire slike, men i dag er dette ein mindre kjend del av forfattarskapet. Frå 1935 levde ho dels av skrivinga, mellom anna ved å skrive noveller for ukeblad. Særleg i ''[[Arbeidermagasinet]]'' fekk ho inn ein del. Somme av dei var underteikna med Åsta Paavolainen, slekta sitt finske namn; andre med Åsta Holth etter torpet Sør-Revholt. </onlyinclude>Ho sa sjølv om skrivemåten: «Visst er Holth eit jålet namn, med den h'en hengt på. Men det var mote den gongen far min forkorta Revholt.».<noinclude><ref>Holth 1979: 44.</ref></noinclude>

	<onlyinclude>Det var som dramatiker ho byrja, med sitt første skodespel for amatørteater i 1929. Det hadde tittelen ''I Luråsen'', og vart publisert av [[Noregs ungdomslag]]. Det kom fleire slike, men i dag er dette ein mindre kjend del av forfattarskapet. Frå 1935 levde ho dels av skrivinga, mellom anna ved å skrive noveller for ukeblad. Særleg i ''[[Arbeidermagasinet]]'' fekk ho inn ein del. Somme av dei var underteikna med Åsta Paavolainen, slekta sitt finske namn; andre med Åsta Holth etter torpet Sør-Revholt. </onlyinclude>Ho sa sjølv om skrivemåten: «Visst er Holth eit jålet namn, med den h'en hengt på. Men det var mote den gongen far min forkorta Revholt.».<noinclude><ref>Holth 1979: 44.</ref></noinclude>		<onlyinclude>Den første boka ho gav ut, var novellesamlinga ''Gamle bygdevegen'' frå 1944. Dette er framleis ein klassikar, med nokre av dei finaste finnskogsforteljingane ho skreiv. Som lyrikar debuterte ho i 1946 med diktsamlinga ''Porkkalafela''. </onlyinclude>

	<onlyinclude>Den første boka ho gav ut var novellesamlinga ''Gamle bygdevegen'' frå 1944. Dette er framleis ein klassikar, med nokre av dei finaste finnskogsforteljingane ho skreiv. Som lyrikar debuterte ho i 1946 med diktsamlinga ''Porkkalafela''. </onlyinclude>

	Etter krigen flytte ho attende til Finnskogen, der ho var lærarvikar og dreiv ein kafé ved sidan av skrivinga. Ho heldt fram med noveller, og arbeidde òg med sin første roman. ''Kornet og freden'' kom i 1955, og vart det litterære gjennombrotet hennar. Den var basert på stoff ho fann då ho granska farsslekta si. Romanen vart utvida til ein trilogi med ''Steinen blømer'' frå 1963 og ''Kapellet'' frå 1967. Historia følger eit finsk par og deira etterkomarar frå 1600-talet fram til hennar eiga tid. Ho tok òg for seg morsslekta [[Plahte]], og det kom det nok ein trilogi ut av: ''Gullsmeden'' frå 1958, ''Presten'' frå 1971 og ''Johannes'' frå 1975. Her er det i stor grad kvinnene som står i sentrum, i skildringar av hardt slit, men òg av kjærleiken til jorda og dyra.		Etter krigen flytte ho attende til Finnskogen, der ho var lærarvikar og dreiv ein kafé ved sidan av skrivinga. Ho heldt fram med noveller, og arbeidde òg med sin første roman. ''Kornet og freden'' kom i 1955, og vart det litterære gjennombrotet hennar. Den var basert på stoff ho fann då ho granska farsslekta si. Romanen vart utvida til ein trilogi med ''Steinen blømer'' frå 1963 og ''Kapellet'' frå 1967. Historia følger eit finsk par og deira etterkomarar frå 1600-talet fram til hennar eiga tid. Ho tok òg for seg morsslekta [[Plahte]], og det kom det nok ein trilogi ut av: ''Gullsmeden'' frå 1958, ''Presten'' frå 1971 og ''Johannes'' frå 1975. Her er det i stor grad kvinnene som står i sentrum, i skildringar av hardt slit, men òg av kjærleiken til jorda og dyra.

Niillas4 på 16. apr. 2026 kl. 18:28

2026-04-16T18:28:33Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. apr. 2026 kl. 18:28
Linje 22:		Linje 22:
	Etter krigen flytte ho attende til Finnskogen, der ho var lærarvikar og dreiv ein kafé ved sidan av skrivinga. Ho heldt fram med noveller, og arbeidde òg med sin første roman. ''Kornet og freden'' kom i 1955, og vart det litterære gjennombrotet hennar. Den var basert på stoff ho fann då ho granska farsslekta si. Romanen vart utvida til ein trilogi med ''Steinen blømer'' frå 1963 og ''Kapellet'' frå 1967. Historia følger eit finsk par og deira etterkomarar frå 1600-talet fram til hennar eiga tid. Ho tok òg for seg morsslekta [[Plahte]], og det kom det nok ein trilogi ut av: ''Gullsmeden'' frå 1958, ''Presten'' frå 1971 og ''Johannes'' frå 1975. Her er det i stor grad kvinnene som står i sentrum, i skildringar av hardt slit, men òg av kjærleiken til jorda og dyra.		Etter krigen flytte ho attende til Finnskogen, der ho var lærarvikar og dreiv ein kafé ved sidan av skrivinga. Ho heldt fram med noveller, og arbeidde òg med sin første roman. ''Kornet og freden'' kom i 1955, og vart det litterære gjennombrotet hennar. Den var basert på stoff ho fann då ho granska farsslekta si. Romanen vart utvida til ein trilogi med ''Steinen blømer'' frå 1963 og ''Kapellet'' frå 1967. Historia følger eit finsk par og deira etterkomarar frå 1600-talet fram til hennar eiga tid. Ho tok òg for seg morsslekta [[Plahte]], og det kom det nok ein trilogi ut av: ''Gullsmeden'' frå 1958, ''Presten'' frå 1971 og ''Johannes'' frå 1975. Her er det i stor grad kvinnene som står i sentrum, i skildringar av hardt slit, men òg av kjærleiken til jorda og dyra.

	Ho vart i 1948 vald inn i heradsstyret i Grue for [[Norges Kommunistiske Parti]], og der satt ho til 1963. 1954–1957 var ho vararepresentant for NKP til Stortinget frå Hedmark.		Ho vart i 1948 vald inn i heradsstyret i Grue for [[Norges Kommunistiske Parti]], og der satt ho til 1963. 1954–1957 var ho vararepresentant for NKP til Stortinget frå Hedmark.<ref>https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=HOV</ref>

	I 1957 kom barneboka ''Fem år på Nuttila'', som i 1977 vart dramatisert for skulefjernsynet. Romanen ''Fattigmanns kokebok'' fortel om livet på eit småbruk, og i sjølvbiografien ''Piga'' fortel ho om sitt eige slit, men òg om gleda i livet. I 1987 kom romanen ''Volva'', der ho tok for seg mystikken som står sterkt i den skogfinske kulturen. I romanen ''Den blå hesten'' frå 1990 tok ho opp kvinnesak att i ei fortelking om ei kvinne som ikkje var tilfreds med å stelle heime, men måtte finne ein måte å nytte evnene sine utanfor garden.		I 1957 kom barneboka ''Fem år på Nuttila'', som i 1977 vart dramatisert for skulefjernsynet. Romanen ''Fattigmanns kokebok'' fortel om livet på eit småbruk, og i sjølvbiografien ''Piga'' fortel ho om sitt eige slit, men òg om gleda i livet. I 1987 kom romanen ''Volva'', der ho tok for seg mystikken som står sterkt i den skogfinske kulturen. I romanen ''Den blå hesten'' frå 1990 tok ho opp kvinnesak att i ei fortelking om ei kvinne som ikkje var tilfreds med å stelle heime, men måtte finne ein måte å nytte evnene sine utanfor garden.

Niillas4 på 16. apr. 2026 kl. 18:27

2026-04-16T18:27:24Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. apr. 2026 kl. 18:27
Linje 20:		Linje 20:
	<onlyinclude>Den første boka ho gav ut var novellesamlinga ''Gamle bygdevegen'' frå 1944. Dette er framleis ein klassikar, med nokre av dei finaste finnskogsforteljingane ho skreiv. Som lyrikar debuterte ho i 1946 med diktsamlinga ''Porkkalafela''. </onlyinclude>		<onlyinclude>Den første boka ho gav ut var novellesamlinga ''Gamle bygdevegen'' frå 1944. Dette er framleis ein klassikar, med nokre av dei finaste finnskogsforteljingane ho skreiv. Som lyrikar debuterte ho i 1946 med diktsamlinga ''Porkkalafela''. </onlyinclude>

	Etter krigen flytte ho attende til Finnskogen, der ho var lærarvikar og dreiv ein kafé ved sidan av skrivinga. Ho ~~haldt~~ fram med noveller, og arbeidde òg med sin første roman. ''Kornet og freden'' kom i 1955, og vart det litterære gjennombrotet hennar. Den var basert på stoff ho fann då ho granska farsslekta si. Romanen vart utvida til ein trilogi med ''Steinen blømer'' frå 1963 og ''Kapellet'' frå 1967. Historia følger eit finsk par og deira etterkomarar frå 1600-talet fram til hennar eiga tid. Ho tok òg for seg morsslekta [[Plahte]], og det kom det nok ein trilogi ut av: ''Gullsmeden'' frå 1958, ''Presten'' frå 1971 og ''Johannes'' frå 1975. Her er det i stor grad kvinnene som står i sentrum, i skildringar av hardt slit, men òg av kjærleiken til jorda og dyra.		Etter krigen flytte ho attende til Finnskogen, der ho var lærarvikar og dreiv ein kafé ved sidan av skrivinga. Ho heldt fram med noveller, og arbeidde òg med sin første roman. ''Kornet og freden'' kom i 1955, og vart det litterære gjennombrotet hennar. Den var basert på stoff ho fann då ho granska farsslekta si. Romanen vart utvida til ein trilogi med ''Steinen blømer'' frå 1963 og ''Kapellet'' frå 1967. Historia følger eit finsk par og deira etterkomarar frå 1600-talet fram til hennar eiga tid. Ho tok òg for seg morsslekta [[Plahte]], og det kom det nok ein trilogi ut av: ''Gullsmeden'' frå 1958, ''Presten'' frå 1971 og ''Johannes'' frå 1975. Her er det i stor grad kvinnene som står i sentrum, i skildringar av hardt slit, men òg av kjærleiken til jorda og dyra.

	Ho vart i 1948 vald inn i heradsstyret i Grue for [[Norges Kommunistiske Parti]], og der satt ho til 1963.		Ho vart i 1948 vald inn i heradsstyret i Grue for [[Norges Kommunistiske Parti]], og der satt ho til 1963. 1954–1957 var ho vararepresentant for NKP til Stortinget frå Hedmark.

	I 1957 kom barneboka ''Fem år på Nuttila'', som i 1977 vart dramatisert for skulefjernsynet. Romanen ''Fattigmanns kokebok'' fortel om livet på eit småbruk, og i sjølvbiografien ''Piga'' fortel ho om sitt eige slit, men òg om gleda i livet. I 1987 kom romanen ''Volva'', der ho tok for seg mystikken som står sterkt i den skogfinske kulturen. I romanen ''Den blå hesten'' frå 1990 tok ho opp kvinnesak att i ei fortelking om ei kvinne som ikkje var tilfreds med å stelle heime, men måtte finne ein måte å nytte evnene sine utanfor garden.		I 1957 kom barneboka ''Fem år på Nuttila'', som i 1977 vart dramatisert for skulefjernsynet. Romanen ''Fattigmanns kokebok'' fortel om livet på eit småbruk, og i sjølvbiografien ''Piga'' fortel ho om sitt eige slit, men òg om gleda i livet. I 1987 kom romanen ''Volva'', der ho tok for seg mystikken som står sterkt i den skogfinske kulturen. I romanen ''Den blå hesten'' frå 1990 tok ho opp kvinnesak att i ei fortelking om ei kvinne som ikkje var tilfreds med å stelle heime, men måtte finne ein måte å nytte evnene sine utanfor garden.

EvaRogneflåten: /* Litteratur og kjelder */

2025-07-04T07:23:03Z

Litteratur og kjelder

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. jul. 2025 kl. 07:23
Linje 66:		Linje 66:
	* {{WP-lenke\|Åsta Holth\|nb}}.		* {{WP-lenke\|Åsta Holth\|nb}}.
	* Det norske Kongehus: Tildelinger av ordener og medaljer. [https://www.kongehuset.no/tildelinger.html?tid=28028&sek=27995&q=%C3%85sta+Holth&type=&aarstall= Tildeling av Kongens Fortjenstmedalje i gull til Åsta Holth, 01.07.1984].		* Det norske Kongehus: Tildelinger av ordener og medaljer. [https://www.kongehuset.no/tildelinger.html?tid=28028&sek=27995&q=%C3%85sta+Holth&type=&aarstall= Tildeling av Kongens Fortjenstmedalje i gull til Åsta Holth, 01.07.1984].
	* ''Åsta i våre hjerter : utgitt i anledning Åsta Holths 100-årsminne''~~. Utg~~. Finnetunet museum/Norsk skogsfinsk museum. Grue Finnskog. 2003. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2013073038005}}.		*Gjems, Sven R. (red.): ''Åsta i våre hjerter : utgitt i anledning Åsta Holths 100-årsminne''. Finnetunet museum/Norsk skogsfinsk museum. Grue Finnskog. 2003. ISBN 8291208026. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2013073038005}}.
	* Fyllingsnes, Ottar: ''Presidenten er død.'' Dag og Tid, 25.03.1999. {{Nb.no\|NBN:no-nb_digavis_dagogtid_null_null_19990325_38_12_1}}		* Fyllingsnes, Ottar: ''Presidenten er død.'' Dag og Tid, 25.03.1999. {{Nb.no\|NBN:no-nb_digavis_dagogtid_null_null_19990325_38_12_1}}

EvaRogneflåten: EvaRogneflåten flyttet siden Åsta Holth til Åsta Holth (1904–1999): Biografier bør ha fødsels- og evt. dødsdato

2025-07-01T13:46:27Z

EvaRogneflåten flyttet siden Åsta Holth til Åsta Holth (1904–1999): Biografier bør ha fødsels- og evt. dødsdato

← Eldre sideversjon

Sideversjonen fra 1. jul. 2025 kl. 13:46

EvaRogneflåten på 1. jul. 2025 kl. 13:46

2025-07-01T13:46:19Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jul. 2025 kl. 13:46
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Åsta Holt-museet.jpg\|Åsta Holth-museet vart opna i heimen hennar på Svullrya i 2004. Bysta utafor vart laga av [[Skule Waksvik]] i 1995.\|Siri Iversen\|2018}}</onlyinclude>		<onlyinclude>{{thumb\|Åsta Holt-museet.jpg\|Åsta Holth-museet vart opna i heimen hennar på Svullrya i 2004. Bysta utafor vart laga av [[Skule Waksvik]] i 1995.\|Siri Iversen\|2018}}</onlyinclude>
	{{thumb\|Høgåsen og Holt.jpg\|Åsta Holth og [[Ola Martinus Høgåsen\|Martinus Høgåsen]] på Hovden-stemne i Ørsta i 1960.\|Ole Arnfinn Torgersrud}}		{{thumb\|Høgåsen og Holt.jpg\|Åsta Holth og [[Ola Martinus Høgåsen\|Martinus Høgåsen]] på Hovden-stemne i Ørsta i 1960.\|Ole Arnfinn Torgersrud}}
	<onlyinclude>'''[[Åsta Holth]]''' (fødd [[13. februar]] [[1904]] på [[Svullrya]], død [[16. mars]] [[1999]] på [[Kongsvinger]]) var forfattar og [[skogfinner\|skogfinsk]] kulturformidlar.		<onlyinclude>'''[[Åsta Holth (1904–1999)\|Åsta Holth]]''' (fødd [[13. februar]] [[1904]] på [[Svullrya]], død [[16. mars]] [[1999]] på [[Kongsvinger]]) var forfattar og [[skogfinner\|skogfinsk]] kulturformidlar.
	</onlyinclude>		</onlyinclude>

Aslak Kittelsen på 23. mai 2025 kl. 08:44

2025-05-23T08:44:37Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. mai 2025 kl. 08:44
Linje 12:		Linje 12:
	==Liv og virke==		==Liv og virke==

	~~<onlyinclude>~~Ho vaks opp på finnetorpet [[Sør-Revholt]] på [[Grue Finnskog]] som del av ein stor syskenflokk. Det var trange kår, og som fjortenåring fekk ho sin første jobb som hushjelp. Det var hardt arbeid der klasseforskjellane mellom tenestefolk og arbeidsgjevarar var tydelege. ~~</onlyinclude>~~Som ho skreiv i ''Piga'' i 1979: «...det skein igjennom ... at Finnskogen, det var ei grend av mindreverdige. ... Dei sa det ikkje med reine ord, men på eit eller anna vis fekk dei meg til å kjenne meg mindreverdig.».<ref>Holth 1979: 45.</ref> Då ho seinare skreiv eit skodespel med replikker henta frå denne tida vart det avvist som overdrive og karikert; kritikarane kunne ikkje tru at det hadde vore så ille.		Ho vaks opp på finnetorpet [[Sør-Revholt]] på [[Grue Finnskog]] som del av ein stor syskenflokk. Det var trange kår, og som fjortenåring fekk ho sin første jobb som hushjelp. Det var hardt arbeid der klasseforskjellane mellom tenestefolk og arbeidsgjevarar var tydelege. Som ho skreiv i ''Piga'' i 1979: «...det skein igjennom ... at Finnskogen, det var ei grend av mindreverdige. ... Dei sa det ikkje med reine ord, men på eit eller anna vis fekk dei meg til å kjenne meg mindreverdig.».<ref>Holth 1979: 45.</ref> Då ho seinare skreiv eit skodespel med replikker henta frå denne tida vart det avvist som overdrive og karikert; kritikarane kunne ikkje tru at det hadde vore så ille.

	Ho klarte å få seg meire skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n fulgte hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar trakk ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive trakk ho mot den store verda.		Ho klarte å få seg meire skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n fulgte hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar trakk ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive trakk ho mot den store verda.
Linje 26:		Linje 26:
	I 1957 kom barneboka ''Fem år på Nuttila'', som i 1977 vart dramatisert for skulefjernsynet. Romanen ''Fattigmanns kokebok'' fortel om livet på eit småbruk, og i sjølvbiografien ''Piga'' fortel ho om sitt eige slit, men òg om gleda i livet. I 1987 kom romanen ''Volva'', der ho tok for seg mystikken som står sterkt i den skogfinske kulturen. I romanen ''Den blå hesten'' frå 1990 tok ho opp kvinnesak att i ei fortelking om ei kvinne som ikkje var tilfreds med å stelle heime, men måtte finne ein måte å nytte evnene sine utanfor garden.		I 1957 kom barneboka ''Fem år på Nuttila'', som i 1977 vart dramatisert for skulefjernsynet. Romanen ''Fattigmanns kokebok'' fortel om livet på eit småbruk, og i sjølvbiografien ''Piga'' fortel ho om sitt eige slit, men òg om gleda i livet. I 1987 kom romanen ''Volva'', der ho tok for seg mystikken som står sterkt i den skogfinske kulturen. I romanen ''Den blå hesten'' frå 1990 tok ho opp kvinnesak att i ei fortelking om ei kvinne som ikkje var tilfreds med å stelle heime, men måtte finne ein måte å nytte evnene sine utanfor garden.

	Dei finske tradisjonane går som ein raud tråd gjennom heile forfattarskapet, og Åsta Holth engasjerte seg òg på andre måtar i bevaring av tradisjonane. Ho var styremedlem på museet [[Finnetunet]], og testamenterte huset sitt dit. Ho teikna [[Finnskogsbunaden]] for menn og kvinner, og ho tok initiative til [[Finnskogdagene]] på Svullrya. Under denne festivalen vert Finnskogen kvart år utropt som [[Republikken Finnskogen\|republikk]], og Åsta Holth var livstidspresident for denne.		<onlyinclude>Dei finske tradisjonane går som ein raud tråd gjennom heile forfattarskapet, og Åsta Holth engasjerte seg òg på andre måtar i bevaring av tradisjonane. Ho var styremedlem på museet [[Finnetunet]], og testamenterte huset sitt dit. Ho teikna [[Finnskogsbunaden]] for menn og kvinner, og ho tok initiative til [[Finnskogdagene]] på Svullrya. Under denne festivalen vert Finnskogen kvart år utropt som [[Republikken Finnskogen\|republikk]], og Åsta Holth var livstidspresident for denne.</onlyinclude>

	Ho fekk kunstnarstipend gjennom mange år, og mottok mellom anna [[Kongens fortenstmedalje]] i gull, [[Sunnmørsprisen]] (1955), [[Melsom-prisen]] (1956, [[Gyldendals legat]] (1963), [[Språklig samlings litteraturpris]] (1964), [[Doblougprisen]] (1977), [[Norsk-finsk kulturpris]] (1992) og [[Hedmark fylkeskommunes kulturpris]] (1995). I 1994 vart ho ridder av 1. klasse av [[Finlands løves orden]].		Ho fekk kunstnarstipend gjennom mange år, og mottok mellom anna [[Kongens fortenstmedalje]] i gull, [[Sunnmørsprisen]] (1955), [[Melsom-prisen]] (1956, [[Gyldendals legat]] (1963), [[Språklig samlings litteraturpris]] (1964), [[Doblougprisen]] (1977), [[Norsk-finsk kulturpris]] (1992) og [[Hedmark fylkeskommunes kulturpris]] (1995). I 1994 vart ho ridder av 1. klasse av [[Finlands løves orden]].

Aslak Kittelsen: Hun var ikke nest yngst.

2025-05-23T08:42:46Z

Hun var ikke nest yngst.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. mai 2025 kl. 08:42
Linje 12:		Linje 12:
	==Liv og virke==		==Liv og virke==

	<onlyinclude>Ho vaks opp på finnetorpet [[Sør-Revholt]] på [[Grue Finnskog]] som ~~den nest yngste i~~ ein stor syskenflokk. Det var trange kår, og som fjortenåring fekk ho sin første jobb som hushjelp. Det var hardt arbeid der klasseforskjellane mellom tenestefolk og arbeidsgjevarar var tydelege. </onlyinclude>Som ho skreiv i ''Piga'' i 1979: «...det skein igjennom ... at Finnskogen, det var ei grend av mindreverdige. ... Dei sa det ikkje med reine ord, men på eit eller anna vis fekk dei meg til å kjenne meg mindreverdig.».<ref>Holth 1979: 45.</ref> Då ho seinare skreiv eit skodespel med replikker henta frå denne tida vart det avvist som overdrive og karikert; kritikarane kunne ikkje tru at det hadde vore så ille.		<onlyinclude>Ho vaks opp på finnetorpet [[Sør-Revholt]] på [[Grue Finnskog]] som del av ein stor syskenflokk. Det var trange kår, og som fjortenåring fekk ho sin første jobb som hushjelp. Det var hardt arbeid der klasseforskjellane mellom tenestefolk og arbeidsgjevarar var tydelege. </onlyinclude>Som ho skreiv i ''Piga'' i 1979: «...det skein igjennom ... at Finnskogen, det var ei grend av mindreverdige. ... Dei sa det ikkje med reine ord, men på eit eller anna vis fekk dei meg til å kjenne meg mindreverdig.».<ref>Holth 1979: 45.</ref> Då ho seinare skreiv eit skodespel med replikker henta frå denne tida vart det avvist som overdrive og karikert; kritikarane kunne ikkje tru at det hadde vore så ille.

	Ho klarte å få seg meire skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n fulgte hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar trakk ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive trakk ho mot den store verda.		Ho klarte å få seg meire skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n fulgte hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar trakk ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive trakk ho mot den store verda.

Aslak Kittelsen: /* Liv og virke */

2025-05-21T09:06:10Z

Liv og virke

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. mai 2025 kl. 09:06
Linje 12:		Linje 12:
	==Liv og virke==		==Liv og virke==

	<onlyinclude>Ho vaks opp på finnetorpet [[Sør-Revholt]] på [[Grue Finnskog]] som den nest yngste i ein stor syskenflokk. Det var trange kår, og som fjortenåring fekk ho sin første jobb som hushjelp. Det var hardt arbeid der klasseforskjellane mellom tenestefolk og arbeidsgjevarar var tydelege.</onlyinclude> Som ho skreiv i ''Piga'' i 1979: «...det skein igjennom ... at Finnskogen, det var ei grend av mindreverdige. ... Dei sa det ikkje med reine ord, men på eit eller anna vis fekk dei meg til å kjenne meg mindreverdig.».<ref>Holth 1979: 45.</ref> Då ho seinare skreiv eit skodespel med replikker henta frå denne tida vart det avvist som overdrive og karikert; kritikarane kunne ikkje tru at det hadde vore så ille.		<onlyinclude>Ho vaks opp på finnetorpet [[Sør-Revholt]] på [[Grue Finnskog]] som den nest yngste i ein stor syskenflokk. Det var trange kår, og som fjortenåring fekk ho sin første jobb som hushjelp. Det var hardt arbeid der klasseforskjellane mellom tenestefolk og arbeidsgjevarar var tydelege. </onlyinclude>Som ho skreiv i ''Piga'' i 1979: «...det skein igjennom ... at Finnskogen, det var ei grend av mindreverdige. ... Dei sa det ikkje med reine ord, men på eit eller anna vis fekk dei meg til å kjenne meg mindreverdig.».<ref>Holth 1979: 45.</ref> Då ho seinare skreiv eit skodespel med replikker henta frå denne tida vart det avvist som overdrive og karikert; kritikarane kunne ikkje tru at det hadde vore så ille.

	Ho klarte å få seg meire skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n fulgte hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar trakk ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive trakk ho mot den store verda.		Ho klarte å få seg meire skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n fulgte hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar trakk ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive trakk ho mot den store verda.

Aslak Kittelsen: /* Liv og virke */

2025-05-21T09:05:20Z

Liv og virke

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. mai 2025 kl. 09:05
Linje 15:		Linje 15:

	Ho klarte å få seg meire skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n fulgte hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar trakk ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive trakk ho mot den store verda.		Ho klarte å få seg meire skulegang. Etter [[framhaldsskule]]n fulgte hagebruksskule, teiknekurs og eit kurs på Nordisk folkehøgskole i Genève. Dei skogfinske røtene og livet som landbrukar trakk ho mot [[Finnskogen]], medan lysta til å skrive trakk ho mot den store verda.
	~~<onlyinclude>~~
	Det var som dramatiker ho byrja, med sitt første skodespel for amatørteater i 1929. Det hadde tittelen ''I Luråsen'', og vart publisert av [[Noregs ungdomslag]]. Det kom fleire slike, men i dag er dette ein mindre kjend del av forfattarskapet. Frå 1935 levde ho dels av skrivinga, mellom anna ved å skrive noveller for ukeblad. Særleg i ''[[Arbeidermagasinet]]'' fekk ho inn ein del. Somme av dei var underteikna med Åsta Paavolainen, slekta sitt finske namn; andre med Åsta Holth etter torpet Sør-Revholt. Ho sa sjølv om skrivemåten: «Visst er Holth eit jålet namn, med den h'en hengt på. Men det var mote den gongen far min forkorta Revholt.».<noinclude><ref>Holth 1979: 44.</ref></noinclude>

	Den første boka ho gav ut var novellesamlinga ''Gamle bygdevegen'' frå 1944. Dette er framleis ein klassikar, med nokre av dei finaste finnskogsforteljingane ho skreiv. Som lyrikar debuterte ho i 1946 med diktsamlinga ''Porkkalafela''.		<onlyinclude>Det var som dramatiker ho byrja, med sitt første skodespel for amatørteater i 1929. Det hadde tittelen ''I Luråsen'', og vart publisert av [[Noregs ungdomslag]]. Det kom fleire slike, men i dag er dette ein mindre kjend del av forfattarskapet. Frå 1935 levde ho dels av skrivinga, mellom anna ved å skrive noveller for ukeblad. Særleg i ''[[Arbeidermagasinet]]'' fekk ho inn ein del. Somme av dei var underteikna med Åsta Paavolainen, slekta sitt finske namn; andre med Åsta Holth etter torpet Sør-Revholt. </onlyinclude>Ho sa sjølv om skrivemåten: «Visst er Holth eit jålet namn, med den h'en hengt på. Men det var mote den gongen far min forkorta Revholt.».<noinclude><ref>Holth 1979: 44.</ref></noinclude>
	</onlyinclude>
			<onlyinclude>Den første boka ho gav ut var novellesamlinga ''Gamle bygdevegen'' frå 1944. Dette er framleis ein klassikar, med nokre av dei finaste finnskogsforteljingane ho skreiv. Som lyrikar debuterte ho i 1946 med diktsamlinga ''Porkkalafela''. </onlyinclude>

	Etter krigen flytte ho attende til Finnskogen, der ho var lærarvikar og dreiv ein kafé ved sidan av skrivinga. Ho haldt fram med noveller, og arbeidde òg med sin første roman. ''Kornet og freden'' kom i 1955, og vart det litterære gjennombrotet hennar. Den var basert på stoff ho fann då ho granska farsslekta si. Romanen vart utvida til ein trilogi med ''Steinen blømer'' frå 1963 og ''Kapellet'' frå 1967. Historia følger eit finsk par og deira etterkomarar frå 1600-talet fram til hennar eiga tid. Ho tok òg for seg morsslekta [[Plahte]], og det kom det nok ein trilogi ut av: ''Gullsmeden'' frå 1958, ''Presten'' frå 1971 og ''Johannes'' frå 1975. Her er det i stor grad kvinnene som står i sentrum, i skildringar av hardt slit, men òg av kjærleiken til jorda og dyra.		Etter krigen flytte ho attende til Finnskogen, der ho var lærarvikar og dreiv ein kafé ved sidan av skrivinga. Ho haldt fram med noveller, og arbeidde òg med sin første roman. ''Kornet og freden'' kom i 1955, og vart det litterære gjennombrotet hennar. Den var basert på stoff ho fann då ho granska farsslekta si. Romanen vart utvida til ein trilogi med ''Steinen blømer'' frå 1963 og ''Kapellet'' frå 1967. Historia følger eit finsk par og deira etterkomarar frå 1600-talet fram til hennar eiga tid. Ho tok òg for seg morsslekta [[Plahte]], og det kom det nok ein trilogi ut av: ''Gullsmeden'' frå 1958, ''Presten'' frå 1971 og ''Johannes'' frå 1975. Her er det i stor grad kvinnene som står i sentrum, i skildringar av hardt slit, men òg av kjærleiken til jorda og dyra.