Anders Reitan (1826–1872) - Sideversjonshistorikk

Hans P. Hosar: Litteratur

2020-05-26T14:50:05Z

Litteratur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. mai 2020 kl. 14:50
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{Under samarbeid}}~~
	'''[[Anders Reitan (1826–1872)\|Anders Jørgensen Reitan]]''' (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i [[Kristiania]] 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla		'''[[Anders Reitan (1826–1872)\|Anders Jørgensen Reitan]]''' (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i [[Kristiania]] 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla

Linje 22:		Linje 22:

	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==
			*Boyesen, Einar: Artikkel om Anders Reitan i ''Norsk biografisk leksikon''. Utg. Aschehoug. Oslo. 1952. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2008050700032}}.
			*Tretvik, Aud Mikkelsen: ''Ålen og ålbyggen'' bd 1 og 3. Utg. Holtålen kommune. Ålen. 1989 og 1998. Bd 1: {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2017022048615}}. Bd. 3: {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2010091503008}}.
			*Tretvik, Aud Mikkelsen: «"Dynastier" i bygdesamfunnet», i ''Slekt & lokalsamfunn''. Utg. Norsk lokalhistorisk institutt. 1998. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2015090748002}}.
			*Tretvik, Aud Mikkelsen: Artikkel om Anders Reitan i [https://nbl.snl.no/Anders_Reitan Norsk biografisk leksikon]

	* {{hbr1-1\|pf01038052000514\|Anders Reitan}}.		* {{hbr1-1\|pf01038052000514\|Anders Reitan}}.

Kallrustad: Pirk

2020-05-26T09:43:34Z

Pirk

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. mai 2020 kl. 09:43
Linje 1:		Linje 1:
	{{Under samarbeid}}		{{Under samarbeid}}
	[[Anders Reitan (~~1826-1872~~)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i ~~Oslo~~ 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla		'''[[Anders Reitan (1826–1872)\|Anders Jørgensen Reitan]]''' (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i [[Kristiania]] 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla

	== Bakgrunn og familie ==		== Bakgrunn og familie ==

Cnyborg: hbr

2018-09-04T12:20:36Z

hbr

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. sep. 2018 kl. 12:20
Linje 1:		Linje 1:
	{{Under samarbeid}}}		{{Under samarbeid}}
	[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla		[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla

Linje 22:		Linje 22:

	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==

			* {{hbr1-1\|pf01038052000514\|Anders Reitan}}.

Hans P. Hosar på 27. aug. 2018 kl. 14:46

2018-08-27T14:46:29Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. aug. 2018 kl. 14:46
Linje 1:		Linje 1:
			{{Under samarbeid}}}
	[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla		[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla

			== Bakgrunn og familie ==
	Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. Faren var [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]]. Han kom frå [[Rugelsjøen]] og kjøpte ein av Reitangardane i Ålen. Anders var den yngste av seks born. Foreldra var «sers vyrde folk, evnerike og dugande» skriv O.T.Hagen om dei i bygdeboka for Kvikne. Dei var båe musikalske, faren spela fele, og mora var glad i å syngje.		Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. Faren var [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]]. Han kom frå [[Rugelsjøen]] og kjøpte ein av Reitangardane i Ålen. Anders var den yngste av seks born. Foreldra var «sers vyrde folk, evnerike og dugande» skriv O.T.Hagen om dei i bygdeboka for Kvikne. Dei var båe musikalske, faren spela fele, og mora var glad i å syngje.

	Anders Reitan var gift med Margrete Taraldsdotter Gjære (1828–1918), også ho frå Ålen. Ho var dotter til gardbrukarparet Tarald Jonsen Gjære og Berit Nord-Aune. Dei fekk ni born. To av dei døde som ~~små~~.		Anders Reitan var gift med Margrete Taraldsdotter Gjære (1828–1918), også ho frå Ålen. Ho var dotter til gardbrukarparet Tarald Jonsen Gjære og Berit Nord-Aune. Dei fekk ni born. To av dei døde som småborn.

			== Seminar, lærargjerning og samfunnsengasjement ==
	Hausten 1846 byrja Anders Reitan ved [[Klæbu seminar]], og tok lærareksamen i 1848. Klæbu seminar hadde eit sterkt grundtvigiansk miljø i lærarkollegiet. Særleg innverknad fekk religionslæraraen [[Fredrik Wexelsen]] på Reitan i så måte. Lærargjerninga tok til med eit engasjement som huslærar i [[Tolga]]. Deretter var han i sju år omgangsskulelærar i [[Horg kommune\|Horg]] i nåverande [[Melhus kommune]]. Frå 1853 var han lærar og kyrkjesongar i [[Kvikne kommune\|Kvikne]] i nåverande [[Tynset kommune]]. Der vart han verande livet ut.		Hausten 1846 byrja Anders Reitan ved [[Klæbu seminar]], og tok lærareksamen i 1848. Klæbu seminar hadde eit sterkt grundtvigiansk miljø i lærarkollegiet. Særleg innverknad fekk religionslæraraen [[Fredrik Wexelsen]] på Reitan i så måte. Lærargjerninga tok til med eit engasjement som huslærar i [[Tolga]]. Deretter var han i sju år omgangsskulelærar i [[Horg kommune\|Horg]] i nåverande [[Melhus kommune]]. Frå 1853 var han lærar og kyrkjesongar i [[Kvikne kommune\|Kvikne]] i nåverande [[Tynset kommune]]. Der vart han verande livet ut.

	Reitan dreiv eit utstrekt ~~folkeopplysnings- og kulturarbeid~~ utanom lærarstillinga. Allereie i Horg heldt han ~~sundagsskule og ein eigen~~ skule for vaksen ungdom. ~~Han heldt fram med privatskule i ferietida etter~~ at han tok til i Kvikne~~. Han var sterkt oppteken av song og musikk. Sjølv spela han fele~~, og han ~~dreiv med innsamling av folkemusikk, som seinare av [[Anders Haugen (1852–1927\|Anders Haugen]]~~. Reitan ivra ~~dessutan~~ for ~~idrett~~, ~~målsak og fråhaldssak. I 1866 gav~~ han ~~ut diktsamlinga «Fjeld-Ljom»~~. Han ~~skreiv også salmar~~ og ~~gav ut songbøker til bruk~~ for ~~fråhaldslag~~ og ~~for ungdomen~~.		Reitan dreiv eit utstrekt folkeopplysningsarbeid også utanom lærarstillinga. Allereie i Horg heldt han på privat basis skule for vaksen ungdom. Etter at han tok til i Kvikne, heldt han privatskule i heimbygda Ålen på sommarstid. Reitan ivra for fysisk fostring av ungdomen, noko han openbert såg i nær samanheng med forsvarssaka. Han innførte gymnastikk og eksesrsis som del av undervisninga. Eksersisen vart utført med øvingsgevær av tre. Iallfall eksersisen var naturlegvis berre for gutane. Det framgår ikkje av gjennomgådde kjelder om jentene i skulen fekk noko tilbod om kroppsøving. Reitan fekk skipa skiforeining og skyttarlag i bygda.

			Fråhald. Målsak. Landboforening, fiskeoppdrett.

			== Stortingsmann ==
	I 1871 vart han vald til Stortinget, der han var medlem av konstitusjonskomiteen. Han vart permittert frå Stortinget i april 1872, og døydde altså kort tid etterpå.		I 1871 vart han vald til Stortinget, der han var medlem av konstitusjonskomiteen. Han vart permittert frå Stortinget i april 1872, og døydde altså kort tid etterpå.

			== Diktar og spelemann ==
			I 1866 gav han ut diktsamlinga «Fjeld-Ljom». Han skreiv også salmar og gav ut songbøker til bruk for fråhaldslag og for ungdomen.
			Han var sterkt oppteken av song og musikk. Sjølv spela han fele, og han dreiv med innsamling av folkemusikk, som seinare vart utgjeve av sonen av [[Anders Haugen (1852–1927\|Anders Haugen]].

			== Kjelder og litteratur ==


	{{DEFAULTSORT:Reitan, Anders}}		{{DEFAULTSORT:Reitan, Anders}}

Hans P. Hosar på 24. aug. 2018 kl. 12:53

2018-08-24T12:53:56Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. aug. 2018 kl. 12:53
Linje 1:		Linje 1:
	[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla		[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla

	Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. ~~I tillegg til gardsbruket arbeidde faren som~~ [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]]. Anders ~~Reitan~~ var ~~gift med Margrete Taraldsdotter Gjære~~, ~~også ho frå Ålen~~. Ho var ~~dotter til gardbrukarparet Tarald Jonsen Gjære~~ og ~~Berit Nord-Aune~~.		Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. Faren var [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]]. Han kom frå [[Rugelsjøen]] og kjøpte ein av Reitangardane i Ålen. Anders var den yngste av seks born. Foreldra var «sers vyrde folk, evnerike og dugande» skriv O.T.Hagen om dei i bygdeboka for Kvikne. Dei var båe musikalske, faren spela fele, og mora var glad i å syngje.

	Anders Reitan ~~tok eksamen ved [[Klæbu seminar]] i 1848. Lærargjerninga tok til~~ med ~~eit engasjement som huslærar i [[Tolga]]~~. ~~Deretter~~ var ~~han omgangsskulelærar i [[Horg kommune\|Horg]] i nåverande Melhus kommune~~. ~~Frå 1853 var han lærar og kyrkjesongar i [[Kvikne kommune\|Kvikne]] i nåverande [[Tynset kommune]]~~. ~~Der vart han verande livet ut~~.		Anders Reitan var gift med Margrete Taraldsdotter Gjære (1828–1918), også ho frå Ålen. Ho var dotter til gardbrukarparet Tarald Jonsen Gjære og Berit Nord-Aune. Dei fekk ni born. To av dei døde som små.

	Reitan dreiv eit utstrekt folkeopplysnings- og kulturarbeid utanom lærarstillinga. Allereie i Horg heldt han sundagsskule og ein eigen skule for ~~gutar i sommarhalvåret~~. Han heldt fram med privatskule i ferietida etter at han tok til i Kvikne. Han var sterkt oppteken av song og musikk. Sjølv spela han fele, og han dreiv med innsamling av folkemusikk, som seinare av [[Anders Haugen (1852–1927\|Anders Haugen]]. Reitan ivra dessutan for idrett, målsak og fråhaldssak. I 1866 gav han ut diktsamlinga «Fjeld-Ljom». Han skreiv også salmar og gav ut songbøker til bruk for fråhaldslag og for ungdomen.		Hausten 1846 byrja Anders Reitan ved [[Klæbu seminar]], og tok lærareksamen i 1848. Klæbu seminar hadde eit sterkt grundtvigiansk miljø i lærarkollegiet. Særleg innverknad fekk religionslæraraen [[Fredrik Wexelsen]] på Reitan i så måte. Lærargjerninga tok til med eit engasjement som huslærar i [[Tolga]]. Deretter var han i sju år omgangsskulelærar i [[Horg kommune\|Horg]] i nåverande [[Melhus kommune]]. Frå 1853 var han lærar og kyrkjesongar i [[Kvikne kommune\|Kvikne]] i nåverande [[Tynset kommune]]. Der vart han verande livet ut.

			Reitan dreiv eit utstrekt folkeopplysnings- og kulturarbeid utanom lærarstillinga. Allereie i Horg heldt han sundagsskule og ein eigen skule for vaksen ungdom. Han heldt fram med privatskule i ferietida etter at han tok til i Kvikne. Han var sterkt oppteken av song og musikk. Sjølv spela han fele, og han dreiv med innsamling av folkemusikk, som seinare av [[Anders Haugen (1852–1927\|Anders Haugen]]. Reitan ivra dessutan for idrett, målsak og fråhaldssak. I 1866 gav han ut diktsamlinga «Fjeld-Ljom». Han skreiv også salmar og gav ut songbøker til bruk for fråhaldslag og for ungdomen.

	I 1871 vart han vald til Stortinget, der han var medlem av konstitusjonskomiteen. Han vart permittert frå Stortinget i april 1872, og døydde altså kort tid etterpå.		I 1871 vart han vald til Stortinget, der han var medlem av konstitusjonskomiteen. Han vart permittert frå Stortinget i april 1872, og døydde altså kort tid etterpå.

Hans P. Hosar på 23. aug. 2018 kl. 19:39

2018-08-23T19:39:44Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. aug. 2018 kl. 19:39
Linje 3:		Linje 3:
	Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. I tillegg til gardsbruket arbeidde faren som [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]]. Anders Reitan var gift med Margrete Taraldsdotter Gjære, også ho frå Ålen. Ho var dotter til gardbrukarparet Tarald Jonsen Gjære og Berit Nord-Aune.		Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. I tillegg til gardsbruket arbeidde faren som [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]]. Anders Reitan var gift med Margrete Taraldsdotter Gjære, også ho frå Ålen. Ho var dotter til gardbrukarparet Tarald Jonsen Gjære og Berit Nord-Aune.

	Anders Reitan tok eksamen ved [[Klæbu seminar]] i 1848. Lærargjerninga tok til med eit engasjement som huslærar i [[Tolga]]. Deretter var han omgangsskulelærar i [[Horg kommune\|Horg]]. Frå 1853 var han lærar og kyrkjesongar i [[Kvikne kommune\|Kvikne]] i nåverande [[Tynset kommune]]. Der vart han verande livet ut.		Anders Reitan tok eksamen ved [[Klæbu seminar]] i 1848. Lærargjerninga tok til med eit engasjement som huslærar i [[Tolga]]. Deretter var han omgangsskulelærar i [[Horg kommune\|Horg]] i nåverande Melhus kommune. Frå 1853 var han lærar og kyrkjesongar i [[Kvikne kommune\|Kvikne]] i nåverande [[Tynset kommune]]. Der vart han verande livet ut.

	Reitan dreiv eit utstrekt folkeopplysnings- og kulturarbeid utanom lærarstillinga. Allereie i Horg heldt han sundagsskule og ein eigen skule for gutar i sommarhalvåret. Han heldt fram med privatskule i ferietida etter at han tok til i Kvikne. Han var sterkt oppteken av song og musikk. Sjølv spela han fele, og han dreiv med innsamling av folkemusikk, som seinare av [[Anders Haugen (1852–1927\|Anders Haugen]]. Reitan ivra dessutan for idrett, målsak og fråhaldssak. I 1866 gav han ut diktsamlinga «Fjeld-Ljom». Han skreiv også salmar og gav ut songbøker til bruk for fråhaldslag og for ungdomen.		Reitan dreiv eit utstrekt folkeopplysnings- og kulturarbeid utanom lærarstillinga. Allereie i Horg heldt han sundagsskule og ein eigen skule for gutar i sommarhalvåret. Han heldt fram med privatskule i ferietida etter at han tok til i Kvikne. Han var sterkt oppteken av song og musikk. Sjølv spela han fele, og han dreiv med innsamling av folkemusikk, som seinare av [[Anders Haugen (1852–1927\|Anders Haugen]]. Reitan ivra dessutan for idrett, målsak og fråhaldssak. I 1866 gav han ut diktsamlinga «Fjeld-Ljom». Han skreiv også salmar og gav ut songbøker til bruk for fråhaldslag og for ungdomen.
Linje 11:		Linje 11:
	{{DEFAULTSORT:Reitan, Anders}}		{{DEFAULTSORT:Reitan, Anders}}
	[[Kategori:Personer]]		[[Kategori:Personer]]
	[[Kategori:~~Ålen~~ kommune]]		[[Kategori:Holtålen kommune]]
	[[Kategori:Tynset kommune]]		[[Kategori:Tynset kommune]]
	~~[[Kategori:Horg kommune]]~~
	[[Kategori:Folkemusikere]]		[[Kategori:Folkemusikere]]
	[[Kategori:Skolefolk]]		[[Kategori:Skolefolk]]

Hans P. Hosar på 23. aug. 2018 kl. 19:34

2018-08-23T19:34:53Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. aug. 2018 kl. 19:34
Linje 1:		Linje 1:
	[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var ~~skule-~~ og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. I tillegg til gardsbruket arbeidde faren som [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]].		[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla

			Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. I tillegg til gardsbruket arbeidde faren som [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]]. Anders Reitan var gift med Margrete Taraldsdotter Gjære, også ho frå Ålen. Ho var dotter til gardbrukarparet Tarald Jonsen Gjære og Berit Nord-Aune.

			Anders Reitan tok eksamen ved [[Klæbu seminar]] i 1848. Lærargjerninga tok til med eit engasjement som huslærar i [[Tolga]]. Deretter var han omgangsskulelærar i [[Horg kommune\|Horg]]. Frå 1853 var han lærar og kyrkjesongar i [[Kvikne kommune\|Kvikne]] i nåverande [[Tynset kommune]]. Der vart han verande livet ut.

			Reitan dreiv eit utstrekt folkeopplysnings- og kulturarbeid utanom lærarstillinga. Allereie i Horg heldt han sundagsskule og ein eigen skule for gutar i sommarhalvåret. Han heldt fram med privatskule i ferietida etter at han tok til i Kvikne. Han var sterkt oppteken av song og musikk. Sjølv spela han fele, og han dreiv med innsamling av folkemusikk, som seinare av [[Anders Haugen (1852–1927\|Anders Haugen]]. Reitan ivra dessutan for idrett, målsak og fråhaldssak. I 1866 gav han ut diktsamlinga «Fjeld-Ljom». Han skreiv også salmar og gav ut songbøker til bruk for fråhaldslag og for ungdomen.

			I 1871 vart han vald til Stortinget, der han var medlem av konstitusjonskomiteen. Han vart permittert frå Stortinget i april 1872, og døydde altså kort tid etterpå.

			{{DEFAULTSORT:Reitan, Anders}}
			[[Kategori:Personer]]
			[[Kategori:Ålen kommune]]
			[[Kategori:Tynset kommune]]
			[[Kategori:Horg kommune]]
			[[Kategori:Folkemusikere]]
			[[Kategori:Skolefolk]]
			[[Kategori:Forfattere]]
			[[Kategori:Fødsler i 1826]]
			[[Kategori:Dødsfall i 1872]]
			{{nn}}

Hans P. Hosar: Hans P. Hosar flyttet siden Anders Reitan (1826-1872) til Anders Reitan (1826–1872): Brukt bindestrek istdf tankestrek i tittelen

2018-08-23T12:03:10Z

Hans P. Hosar flyttet siden Anders Reitan (1826-1872) til Anders Reitan (1826–1872): Brukt bindestrek istdf tankestrek i tittelen

← Eldre sideversjon

Sideversjonen fra 23. aug. 2018 kl. 12:03

Hans P. Hosar: Ny side: Anders Jørgensen Reitan (fødd på Reitan i Ålen 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skule- og folkeopplysningsmann, diktar...

2018-08-22T14:30:52Z

Ny side: Anders Jørgensen Reitan (fødd på Reitan i Ålen 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skule- og folkeopplysningsmann, diktar...

Ny side

[[Anders Reitan (1826-1872)|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skule- og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. I tillegg til gardsbruket arbeidde faren som [[Leksikon:Stiger|stiger]] ved [[Ålens kobberverk|Ålens koparverk]].

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. aug. 2018 kl. 12:53
Linje 1:		Linje 1:
	[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla		[[Anders Reitan (1826-1872)\|Anders Jørgensen Reitan]] (fødd på Reitan i [[Ålen kommune\|Ålen]] 26. juli 1826, død i Oslo 30. august 1872) var skulelærar og folkeopplysningsmann, diktar og stortingsrepresentant. Han var sterkt påverka av [[grundtvigianismen]]. Som diktar blir han hugsa for songane «Maalet hennar mor» og «Bondestanden er mig kjær», som i ettertid vart mykje brukt i folkeskulen, og i norskdoms- og bonderørsla

	Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. ~~I tillegg til gardsbruket arbeidde faren som~~ [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]]. Anders ~~Reitan~~ var ~~gift med Margrete Taraldsdotter Gjære~~, ~~også ho frå Ålen~~. Ho var ~~dotter til gardbrukarparet Tarald Jonsen Gjære~~ og ~~Berit Nord-Aune~~.		Foreldra var gardbrukarparet [[Jørgen Pedersen Reitan]] og [[Kari Jonsdotter Kurås]]. Faren var [[Leksikon:Stiger\|stiger]] ved [[Ålens kobberverk\|Ålens koparverk]]. Han kom frå [[Rugelsjøen]] og kjøpte ein av Reitangardane i Ålen. Anders var den yngste av seks born. Foreldra var «sers vyrde folk, evnerike og dugande» skriv O.T.Hagen om dei i bygdeboka for Kvikne. Dei var båe musikalske, faren spela fele, og mora var glad i å syngje.

	Anders Reitan ~~tok eksamen ved [[Klæbu seminar]] i 1848. Lærargjerninga tok til~~ med ~~eit engasjement som huslærar i [[Tolga]]~~. ~~Deretter~~ var ~~han omgangsskulelærar i [[Horg kommune\|Horg]] i nåverande Melhus kommune~~. ~~Frå 1853 var han lærar og kyrkjesongar i [[Kvikne kommune\|Kvikne]] i nåverande [[Tynset kommune]]~~. ~~Der vart han verande livet ut~~.		Anders Reitan var gift med Margrete Taraldsdotter Gjære (1828–1918), også ho frå Ålen. Ho var dotter til gardbrukarparet Tarald Jonsen Gjære og Berit Nord-Aune. Dei fekk ni born. To av dei døde som små.

	Reitan dreiv eit utstrekt folkeopplysnings- og kulturarbeid utanom lærarstillinga. Allereie i Horg heldt han sundagsskule og ein eigen skule for ~~gutar i sommarhalvåret~~. Han heldt fram med privatskule i ferietida etter at han tok til i Kvikne. Han var sterkt oppteken av song og musikk. Sjølv spela han fele, og han dreiv med innsamling av folkemusikk, som seinare av [[Anders Haugen (1852–1927\|Anders Haugen]]. Reitan ivra dessutan for idrett, målsak og fråhaldssak. I 1866 gav han ut diktsamlinga «Fjeld-Ljom». Han skreiv også salmar og gav ut songbøker til bruk for fråhaldslag og for ungdomen.		Hausten 1846 byrja Anders Reitan ved [[Klæbu seminar]], og tok lærareksamen i 1848. Klæbu seminar hadde eit sterkt grundtvigiansk miljø i lærarkollegiet. Særleg innverknad fekk religionslæraraen [[Fredrik Wexelsen]] på Reitan i så måte. Lærargjerninga tok til med eit engasjement som huslærar i [[Tolga]]. Deretter var han i sju år omgangsskulelærar i [[Horg kommune\|Horg]] i nåverande [[Melhus kommune]]. Frå 1853 var han lærar og kyrkjesongar i [[Kvikne kommune\|Kvikne]] i nåverande [[Tynset kommune]]. Der vart han verande livet ut.

			Reitan dreiv eit utstrekt folkeopplysnings- og kulturarbeid utanom lærarstillinga. Allereie i Horg heldt han sundagsskule og ein eigen skule for vaksen ungdom. Han heldt fram med privatskule i ferietida etter at han tok til i Kvikne. Han var sterkt oppteken av song og musikk. Sjølv spela han fele, og han dreiv med innsamling av folkemusikk, som seinare av [[Anders Haugen (1852–1927\|Anders Haugen]]. Reitan ivra dessutan for idrett, målsak og fråhaldssak. I 1866 gav han ut diktsamlinga «Fjeld-Ljom». Han skreiv også salmar og gav ut songbøker til bruk for fråhaldslag og for ungdomen.

	I 1871 vart han vald til Stortinget, der han var medlem av konstitusjonskomiteen. Han vart permittert frå Stortinget i april 1872, og døydde altså kort tid etterpå.		I 1871 vart han vald til Stortinget, der han var medlem av konstitusjonskomiteen. Han vart permittert frå Stortinget i april 1872, og døydde altså kort tid etterpå.