Austrått - Sideversjonshistorikk

Kallrustad: Teksterstatting – «registering» til «registrering»

2025-10-24T11:58:54Z

Teksterstatting – «registering» til «registrering»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. okt. 2025 kl. 11:58
Linje 176:		Linje 176:
	Sju av dei ti mellomalderskulpturane vart berga, saman med preikestolen, kyrkjesølvet, altartavla, benkevangane, fire av dei sju måleria, 4 [[Epitafium\|epitafar]] og to tinnfat. Gardsbestyrar [[Julian Frengen]] og naboen [[Peder Hagemo]] var to av mennene som deltok i arbeidet med å berge kyrkjeinventaret. Dei fekk [[kongens fortjenstmedalje]] i sølv allereie i januar [[1917]]. <ref>Stein-Arne Solberg, som har skrive ein artikkel om brannen, meiner at det ''“må bero på informasjonssvikt overfor Riksantikvaren”'' at ikkje [[Paul Skjæret]] og [[Jens Bakken]] fekk tilsvarande medalje for sin innsats òg.</ref>		Sju av dei ti mellomalderskulpturane vart berga, saman med preikestolen, kyrkjesølvet, altartavla, benkevangane, fire av dei sju måleria, 4 [[Epitafium\|epitafar]] og to tinnfat. Gardsbestyrar [[Julian Frengen]] og naboen [[Peder Hagemo]] var to av mennene som deltok i arbeidet med å berge kyrkjeinventaret. Dei fekk [[kongens fortjenstmedalje]] i sølv allereie i januar [[1917]]. <ref>Stein-Arne Solberg, som har skrive ein artikkel om brannen, meiner at det ''“må bero på informasjonssvikt overfor Riksantikvaren”'' at ikkje [[Paul Skjæret]] og [[Jens Bakken]] fekk tilsvarande medalje for sin innsats òg.</ref>

	I tida [[1914]]–[[1919\|19]] hørte borga til eit sameige. Eigarane hadde ikkje nokon føresetnader for å restaurere borganlegget, og dei prøvde å overdra borga til [[Fortidsminneforeningen]]. I [[1919]] kom staten inn som eigar, og dei begynte å restaurere borga. Restaureringa vart gjort i samarbeid med «[[Nidaros domkirkes restaureringsarbeider]]» og med [[Wilhelm Swensen]] som leiar. Restaureringa var ferdig i [[1961]]. Ved et lykketreff hadde Austråttborga vorte omfattende oppmålt og bygningsmessig skildra av arkitekt [[Lorentz Harboe Ree]] og kunsthistorikar [[Fredrik B. Wallem]] året før brannen. Denne ~~registeringa~~ var avgjerande for at det lét seg gjera å byggje opp att borga.		I tida [[1914]]–[[1919\|19]] hørte borga til eit sameige. Eigarane hadde ikkje nokon føresetnader for å restaurere borganlegget, og dei prøvde å overdra borga til [[Fortidsminneforeningen]]. I [[1919]] kom staten inn som eigar, og dei begynte å restaurere borga. Restaureringa vart gjort i samarbeid med «[[Nidaros domkirkes restaureringsarbeider]]» og med [[Wilhelm Swensen]] som leiar. Restaureringa var ferdig i [[1961]]. Ved et lykketreff hadde Austråttborga vorte omfattende oppmålt og bygningsmessig skildra av arkitekt [[Lorentz Harboe Ree]] og kunsthistorikar [[Fredrik B. Wallem]] året før brannen. Denne registreringa var avgjerande for at det lét seg gjera å byggje opp att borga.

	[[Austråttmadonnaen]] frå 1220 hadde vorte delt i to under bergingsaksjonen, men vart sammenføydd att i ei restaurering. Dei nye karyatidane i borggarden vart utførte i [[1953]]–[[1956\|56]] av [[Oscar Lynum]], [[Knut Skinnarland]], [[Kristofer Leirdal]] og [[Tone Thiis Schjetne]].		[[Austråttmadonnaen]] frå 1220 hadde vorte delt i to under bergingsaksjonen, men vart sammenføydd att i ei restaurering. Dei nye karyatidane i borggarden vart utførte i [[1953]]–[[1956\|56]] av [[Oscar Lynum]], [[Knut Skinnarland]], [[Kristofer Leirdal]] og [[Tone Thiis Schjetne]].

Aslak Kittelsen på 15. sep. 2025 kl. 09:07

2025-09-15T09:07:02Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 15. sep. 2025 kl. 09:07
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Austrattborgen.jpg\|Austråttborgen ved [[Trondheimsfjorden]] er ein gammal norsk herregard.}}		<onlyinclude>{{thumb\|Austrattborgen.jpg\|Austråttborgen ved [[Trondheimsfjorden]] er ein gammal norsk herregard.}}
	'''[[Austrått]]''' </onlyinclude>(tidlegare skrive ''Østråt'', ''Østeraat'' og ''Austråt''), <onlyinclude>er ei borg og ein historisk adeleg setegard/[[herregard]] i [[Ørland kommune]] ved utløpet av [[Trondheimsfjorden]] og sørvestenden av [[Fosenhalvøya]].I gamal tid lå det meste av Ørlandet under Austrått. Austrått ligg sentralt plassert både i landskapet [[Fosen]] spesifikt og på kysten av [[Midt-Noreg]] generelt, og det har vore kjent som sete for fleire sentrale personar i norsk historie sidan [[1000-talet]]. </onlyinclude>		'''[[Austrått]]''' </onlyinclude>(tidlegare skrive ''Østråt'', ''Østeraat'' og ''Austråt''), <onlyinclude>er ei borg og ein historisk adeleg setegard og [[herregard]] i [[Ørland kommune]] ved utløpet av [[Trondheimsfjorden]] og sørvestenden av [[Fosenhalvøya]]. I gamal tid lå det meste av Ørlandet under Austrått. Austrått ligg sentralt plassert både i landskapet [[Fosen]] spesifikt og på kysten av [[Midt-Noreg]] generelt, og det har vore kjent som sete for fleire sentrale personar i norsk historie sidan [[1000-talet]]. </onlyinclude>

	<onlyinclude>Borganlegget slik det står i dag blir tilskrive rikskansler [[Ove Bjelke]], som skal ha sluttført anlegget kring [[1656]]. Borga brann ned i [[1916]]. Atteroppbygginga begynte i 1920-åra og var ferdig i [[1961]]. Borga var tidlegare ein del av ein større jordeigedom, men jorda er no fråskilt. Staten eig sjølve borga med [[Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum]] i [[Trondheim]] som forvaltingsorgan. Borga er open for omvisningar frå juni til august. </onlyinclude>		<onlyinclude>Borganlegget slik det står i dag blir tilskrive rikskansler [[Ove Bjelke]], som skal ha sluttført anlegget kring [[1656]]. Borga brann ned i [[1916]]. Atteroppbygginga begynte i 1920-åra og var ferdig i [[1961]]. Borga var tidlegare ein del av ein større jordeigedom, men jorda er no fråskilt. Staten eig sjølve borga med [[Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum]] i [[Trondheim]] som forvaltingsorgan. Borga er open for omvisningar frå juni til august. </onlyinclude>

Rool på 13. sep. 2025 kl. 21:44

2025-09-13T21:44:50Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. sep. 2025 kl. 21:44
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{Artikkelkoord\|63\|42\|14\|N\|9\|44\|35\|E}}~~
	<onlyinclude>{{thumb\|Austrattborgen.jpg\|Austråttborgen ved [[Trondheimsfjorden]] er ein gammal norsk herregard.}}		<onlyinclude>{{thumb\|Austrattborgen.jpg\|Austråttborgen ved [[Trondheimsfjorden]] er ein gammal norsk herregard.}}
	'''[[Austrått]]''' </onlyinclude>(tidlegare skrive ''Østråt'', ''Østeraat'' og ''Austråt''), <onlyinclude>er ei borg og ein historisk adeleg setegard/[[herregard]] i [[Ørland kommune]] ved utløpet av [[Trondheimsfjorden]] og sørvestenden av [[Fosenhalvøya]].I gamal tid lå det meste av Ørlandet under Austrått. Austrått ligg sentralt plassert både i landskapet [[Fosen]] spesifikt og på kysten av [[Midt-Noreg]] generelt, og det har vore kjent som sete for fleire sentrale personar i norsk historie sidan [[1000-talet]]. </onlyinclude>		'''[[Austrått]]''' </onlyinclude>(tidlegare skrive ''Østråt'', ''Østeraat'' og ''Austråt''), <onlyinclude>er ei borg og ein historisk adeleg setegard/[[herregard]] i [[Ørland kommune]] ved utløpet av [[Trondheimsfjorden]] og sørvestenden av [[Fosenhalvøya]].I gamal tid lå det meste av Ørlandet under Austrått. Austrått ligg sentralt plassert både i landskapet [[Fosen]] spesifikt og på kysten av [[Midt-Noreg]] generelt, og det har vore kjent som sete for fleire sentrale personar i norsk historie sidan [[1000-talet]]. </onlyinclude>
Linje 224:		Linje 223:
	*[http://www.museumsnett.no/yrjarheimbygdslag/bebyggelse/82_austratt/starten_a.htm Yrjar heimbygdslag om Austråtts ''gårds- og slektshistorie'']		*[http://www.museumsnett.no/yrjarheimbygdslag/bebyggelse/82_austratt/starten_a.htm Yrjar heimbygdslag om Austråtts ''gårds- og slektshistorie'']

			{{Artikkelkoord\|63\|42\|14\|N\|9\|44\|35\|E}}
	{{wikipedia\|no-tilpassa\|Austråttborgen}}		{{wikipedia\|no-tilpassa\|Austråttborgen}}
	{{nn}}		{{nn}}

Janes på 13. sep. 2025 kl. 20:53

2025-09-13T20:53:19Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. sep. 2025 kl. 20:53
Linje 1:		Linje 1:
	{{Artikkelkoord\|63\|42\|14\|N\|9\|44\|35\|E}}		{{Artikkelkoord\|63\|42\|14\|N\|9\|44\|35\|E}}
	<onlyinclude>{{thumb\|Austrattborgen.jpg\|Austråttborgen ved [[Trondheimsfjorden]] er ein gammal norsk herregard.}}		<onlyinclude>{{thumb\|Austrattborgen.jpg\|Austråttborgen ved [[Trondheimsfjorden]] er ein gammal norsk herregard.}}
	'''[[Austrått]]''' </onlyinclude>(tidlegare skrive ''Østråt'', ''Østeraat'' og ''Austråt''), <onlyinclude>er ei borg og ein historisk [[herregard]] i [[Ørland kommune]] ved utløpet av [[Trondheimsfjorden]] og sørvestenden av [[Fosenhalvøya]]. Austrått ligg sentralt plassert både i landskapet [[Fosen]] spesifikt og på kysten av [[Midt-Noreg]] generelt, og det har vore kjent som sete for fleire sentrale personar i norsk historie sidan [[1000-talet]]. </onlyinclude>		'''[[Austrått]]''' </onlyinclude>(tidlegare skrive ''Østråt'', ''Østeraat'' og ''Austråt''), <onlyinclude>er ei borg og ein historisk adeleg setegard/[[herregard]] i [[Ørland kommune]] ved utløpet av [[Trondheimsfjorden]] og sørvestenden av [[Fosenhalvøya]].I gamal tid lå det meste av Ørlandet under Austrått. Austrått ligg sentralt plassert både i landskapet [[Fosen]] spesifikt og på kysten av [[Midt-Noreg]] generelt, og det har vore kjent som sete for fleire sentrale personar i norsk historie sidan [[1000-talet]]. </onlyinclude>

	<onlyinclude>Borganlegget slik det står i dag blir tilskrive rikskansler [[Ove Bjelke]], som skal ha sluttført anlegget kring [[1656]]. Borga brann ned i [[1916]]. Atteroppbygginga begynte i 1920-åra og var ferdig i [[1961]]. Borga var tidlegare ein del av ein større jordeigedom, men jorda er no fråskilt. Staten eig sjølve borga med [[Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum]] i [[Trondheim]] som forvaltingsorgan. Borga er open for omvisningar frå juni til august. </onlyinclude>		<onlyinclude>Borganlegget slik det står i dag blir tilskrive rikskansler [[Ove Bjelke]], som skal ha sluttført anlegget kring [[1656]]. Borga brann ned i [[1916]]. Atteroppbygginga begynte i 1920-åra og var ferdig i [[1961]]. Borga var tidlegare ein del av ein større jordeigedom, men jorda er no fråskilt. Staten eig sjølve borga med [[Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum]] i [[Trondheim]] som forvaltingsorgan. Borga er open for omvisningar frå juni til august. </onlyinclude>

PaulVIF på 25. mai 2025 kl. 10:56

2025-05-25T10:56:56Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. mai 2025 kl. 10:56
Linje 15:		Linje 15:
	=== Rømer / Bjelke ===		=== Rømer / Bjelke ===
	[[image:Austraatt 1770.jpg\|thumb\|Tegning av [[Gerhard Schøning]], ca 1774]]		[[image:Austraatt 1770.jpg\|thumb\|Tegning av [[Gerhard Schøning]], ca 1774]]
	[[Image:Austrattborgen10.jpg\|thumb\|~~Loggiaen~~, hvor godsets herre poserte som Guds og Kongens representant. {{byline\|Karin Størseth}}]]		[[Image:Austrattborgen10.jpg\|thumb\|[[Loggia]]en, hvor godsets herre poserte som Guds og Kongens representant. {{byline\|Karin Størseth}}]]
	Vi veit lite om eigedomsforholda til Austråttgodset på [[1200-talet\|1200-]] og [[1300-talet]]. På [[1400-talet]] kom herregarden inn i [[Rømer]]ætta, trulig med [[Otte Rømer]] (ca [[1330]]–ca [[1411]]) som den første eigaren i ætta. [[Riksråd]] ''[[Jep Fastulvsson]]'' stod som eigar frå kring [[1400]] til [[1428]]. Enkja hans, [[Elsebe Ottesdatter Rømer]],<ref>[http://www.museumsnett.no/yrjarheimbygdslag/bebyggelse/82_austratt/slekt/s_001_elsebe_romer.htm Terje Sørensen: Elsebe Rømer]</ref> arva godset etter Jep i [[1428]] og satt med det til kring [[1444]]. Truleg var det gjennom Elsebe sin familie at Jep Fastulvsson først fekk godset i hende. Jep og Elsebe sin son [[Narve Jepsson]]<ref>[http://www.museumsnett.no/yrjarheimbygdslag/bebyggelse/82_austratt/slekt/s_001_narve_jakobsen.htm Terje Sørensen: Narve Jacobsen]</ref> eigde herregarden i fire år før han dødde. Bror hans, Mads, gjorde krav på Austrått etter at Narve dødde, men eigedommen kom etter kvart i hendene på enkja [[Philippa Borkvardsdotter Krummedike]] og deretter dottera [[Gjertrud Narvesdotter]]<ref>[http://www.museumsnett.no/yrjarheimbygdslag/bebyggelse/82_austratt/slekt/s_001_g_narvesdatter.htm Terje Sørensen: Gjertud Narvesdatter]</ref>. Gjertud budde aldri på Austrått sjølv. Ho gifta seg kring [[1462]] med den [[Sverige\|svenske]] riddaren [[Magnus Green]] og selte Austrått til stefar sin, Philippa sin nye mann [[Henrik Jensson]].		Vi veit lite om eigedomsforholda til Austråttgodset på [[1200-talet\|1200-]] og [[1300-talet]]. På [[1400-talet]] kom herregarden inn i [[Rømer]]ætta, trulig med [[Otte Rømer]] (ca [[1330]]–ca [[1411]]) som den første eigaren i ætta. [[Riksråd]] ''[[Jep Fastulvsson]]'' stod som eigar frå kring [[1400]] til [[1428]]. Enkja hans, [[Elsebe Ottesdatter Rømer]],<ref>[http://www.museumsnett.no/yrjarheimbygdslag/bebyggelse/82_austratt/slekt/s_001_elsebe_romer.htm Terje Sørensen: Elsebe Rømer]</ref> arva godset etter Jep i [[1428]] og satt med det til kring [[1444]]. Truleg var det gjennom Elsebe sin familie at Jep Fastulvsson først fekk godset i hende. Jep og Elsebe sin son [[Narve Jepsson]]<ref>[http://www.museumsnett.no/yrjarheimbygdslag/bebyggelse/82_austratt/slekt/s_001_narve_jakobsen.htm Terje Sørensen: Narve Jacobsen]</ref> eigde herregarden i fire år før han dødde. Bror hans, Mads, gjorde krav på Austrått etter at Narve dødde, men eigedommen kom etter kvart i hendene på enkja [[Philippa Borkvardsdotter Krummedike]] og deretter dottera [[Gjertrud Narvesdotter]]<ref>[http://www.museumsnett.no/yrjarheimbygdslag/bebyggelse/82_austratt/slekt/s_001_g_narvesdatter.htm Terje Sørensen: Gjertud Narvesdatter]</ref>. Gjertud budde aldri på Austrått sjølv. Ho gifta seg kring [[1462]] med den [[Sverige\|svenske]] riddaren [[Magnus Green]] og selte Austrått til stefar sin, Philippa sin nye mann [[Henrik Jensson]].

PaulVIF: /* Litteratur */

2024-10-10T09:51:11Z

Litteratur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. okt. 2024 kl. 09:51
Linje 216:		Linje 216:
	*Stein-Arne Solberg «Austråttbrannen i 1916» I: ''På leit etter liner..., glimt fra Ørlands historie'', 1973 ([http://www.orland.no/?itemid=500019846 pdf])		*Stein-Arne Solberg «Austråttbrannen i 1916» I: ''På leit etter liner..., glimt fra Ørlands historie'', 1973 ([http://www.orland.no/?itemid=500019846 pdf])
	* [[Wilhelm Swensen]]. ''Austråt''. Trondheim, 1961		* [[Wilhelm Swensen]]. ''Austråt''. Trondheim, 1961
	*Aas, Kaarina. ''Norske hager og parker'', s. 6. Utg. Landbruksforlaget. Ås. 1990. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2010110808090\|side=8}}.		*Aas, Kaarina. ''Norske hager og parker'', s. 12. Utg. Landbruksforlaget. Ås. 1990. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2010110808090\|side=14}}.

	== Lenkjer ==		== Lenkjer ==

PaulVIF: /* Frå brannen i 1916 til notid */

2024-10-10T07:56:04Z

Frå brannen i 1916 til notid

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. okt. 2024 kl. 07:56
Linje 175:		Linje 175:
	Austråttborgen brann ned natta mellom [[28. november\|28.]] og [[29. november]] [[1916]]. Brannårsaka var etter alt å dømme eit lynnedslag. Alt trevirket i bygninga brann ned, inkludert dei fjorten utskorne [[karyatidane]] på svalgangen rundt borggarden. Fleire personar deltok i bergingsarbeidet, og dei greidde å berge det meste av kyrkjeinventaret.		Austråttborgen brann ned natta mellom [[28. november\|28.]] og [[29. november]] [[1916]]. Brannårsaka var etter alt å dømme eit lynnedslag. Alt trevirket i bygninga brann ned, inkludert dei fjorten utskorne [[karyatidane]] på svalgangen rundt borggarden. Fleire personar deltok i bergingsarbeidet, og dei greidde å berge det meste av kyrkjeinventaret.

	Sju av dei ti mellomalderskulpturane vart berga, saman med preikestolen, kyrkjesølvet, altartavla, benkevangane, fire av dei sju måleria, 4 [[~~epitaf~~]]ar og to tinnfat. Gardsbestyrar [[Julian Frengen]] og naboen [[Peder Hagemo]] var to av mennene som deltok i arbeidet med å berge kyrkjeinventaret. Dei fekk [[kongens fortjenstmedalje]] i sølv allereie i januar [[1917]]. <ref>Stein-Arne Solberg, som har skrive ein artikkel om brannen, meiner at det ''“må bero på informasjonssvikt overfor Riksantikvaren”'' at ikkje [[Paul Skjæret]] og [[Jens Bakken]] fekk tilsvarande medalje for sin innsats òg.</ref>		Sju av dei ti mellomalderskulpturane vart berga, saman med preikestolen, kyrkjesølvet, altartavla, benkevangane, fire av dei sju måleria, 4 [[Epitafium\|epitafar]] og to tinnfat. Gardsbestyrar [[Julian Frengen]] og naboen [[Peder Hagemo]] var to av mennene som deltok i arbeidet med å berge kyrkjeinventaret. Dei fekk [[kongens fortjenstmedalje]] i sølv allereie i januar [[1917]]. <ref>Stein-Arne Solberg, som har skrive ein artikkel om brannen, meiner at det ''“må bero på informasjonssvikt overfor Riksantikvaren”'' at ikkje [[Paul Skjæret]] og [[Jens Bakken]] fekk tilsvarande medalje for sin innsats òg.</ref>

	I tida [[1914]]–[[1919\|19]] hørte borga til eit sameige. Eigarane hadde ikkje nokon føresetnader for å restaurere borganlegget, og dei prøvde å overdra borga til [[Fortidsminneforeningen]]. I [[1919]] kom staten inn som eigar, og dei begynte å restaurere borga. Restaureringa vart gjort i samarbeid med «[[Nidaros ~~Domkirkes Restaureringsarbeider~~]]» og med [[Wilhelm Swensen]] som leiar. Restaureringa var ferdig i [[1961]]. Ved et lykketreff hadde Austråttborga vorte omfattende oppmålt og bygningsmessig skildra av arkitekt [[Lorentz Harboe Ree]] og kunsthistorikar [[Fredrik B. Wallem]] året før brannen. Denne registeringa var avgjerande for at det lét seg gjera å byggje opp att borga.		I tida [[1914]]–[[1919\|19]] hørte borga til eit sameige. Eigarane hadde ikkje nokon føresetnader for å restaurere borganlegget, og dei prøvde å overdra borga til [[Fortidsminneforeningen]]. I [[1919]] kom staten inn som eigar, og dei begynte å restaurere borga. Restaureringa vart gjort i samarbeid med «[[Nidaros domkirkes restaureringsarbeider]]» og med [[Wilhelm Swensen]] som leiar. Restaureringa var ferdig i [[1961]]. Ved et lykketreff hadde Austråttborga vorte omfattende oppmålt og bygningsmessig skildra av arkitekt [[Lorentz Harboe Ree]] og kunsthistorikar [[Fredrik B. Wallem]] året før brannen. Denne registeringa var avgjerande for at det lét seg gjera å byggje opp att borga.

	[[Austråttmadonnaen]] frå 1220 hadde vorte delt i to under bergingsaksjonen, men vart sammenføydd att i ei restaurering. Dei nye karyatidane i borggarden vart utførte i [[1953]]–[[1956\|56]] av [[Oscar Lynum]], [[Knut Skinnarland]], [[Kristofer Leirdal]] og [[Tone Thiis Schjetne]].		[[Austråttmadonnaen]] frå 1220 hadde vorte delt i to under bergingsaksjonen, men vart sammenføydd att i ei restaurering. Dei nye karyatidane i borggarden vart utførte i [[1953]]–[[1956\|56]] av [[Oscar Lynum]], [[Knut Skinnarland]], [[Kristofer Leirdal]] og [[Tone Thiis Schjetne]].

PaulVIF: /* Borggarden og sidefløyene */

2024-10-10T07:52:09Z

Borggarden og sidefløyene

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. okt. 2024 kl. 07:52
Linje 155:		Linje 155:
	På [[1600-talet]] vart hovudbygninga supplert med støttemurar, to sidefløyer med bustadsrom og eit porttårn med portal og eit bustadsrom. Ytre sett framstår borgen med dette som tilnærma [[kvadrat]]isk. Det er en vesentleg nivåforskjell inni borggarden, slik at terrenget i øvre del av borggarden ligg på nivå med svalgangen og andreetasjen i sidefløyene. Grunnfjellet er synleg både i grunnen i nedre borggard og i overgangen. Både øvre og nedre borggard er hellelagt. Troppa mellom nivåa er frå 1600-talet.		På [[1600-talet]] vart hovudbygninga supplert med støttemurar, to sidefløyer med bustadsrom og eit porttårn med portal og eit bustadsrom. Ytre sett framstår borgen med dette som tilnærma [[kvadrat]]isk. Det er en vesentleg nivåforskjell inni borggarden, slik at terrenget i øvre del av borggarden ligg på nivå med svalgangen og andreetasjen i sidefløyene. Grunnfjellet er synleg både i grunnen i nedre borggard og i overgangen. Både øvre og nedre borggard er hellelagt. Troppa mellom nivåa er frå 1600-talet.
	[[Image:Austrattborgen karyatide.jpg\|thumb\|left\|90px\|Karyatide: Ei av [[dei fem kloke jomfruene]].]]		[[Image:Austrattborgen karyatide.jpg\|thumb\|left\|90px\|Karyatide: Ei av [[dei fem kloke jomfruene]].]]
	Inni borggarden er det svalgangar utanfor andreetasjen i sidefløyene, og søylene som held taket til sidefløyene er utskorne trefigurar. På langsidene er det ti brurepiker, fem kloke og fem uforstandige, kjente frå [[Jesus\|Jesu]] liknelse i [[Matteusevangeliet]] i [[Det nye testamentet]]. På vestenden av borggarden står to småe englar og fire mannsfigurar fra [[Det gamle testamentet]]: ''[[Moses]]'', ''[[Josva]]'', ''Elias'' ([[Elia]]) og truleg ''[[Gideon]]''. Dei opprinnelige figurane frå 1600-talet var barokkprega, men rekonstruksjonane frå [[1950-åra]] er utført i eit strammare formspråk.		Inni borggarden er det svalgangar utanfor andreetasjen i sidefløyene, og søylene som held taket til sidefløyene er utskorne trefigurar. På langsidene er det ti brurepiker, fem kloke og fem uforstandige, kjente frå [[Jesus Kristus\|Jesu]] liknelse i [[Matteusevangeliet]] i [[Det nye testamentet]]. På vestenden av borggarden står to småe englar og fire mannsfigurar fra [[Det gamle testamentet]]: ''[[Moses]]'', ''[[Josva]]'', ''Elias'' ([[Elia]]) og truleg ''[[Gideon]]''. Dei opprinnelige figurane frå 1600-talet var barokkprega, men rekonstruksjonane frå [[1950-åra]] er utført i eit strammare formspråk.

	Sentralt på hovudbygninga, som eit dominerande trekk både ved bygninga og ved borggarden, er ei tropp med autentisk [[smijarn]]sgitter, dobbelt løp og ein [[loggia]] med tre bogar. Over loggiabogane står våpenskjold og bibelvers som stadfestar borgherren Ove Bjelke sitt opphav og status. Sett frå borgherren sin posisjon øvst i troppa gjev dei ti brurepikene symbolsk meining der dei fordeler seg med de dårlege til venstre og de gode til høgre.		Sentralt på hovudbygninga, som eit dominerande trekk både ved bygninga og ved borggarden, er ei tropp med autentisk [[smijarn]]sgitter, dobbelt løp og ein [[loggia]] med tre bogar. Over loggiabogane står våpenskjold og bibelvers som stadfestar borgherren Ove Bjelke sitt opphav og status. Sett frå borgherren sin posisjon øvst i troppa gjev dei ti brurepikene symbolsk meining der dei fordeler seg med de dårlege til venstre og de gode til høgre.

PaulVIF: /* Borggarden og sidefløyene */

2024-10-10T07:51:31Z

Borggarden og sidefløyene

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. okt. 2024 kl. 07:51
Linje 155:		Linje 155:
	På [[1600-talet]] vart hovudbygninga supplert med støttemurar, to sidefløyer med bustadsrom og eit porttårn med portal og eit bustadsrom. Ytre sett framstår borgen med dette som tilnærma [[kvadrat]]isk. Det er en vesentleg nivåforskjell inni borggarden, slik at terrenget i øvre del av borggarden ligg på nivå med svalgangen og andreetasjen i sidefløyene. Grunnfjellet er synleg både i grunnen i nedre borggard og i overgangen. Både øvre og nedre borggard er hellelagt. Troppa mellom nivåa er frå 1600-talet.		På [[1600-talet]] vart hovudbygninga supplert med støttemurar, to sidefløyer med bustadsrom og eit porttårn med portal og eit bustadsrom. Ytre sett framstår borgen med dette som tilnærma [[kvadrat]]isk. Det er en vesentleg nivåforskjell inni borggarden, slik at terrenget i øvre del av borggarden ligg på nivå med svalgangen og andreetasjen i sidefløyene. Grunnfjellet er synleg både i grunnen i nedre borggard og i overgangen. Både øvre og nedre borggard er hellelagt. Troppa mellom nivåa er frå 1600-talet.
	[[Image:Austrattborgen karyatide.jpg\|thumb\|left\|90px\|Karyatide: Ei av [[dei fem kloke jomfruene]].]]		[[Image:Austrattborgen karyatide.jpg\|thumb\|left\|90px\|Karyatide: Ei av [[dei fem kloke jomfruene]].]]
	Inni borggarden er det svalgangar utanfor andreetasjen i sidefløyene, og søylene som held taket til sidefløyene er utskorne trefigurar. På langsidene er det ti brurepiker, fem kloke og fem uforstandige, kjente frå [[Jesu]] liknelse i [[Matteusevangeliet]] i [[Det nye testamentet]]. På vestenden av borggarden står to småe englar og fire mannsfigurar fra [[Det gamle testamentet]]: ''[[Moses]]'', ''[[Josva]]'', ''Elias'' ([[Elia]]) og truleg ''[[Gideon]]''. Dei opprinnelige figurane frå 1600-talet var barokkprega, men rekonstruksjonane frå [[1950-åra]] er utført i eit strammare formspråk.		Inni borggarden er det svalgangar utanfor andreetasjen i sidefløyene, og søylene som held taket til sidefløyene er utskorne trefigurar. På langsidene er det ti brurepiker, fem kloke og fem uforstandige, kjente frå [[Jesus\|Jesu]] liknelse i [[Matteusevangeliet]] i [[Det nye testamentet]]. På vestenden av borggarden står to småe englar og fire mannsfigurar fra [[Det gamle testamentet]]: ''[[Moses]]'', ''[[Josva]]'', ''Elias'' ([[Elia]]) og truleg ''[[Gideon]]''. Dei opprinnelige figurane frå 1600-talet var barokkprega, men rekonstruksjonane frå [[1950-åra]] er utført i eit strammare formspråk.

	Sentralt på hovudbygninga, som eit dominerande trekk både ved bygninga og ved borggarden, er ei tropp med autentisk [[smijarn]]sgitter, dobbelt løp og ein [[loggia]] med tre bogar. Over loggiabogane står våpenskjold og bibelvers som stadfestar borgherren Ove Bjelke sitt opphav og status. Sett frå borgherren sin posisjon øvst i troppa gjev dei ti brurepikene symbolsk meining der dei fordeler seg med de dårlege til venstre og de gode til høgre.		Sentralt på hovudbygninga, som eit dominerande trekk både ved bygninga og ved borggarden, er ei tropp med autentisk [[smijarn]]sgitter, dobbelt løp og ein [[loggia]] med tre bogar. Over loggiabogane står våpenskjold og bibelvers som stadfestar borgherren Ove Bjelke sitt opphav og status. Sett frå borgherren sin posisjon øvst i troppa gjev dei ti brurepikene symbolsk meining der dei fordeler seg med de dårlege til venstre og de gode til høgre.

PaulVIF: /* Hovudbygninga */

2024-10-10T07:50:40Z

Hovudbygninga

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. okt. 2024 kl. 07:50
Linje 145:		Linje 145:

	[[image:Austrattborgen9.jpg\|thumb\|Borga med pyramiden i forgrunnen]]		[[image:Austrattborgen9.jpg\|thumb\|Borga med pyramiden i forgrunnen]]
	I andre etasje vestanfor tårnet finst det to rom, der det første er større enn det andre. Det første har vorte bruka som opphaldsrom og inneheld både ein kamin og ein [[kakkelomn]]. I Ove Bjelke si tid fanst det ei våpensamling her. Ein tinntallerken, laga i [[Hamburg]] i [[1666]], med Ove Bjelke og Hedvig Lindenow sine våpenskjold, finst på dette rommet i dag. Det inste, mindre rommet var delt i to separate rom fram til kring [[1800]]: Herren og Frua sitt sovekammer.		I andre etasje vestanfor tårnet finst det to rom, der det første er større enn det andre. Det første har vorte bruka som opphaldsrom og inneheld både ein kamin og ein [[Kakkelovn\|kakkelomn]]. I Ove Bjelke si tid fanst det ei våpensamling her. Ein tinntallerken, laga i [[Hamburg]] i [[1666]], med Ove Bjelke og Hedvig Lindenow sine våpenskjold, finst på dette rommet i dag. Det inste, mindre rommet var delt i to separate rom fram til kring [[1800]]: Herren og Frua sitt sovekammer.

	Første etasjen i den vestre delen av hovudbygninga var [[kjøken]] og [[anretning]] frå slutten av [[1800-talet]] av. I dag ligg det kombinert kafé og kunstutstilling for besøkjande der.		Første etasjen i den vestre delen av hovudbygninga var [[kjøken]] og [[anretning]] frå slutten av [[1800-talet]] av. I dag ligg det kombinert kafé og kunstutstilling for besøkjande der.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. okt. 2025 kl. 11:58
Linje 176:		Linje 176:
	Sju av dei ti mellomalderskulpturane vart berga, saman med preikestolen, kyrkjesølvet, altartavla, benkevangane, fire av dei sju måleria, 4 [[Epitafium\|epitafar]] og to tinnfat. Gardsbestyrar [[Julian Frengen]] og naboen [[Peder Hagemo]] var to av mennene som deltok i arbeidet med å berge kyrkjeinventaret. Dei fekk [[kongens fortjenstmedalje]] i sølv allereie i januar [[1917]]. <ref>Stein-Arne Solberg, som har skrive ein artikkel om brannen, meiner at det ''“må bero på informasjonssvikt overfor Riksantikvaren”'' at ikkje [[Paul Skjæret]] og [[Jens Bakken]] fekk tilsvarande medalje for sin innsats òg.</ref>		Sju av dei ti mellomalderskulpturane vart berga, saman med preikestolen, kyrkjesølvet, altartavla, benkevangane, fire av dei sju måleria, 4 [[Epitafium\|epitafar]] og to tinnfat. Gardsbestyrar [[Julian Frengen]] og naboen [[Peder Hagemo]] var to av mennene som deltok i arbeidet med å berge kyrkjeinventaret. Dei fekk [[kongens fortjenstmedalje]] i sølv allereie i januar [[1917]]. <ref>Stein-Arne Solberg, som har skrive ein artikkel om brannen, meiner at det ''“må bero på informasjonssvikt overfor Riksantikvaren”'' at ikkje [[Paul Skjæret]] og [[Jens Bakken]] fekk tilsvarande medalje for sin innsats òg.</ref>

	I tida [[1914]]–[[1919\|19]] hørte borga til eit sameige. Eigarane hadde ikkje nokon føresetnader for å restaurere borganlegget, og dei prøvde å overdra borga til [[Fortidsminneforeningen]]. I [[1919]] kom staten inn som eigar, og dei begynte å restaurere borga. Restaureringa vart gjort i samarbeid med «[[Nidaros domkirkes restaureringsarbeider]]» og med [[Wilhelm Swensen]] som leiar. Restaureringa var ferdig i [[1961]]. Ved et lykketreff hadde Austråttborga vorte omfattende oppmålt og bygningsmessig skildra av arkitekt [[Lorentz Harboe Ree]] og kunsthistorikar [[Fredrik B. Wallem]] året før brannen. Denne ~~registeringa~~ var avgjerande for at det lét seg gjera å byggje opp att borga.		I tida [[1914]]–[[1919\|19]] hørte borga til eit sameige. Eigarane hadde ikkje nokon føresetnader for å restaurere borganlegget, og dei prøvde å overdra borga til [[Fortidsminneforeningen]]. I [[1919]] kom staten inn som eigar, og dei begynte å restaurere borga. Restaureringa vart gjort i samarbeid med «[[Nidaros domkirkes restaureringsarbeider]]» og med [[Wilhelm Swensen]] som leiar. Restaureringa var ferdig i [[1961]]. Ved et lykketreff hadde Austråttborga vorte omfattende oppmålt og bygningsmessig skildra av arkitekt [[Lorentz Harboe Ree]] og kunsthistorikar [[Fredrik B. Wallem]] året før brannen. Denne registreringa var avgjerande for at det lét seg gjera å byggje opp att borga.

	[[Austråttmadonnaen]] frå 1220 hadde vorte delt i to under bergingsaksjonen, men vart sammenføydd att i ei restaurering. Dei nye karyatidane i borggarden vart utførte i [[1953]]–[[1956\|56]] av [[Oscar Lynum]], [[Knut Skinnarland]], [[Kristofer Leirdal]] og [[Tone Thiis Schjetne]].		[[Austråttmadonnaen]] frå 1220 hadde vorte delt i to under bergingsaksjonen, men vart sammenføydd att i ei restaurering. Dei nye karyatidane i borggarden vart utførte i [[1953]]–[[1956\|56]] av [[Oscar Lynum]], [[Knut Skinnarland]], [[Kristofer Leirdal]] og [[Tone Thiis Schjetne]].

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. okt. 2024 kl. 07:56
Linje 175:		Linje 175:
	Austråttborgen brann ned natta mellom [[28. november\|28.]] og [[29. november]] [[1916]]. Brannårsaka var etter alt å dømme eit lynnedslag. Alt trevirket i bygninga brann ned, inkludert dei fjorten utskorne [[karyatidane]] på svalgangen rundt borggarden. Fleire personar deltok i bergingsarbeidet, og dei greidde å berge det meste av kyrkjeinventaret.		Austråttborgen brann ned natta mellom [[28. november\|28.]] og [[29. november]] [[1916]]. Brannårsaka var etter alt å dømme eit lynnedslag. Alt trevirket i bygninga brann ned, inkludert dei fjorten utskorne [[karyatidane]] på svalgangen rundt borggarden. Fleire personar deltok i bergingsarbeidet, og dei greidde å berge det meste av kyrkjeinventaret.

	Sju av dei ti mellomalderskulpturane vart berga, saman med preikestolen, kyrkjesølvet, altartavla, benkevangane, fire av dei sju måleria, 4 [[~~epitaf~~]]ar og to tinnfat. Gardsbestyrar [[Julian Frengen]] og naboen [[Peder Hagemo]] var to av mennene som deltok i arbeidet med å berge kyrkjeinventaret. Dei fekk [[kongens fortjenstmedalje]] i sølv allereie i januar [[1917]]. <ref>Stein-Arne Solberg, som har skrive ein artikkel om brannen, meiner at det ''“må bero på informasjonssvikt overfor Riksantikvaren”'' at ikkje [[Paul Skjæret]] og [[Jens Bakken]] fekk tilsvarande medalje for sin innsats òg.</ref>		Sju av dei ti mellomalderskulpturane vart berga, saman med preikestolen, kyrkjesølvet, altartavla, benkevangane, fire av dei sju måleria, 4 [[Epitafium\|epitafar]] og to tinnfat. Gardsbestyrar [[Julian Frengen]] og naboen [[Peder Hagemo]] var to av mennene som deltok i arbeidet med å berge kyrkjeinventaret. Dei fekk [[kongens fortjenstmedalje]] i sølv allereie i januar [[1917]]. <ref>Stein-Arne Solberg, som har skrive ein artikkel om brannen, meiner at det ''“må bero på informasjonssvikt overfor Riksantikvaren”'' at ikkje [[Paul Skjæret]] og [[Jens Bakken]] fekk tilsvarande medalje for sin innsats òg.</ref>

	I tida [[1914]]–[[1919\|19]] hørte borga til eit sameige. Eigarane hadde ikkje nokon føresetnader for å restaurere borganlegget, og dei prøvde å overdra borga til [[Fortidsminneforeningen]]. I [[1919]] kom staten inn som eigar, og dei begynte å restaurere borga. Restaureringa vart gjort i samarbeid med «[[Nidaros ~~Domkirkes Restaureringsarbeider~~]]» og med [[Wilhelm Swensen]] som leiar. Restaureringa var ferdig i [[1961]]. Ved et lykketreff hadde Austråttborga vorte omfattende oppmålt og bygningsmessig skildra av arkitekt [[Lorentz Harboe Ree]] og kunsthistorikar [[Fredrik B. Wallem]] året før brannen. Denne registeringa var avgjerande for at det lét seg gjera å byggje opp att borga.		I tida [[1914]]–[[1919\|19]] hørte borga til eit sameige. Eigarane hadde ikkje nokon føresetnader for å restaurere borganlegget, og dei prøvde å overdra borga til [[Fortidsminneforeningen]]. I [[1919]] kom staten inn som eigar, og dei begynte å restaurere borga. Restaureringa vart gjort i samarbeid med «[[Nidaros domkirkes restaureringsarbeider]]» og med [[Wilhelm Swensen]] som leiar. Restaureringa var ferdig i [[1961]]. Ved et lykketreff hadde Austråttborga vorte omfattende oppmålt og bygningsmessig skildra av arkitekt [[Lorentz Harboe Ree]] og kunsthistorikar [[Fredrik B. Wallem]] året før brannen. Denne registeringa var avgjerande for at det lét seg gjera å byggje opp att borga.

	[[Austråttmadonnaen]] frå 1220 hadde vorte delt i to under bergingsaksjonen, men vart sammenføydd att i ei restaurering. Dei nye karyatidane i borggarden vart utførte i [[1953]]–[[1956\|56]] av [[Oscar Lynum]], [[Knut Skinnarland]], [[Kristofer Leirdal]] og [[Tone Thiis Schjetne]].		[[Austråttmadonnaen]] frå 1220 hadde vorte delt i to under bergingsaksjonen, men vart sammenføydd att i ei restaurering. Dei nye karyatidane i borggarden vart utførte i [[1953]]–[[1956\|56]] av [[Oscar Lynum]], [[Knut Skinnarland]], [[Kristofer Leirdal]] og [[Tone Thiis Schjetne]].