Barselfeber - Sideversjonshistorikk

Ida Tolgensbakk: Legger til kilde.

2023-07-27T10:20:50Z

Legger til kilde.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. jul. 2023 kl. 10:20
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Barselfeber]]''' (latin ''febris puerperalis''), òg omtala som ''puerperal feber'', er ein bakteriell infeksjonssjukdom som opptrer i samband med fødsel eller abort. I dag er det ein svært sjeldan sjukdom i vår del av verda, men på verdsbasis meiner WHO at opp mot 50 000 kvinner døyr av barselfeber, dei fleste etter illegale abortinngrep. Dei som overlevar sjukdomen kan få samanvokste eggleiarar, noko som fører til sterilitet. I de fleste høve kan barselfeber enkelt nedkjempast med antibiotika.		'''[[Barselfeber]]''' (latin ''febris puerperalis''), òg omtala som ''puerperal feber'', er ein bakteriell infeksjonssjukdom som opptrer i samband med fødsel eller abort. Barselfeber var den hyppigste dødsårsak for fødende helt fram i 1930-åra i Norge<ref>Blom 1988, side 73 ff.</ref>.

			I dag er det ein svært sjeldan sjukdom i vår del av verda, men på verdsbasis meiner WHO at opp mot 50 000 kvinner døyr av barselfeber, dei fleste etter illegale abortinngrep. Dei som overlevar sjukdomen kan få samanvokste eggleiarar, noko som fører til sterilitet. I de fleste høve kan barselfeber enkelt nedkjempast med antibiotika.

	==Historie==		==Historie==
Linje 16:		Linje 18:
	* [[Jeanette Sophie Augusta Heiberg (1848–1884)]] (1848–1884), døydde av barselfeber.		* [[Jeanette Sophie Augusta Heiberg (1848–1884)]] (1848–1884), døydde av barselfeber.
	* [[Synnøve Riste (1858–1889)\|Synnøve Riste]] (1858–1889), døydde av barselfeber.		* [[Synnøve Riste (1858–1889)\|Synnøve Riste]] (1858–1889), døydde av barselfeber.

			==Referanser==
			<references/>

	==Litteratur og kjelder==		==Litteratur og kjelder==

	* [https://sml.snl.no/barselfeber Barselfeber] i ''Store medisinske leksikon''.		* [https://sml.snl.no/barselfeber Barselfeber] i ''Store medisinske leksikon''.
			* Blom, Ida 1988. ''"Den haarde dyst" : fødsler og fødselshjelp gjennom 150 år''. Cappelen.

	==Eksterne lenkjer==		==Eksterne lenkjer==

	I [[Digitalarkivet]] finn ein i dei transkriberte kyrkjebøkene mange døme på barselfeber som dødsårak. Her er nokre søk; resultatet vil endrast etter kvart som fleire kjelder kjem inn i arkivet:		I [[Digitalarkivet]] finn ein i dei transkriberte kyrkjebøkene mange døme på barselfeber som dødsårak. Her er nokre søk; resultatet vil endrast etter kvart som fleire kjelder kjem inn i arkivet:

Kallrustad: /* Historie */ korr.

2023-07-27T09:14:33Z

Historie: korr.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. jul. 2023 kl. 09:14
Linje 3:		Linje 3:
	==Historie==		==Historie==

	Barselfeber er kjend så langt attende kjeldene tar oss, og var ein av dei framste dødsårsakane for unge kvinner. Ofte kunne sjukdommen opptre epidemisk, særleg på sjukehus og fødeheimar. Det var først i 1847 at den ungarske lekjaren Ignaz Philipp Semmelweiss kunne påvise at det var snakk om smitte utanfrå. Han viste at ein kan forebygge barselfeber ved å vaske hender og instrument i ei klorkalkløysing. ~~Dete~~ møtte stor ~~mostand~~, og det er ei utbreidd oppfatning at noko av problemet var at om dei aksepterte Semmelweiss sin forklåring, måtte lekjarar og jordmødre ta inn over seg at det var dei som hadde smitta kvinnene. Først då Lister framsette sine teorier om antiseptikk fekk Semmelweiss sine idear fullt gjennomslag.		Barselfeber er kjend så langt attende kjeldene tar oss, og var ein av dei framste dødsårsakane for unge kvinner. Ofte kunne sjukdommen opptre epidemisk, særleg på sjukehus og fødeheimar. Det var først i 1847 at den ungarske lekjaren Ignaz Philipp Semmelweiss kunne påvise at det var snakk om smitte utanfrå. Han viste at ein kan forebygge barselfeber ved å vaske hender og instrument i ei klorkalkløysing. Dette møtte stor motstand, og det er ei utbreidd oppfatning at noko av problemet var at om dei aksepterte Semmelweiss sin forklåring, måtte lekjarar og jordmødre ta inn over seg at det var dei som hadde smitta kvinnene. Først då Lister framsette sine teorier om antiseptikk fekk Semmelweiss sine idear fullt gjennomslag.

	I Norge var særleg [[Hjalmar Heiberg]] (1837–1897) sentral i forsking på bakterielære. Han opplevde sjølv å miste kona [[Jeanette Sophie Augusta Heiberg (1848–1884)\|Jeanette Sophie Augusta Heiberg]] i barselfeber.		I Norge var særleg [[Hjalmar Heiberg]] (1837–1897) sentral i forsking på bakterielære. Han opplevde sjølv å miste kona [[Jeanette Sophie Augusta Heiberg (1848–1884)\|Jeanette Sophie Augusta Heiberg]] i barselfeber.

Marianne Wiig: kat.

2021-09-21T13:25:26Z

kat.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. sep. 2021 kl. 13:25
Linje 32:		Linje 32:
	{{nn}}		{{nn}}
	{{Livet}}		{{Livet}}
			[[Kategori:Fødsel]]

Marianne Wiig på 11. aug. 2021 kl. 08:46

2021-08-11T08:46:18Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. aug. 2021 kl. 08:46
Linje 31:		Linje 31:
	[[Kategori:Sjukdommer]]		[[Kategori:Sjukdommer]]
	{{nn}}		{{nn}}
			{{Livet}}

Kallrustad: korr.

2021-08-11T08:32:01Z

korr.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. aug. 2021 kl. 08:32
Linje 9:		Linje 9:
	==I kjeldene==		==I kjeldene==

	I [[kyrkjebok\|kyrkjebøker]] der ein finn dødsårsak finn ein ofte sjukdomen skriven som «barselfeber», «barselsfeber», «febris puerperalis» eller «puerperal feber». Eit stort antal av dei som står med «i barsel» eller liknande, særleg der dødsfallet kjem nokre dagar etter fødselen, døydde av barselfeber. Om dødsfallet er samstundes med ~~fødselsene~~ eller særs kort tid etter er det grunn til å tru at det er andre årsaker, til dømes blodstyrtning.		I [[kyrkjebok\|kyrkjebøker]] der ein finn dødsårsak, finn ein ofte sjukdomen skriven som «barselfeber», «barselsfeber», «febris puerperalis» eller «puerperal feber». Eit stort antal av dei som står med «i barsel» eller liknande, særleg der dødsfallet kjem nokre dagar etter fødselen, døydde av barselfeber. Om dødsfallet er samstundes med fødselen eller særs kort tid etter, er det grunn til å tru at det er andre årsaker, til dømes blodstyrtning.

	==Artiklar på Lokalhistoriewiki==		==Artiklar på Lokalhistoriewiki==

Cnyborg: /* Artiklar på Lokalhistoriewiki */

2019-08-16T09:23:00Z

Artiklar på Lokalhistoriewiki

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. aug. 2019 kl. 09:23
Linje 14:		Linje 14:

	* [[Karoline Bjørnson]] (1835–1934), overlevde barselfeber.		* [[Karoline Bjørnson]] (1835–1934), overlevde barselfeber.
			* [[Jeanette Sophie Augusta Heiberg (1848–1884)]] (1848–1884), døydde av barselfeber.
	* [[Synnøve Riste (1858–1889)\|Synnøve Riste]] (1858–1889), døydde av barselfeber.		* [[Synnøve Riste (1858–1889)\|Synnøve Riste]] (1858–1889), døydde av barselfeber.

Cnyborg på 16. aug. 2019 kl. 08:57

2019-08-16T08:57:14Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. aug. 2019 kl. 08:57
Linje 4:		Linje 4:

	Barselfeber er kjend så langt attende kjeldene tar oss, og var ein av dei framste dødsårsakane for unge kvinner. Ofte kunne sjukdommen opptre epidemisk, særleg på sjukehus og fødeheimar. Det var først i 1847 at den ungarske lekjaren Ignaz Philipp Semmelweiss kunne påvise at det var snakk om smitte utanfrå. Han viste at ein kan forebygge barselfeber ved å vaske hender og instrument i ei klorkalkløysing. Dete møtte stor mostand, og det er ei utbreidd oppfatning at noko av problemet var at om dei aksepterte Semmelweiss sin forklåring, måtte lekjarar og jordmødre ta inn over seg at det var dei som hadde smitta kvinnene. Først då Lister framsette sine teorier om antiseptikk fekk Semmelweiss sine idear fullt gjennomslag.		Barselfeber er kjend så langt attende kjeldene tar oss, og var ein av dei framste dødsårsakane for unge kvinner. Ofte kunne sjukdommen opptre epidemisk, særleg på sjukehus og fødeheimar. Det var først i 1847 at den ungarske lekjaren Ignaz Philipp Semmelweiss kunne påvise at det var snakk om smitte utanfrå. Han viste at ein kan forebygge barselfeber ved å vaske hender og instrument i ei klorkalkløysing. Dete møtte stor mostand, og det er ei utbreidd oppfatning at noko av problemet var at om dei aksepterte Semmelweiss sin forklåring, måtte lekjarar og jordmødre ta inn over seg at det var dei som hadde smitta kvinnene. Først då Lister framsette sine teorier om antiseptikk fekk Semmelweiss sine idear fullt gjennomslag.

			I Norge var særleg [[Hjalmar Heiberg]] (1837–1897) sentral i forsking på bakterielære. Han opplevde sjølv å miste kona [[Jeanette Sophie Augusta Heiberg (1848–1884)\|Jeanette Sophie Augusta Heiberg]] i barselfeber.

	==I kjeldene==		==I kjeldene==
Linje 11:		Linje 13:
	==Artiklar på Lokalhistoriewiki==		==Artiklar på Lokalhistoriewiki==

			* [[Karoline Bjørnson]] (1835–1934), overlevde barselfeber.
	* [[Synnøve Riste (1858–1889)\|Synnøve Riste]] (1858–1889), døydde av barselfeber.		* [[Synnøve Riste (1858–1889)\|Synnøve Riste]] (1858–1889), døydde av barselfeber.

Cnyborg på 16. aug. 2019 kl. 08:54

2019-08-16T08:54:02Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. aug. 2019 kl. 08:54
Linje 16:		Linje 16:

	* [https://sml.snl.no/barselfeber Barselfeber] i ''Store medisinske leksikon''.		* [https://sml.snl.no/barselfeber Barselfeber] i ''Store medisinske leksikon''.

			==Eksterne lenkjer==

			I [[Digitalarkivet]] finn ein i dei transkriberte kyrkjebøkene mange døme på barselfeber som dødsårak. Her er nokre søk; resultatet vil endrast etter kvart som fleire kjelder kjem inn i arkivet:

			* [https://www.digitalarkivet.no/search/79?forenamn=&etternamn=&kjonn=&rolle=&stilling_stand=&bustad=&fodestad=&fodselsdato=&fodselsaar=&dodsaar=&dodsdato=&aarsak=barselfeber&aar=&grdato=&jfdato=&sokn_kyrkje=&merknader=&laekjar=&meldt=&meldar= barselfeber], 638 treff per 16. august 2019.
			* [https://www.digitalarkivet.no/search/79?forenamn=&etternamn=&kjonn=&rolle=&stilling_stand=&bustad=&fodestad=&fodselsdato=&fodselsaar=&dodsaar=&dodsdato=&aarsak=barselsfeber&aar=&grdato=&jfdato=&sokn_kyrkje=&merknader=&laekjar=&meldt=&meldar= barselsfeber], 40 treff per 16. august 2019.
			* [https://www.digitalarkivet.no/search/79?forenamn=&etternamn=&kjonn=&rolle=&stilling_stand=&bustad=&fodestad=&fodselsdato=&fodselsaar=&dodsaar=&dodsdato=&aarsak=puerperal&aar=&grdato=&jfdato=&sokn_kyrkje=&merknader=&laekjar=&meldt=&meldar= puerperal], 36 treff per 16. august 2019.

	[[Kategori:Sjukdommer]]		[[Kategori:Sjukdommer]]
	{{nn}}		{{nn}}

Cnyborg: Cnyborg flyttet siden Barselsfeber til Barselfeber

2019-08-16T08:51:00Z

Cnyborg flyttet siden Barselsfeber til Barselfeber

← Eldre sideversjon	Sideversjonen fra 16. aug. 2019 kl. 08:51
(Ingen forskjell)

Cnyborg: Ny side: '''Barselfeber''' (latin ''febris puerperalis''), òg omtala som ''puerperal feber'', er ein bakteriell infeksjonssjukdom som opptrer i samband med fødsel eller abort. I dag er det…

2019-08-16T08:50:48Z

Ny side: '''Barselfeber''' (latin ''febris puerperalis''), òg omtala som ''puerperal feber'', er ein bakteriell infeksjonssjukdom som opptrer i samband med fødsel eller abort. I dag er det…

Ny side

'''[[Barselfeber]]''' (latin ''febris puerperalis''), òg omtala som ''puerperal feber'', er ein bakteriell infeksjonssjukdom som opptrer i samband med fødsel eller abort. I dag er det ein svært sjeldan sjukdom i vår del av verda, men på verdsbasis meiner WHO at opp mot 50 000 kvinner døyr av barselfeber, dei fleste etter illegale abortinngrep. Dei som overlevar sjukdomen kan få samanvokste eggleiarar, noko som fører til sterilitet. I de fleste høve kan barselfeber enkelt nedkjempast med antibiotika.

==Historie==

Barselfeber er kjend så langt attende kjeldene tar oss, og var ein av dei framste dødsårsakane for unge kvinner. Ofte kunne sjukdommen opptre epidemisk, særleg på sjukehus og fødeheimar. Det var først i 1847 at den ungarske lekjaren Ignaz Philipp Semmelweiss kunne påvise at det var snakk om smitte utanfrå. Han viste at ein kan forebygge barselfeber ved å vaske hender og instrument i ei klorkalkløysing. Dete møtte stor mostand, og det er ei utbreidd oppfatning at noko av problemet var at om dei aksepterte Semmelweiss sin forklåring, måtte lekjarar og jordmødre ta inn over seg at det var dei som hadde smitta kvinnene. Først då Lister framsette sine teorier om antiseptikk fekk Semmelweiss sine idear fullt gjennomslag.

==I kjeldene==

I [[kyrkjebok|kyrkjebøker]] der ein finn dødsårsak finn ein ofte sjukdomen skriven som «barselfeber», «barselsfeber», «febris puerperalis» eller «puerperal feber». Eit stort antal av dei som står med «i barsel» eller liknande, særleg der dødsfallet kjem nokre dagar etter fødselen, døydde av barselfeber. Om dødsfallet er samstundes med fødselsene eller særs kort tid etter er det grunn til å tru at det er andre årsaker, til dømes blodstyrtning.

==Artiklar på Lokalhistoriewiki==

* [[Synnøve Riste (1858–1889)|Synnøve Riste]] (1858–1889), døydde av barselfeber.

==Litteratur og kjelder==

* [https://sml.snl.no/barselfeber Barselfeber] i ''Store medisinske leksikon''.

[[Kategori:Sjukdommer]]
{{nn}}