Challe - Sideversjonshistorikk

Cnyborgbot: Robot: Erstatter kategorien Jødisk mat med Jødisk matkultur

2024-08-27T13:18:35Z

Robot: Erstatter kategorien Jødisk mat med Jødisk matkultur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. aug. 2024 kl. 13:18
Linje 28:		Linje 28:
	* [[frøloff]]		* [[frøloff]]
	* [[tebriks]]		* [[tebriks]]
			{{nn}}

			[[Kategori:Jødisk matkultur]]
	[[Kategori:Jødisk ~~mat~~]]
	[[Kategori:Brød]]		[[Kategori:Brød]]
	~~{{nn}}~~

Cnyborgbot: Robot: Erstatter mal: Reflist

2024-03-08T10:09:24Z

Robot: Erstatter mal: Reflist

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. mar. 2024 kl. 10:09
Linje 22:		Linje 22:

	== Fotnotar ==		== Fotnotar ==
	~~{{reflist\|1}}~~		<references />

	== Sjå òg ==		== Sjå òg ==

Cnyborgbot: Robot: Endrer mal: He

2024-03-08T08:35:58Z

Robot: Endrer mal: He

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. mar. 2024 kl. 08:35
Linje 7:		Linje 7:

	=== Barches, berches ===		=== Barches, berches ===
	Namnet ''barches'' eller ''berches'' heng truleg saman med [[hebraisk\|asjkenazisk hebraisk]] ''birkhas'', som er ei bindeform av ordet ''b'rókhó'' ([[hebraisk]] {{he\|בְּרָכָה}})'signing'. (I tillegg nemner mathistorikaren Gil Marks eit tysk ord ''bercht'', som skal tyde 'flette'. Dette har ikkje vist seg lett å stadfeste.) Ordet blir mest bruka i vestjiddisch kultur og kan nok ha nådd det sørlege Skandinavia tidligast kring 1600-talet, men litterært belegg på skandinaviske språk har vi ikkje før 1900-talet.		Namnet ''barches'' eller ''berches'' heng truleg saman med [[hebraisk\|asjkenazisk hebraisk]] ''birkhas'', som er ei bindeform av ordet ''b'rókhó'' ([[hebraisk]] {{Hebraisk\|בְּרָכָה}})'signing'. (I tillegg nemner mathistorikaren Gil Marks eit tysk ord ''bercht'', som skal tyde 'flette'. Dette har ikkje vist seg lett å stadfeste.) Ordet blir mest bruka i vestjiddisch kultur og kan nok ha nådd det sørlege Skandinavia tidligast kring 1600-talet, men litterært belegg på skandinaviske språk har vi ikkje før 1900-talet.

	I dansk har ordet ''berkes'' eller ''birkes'' vorte bruka dels om det jødiske fletta brødet med valmuefrø og [[frøloff]] generelt, og dels om sjølve valmuefrøa. Dei eldste danskspråklege kjeldene til ordet som er registrert av danske ordboksredaksjonar kjem frå først på 1900-talet.<noinclude><ref>[http://ordnet.dk/ods/ordbog?query=berkes «Berkes»] i ''Ordbog over det danske Sprog''</ref></noinclude> På notidig dansk blir ordet ''birkes'' (og ''birkesfrø'') primært bruka om valmuefrøa og sekundært om eit butterdeigsrundstykke med valmuefrøstrø &mdas; det sistnemnte ofte kalla ''tebirkes''.<noinclude><ref>[http://ordnet.dk/ddo/ordbog?query=birkes «Birkes»] i ''Den Danske Ordbog''</ref></noinclude> Tebirkes blir òg seld i Norge, da gjerne under namnet ''[[tebriks]]''.		I dansk har ordet ''berkes'' eller ''birkes'' vorte bruka dels om det jødiske fletta brødet med valmuefrø og [[frøloff]] generelt, og dels om sjølve valmuefrøa. Dei eldste danskspråklege kjeldene til ordet som er registrert av danske ordboksredaksjonar kjem frå først på 1900-talet.<noinclude><ref>[http://ordnet.dk/ods/ordbog?query=berkes «Berkes»] i ''Ordbog over det danske Sprog''</ref></noinclude> På notidig dansk blir ordet ''birkes'' (og ''birkesfrø'') primært bruka om valmuefrøa og sekundært om eit butterdeigsrundstykke med valmuefrøstrø &mdas; det sistnemnte ofte kalla ''tebirkes''.<noinclude><ref>[http://ordnet.dk/ddo/ordbog?query=birkes «Birkes»] i ''Den Danske Ordbog''</ref></noinclude> Tebirkes blir òg seld i Norge, da gjerne under namnet ''[[tebriks]]''.

Olve Utne: Teksterstatting – «[[Kategori:j» til «[[Kategori:J»

2023-11-26T00:42:29Z

Teksterstatting – «[[Kategori:j» til «[[Kategori:J»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. nov. 2023 kl. 00:42
Linje 30:		Linje 30:


	[[Kategori:~~jødisk~~ mat]]		[[Kategori:Jødisk mat]]
	[[Kategori:Brød]]		[[Kategori:Brød]]
	{{nn}}		{{nn}}

Olve Utne: Teksterstatting – «[[Kategori:b» til «[[Kategori:B»

2023-11-24T13:15:23Z

Teksterstatting – «[[Kategori:b» til «[[Kategori:B»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. nov. 2023 kl. 13:15
Linje 31:		Linje 31:

	[[Kategori:jødisk mat]]		[[Kategori:jødisk mat]]
	[[Kategori:~~brød~~]]		[[Kategori:Brød]]
	{{nn}}		{{nn}}

Olve Utne: Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

2023-11-15T21:47:32Z

Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 15. nov. 2023 kl. 21:47
Linje 30:		Linje 30:


	[[~~kategori~~:jødisk mat]]		[[Kategori:jødisk mat]]
	[[~~kategori~~:brød]]		[[Kategori:brød]]
	{{nn}}		{{nn}}

Olve Utne: Teksterstatting – «{{pl.}}» til «''pl.''»

2023-02-12T17:10:25Z

Teksterstatting – «{{pl.}}» til «''pl.''»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. feb. 2023 kl. 17:10
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|C08705cr challes ferdige.jpg\|Nysteikte ''challes''.\|Olve Utne}}		<onlyinclude>{{thumb\|C08705cr challes ferdige.jpg\|Nysteikte ''challes''.\|Olve Utne}}
	'''[[Challe]]''' (aust-[[jiddisch]], {{pl.}} ''challes'') eller '''barches''' (vest-jid.) er fellesnamn for brødtypar som blir bruka for [[sjabbát\|''shabbes'']] (sjabbát) blant [[asjkenazím\|asjkenaziske jødar]]. ''Challes'' er ofte fletta, men kan òg vera runde; og dei er ofte pensla med egg og strødd frø som f.eks. valmuefrø på. Ein serverer normalt to ''challes'' til ''kiddesj'' på ''[[sjabbát\|sjabbes]]'' og ''[[jom tob\|jontev]]'' (helgedagar), og dei blir dekt over mens ein seier signinga over dagen over vin eller drue[[juice]]. Deretter vaskar ein hendene, tek dekket av brødet, og les signinga over dei. Når alle har fått ein bit minst så stor som ein oliven, kan resten av måltidet begynna. Challes er gjerne avlange på ''sjabbes'' og runde eller kransforma på [[dei høge helgedagane]]. Under ''[[sjabuót\|shvues]]'' har ''challes'' stegeform i somme tradisjonar. </onlyinclude>		'''[[Challe]]''' (aust-[[jiddisch]], ''[[grammatisk tal\|pl.]]'' ''challes'') eller '''barches''' (vest-jid.) er fellesnamn for brødtypar som blir bruka for [[sjabbát\|''shabbes'']] (sjabbát) blant [[asjkenazím\|asjkenaziske jødar]]. ''Challes'' er ofte fletta, men kan òg vera runde; og dei er ofte pensla med egg og strødd frø som f.eks. valmuefrø på. Ein serverer normalt to ''challes'' til ''kiddesj'' på ''[[sjabbát\|sjabbes]]'' og ''[[jom tob\|jontev]]'' (helgedagar), og dei blir dekt over mens ein seier signinga over dagen over vin eller drue[[juice]]. Deretter vaskar ein hendene, tek dekket av brødet, og les signinga over dei. Når alle har fått ein bit minst så stor som ein oliven, kan resten av måltidet begynna. Challes er gjerne avlange på ''sjabbes'' og runde eller kransforma på [[dei høge helgedagane]]. Under ''[[sjabuót\|shvues]]'' har ''challes'' stegeform i somme tradisjonar. </onlyinclude>

	== Namn ==		== Namn ==

Olve Utne: Teksterstatting – «{{jid.}}» til «jiddisch»

2022-12-01T18:41:06Z

Teksterstatting – «{{jid.}}» til «jiddisch»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. des. 2022 kl. 18:41
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|C08705cr challes ferdige.jpg\|Nysteikte ''challes''.\|Olve Utne}}		<onlyinclude>{{thumb\|C08705cr challes ferdige.jpg\|Nysteikte ''challes''.\|Olve Utne}}
	'''[[Challe]]''' (aust-~~{{jid.}}~~, {{pl.}} ''challes'') eller '''barches''' (vest-jid.) er fellesnamn for brødtypar som blir bruka for [[sjabbát\|''shabbes'']] (sjabbát) blant [[asjkenazím\|asjkenaziske jødar]]. ''Challes'' er ofte fletta, men kan òg vera runde; og dei er ofte pensla med egg og strødd frø som f.eks. valmuefrø på. Ein serverer normalt to ''challes'' til ''kiddesj'' på ''[[sjabbát\|sjabbes]]'' og ''[[jom tob\|jontev]]'' (helgedagar), og dei blir dekt over mens ein seier signinga over dagen over vin eller drue[[juice]]. Deretter vaskar ein hendene, tek dekket av brødet, og les signinga over dei. Når alle har fått ein bit minst så stor som ein oliven, kan resten av måltidet begynna. Challes er gjerne avlange på ''sjabbes'' og runde eller kransforma på [[dei høge helgedagane]]. Under ''[[sjabuót\|shvues]]'' har ''challes'' stegeform i somme tradisjonar. </onlyinclude>		'''[[Challe]]''' (aust-[[jiddisch]], {{pl.}} ''challes'') eller '''barches''' (vest-jid.) er fellesnamn for brødtypar som blir bruka for [[sjabbát\|''shabbes'']] (sjabbát) blant [[asjkenazím\|asjkenaziske jødar]]. ''Challes'' er ofte fletta, men kan òg vera runde; og dei er ofte pensla med egg og strødd frø som f.eks. valmuefrø på. Ein serverer normalt to ''challes'' til ''kiddesj'' på ''[[sjabbát\|sjabbes]]'' og ''[[jom tob\|jontev]]'' (helgedagar), og dei blir dekt over mens ein seier signinga over dagen over vin eller drue[[juice]]. Deretter vaskar ein hendene, tek dekket av brødet, og les signinga over dei. Når alle har fått ein bit minst så stor som ein oliven, kan resten av måltidet begynna. Challes er gjerne avlange på ''sjabbes'' og runde eller kransforma på [[dei høge helgedagane]]. Under ''[[sjabuót\|shvues]]'' har ''challes'' stegeform i somme tradisjonar. </onlyinclude>

	== Namn ==		== Namn ==

Olve Utne: Teksterstatting – «{{hebr.}}» til «hebraisk»

2022-12-01T11:57:41Z

Teksterstatting – «{{hebr.}}» til «hebraisk»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. des. 2022 kl. 11:57
Linje 7:		Linje 7:

	=== Barches, berches ===		=== Barches, berches ===
	Namnet ''barches'' eller ''berches'' heng truleg saman med [[hebraisk\|asjkenazisk hebraisk]] ''birkhas'', som er ei bindeform av ordet ''b'rókhó'' (~~{{hebr.}}~~ {{he\|בְּרָכָה}})'signing'. (I tillegg nemner mathistorikaren Gil Marks eit tysk ord ''bercht'', som skal tyde 'flette'. Dette har ikkje vist seg lett å stadfeste.) Ordet blir mest bruka i vestjiddisch kultur og kan nok ha nådd det sørlege Skandinavia tidligast kring 1600-talet, men litterært belegg på skandinaviske språk har vi ikkje før 1900-talet.		Namnet ''barches'' eller ''berches'' heng truleg saman med [[hebraisk\|asjkenazisk hebraisk]] ''birkhas'', som er ei bindeform av ordet ''b'rókhó'' ([[hebraisk]] {{he\|בְּרָכָה}})'signing'. (I tillegg nemner mathistorikaren Gil Marks eit tysk ord ''bercht'', som skal tyde 'flette'. Dette har ikkje vist seg lett å stadfeste.) Ordet blir mest bruka i vestjiddisch kultur og kan nok ha nådd det sørlege Skandinavia tidligast kring 1600-talet, men litterært belegg på skandinaviske språk har vi ikkje før 1900-talet.

	I dansk har ordet ''berkes'' eller ''birkes'' vorte bruka dels om det jødiske fletta brødet med valmuefrø og [[frøloff]] generelt, og dels om sjølve valmuefrøa. Dei eldste danskspråklege kjeldene til ordet som er registrert av danske ordboksredaksjonar kjem frå først på 1900-talet.<noinclude><ref>[http://ordnet.dk/ods/ordbog?query=berkes «Berkes»] i ''Ordbog over det danske Sprog''</ref></noinclude> På notidig dansk blir ordet ''birkes'' (og ''birkesfrø'') primært bruka om valmuefrøa og sekundært om eit butterdeigsrundstykke med valmuefrøstrø &mdas; det sistnemnte ofte kalla ''tebirkes''.<noinclude><ref>[http://ordnet.dk/ddo/ordbog?query=birkes «Birkes»] i ''Den Danske Ordbog''</ref></noinclude> Tebirkes blir òg seld i Norge, da gjerne under namnet ''[[tebriks]]''.		I dansk har ordet ''berkes'' eller ''birkes'' vorte bruka dels om det jødiske fletta brødet med valmuefrø og [[frøloff]] generelt, og dels om sjølve valmuefrøa. Dei eldste danskspråklege kjeldene til ordet som er registrert av danske ordboksredaksjonar kjem frå først på 1900-talet.<noinclude><ref>[http://ordnet.dk/ods/ordbog?query=berkes «Berkes»] i ''Ordbog over det danske Sprog''</ref></noinclude> På notidig dansk blir ordet ''birkes'' (og ''birkesfrø'') primært bruka om valmuefrøa og sekundært om eit butterdeigsrundstykke med valmuefrøstrø &mdas; det sistnemnte ofte kalla ''tebirkes''.<noinclude><ref>[http://ordnet.dk/ddo/ordbog?query=birkes «Birkes»] i ''Den Danske Ordbog''</ref></noinclude> Tebirkes blir òg seld i Norge, da gjerne under namnet ''[[tebriks]]''.

Olve Utne: {{nn}}

2017-10-18T12:06:00Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 18. okt. 2017 kl. 12:06
Linje 32:		Linje 32:
	[[kategori:jødisk mat]]		[[kategori:jødisk mat]]
	[[kategori:brød]]		[[kategori:brød]]
			{{nn}}