Dale (Sandnes gnr. 95) - Sideversjonshistorikk

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

2026-04-09T09:10:27Z

Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:10
Linje 49:		Linje 49:
	'''Skatteklasse'''		'''Skatteklasse'''

	Ut på 1600-talet blei det austlandske systemet med gardsklassar gjort gjeldande også for vår del av landet. Grensene mellom klassane varierer ein del i dei ymse listene frå ~~omlag~~ 1630 til 1660-åra. Dale er likevel i mest alle listene ført som halvgard.		Ut på 1600-talet blei det austlandske systemet med gardsklassar gjort gjeldande også for vår del av landet. Grensene mellom klassane varierer ein del i dei ymse listene frå om lag 1630 til 1660-åra. Dale er likevel i mest alle listene ført som halvgard.

	'''Nummer i eldre og nyare matriklar'''		'''Nummer i eldre og nyare matriklar'''
Linje 85:		Linje 85:
	Dei eldste opplysningane om husdyrhaldet får me i kvegskatten frå 1657 og matrikkelen i 1668. Men tala i dei to listene er svært ulike. Ifylgje skattelista frå 1657 skal dei ikkje ha hatt meir enn 8 kyr på Dale då. Sidan bøndene måtte skatta etter så mange dyr dei hadde, skulle me tru at dei prøvde å lura futen så godt dei kunne. I matrikkelen frå 1668 ligg oppgavene over husdyra ein del høgare. Nå møtte matrikkelkommisjonen opp på kvar gard og såg sjølv kor mange husdyr bøndene hadde, så me skulle kunne stola på tala deira. Dei skriv at det var 16 kyr på Dale, altså dobbelt så mange som den 11 år eldre lista har. Men nå var det tre bønder på garden mot to tidlegare, så det kan ha vore meir dyr på garden av den grunn. Dessutan er det ikkje nemnt noko om småfe i 1668, i motsetning til 1657. Kan henda rekna dei i 1668 småfeet om til ku-einingar. Verdien av ei ku blei kalt kyrlag, det rekna ein jamngodt med seks sauer.		Dei eldste opplysningane om husdyrhaldet får me i kvegskatten frå 1657 og matrikkelen i 1668. Men tala i dei to listene er svært ulike. Ifylgje skattelista frå 1657 skal dei ikkje ha hatt meir enn 8 kyr på Dale då. Sidan bøndene måtte skatta etter så mange dyr dei hadde, skulle me tru at dei prøvde å lura futen så godt dei kunne. I matrikkelen frå 1668 ligg oppgavene over husdyra ein del høgare. Nå møtte matrikkelkommisjonen opp på kvar gard og såg sjølv kor mange husdyr bøndene hadde, så me skulle kunne stola på tala deira. Dei skriv at det var 16 kyr på Dale, altså dobbelt så mange som den 11 år eldre lista har. Men nå var det tre bønder på garden mot to tidlegare, så det kan ha vore meir dyr på garden av den grunn. Dessutan er det ikkje nemnt noko om småfe i 1668, i motsetning til 1657. Kan henda rekna dei i 1668 småfeet om til ku-einingar. Verdien av ei ku blei kalt kyrlag, det rekna ein jamngodt med seks sauer.

	Seinare på 1600-talet og gjennom heile det neste hundreåret budde det to bønder her på garden. Husdyrtala er nokså like i matrikkelen frå 1723, jordavgifta i 1802 og fetellinga i 1808. Men ifylgje skifta må dei ha hatt dobbelt så mykje småfe som det desse listene gir opp. Matrikkelen frå 1668 seier då og at her var "God Smaalle Gang", og i 1802 får me vita at "Udmarchen er tilstræckelig". Kvar av dei to opp sittarane ser ut til å ha hatt ein besetning på 1 hest, 6-8 kyr, ~~omlag~~ 20 sauer og 10 geiter.		Seinare på 1600-talet og gjennom heile det neste hundreåret budde det to bønder her på garden. Husdyrtala er nokså like i matrikkelen frå 1723, jordavgifta i 1802 og fetellinga i 1808. Men ifylgje skifta må dei ha hatt dobbelt så mykje småfe som det desse listene gir opp. Matrikkelen frå 1668 seier då og at her var "God Smaalle Gang", og i 1802 får me vita at "Udmarchen er tilstræckelig". Kvar av dei to opp sittarane ser ut til å ha hatt ein besetning på 1 hest, 6-8 kyr, om lag 20 sauer og 10 geiter.

	Utpå 1800-talet kom det til to husmannsplasser, og etter 1850 blei det dobbelt så mykje sau på garden. Desse to tinga gjorde at husdyrtalet blei dobla frå 1808 til 1875.		Utpå 1800-talet kom det til to husmannsplasser, og etter 1850 blei det dobbelt så mykje sau på garden. Desse to tinga gjorde at husdyrtalet blei dobla frå 1808 til 1875.
Linje 110:		Linje 110:
	Dei fyrste åra av 1650-talet kan det ha vore tre oppsittarar her, men den eventuelle tredjemann flytta vekk. Og dei to som var igjen brukte så halve garden kvar (3 vet ter korn =18 spann). I 1660-åra kom det ein svigerson til inn på garden, og dei tre opp-sittarane brukte då 1/2 pund korn kvar (=12 spann).		Dei fyrste åra av 1650-talet kan det ha vore tre oppsittarar her, men den eventuelle tredjemann flytta vekk. Og dei to som var igjen brukte så halve garden kvar (3 vet ter korn =18 spann). I 1660-åra kom det ein svigerson til inn på garden, og dei tre opp-sittarane brukte då 1/2 pund korn kvar (=12 spann).

	Etter at den gamle oppsittaren døydde i 1666 og enka hans hadde sete med hans part eit par år, blei denne delt på dei andre to bruka. Frå ~~omlag~~ 1670 har me då dei to partane på 18 spann korn kvar.		Etter at den gamle oppsittaren døydde i 1666 og enka hans hadde sete med hans part eit par år, blei denne delt på dei andre to bruka. Frå om lag 1670 har me då dei to partane på 18 spann korn kvar.

	Under kvar av desse to partane, blei det på 1800-talet rydda ein husmannsplass. Desse to plassene blei skilde ut som sjølvstendige bruk seinare på 1800-talet, fyrst han på Hodl som hadde gifta seg med dottera på garden. Frå 1847 var han sjølveigande bonde på 3 spann korn.		Under kvar av desse to partane, blei det på 1800-talet rydda ein husmannsplass. Desse to plassene blei skilde ut som sjølvstendige bruk seinare på 1800-talet, fyrst han på Hodl som hadde gifta seg med dottera på garden. Frå 1847 var han sjølveigande bonde på 3 spann korn.
Linje 188:		Linje 188:
	Erik Monsen var ein villstyring og det står kolossalt mykje om han i tingbøkene. Han kjefta og slåss, både med naboar og folka han traff på tinget eller i brylluper. Særleg rauk han uklar med dei på Hinna, men også med andre bortover i Hetland og ute i Sola. Sidan han hadde så mykje med dei der ute å gjera, kan det tyda på at han var der ifrå. Me får også høyra om to brør til Erik. Den eine heitte Tollak Monsen, han var fyrst dreng på Ådnøy i Høle. Men så sette han barn på dottera på garden og etterpå stakk han av og reiste til Suldal. Den andre var Antonius Monsen. Han hadde gifta seg til gard på Heigre i Høyland, seinare budde han på Myklabost i Sola. Der døydde han i 1651 og det blei etterpå mykje oppstyr for han hadde skulda ein nabo for å ha slått han, og det skulle vera grunnen til at han blei sjuk og døydde. I 1639 let Erik svigersonen sin få overta ein part av Dalegarden, og ut i 1650-åra hadde også fostersonen Johannes eit gardsbruk her. Johannes flytta snart vekk, og etterpå kom det ein annan svigerson av Erik inn på garden så det var tre oppsittarar her ei stund. På Stra'en i Stavanger fekk Erik seg hus med grunn og brygge. Dette fekk ein tredje svigerson skjøte på etter at Erik var død (sjå Samanlign Stavanger historie 111, side 73, 132 og 135).		Erik Monsen var ein villstyring og det står kolossalt mykje om han i tingbøkene. Han kjefta og slåss, både med naboar og folka han traff på tinget eller i brylluper. Særleg rauk han uklar med dei på Hinna, men også med andre bortover i Hetland og ute i Sola. Sidan han hadde så mykje med dei der ute å gjera, kan det tyda på at han var der ifrå. Me får også høyra om to brør til Erik. Den eine heitte Tollak Monsen, han var fyrst dreng på Ådnøy i Høle. Men så sette han barn på dottera på garden og etterpå stakk han av og reiste til Suldal. Den andre var Antonius Monsen. Han hadde gifta seg til gard på Heigre i Høyland, seinare budde han på Myklabost i Sola. Der døydde han i 1651 og det blei etterpå mykje oppstyr for han hadde skulda ein nabo for å ha slått han, og det skulle vera grunnen til at han blei sjuk og døydde. I 1639 let Erik svigersonen sin få overta ein part av Dalegarden, og ut i 1650-åra hadde også fostersonen Johannes eit gardsbruk her. Johannes flytta snart vekk, og etterpå kom det ein annan svigerson av Erik inn på garden så det var tre oppsittarar her ei stund. På Stra'en i Stavanger fekk Erik seg hus med grunn og brygge. Dette fekk ein tredje svigerson skjøte på etter at Erik var død (sjå Samanlign Stavanger historie 111, side 73, 132 og 135).

	Erik Monsen var gift fleire gonger. Fyrste gong må ha vore då han overtok garden på Jødestad 1608/09 sidan han har to døtre som var gift og fekk barn i 1640-åra. Blant barna til desse døtrene finn me namnet Anders, så Erik var truleg gift med ei dotter til den Anders Persen som hadde garden på Jødestad før han. Ho kan ha heitt Anna då begge døtrene hennar har ei dotter med det namnet (samanlign Jødestad-2). I tingboka for 1623 kan me lesa at Erik hadde ei stedotter, han var altså gift med ei enka. Denne stedottera eigde jord i Haga i Høyland, og den same parten hadde Omund Myklabost i 1617. Omund må ha vore faren hennar og Erik har då gifta seg med enka hans ~~omlag~~ 1620. I 1632 gifta Erik seg med enka etter Jens Larsen Dale og fekk garden her med henne. Som nemnt kan ho ha vore frå Vølstad i Gjestal. Ho døydde føre 1642, for då er det snakk om arven etter henne. Etter at Erik var død sat enka Anna med hans part i garden. Ho må då ha vore den fjerde kona hans. Kanskje var ho frå Haga (i Høyland eller Sola ?), sidan Erik Dale blir nemnt i samband med eit bu-oppgjer på Haga i 1651/52.		Erik Monsen var gift fleire gonger. Fyrste gong må ha vore då han overtok garden på Jødestad 1608/09 sidan han har to døtre som var gift og fekk barn i 1640-åra. Blant barna til desse døtrene finn me namnet Anders, så Erik var truleg gift med ei dotter til den Anders Persen som hadde garden på Jødestad før han. Ho kan ha heitt Anna då begge døtrene hennar har ei dotter med det namnet (samanlign Jødestad-2). I tingboka for 1623 kan me lesa at Erik hadde ei stedotter, han var altså gift med ei enka. Denne stedottera eigde jord i Haga i Høyland, og den same parten hadde Omund Myklabost i 1617. Omund må ha vore faren hennar og Erik har då gifta seg med enka hans om lag 1620. I 1632 gifta Erik seg med enka etter Jens Larsen Dale og fekk garden her med henne. Som nemnt kan ho ha vore frå Vølstad i Gjestal. Ho døydde føre 1642, for då er det snakk om arven etter henne. Etter at Erik var død sat enka Anna med hans part i garden. Ho må då ha vore den fjerde kona hans. Kanskje var ho frå Haga (i Høyland eller Sola ?), sidan Erik Dale blir nemnt i samband med eit bu-oppgjer på Haga i 1651/52.

	Barn:		Barn:

Cnyborgbot: Robot: Satte tilbake til versjon 2793129 av Inger-Sigrun Slagstad Vik 29. januar 2026 10:49:07

2026-04-09T09:05:24Z

Robot: Satte tilbake til versjon 2793129 av Inger-Sigrun Slagstad Vik 29. januar 2026 10:49:07

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:05
Linje 49:		Linje 49:
	'''Skatteklasse'''		'''Skatteklasse'''

	Ut på 1600-talet blei det austlandske systemet med gardsklassar gjort gjeldande også for vår del av landet. Grensene mellom klassane varierer ein del i dei ymse listene ~~fråom lag1630~~ til 1660-åra. Dale er likevel i mest alle listene ført som halvgard.		Ut på 1600-talet blei det austlandske systemet med gardsklassar gjort gjeldande også for vår del av landet. Grensene mellom klassane varierer ein del i dei ymse listene frå omlag 1630 til 1660-åra. Dale er likevel i mest alle listene ført som halvgard.

	'''Nummer i eldre og nyare matriklar'''		'''Nummer i eldre og nyare matriklar'''
Linje 85:		Linje 85:
	Dei eldste opplysningane om husdyrhaldet får me i kvegskatten frå 1657 og matrikkelen i 1668. Men tala i dei to listene er svært ulike. Ifylgje skattelista frå 1657 skal dei ikkje ha hatt meir enn 8 kyr på Dale då. Sidan bøndene måtte skatta etter så mange dyr dei hadde, skulle me tru at dei prøvde å lura futen så godt dei kunne. I matrikkelen frå 1668 ligg oppgavene over husdyra ein del høgare. Nå møtte matrikkelkommisjonen opp på kvar gard og såg sjølv kor mange husdyr bøndene hadde, så me skulle kunne stola på tala deira. Dei skriv at det var 16 kyr på Dale, altså dobbelt så mange som den 11 år eldre lista har. Men nå var det tre bønder på garden mot to tidlegare, så det kan ha vore meir dyr på garden av den grunn. Dessutan er det ikkje nemnt noko om småfe i 1668, i motsetning til 1657. Kan henda rekna dei i 1668 småfeet om til ku-einingar. Verdien av ei ku blei kalt kyrlag, det rekna ein jamngodt med seks sauer.		Dei eldste opplysningane om husdyrhaldet får me i kvegskatten frå 1657 og matrikkelen i 1668. Men tala i dei to listene er svært ulike. Ifylgje skattelista frå 1657 skal dei ikkje ha hatt meir enn 8 kyr på Dale då. Sidan bøndene måtte skatta etter så mange dyr dei hadde, skulle me tru at dei prøvde å lura futen så godt dei kunne. I matrikkelen frå 1668 ligg oppgavene over husdyra ein del høgare. Nå møtte matrikkelkommisjonen opp på kvar gard og såg sjølv kor mange husdyr bøndene hadde, så me skulle kunne stola på tala deira. Dei skriv at det var 16 kyr på Dale, altså dobbelt så mange som den 11 år eldre lista har. Men nå var det tre bønder på garden mot to tidlegare, så det kan ha vore meir dyr på garden av den grunn. Dessutan er det ikkje nemnt noko om småfe i 1668, i motsetning til 1657. Kan henda rekna dei i 1668 småfeet om til ku-einingar. Verdien av ei ku blei kalt kyrlag, det rekna ein jamngodt med seks sauer.

	Seinare på 1600-talet og gjennom heile det neste hundreåret budde det to bønder her på garden. Husdyrtala er nokså like i matrikkelen frå 1723, jordavgifta i 1802 og fetellinga i 1808. Men ifylgje skifta må dei ha hatt dobbelt så mykje småfe som det desse listene gir opp. Matrikkelen frå 1668 seier då og at her var "God Smaalle Gang", og i 1802 får me vita at "Udmarchen er tilstræckelig". Kvar av dei to opp sittarane ser ut til å ha hatt ein besetning på 1 hest, 6-8 kyr,~~om lag20~~ sauer og 10 geiter.		Seinare på 1600-talet og gjennom heile det neste hundreåret budde det to bønder her på garden. Husdyrtala er nokså like i matrikkelen frå 1723, jordavgifta i 1802 og fetellinga i 1808. Men ifylgje skifta må dei ha hatt dobbelt så mykje småfe som det desse listene gir opp. Matrikkelen frå 1668 seier då og at her var "God Smaalle Gang", og i 1802 får me vita at "Udmarchen er tilstræckelig". Kvar av dei to opp sittarane ser ut til å ha hatt ein besetning på 1 hest, 6-8 kyr, omlag 20 sauer og 10 geiter.

	Utpå 1800-talet kom det til to husmannsplasser, og etter 1850 blei det dobbelt så mykje sau på garden. Desse to tinga gjorde at husdyrtalet blei dobla frå 1808 til 1875.		Utpå 1800-talet kom det til to husmannsplasser, og etter 1850 blei det dobbelt så mykje sau på garden. Desse to tinga gjorde at husdyrtalet blei dobla frå 1808 til 1875.
Linje 110:		Linje 110:
	Dei fyrste åra av 1650-talet kan det ha vore tre oppsittarar her, men den eventuelle tredjemann flytta vekk. Og dei to som var igjen brukte så halve garden kvar (3 vet ter korn =18 spann). I 1660-åra kom det ein svigerson til inn på garden, og dei tre opp-sittarane brukte då 1/2 pund korn kvar (=12 spann).		Dei fyrste åra av 1650-talet kan det ha vore tre oppsittarar her, men den eventuelle tredjemann flytta vekk. Og dei to som var igjen brukte så halve garden kvar (3 vet ter korn =18 spann). I 1660-åra kom det ein svigerson til inn på garden, og dei tre opp-sittarane brukte då 1/2 pund korn kvar (=12 spann).

	Etter at den gamle oppsittaren døydde i 1666 og enka hans hadde sete med hans part eit par år, blei denne delt på dei andre to bruka. ~~Fråom lag1670~~ har me då dei to partane på 18 spann korn kvar.		Etter at den gamle oppsittaren døydde i 1666 og enka hans hadde sete med hans part eit par år, blei denne delt på dei andre to bruka. Frå omlag 1670 har me då dei to partane på 18 spann korn kvar.

	Under kvar av desse to partane, blei det på 1800-talet rydda ein husmannsplass. Desse to plassene blei skilde ut som sjølvstendige bruk seinare på 1800-talet, fyrst han på Hodl som hadde gifta seg med dottera på garden. Frå 1847 var han sjølveigande bonde på 3 spann korn.		Under kvar av desse to partane, blei det på 1800-talet rydda ein husmannsplass. Desse to plassene blei skilde ut som sjølvstendige bruk seinare på 1800-talet, fyrst han på Hodl som hadde gifta seg med dottera på garden. Frå 1847 var han sjølveigande bonde på 3 spann korn.
Linje 188:		Linje 188:
	Erik Monsen var ein villstyring og det står kolossalt mykje om han i tingbøkene. Han kjefta og slåss, både med naboar og folka han traff på tinget eller i brylluper. Særleg rauk han uklar med dei på Hinna, men også med andre bortover i Hetland og ute i Sola. Sidan han hadde så mykje med dei der ute å gjera, kan det tyda på at han var der ifrå. Me får også høyra om to brør til Erik. Den eine heitte Tollak Monsen, han var fyrst dreng på Ådnøy i Høle. Men så sette han barn på dottera på garden og etterpå stakk han av og reiste til Suldal. Den andre var Antonius Monsen. Han hadde gifta seg til gard på Heigre i Høyland, seinare budde han på Myklabost i Sola. Der døydde han i 1651 og det blei etterpå mykje oppstyr for han hadde skulda ein nabo for å ha slått han, og det skulle vera grunnen til at han blei sjuk og døydde. I 1639 let Erik svigersonen sin få overta ein part av Dalegarden, og ut i 1650-åra hadde også fostersonen Johannes eit gardsbruk her. Johannes flytta snart vekk, og etterpå kom det ein annan svigerson av Erik inn på garden så det var tre oppsittarar her ei stund. På Stra'en i Stavanger fekk Erik seg hus med grunn og brygge. Dette fekk ein tredje svigerson skjøte på etter at Erik var død (sjå Samanlign Stavanger historie 111, side 73, 132 og 135).		Erik Monsen var ein villstyring og det står kolossalt mykje om han i tingbøkene. Han kjefta og slåss, både med naboar og folka han traff på tinget eller i brylluper. Særleg rauk han uklar med dei på Hinna, men også med andre bortover i Hetland og ute i Sola. Sidan han hadde så mykje med dei der ute å gjera, kan det tyda på at han var der ifrå. Me får også høyra om to brør til Erik. Den eine heitte Tollak Monsen, han var fyrst dreng på Ådnøy i Høle. Men så sette han barn på dottera på garden og etterpå stakk han av og reiste til Suldal. Den andre var Antonius Monsen. Han hadde gifta seg til gard på Heigre i Høyland, seinare budde han på Myklabost i Sola. Der døydde han i 1651 og det blei etterpå mykje oppstyr for han hadde skulda ein nabo for å ha slått han, og det skulle vera grunnen til at han blei sjuk og døydde. I 1639 let Erik svigersonen sin få overta ein part av Dalegarden, og ut i 1650-åra hadde også fostersonen Johannes eit gardsbruk her. Johannes flytta snart vekk, og etterpå kom det ein annan svigerson av Erik inn på garden så det var tre oppsittarar her ei stund. På Stra'en i Stavanger fekk Erik seg hus med grunn og brygge. Dette fekk ein tredje svigerson skjøte på etter at Erik var død (sjå Samanlign Stavanger historie 111, side 73, 132 og 135).

	Erik Monsen var gift fleire gonger. Fyrste gong må ha vore då han overtok garden på Jødestad 1608/09 sidan han har to døtre som var gift og fekk barn i 1640-åra. Blant barna til desse døtrene finn me namnet Anders, så Erik var truleg gift med ei dotter til den Anders Persen som hadde garden på Jødestad før han. Ho kan ha heitt Anna då begge døtrene hennar har ei dotter med det namnet (samanlign Jødestad-2). I tingboka for 1623 kan me lesa at Erik hadde ei stedotter, han var altså gift med ei enka. Denne stedottera eigde jord i Haga i Høyland, og den same parten hadde Omund Myklabost i 1617. Omund må ha vore faren hennar og Erik har då gifta seg med enka ~~hansom lag1620~~. I 1632 gifta Erik seg med enka etter Jens Larsen Dale og fekk garden her med henne. Som nemnt kan ho ha vore frå Vølstad i Gjestal. Ho døydde føre 1642, for då er det snakk om arven etter henne. Etter at Erik var død sat enka Anna med hans part i garden. Ho må då ha vore den fjerde kona hans. Kanskje var ho frå Haga (i Høyland eller Sola ?), sidan Erik Dale blir nemnt i samband med eit bu-oppgjer på Haga i 1651/52.		Erik Monsen var gift fleire gonger. Fyrste gong må ha vore då han overtok garden på Jødestad 1608/09 sidan han har to døtre som var gift og fekk barn i 1640-åra. Blant barna til desse døtrene finn me namnet Anders, så Erik var truleg gift med ei dotter til den Anders Persen som hadde garden på Jødestad før han. Ho kan ha heitt Anna då begge døtrene hennar har ei dotter med det namnet (samanlign Jødestad-2). I tingboka for 1623 kan me lesa at Erik hadde ei stedotter, han var altså gift med ei enka. Denne stedottera eigde jord i Haga i Høyland, og den same parten hadde Omund Myklabost i 1617. Omund må ha vore faren hennar og Erik har då gifta seg med enka hans omlag 1620. I 1632 gifta Erik seg med enka etter Jens Larsen Dale og fekk garden her med henne. Som nemnt kan ho ha vore frå Vølstad i Gjestal. Ho døydde føre 1642, for då er det snakk om arven etter henne. Etter at Erik var død sat enka Anna med hans part i garden. Ho må då ha vore den fjerde kona hans. Kanskje var ho frå Haga (i Høyland eller Sola ?), sidan Erik Dale blir nemnt i samband med eit bu-oppgjer på Haga i 1651/52.

	Barn:		Barn:

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

2026-04-09T08:03:43Z

Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 08:03
Linje 49:		Linje 49:
	'''Skatteklasse'''		'''Skatteklasse'''

	Ut på 1600-talet blei det austlandske systemet med gardsklassar gjort gjeldande også for vår del av landet. Grensene mellom klassane varierer ein del i dei ymse listene ~~frå omlag 1630~~ til 1660-åra. Dale er likevel i mest alle listene ført som halvgard.		Ut på 1600-talet blei det austlandske systemet med gardsklassar gjort gjeldande også for vår del av landet. Grensene mellom klassane varierer ein del i dei ymse listene fråom lag1630 til 1660-åra. Dale er likevel i mest alle listene ført som halvgard.

	'''Nummer i eldre og nyare matriklar'''		'''Nummer i eldre og nyare matriklar'''
Linje 85:		Linje 85:
	Dei eldste opplysningane om husdyrhaldet får me i kvegskatten frå 1657 og matrikkelen i 1668. Men tala i dei to listene er svært ulike. Ifylgje skattelista frå 1657 skal dei ikkje ha hatt meir enn 8 kyr på Dale då. Sidan bøndene måtte skatta etter så mange dyr dei hadde, skulle me tru at dei prøvde å lura futen så godt dei kunne. I matrikkelen frå 1668 ligg oppgavene over husdyra ein del høgare. Nå møtte matrikkelkommisjonen opp på kvar gard og såg sjølv kor mange husdyr bøndene hadde, så me skulle kunne stola på tala deira. Dei skriv at det var 16 kyr på Dale, altså dobbelt så mange som den 11 år eldre lista har. Men nå var det tre bønder på garden mot to tidlegare, så det kan ha vore meir dyr på garden av den grunn. Dessutan er det ikkje nemnt noko om småfe i 1668, i motsetning til 1657. Kan henda rekna dei i 1668 småfeet om til ku-einingar. Verdien av ei ku blei kalt kyrlag, det rekna ein jamngodt med seks sauer.		Dei eldste opplysningane om husdyrhaldet får me i kvegskatten frå 1657 og matrikkelen i 1668. Men tala i dei to listene er svært ulike. Ifylgje skattelista frå 1657 skal dei ikkje ha hatt meir enn 8 kyr på Dale då. Sidan bøndene måtte skatta etter så mange dyr dei hadde, skulle me tru at dei prøvde å lura futen så godt dei kunne. I matrikkelen frå 1668 ligg oppgavene over husdyra ein del høgare. Nå møtte matrikkelkommisjonen opp på kvar gard og såg sjølv kor mange husdyr bøndene hadde, så me skulle kunne stola på tala deira. Dei skriv at det var 16 kyr på Dale, altså dobbelt så mange som den 11 år eldre lista har. Men nå var det tre bønder på garden mot to tidlegare, så det kan ha vore meir dyr på garden av den grunn. Dessutan er det ikkje nemnt noko om småfe i 1668, i motsetning til 1657. Kan henda rekna dei i 1668 småfeet om til ku-einingar. Verdien av ei ku blei kalt kyrlag, det rekna ein jamngodt med seks sauer.

	Seinare på 1600-talet og gjennom heile det neste hundreåret budde det to bønder her på garden. Husdyrtala er nokså like i matrikkelen frå 1723, jordavgifta i 1802 og fetellinga i 1808. Men ifylgje skifta må dei ha hatt dobbelt så mykje småfe som det desse listene gir opp. Matrikkelen frå 1668 seier då og at her var "God Smaalle Gang", og i 1802 får me vita at "Udmarchen er tilstræckelig". Kvar av dei to opp sittarane ser ut til å ha hatt ein besetning på 1 hest, 6-8 kyr, ~~omlag 20~~ sauer og 10 geiter.		Seinare på 1600-talet og gjennom heile det neste hundreåret budde det to bønder her på garden. Husdyrtala er nokså like i matrikkelen frå 1723, jordavgifta i 1802 og fetellinga i 1808. Men ifylgje skifta må dei ha hatt dobbelt så mykje småfe som det desse listene gir opp. Matrikkelen frå 1668 seier då og at her var "God Smaalle Gang", og i 1802 får me vita at "Udmarchen er tilstræckelig". Kvar av dei to opp sittarane ser ut til å ha hatt ein besetning på 1 hest, 6-8 kyr,om lag20 sauer og 10 geiter.

	Utpå 1800-talet kom det til to husmannsplasser, og etter 1850 blei det dobbelt så mykje sau på garden. Desse to tinga gjorde at husdyrtalet blei dobla frå 1808 til 1875.		Utpå 1800-talet kom det til to husmannsplasser, og etter 1850 blei det dobbelt så mykje sau på garden. Desse to tinga gjorde at husdyrtalet blei dobla frå 1808 til 1875.
Linje 110:		Linje 110:
	Dei fyrste åra av 1650-talet kan det ha vore tre oppsittarar her, men den eventuelle tredjemann flytta vekk. Og dei to som var igjen brukte så halve garden kvar (3 vet ter korn =18 spann). I 1660-åra kom det ein svigerson til inn på garden, og dei tre opp-sittarane brukte då 1/2 pund korn kvar (=12 spann).		Dei fyrste åra av 1650-talet kan det ha vore tre oppsittarar her, men den eventuelle tredjemann flytta vekk. Og dei to som var igjen brukte så halve garden kvar (3 vet ter korn =18 spann). I 1660-åra kom det ein svigerson til inn på garden, og dei tre opp-sittarane brukte då 1/2 pund korn kvar (=12 spann).

	Etter at den gamle oppsittaren døydde i 1666 og enka hans hadde sete med hans part eit par år, blei denne delt på dei andre to bruka. ~~Frå omlag 1670~~ har me då dei to partane på 18 spann korn kvar.		Etter at den gamle oppsittaren døydde i 1666 og enka hans hadde sete med hans part eit par år, blei denne delt på dei andre to bruka. Fråom lag1670 har me då dei to partane på 18 spann korn kvar.

	Under kvar av desse to partane, blei det på 1800-talet rydda ein husmannsplass. Desse to plassene blei skilde ut som sjølvstendige bruk seinare på 1800-talet, fyrst han på Hodl som hadde gifta seg med dottera på garden. Frå 1847 var han sjølveigande bonde på 3 spann korn.		Under kvar av desse to partane, blei det på 1800-talet rydda ein husmannsplass. Desse to plassene blei skilde ut som sjølvstendige bruk seinare på 1800-talet, fyrst han på Hodl som hadde gifta seg med dottera på garden. Frå 1847 var han sjølveigande bonde på 3 spann korn.
Linje 188:		Linje 188:
	Erik Monsen var ein villstyring og det står kolossalt mykje om han i tingbøkene. Han kjefta og slåss, både med naboar og folka han traff på tinget eller i brylluper. Særleg rauk han uklar med dei på Hinna, men også med andre bortover i Hetland og ute i Sola. Sidan han hadde så mykje med dei der ute å gjera, kan det tyda på at han var der ifrå. Me får også høyra om to brør til Erik. Den eine heitte Tollak Monsen, han var fyrst dreng på Ådnøy i Høle. Men så sette han barn på dottera på garden og etterpå stakk han av og reiste til Suldal. Den andre var Antonius Monsen. Han hadde gifta seg til gard på Heigre i Høyland, seinare budde han på Myklabost i Sola. Der døydde han i 1651 og det blei etterpå mykje oppstyr for han hadde skulda ein nabo for å ha slått han, og det skulle vera grunnen til at han blei sjuk og døydde. I 1639 let Erik svigersonen sin få overta ein part av Dalegarden, og ut i 1650-åra hadde også fostersonen Johannes eit gardsbruk her. Johannes flytta snart vekk, og etterpå kom det ein annan svigerson av Erik inn på garden så det var tre oppsittarar her ei stund. På Stra'en i Stavanger fekk Erik seg hus med grunn og brygge. Dette fekk ein tredje svigerson skjøte på etter at Erik var død (sjå Samanlign Stavanger historie 111, side 73, 132 og 135).		Erik Monsen var ein villstyring og det står kolossalt mykje om han i tingbøkene. Han kjefta og slåss, både med naboar og folka han traff på tinget eller i brylluper. Særleg rauk han uklar med dei på Hinna, men også med andre bortover i Hetland og ute i Sola. Sidan han hadde så mykje med dei der ute å gjera, kan det tyda på at han var der ifrå. Me får også høyra om to brør til Erik. Den eine heitte Tollak Monsen, han var fyrst dreng på Ådnøy i Høle. Men så sette han barn på dottera på garden og etterpå stakk han av og reiste til Suldal. Den andre var Antonius Monsen. Han hadde gifta seg til gard på Heigre i Høyland, seinare budde han på Myklabost i Sola. Der døydde han i 1651 og det blei etterpå mykje oppstyr for han hadde skulda ein nabo for å ha slått han, og det skulle vera grunnen til at han blei sjuk og døydde. I 1639 let Erik svigersonen sin få overta ein part av Dalegarden, og ut i 1650-åra hadde også fostersonen Johannes eit gardsbruk her. Johannes flytta snart vekk, og etterpå kom det ein annan svigerson av Erik inn på garden så det var tre oppsittarar her ei stund. På Stra'en i Stavanger fekk Erik seg hus med grunn og brygge. Dette fekk ein tredje svigerson skjøte på etter at Erik var død (sjå Samanlign Stavanger historie 111, side 73, 132 og 135).

	Erik Monsen var gift fleire gonger. Fyrste gong må ha vore då han overtok garden på Jødestad 1608/09 sidan han har to døtre som var gift og fekk barn i 1640-åra. Blant barna til desse døtrene finn me namnet Anders, så Erik var truleg gift med ei dotter til den Anders Persen som hadde garden på Jødestad før han. Ho kan ha heitt Anna då begge døtrene hennar har ei dotter med det namnet (samanlign Jødestad-2). I tingboka for 1623 kan me lesa at Erik hadde ei stedotter, han var altså gift med ei enka. Denne stedottera eigde jord i Haga i Høyland, og den same parten hadde Omund Myklabost i 1617. Omund må ha vore faren hennar og Erik har då gifta seg med enka ~~hans omlag 1620~~. I 1632 gifta Erik seg med enka etter Jens Larsen Dale og fekk garden her med henne. Som nemnt kan ho ha vore frå Vølstad i Gjestal. Ho døydde føre 1642, for då er det snakk om arven etter henne. Etter at Erik var død sat enka Anna med hans part i garden. Ho må då ha vore den fjerde kona hans. Kanskje var ho frå Haga (i Høyland eller Sola ?), sidan Erik Dale blir nemnt i samband med eit bu-oppgjer på Haga i 1651/52.		Erik Monsen var gift fleire gonger. Fyrste gong må ha vore då han overtok garden på Jødestad 1608/09 sidan han har to døtre som var gift og fekk barn i 1640-åra. Blant barna til desse døtrene finn me namnet Anders, så Erik var truleg gift med ei dotter til den Anders Persen som hadde garden på Jødestad før han. Ho kan ha heitt Anna då begge døtrene hennar har ei dotter med det namnet (samanlign Jødestad-2). I tingboka for 1623 kan me lesa at Erik hadde ei stedotter, han var altså gift med ei enka. Denne stedottera eigde jord i Haga i Høyland, og den same parten hadde Omund Myklabost i 1617. Omund må ha vore faren hennar og Erik har då gifta seg med enka hansom lag1620. I 1632 gifta Erik seg med enka etter Jens Larsen Dale og fekk garden her med henne. Som nemnt kan ho ha vore frå Vølstad i Gjestal. Ho døydde føre 1642, for då er det snakk om arven etter henne. Etter at Erik var død sat enka Anna med hans part i garden. Ho må då ha vore den fjerde kona hans. Kanskje var ho frå Haga (i Høyland eller Sola ?), sidan Erik Dale blir nemnt i samband med eit bu-oppgjer på Haga i 1651/52.

	Barn:		Barn:

Inger-Sigrun Slagstad Vik: skrive ut forkortelser og andre mindre endringer i layout.

2026-01-29T10:49:07Z

skrive ut forkortelser og andre mindre endringer i layout.

Vis endringer

Inger-Sigrun Slagstad Vik: Skrevet ut forkortelser.

2026-01-28T21:15:45Z

Skrevet ut forkortelser.

Vis endringer

Brit Sissel Todnem: Gått gjennom martikkelgården, byttet ut g.m., f. og d. Ellers trukket sammen ord som hadde mellomrom og -> som er tatt ut og erstattet med mellomrom

2025-11-20T21:12:50Z

Gått gjennom martikkelgården, byttet ut g.m., f. og d. Ellers trukket sammen ord som hadde mellomrom og -> som er tatt ut og erstattet med mellomrom

Vis endringer

Brit Sissel Todnem: Samme som tidligere

2025-11-20T20:40:09Z

Samme som tidligere

Vis endringer

Brit Sissel Todnem: Fortsatt korrigeringer av g.m., f., d. og fjernet piler som ser ut til å være mellomrom

2025-11-20T20:01:50Z

Fortsatt korrigeringer av g.m., f., d. og fjernet piler som ser ut til å være mellomrom

Vis endringer

Siri Iversen: -

2025-11-20T10:23:55Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. nov. 2025 kl. 10:23
Linje 711:		Linje 711:
	[[Kategori:Hetland]]		[[Kategori:Hetland]]
	{{nn}}		{{nn}}
	<references />~~{{Vedlikehold Sandnes}}~~{{Vedlikehold Sandnes}}		<references />{{Vedlikehold Sandnes}}

Siri Iversen på 20. nov. 2025 kl. 10:22

2025-11-20T10:22:59Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. nov. 2025 kl. 10:22
Linje 711:		Linje 711:
	[[Kategori:Hetland]]		[[Kategori:Hetland]]
	{{nn}}		{{nn}}
	<references />{{Vedlikehold Sandnes}}		<references />{{Vedlikehold Sandnes}}{{Vedlikehold Sandnes}}