Dei siste finsktalande på Finnskogen - Sideversjonshistorikk

Marthe Glad: satte inn lenke ved første nevning av Torkellin-Pekka selv om det er lenka i tabellen

2026-06-15T08:45:08Z

satte inn lenke ved første nevning av Torkellin-Pekka selv om det er lenka i tabellen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 15. jun. 2026 kl. 08:45
Linje 13:		Linje 13:
	I båe listene er Nyskoga soknet med flest finsktalande, og også tidlegare verkar språket å ha stått sterkast her. Ifølgje Wiklund var det kring 1900 «blott i en enda by, som språket kan sägas ännu vara verkligt lefvande, nämligen i byn Viggen i Nyskoga församling ... Endast i denna by påträffade jag nämligen yngre personer, som kunde tala finska språket och väl också mer eller mindre flitigt begagnade det i dagligt tal.»<ref>Wiklund, side 18.</ref>		I båe listene er Nyskoga soknet med flest finsktalande, og også tidlegare verkar språket å ha stått sterkast her. Ifølgje Wiklund var det kring 1900 «blott i en enda by, som språket kan sägas ännu vara verkligt lefvande, nämligen i byn Viggen i Nyskoga församling ... Endast i denna by påträffade jag nämligen yngre personer, som kunde tala finska språket och väl också mer eller mindre flitigt begagnade det i dagligt tal.»<ref>Wiklund, side 18.</ref>

	<onlyinclude>I 1974 var det att berre to finsktalande skogfinnar, nemleg Alma Augustsson og Henrik Olsson. Da sistnemnte døydde i 1980, døydde antakeleg savolaxfinsken ut med han. På norsk side forsvann språket med Peder Paulsen («Torkellin-Pekka»), som forlot denne verda i 1967.</onlyinclude>		<onlyinclude>I 1974 var det att berre to finsktalande skogfinnar, nemleg Alma Augustsson og Henrik Olsson. Da sistnemnte døydde i 1980, døydde antakeleg savolaxfinsken ut med han. På norsk side forsvann språket med [[Peder Paulsen (1879—1967)\|Peder Paulsen]] («Torkellin-Pekka»), som forlot denne verda i 1967.</onlyinclude>

	== Liste ==		== Liste ==

Aslak Kittelsen på 30. jan. 2026 kl. 13:21

2026-01-30T13:21:00Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. jan. 2026 kl. 13:21
Linje 104:		Linje 104:
	\| Anna Matilde Eriksdotter (Anna Langbråten) \|\| 1871 \|\| 1959 \|\| Grue Finnskog \|\| Frå Viggen i Nyskoga, seinare til Langbråten på Grue Finnskog. \|\| Gift med Henrik Mortensen Langbråten. \|\|		\| Anna Matilde Eriksdotter (Anna Langbråten) \|\| 1871 \|\| 1959 \|\| Grue Finnskog \|\| Frå Viggen i Nyskoga, seinare til Langbråten på Grue Finnskog. \|\| Gift med Henrik Mortensen Langbråten. \|\|
	\|-		\|-
	\| Peder Paulsen («Torkellin-Pekka») \|\| 1879 \|\| 1967 \|\| Grue Finnskog \|\| Skåkberget, Grue Finnskog. \|\| Truleg av slekta Räisäinen. \|\| [[Fil:Peder Paulsen Skåkberg.jpg\|200px]]		\| [[Peder Paulsen (1879—1967)\|Peder Paulsen]] («Torkellin-Pekka») \|\| 1879 \|\| 1967 \|\| Grue Finnskog \|\| Skåkberget, Grue Finnskog. \|\| Truleg av slekta Räisäinen. \|\| [[Fil:Peder Paulsen Skåkberg.jpg\|200px]]
	\|}		\|}

Aslak Kittelsen på 20. nov. 2025 kl. 12:52

2025-11-20T12:52:01Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. nov. 2025 kl. 12:52
Linje 122:		Linje 122:
	[[Kategori:Värmlands län]]		[[Kategori:Värmlands län]]
	{{nn}}		{{nn}}
			{{ikke koord}}

Aslak Kittelsen på 7. nov. 2025 kl. 12:21

2025-11-07T12:21:44Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. nov. 2025 kl. 12:21
Linje 1:		Linje 1:
	~~<onlyinclude>~~{{thumb\|Finska språkets utbredning i Värmland och Grue Finnskog.png\|Kartet åt K. B. Wiklund syner det finske språkområdet i 1894. Alle dei finsktalande i lista nedanfor høyrde heime innanfor dette området.}}		{{thumb\|Finska språkets utbredning i Värmland och Grue Finnskog.png\|Kartet åt K. B. Wiklund syner det finske språkområdet i 1894. Alle dei finsktalande i lista nedanfor høyrde heime innanfor dette området.}}
	Nedanfor er ei liste over '''[[dei siste finsktalande på Finnskogen]]'''. [[Skogfinner\|Skogfinnane]] på [[Finnskogen]] vart fornorska og forsvenska i løpet av 1800-talet og tidleg 1900-tal, og etter 1950 var det berre eit fåtal att som kunne tala [[finsk]]. Langt dei fleste var på svensk side av [[riksgrensa]], innafor noverande [[Torsby kommun]], men det var òg nokre i [[Grue Finnskog]]. </onlyinclude>		<onlyinclude>Nedanfor er ei liste over '''[[dei siste finsktalande på Finnskogen]]'''. [[Skogfinner\|Skogfinnane]] på [[Finnskogen]] vart fornorska og forsvenska i løpet av 1800-talet og tidleg 1900-tal, og etter 1950 var det berre eit fåtal att som kunne tala [[finsk]]. Langt dei fleste var på svensk side av [[riksgrensa]], innafor noverande [[Torsby kommun]], men det var òg nokre i [[Grue Finnskog]]. </onlyinclude>

	== Bakgrunn ==		== Bakgrunn ==
	{{thumb\|Henrik Olsson (1895-1980) frå Östmark.jpg\|Henrik Olsson (1895-1980) frå Östmark var sannsynlegvis den aller siste som tala finsk på Finnskogen.\|Helmi Virtaranta (1971).}}		<onlyinclude>{{thumb\|Henrik Olsson (1895-1980) frå Östmark.jpg\|Henrik Olsson (1895-1980) frå Östmark var sannsynlegvis den aller siste som tala finsk på Finnskogen.\|Helmi Virtaranta (1971).}}</onlyinclude>
	{{thumb\|Alma Augustsson frå Östmark.jpg\|Alma Augustsson (1896-1975) var sannsynlegvis den nest siste finsktalande frå Finnskogen. Ho blir nemnt som ein av dei to siste i 1974, saman med Henrik Olsson ovanfor.\|Helmi Virtaranta (1971).}}		{{thumb\|Alma Augustsson frå Östmark.jpg\|Alma Augustsson (1896-1975) var sannsynlegvis den nest siste finsktalande frå Finnskogen. Ho blir nemnt som ein av dei to siste i 1974, saman med Henrik Olsson ovanfor.\|Helmi Virtaranta (1971).}}
	Fram til og med fyrste halvdel av 1800-talet var språket på Finnskogen i all hovudsak den austfinske dialekta frå Savolax, men dette skulle endre seg: I løpet av hundreåret gjekk både Norge og Sverige aktivt inn for å assimilere den skogfinske minoriteten, og skogfinnane vart fornorska og forsvenska. Kring 1900 hadde dette i stor grad lykkast: Den svenske språkforskaren Karl Bernhard Wiklund gjorde undersøkingar av det finske språkområdet i 1894, og fann at det berre omfatta delar av Grue Finnskog på norsk side, og delar av [[Östmark]], [[Nyskoga]] og [[Södra Finnskoga]] på svensk side. Ifølgje Wiklund var det kanskje berre «några få hundratal» folk som enno forstod og tala finsk på svensk side av grensa, og «några få tiotal» på norsk side.<ref>Wiklund, side 19. Om Wiklund, sjå {{WP-lenke\|Karl Bernhard Wiklund\|sv}}.</ref> I Grue vart det telt sju personar som tala finsk i folketeljinga 1900, ned frå 52 i 1875,<ref>Myhrvold, side 241.</ref> men dette kan sjølvsagt vera ei underregistrering. Kring 1950 meinte den svenske språkforskaren Richard Broberg at det kanskje kunne vera ein femti som kunne tala finsk, og av dei kunne tretti føre ein flytande samtale.<ref>Sitert hos Styffe. Om Broberg, sjå {{WP-lenke\|Richard Broberg\|sv}}.</ref>		Fram til og med fyrste halvdel av 1800-talet var språket på Finnskogen i all hovudsak den austfinske dialekta frå Savolax, men dette skulle endre seg: I løpet av hundreåret gjekk både Norge og Sverige aktivt inn for å assimilere den skogfinske minoriteten, og skogfinnane vart fornorska og forsvenska. Kring 1900 hadde dette i stor grad lykkast: Den svenske språkforskaren Karl Bernhard Wiklund gjorde undersøkingar av det finske språkområdet i 1894, og fann at det berre omfatta delar av Grue Finnskog på norsk side, og delar av [[Östmark]], [[Nyskoga]] og [[Södra Finnskoga]] på svensk side. Ifølgje Wiklund var det kanskje berre «några få hundratal» folk som enno forstod og tala finsk på svensk side av grensa, og «några få tiotal» på norsk side.<ref>Wiklund, side 19. Om Wiklund, sjå {{WP-lenke\|Karl Bernhard Wiklund\|sv}}.</ref> I Grue vart det telt sju personar som tala finsk i folketeljinga 1900, ned frå 52 i 1875,<ref>Myhrvold, side 241.</ref> men dette kan sjølvsagt vera ei underregistrering. Kring 1950 meinte den svenske språkforskaren Richard Broberg at det kanskje kunne vera ein femti som kunne tala finsk, og av dei kunne tretti føre ein flytande samtale.<ref>Sitert hos Styffe. Om Broberg, sjå {{WP-lenke\|Richard Broberg\|sv}}.</ref>

Aslak Kittelsen på 7. nov. 2025 kl. 12:20

2025-11-07T12:20:57Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. nov. 2025 kl. 12:20
Linje 1:		Linje 1:
	{{thumb\|Finska språkets utbredning i Värmland och Grue Finnskog.png\|Kartet åt K. B. Wiklund syner det finske språkområdet i 1894. Alle dei finsktalande i lista nedanfor høyrde heime innanfor dette området.}}		<onlyinclude>{{thumb\|Finska språkets utbredning i Värmland och Grue Finnskog.png\|Kartet åt K. B. Wiklund syner det finske språkområdet i 1894. Alle dei finsktalande i lista nedanfor høyrde heime innanfor dette området.}}
	Nedanfor er ei liste over '''[[dei siste finsktalande på Finnskogen]]'''. [[Skogfinner\|Skogfinnane]] på [[Finnskogen]] vart fornorska og forsvenska i løpet av 1800-talet og tidleg 1900-tal, og etter 1950 var det berre eit fåtal att som kunne tala [[finsk]]. Langt dei fleste var på svensk side av [[riksgrensa]], innafor noverande [[Torsby kommun]], men det var òg nokre i [[Grue Finnskog]].		Nedanfor er ei liste over '''[[dei siste finsktalande på Finnskogen]]'''. [[Skogfinner\|Skogfinnane]] på [[Finnskogen]] vart fornorska og forsvenska i løpet av 1800-talet og tidleg 1900-tal, og etter 1950 var det berre eit fåtal att som kunne tala [[finsk]]. Langt dei fleste var på svensk side av [[riksgrensa]], innafor noverande [[Torsby kommun]], men det var òg nokre i [[Grue Finnskog]]. </onlyinclude>

	== Bakgrunn ==		== Bakgrunn ==
Linje 9:		Linje 9:
	== Om lista ==		== Om lista ==
	{{thumb\|Urho Kekkonen og Karl Persson.jpg\|Finlands president Urho Kekkonen i samtale på savolaxfinsk med Karl Persson Hämäläinen i 1967.\|Ukjent/Värmlands Museum.}}		{{thumb\|Urho Kekkonen og Karl Persson.jpg\|Finlands president Urho Kekkonen i samtale på savolaxfinsk med Karl Persson Hämäläinen i 1967.\|Ukjent/Värmlands Museum.}}
	Hovudkjeldene til denne lista er to oversikter over finsktalande personar i 1954 og 1961. Lista frå 1954 omfattar i alt 33 personar, alle på svensk side av grensa, og bygger på undersøkingar av ein komité som vart nedsett av Värmlands landsting for å kartleggja restane av den skogfinske kulturen i länet.<ref>Lista vart fyrst publisert i skriftet ''Förslag till åtgärder för att bevara och vårda minnena från finnkulturen i Värmland'', og seinare i tidsskriftet ''Finn-kultur'' i 1999, sjå Sjökvist i litteraturlista.</ref> Lista frå 1961 omfattar i alt 22 personar, 21 av dei på svensk side av grensa, og éin i Grue Finnskog.<ref>Denne lista vart publisert i tidsskriftet ''Finnbygden'' 3/1961, og vart seinare attgjevi av lokalhistorikar Torleif Styffe i ein artikkel i 2011, sjå Styffe i litteraturlista.</ref> Lista nedanfor omfattar alle som er nemnt i ei av desse to kjeldene, samt enkelte personar frå andre kjelder.		<onlyinclude>Hovudkjeldene til denne lista er to oversikter over finsktalande personar i 1954 og 1961. Lista frå 1954 omfattar i alt 33 personar, alle på svensk side av grensa, og bygger på undersøkingar av ein komité som vart nedsett av Värmlands landsting for å kartleggja restane av den skogfinske kulturen i länet.<noinclude><ref>Lista vart fyrst publisert i skriftet ''Förslag till åtgärder för att bevara och vårda minnena från finnkulturen i Värmland'', og seinare i tidsskriftet ''Finn-kultur'' i 1999, sjå Sjökvist i litteraturlista.</ref></noinclude> Lista frå 1961 omfattar i alt 22 personar, 21 av dei på svensk side av grensa, og éin i Grue Finnskog.<noinclude><ref>Denne lista vart publisert i tidsskriftet ''Finnbygden'' 3/1961, og vart seinare attgjevi av lokalhistorikar Torleif Styffe i ein artikkel i 2011, sjå Styffe i litteraturlista.</ref></noinclude> Lista nedanfor omfattar alle som er nemnt i ei av desse to kjeldene, samt enkelte personar frå andre kjelder. </onlyinclude>

	I båe listene er Nyskoga soknet med flest finsktalande, og også tidlegare verkar språket å ha stått sterkast her. Ifølgje Wiklund var det kring 1900 «blott i en enda by, som språket kan sägas ännu vara verkligt lefvande, nämligen i byn Viggen i Nyskoga församling ... Endast i denna by påträffade jag nämligen yngre personer, som kunde tala finska språket och väl också mer eller mindre flitigt begagnade det i dagligt tal.»<ref>Wiklund, side 18.</ref>		I båe listene er Nyskoga soknet med flest finsktalande, og også tidlegare verkar språket å ha stått sterkast her. Ifølgje Wiklund var det kring 1900 «blott i en enda by, som språket kan sägas ännu vara verkligt lefvande, nämligen i byn Viggen i Nyskoga församling ... Endast i denna by påträffade jag nämligen yngre personer, som kunde tala finska språket och väl också mer eller mindre flitigt begagnade det i dagligt tal.»<ref>Wiklund, side 18.</ref>

	I 1974 var det att berre to finsktalande skogfinnar, nemleg Alma Augustsson og Henrik Olsson. Da sistnemnte døydde i 1980, døydde antakeleg savolaxfinsken ut med han. På norsk side forsvann språket med Peder Paulsen («Torkellin-Pekka»), som forlot denne verda i 1967.		<onlyinclude>I 1974 var det att berre to finsktalande skogfinnar, nemleg Alma Augustsson og Henrik Olsson. Da sistnemnte døydde i 1980, døydde antakeleg savolaxfinsken ut med han. På norsk side forsvann språket med Peder Paulsen («Torkellin-Pekka»), som forlot denne verda i 1967.</onlyinclude>

	== Liste ==		== Liste ==

Aslak Kittelsen på 28. aug. 2025 kl. 13:48

2025-08-28T13:48:32Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. aug. 2025 kl. 13:48
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{under arbeid}}~~
	{{thumb\|Finska språkets utbredning i Värmland och Grue Finnskog.png\|Kartet åt K. B. Wiklund syner det finske språkområdet i 1894. Alle dei finsktalande i lista nedanfor høyrde heime innanfor dette området.}}		{{thumb\|Finska språkets utbredning i Värmland och Grue Finnskog.png\|Kartet åt K. B. Wiklund syner det finske språkområdet i 1894. Alle dei finsktalande i lista nedanfor høyrde heime innanfor dette området.}}
	Nedanfor er ei liste over '''[[dei siste finsktalande på Finnskogen]]'''. [[Skogfinner\|Skogfinnane]] på [[Finnskogen]] vart fornorska og forsvenska i løpet av 1800-talet og tidleg 1900-tal, og etter 1950 var det berre eit fåtal att som kunne tala [[finsk]]. Langt dei fleste var på svensk side av [[riksgrensa]], innafor noverande [[Torsby kommun]], men det var òg nokre i [[Grue Finnskog]].		Nedanfor er ei liste over '''[[dei siste finsktalande på Finnskogen]]'''. [[Skogfinner\|Skogfinnane]] på [[Finnskogen]] vart fornorska og forsvenska i løpet av 1800-talet og tidleg 1900-tal, og etter 1950 var det berre eit fåtal att som kunne tala [[finsk]]. Langt dei fleste var på svensk side av [[riksgrensa]], innafor noverande [[Torsby kommun]], men det var òg nokre i [[Grue Finnskog]].

Aslak Kittelsen: /* Liste */

2025-08-06T19:44:37Z

Liste

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. aug. 2025 kl. 19:44
Linje 27:		Linje 27:
	\| Henrik Henriksson Karvainen («Räv-Henrik») \|\| 1872 \|\| 1962 \|\| Södra Finnskoga \|\| Frå Getomägg/Rävberg i Sörviggen, Nyskoga. Budde i Skråckarberget, Södra Finnskoga. \|\| Skal ha vori den siste finsktalande i Södra Finnskoga. \|\| [[Fil:Henrik Henriksson Karvainen.jpg\|200px]]		\| Henrik Henriksson Karvainen («Räv-Henrik») \|\| 1872 \|\| 1962 \|\| Södra Finnskoga \|\| Frå Getomägg/Rävberg i Sörviggen, Nyskoga. Budde i Skråckarberget, Södra Finnskoga. \|\| Skal ha vori den siste finsktalande i Södra Finnskoga. \|\| [[Fil:Henrik Henriksson Karvainen.jpg\|200px]]
	\|-		\|-
	\| Johanna Eriksson \|\| 1862 \|\| 1962 \|\| Södra Finnskoga \|\| Älgsjön, Södra Finnskoga \|\| \|\|		\| Johanna Eriksson Raaskoinen \|\| 1862 \|\| 1962 \|\| Södra Finnskoga \|\| Älgsjön, Södra Finnskoga \|\| \|\| [[Fil:Johanna Eriksson Raaskoinen.jpg\|200px]]
	\|-		\|-
	\| Olivia Eriksson \|\| 1888 \|\| \|\| Södra Finnskoga \|\| Budde i Blindhanstorp \|\| \|\|		\| Olivia Eriksson \|\| 1888 \|\| \|\| Södra Finnskoga \|\| Budde i Blindhanstorp \|\| \|\|
Linje 47:		Linje 47:
	\| Henrik Henriksson \|\| 1878 \|\| 1968 \|\| Nyskoga \|\| Högström, Högåsen \|\| \|\|		\| Henrik Henriksson \|\| 1878 \|\| 1968 \|\| Nyskoga \|\| Högström, Högåsen \|\| \|\|
	\|-		\|-
	\| Henrik Olsson \|\| 1895 \|\| 1980 \|\| Nyskoga \|\| Nolla, Norra Viggen. \|\| Antakeleg den siste finsktalande, nemnast som ein av to attlevande i 1974. \|\|		\| Henrik Olsson Suhoinen \|\| 1895 \|\| 1980 \|\| Nyskoga \|\| Nolla, Norra Viggen. \|\| Antakeleg den siste finsktalande, nemnast som ein av to attlevande i 1974. \|\| [[Fil:Henrik Olsson Suhoinen (1895-1980).jpg\|200px]]
	\|-		\|-
	\| Johannes Henriksson \|\| 1875 \|\| \|\| Nyskoga \|\| Örtjärn \|\| \|\|		\| Johannes Henriksson \|\| 1875 \|\| \|\| Nyskoga \|\| Örtjärn \|\| \|\|

Aslak Kittelsen: /* Liste */

2025-08-06T19:29:39Z

Liste

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. aug. 2025 kl. 19:29
Linje 35:		Linje 35:
	\| Oskar Andersson \|\| 1882 \|\| 1958 \|\| Södra Finnskoga \|\| Mackartjärn, Bjurberget \|\| \|\|		\| Oskar Andersson \|\| 1882 \|\| 1958 \|\| Södra Finnskoga \|\| Mackartjärn, Bjurberget \|\| \|\|
	\|-		\|-
	\| Anna Olsson \|\| 1874 \|\| \|\| Nyskoga \|\| Alakylä, Södra Viggen/Sörviggen \|\| \|\|		\| Anna Olsson \|\| 1874 \|\| \|\| Nyskoga \|\| Alakylä, Södra Viggen/Sörviggen \|\| \|\| [[Fil:Anna Olsson frå Nyskoga (fødd 1874).jpg\|200px]]
	\|-		\|-
	\| Edvard Larsson \|\| 1883 \|\| \|\| Nyskoga \|\| Högåsen \|\| \|\|		\| Edvard Larsson \|\| 1883 \|\| \|\| Nyskoga \|\| Högåsen \|\| \|\|
Linje 59:		Linje 59:
	\| Karolina Eriksson («Gräsfall-Lina») \|\| 1879 \|\| føre 1961 \|\| Nyskoga \|\| Tjärnberg \|\| \|\|		\| Karolina Eriksson («Gräsfall-Lina») \|\| 1879 \|\| føre 1961 \|\| Nyskoga \|\| Tjärnberg \|\| \|\|
	\|-		\|-
	\| Kerstin Eriksson \|\| 1879 \|\| 1968 \|\| Nyskoga \|\| Vinikka. \|\| \|\|		\| Kerstin Eriksson Rämäinen \|\| 1879 \|\| 1968 \|\| Nyskoga \|\| Vinikka. \|\| \|\| [[Fil:Kerstin Eriksson Rämäinen.jpg\|200px]]
	\|-		\|-
	\| Lina Olsson \|\| 1882 \|\| \|\| Nyskoga \|\| Nolla, Norra Viggen. \|\| \|\|		\| Lina Olsson \|\| 1882 \|\| \|\| Nyskoga \|\| Nolla, Norra Viggen. \|\| \|\|

Aslak Kittelsen: /* Liste */

2025-08-06T19:15:27Z

Liste

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. aug. 2025 kl. 19:15
Linje 23:		Linje 23:
	\| August Andersson \|\| 1870 \|\| \|\| Södra Finnskoga \|\| Sanla, Höjden, Bjurberget \|\| \|\|		\| August Andersson \|\| 1870 \|\| \|\| Södra Finnskoga \|\| Sanla, Höjden, Bjurberget \|\| \|\|
	\|-		\|-
	\| August Eriksson Hyytiäinen \|\| 1885 \|\| 1961 \|\| Södra Finnskoga \|\| Frå Nyskoga, budde i Blindhanstorp, Gulla, Mackartjärn. \|\| Han var oppvaksin i ein heilt finsktalande heim, og kunne sjølv ikkje svensk da han byrja i skulen. \|\|		\| August Eriksson Hyytiäinen \|\| 1885 \|\| 1961 \|\| Södra Finnskoga \|\| Frå Nyskoga, budde i Blindhanstorp, Gulla, Mackartjärn. \|\| Han var oppvaksin i ein heilt finsktalande heim, og kunne sjølv ikkje svensk da han byrja i skulen. \|\| [[Fil:August Eriksson Hyytiäinen.jpg\|200px]]
	\|-		\|-
	\| Henrik Henriksson Karvainen («Räv-Henrik») \|\| 1872 \|\| 1962 \|\| Södra Finnskoga \|\| Frå Getomägg/Rävberg i Sörviggen, Nyskoga. Budde i Skråckarberget, Södra Finnskoga. \|\| Skal ha vori den siste finsktalande i Södra Finnskoga. \|\|		\| Henrik Henriksson Karvainen («Räv-Henrik») \|\| 1872 \|\| 1962 \|\| Södra Finnskoga \|\| Frå Getomägg/Rävberg i Sörviggen, Nyskoga. Budde i Skråckarberget, Södra Finnskoga. \|\| Skal ha vori den siste finsktalande i Södra Finnskoga. \|\| [[Fil:Henrik Henriksson Karvainen.jpg\|200px]]
	\|-		\|-
	\| Johanna Eriksson \|\| 1862 \|\| 1962 \|\| Södra Finnskoga \|\| Älgsjön, Södra Finnskoga \|\| \|\|		\| Johanna Eriksson \|\| 1862 \|\| 1962 \|\| Södra Finnskoga \|\| Älgsjön, Södra Finnskoga \|\| \|\|

Aslak Kittelsen på 10. jul. 2025 kl. 10:49

2025-07-10T10:49:01Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. jul. 2025 kl. 10:49
Linje 101:		Linje 101:
	\| Vilhelm Jonsson \|\| ukjent \|\| \|\| Östmark \|\| Klypa, Röjdåfors \|\| \|\|		\| Vilhelm Jonsson \|\| ukjent \|\| \|\| Östmark \|\| Klypa, Röjdåfors \|\| \|\|
	\|-		\|-
	\| Aksel Halvorsen \|\| 1870 \|\| 1960 \|\| Grue Finnskog \|\| Løvberget, Grue Finnskog. \|\| \|\|		\| Aksel Halvorsen \|\| 1870 \|\| 1960 \|\| Grue Finnskog \|\| Løvberget, Grue Finnskog. \|\| \|\| [[Fil:Aksel Halvorsen Løvberget.jpg\|200px]]
	\|-		\|-
	\| Anna Matilde Eriksdotter (Anna Langbråten) \|\| 1871 \|\| 1959 \|\| Grue Finnskog \|\| Frå Viggen i Nyskoga, seinare til Langbråten på Grue Finnskog. \|\| Gift med Henrik Mortensen Langbråten. \|\|		\| Anna Matilde Eriksdotter (Anna Langbråten) \|\| 1871 \|\| 1959 \|\| Grue Finnskog \|\| Frå Viggen i Nyskoga, seinare til Langbråten på Grue Finnskog. \|\| Gift med Henrik Mortensen Langbråten. \|\|

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. nov. 2025 kl. 12:21
Linje 1:		Linje 1:
	~~<onlyinclude>~~{{thumb\|Finska språkets utbredning i Värmland och Grue Finnskog.png\|Kartet åt K. B. Wiklund syner det finske språkområdet i 1894. Alle dei finsktalande i lista nedanfor høyrde heime innanfor dette området.}}		{{thumb\|Finska språkets utbredning i Värmland och Grue Finnskog.png\|Kartet åt K. B. Wiklund syner det finske språkområdet i 1894. Alle dei finsktalande i lista nedanfor høyrde heime innanfor dette området.}}
	Nedanfor er ei liste over '''[[dei siste finsktalande på Finnskogen]]'''. [[Skogfinner\|Skogfinnane]] på [[Finnskogen]] vart fornorska og forsvenska i løpet av 1800-talet og tidleg 1900-tal, og etter 1950 var det berre eit fåtal att som kunne tala [[finsk]]. Langt dei fleste var på svensk side av [[riksgrensa]], innafor noverande [[Torsby kommun]], men det var òg nokre i [[Grue Finnskog]]. </onlyinclude>		<onlyinclude>Nedanfor er ei liste over '''[[dei siste finsktalande på Finnskogen]]'''. [[Skogfinner\|Skogfinnane]] på [[Finnskogen]] vart fornorska og forsvenska i løpet av 1800-talet og tidleg 1900-tal, og etter 1950 var det berre eit fåtal att som kunne tala [[finsk]]. Langt dei fleste var på svensk side av [[riksgrensa]], innafor noverande [[Torsby kommun]], men det var òg nokre i [[Grue Finnskog]]. </onlyinclude>

	== Bakgrunn ==		== Bakgrunn ==
	{{thumb\|Henrik Olsson (1895-1980) frå Östmark.jpg\|Henrik Olsson (1895-1980) frå Östmark var sannsynlegvis den aller siste som tala finsk på Finnskogen.\|Helmi Virtaranta (1971).}}		<onlyinclude>{{thumb\|Henrik Olsson (1895-1980) frå Östmark.jpg\|Henrik Olsson (1895-1980) frå Östmark var sannsynlegvis den aller siste som tala finsk på Finnskogen.\|Helmi Virtaranta (1971).}}</onlyinclude>
	{{thumb\|Alma Augustsson frå Östmark.jpg\|Alma Augustsson (1896-1975) var sannsynlegvis den nest siste finsktalande frå Finnskogen. Ho blir nemnt som ein av dei to siste i 1974, saman med Henrik Olsson ovanfor.\|Helmi Virtaranta (1971).}}		{{thumb\|Alma Augustsson frå Östmark.jpg\|Alma Augustsson (1896-1975) var sannsynlegvis den nest siste finsktalande frå Finnskogen. Ho blir nemnt som ein av dei to siste i 1974, saman med Henrik Olsson ovanfor.\|Helmi Virtaranta (1971).}}
	Fram til og med fyrste halvdel av 1800-talet var språket på Finnskogen i all hovudsak den austfinske dialekta frå Savolax, men dette skulle endre seg: I løpet av hundreåret gjekk både Norge og Sverige aktivt inn for å assimilere den skogfinske minoriteten, og skogfinnane vart fornorska og forsvenska. Kring 1900 hadde dette i stor grad lykkast: Den svenske språkforskaren Karl Bernhard Wiklund gjorde undersøkingar av det finske språkområdet i 1894, og fann at det berre omfatta delar av Grue Finnskog på norsk side, og delar av [[Östmark]], [[Nyskoga]] og [[Södra Finnskoga]] på svensk side. Ifølgje Wiklund var det kanskje berre «några få hundratal» folk som enno forstod og tala finsk på svensk side av grensa, og «några få tiotal» på norsk side.<ref>Wiklund, side 19. Om Wiklund, sjå {{WP-lenke\|Karl Bernhard Wiklund\|sv}}.</ref> I Grue vart det telt sju personar som tala finsk i folketeljinga 1900, ned frå 52 i 1875,<ref>Myhrvold, side 241.</ref> men dette kan sjølvsagt vera ei underregistrering. Kring 1950 meinte den svenske språkforskaren Richard Broberg at det kanskje kunne vera ein femti som kunne tala finsk, og av dei kunne tretti føre ein flytande samtale.<ref>Sitert hos Styffe. Om Broberg, sjå {{WP-lenke\|Richard Broberg\|sv}}.</ref>		Fram til og med fyrste halvdel av 1800-talet var språket på Finnskogen i all hovudsak den austfinske dialekta frå Savolax, men dette skulle endre seg: I løpet av hundreåret gjekk både Norge og Sverige aktivt inn for å assimilere den skogfinske minoriteten, og skogfinnane vart fornorska og forsvenska. Kring 1900 hadde dette i stor grad lykkast: Den svenske språkforskaren Karl Bernhard Wiklund gjorde undersøkingar av det finske språkområdet i 1894, og fann at det berre omfatta delar av Grue Finnskog på norsk side, og delar av [[Östmark]], [[Nyskoga]] og [[Södra Finnskoga]] på svensk side. Ifølgje Wiklund var det kanskje berre «några få hundratal» folk som enno forstod og tala finsk på svensk side av grensa, og «några få tiotal» på norsk side.<ref>Wiklund, side 19. Om Wiklund, sjå {{WP-lenke\|Karl Bernhard Wiklund\|sv}}.</ref> I Grue vart det telt sju personar som tala finsk i folketeljinga 1900, ned frå 52 i 1875,<ref>Myhrvold, side 241.</ref> men dette kan sjølvsagt vera ei underregistrering. Kring 1950 meinte den svenske språkforskaren Richard Broberg at det kanskje kunne vera ein femti som kunne tala finsk, og av dei kunne tretti føre ein flytande samtale.<ref>Sitert hos Styffe. Om Broberg, sjå {{WP-lenke\|Richard Broberg\|sv}}.</ref>