Elverhøy kyrkje - Sideversjonshistorikk

Thomaserikandreassen: lita retting

2026-04-07T20:26:33Z

lita retting

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 20:26
Linje 45:		Linje 45:
	Preikestolen vart gjeven til Tromsø kyrkje i 1711 av Morten Resen.<ref name=":1" /> Han skal visst nok ha betalt og laga preikestolen sjølv, til trass for at han ikkje hadde noko formell snikkarutdanning.<ref name=":1" /> Morten Resen var svigersønnen til soknepresten på tida, [[Ole Audunsen]].<ref name=":1" />		Preikestolen vart gjeven til Tromsø kyrkje i 1711 av Morten Resen.<ref name=":1" /> Han skal visst nok ha betalt og laga preikestolen sjølv, til trass for at han ikkje hadde noko formell snikkarutdanning.<ref name=":1" /> Morten Resen var svigersønnen til soknepresten på tida, [[Ole Audunsen]].<ref name=":1" />

	På preikestolen ser ein dei fire evangelistene med deira tilsvarande symbol ved sida av dei. Frå venstre ~~til høgre~~ ser me Matteus, som har mennesket, Markus, som har løva, Lukas, som har stuten, og Johannes, som har ørna. Symbola kjem frå Johannes' Openberring kapittel 4 vers 7, og er kjent frå kyrkjekunsten med knytting til evangelistane sidan senantikken.<ref>Seim, Turid Karlsen: evangelistsymboler i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/evangelistsymboler</nowiki> </ref> Rekkefølgjen på evangelistene gjenspeglar òg deira plassering i Det nye testamentet, som igjen gjenspeglar kyrkjetradisjonen kor det heiter at Matteus vart skriven fyrst.<ref name=":3">Det nye testamentet (NT). Bibelselskapet. https://bibel.no/om-bibelen/laer-om-bibelen/biblioteket-bibelen/det-nye-testamentet-nt</ref> Moderne kritisk bibelforsking, som starta på 1800-talet<ref>The Letter and Spirit of Biblical Interpretation: From the Early Church to Modern Practice. Utg. Baker Academic. 2018.</ref>, daterer Markus fyrst, men moderne Biblar plasserar framleis Matteus fyrst.<ref name=":3" /> Det er openbert at snikkaren aldri har sett ei løve.<gallery widths="300">		På preikestolen ser ein dei fire evangelistene med deira tilsvarande symbol ved sida av dei. Frå høgre til venstre ser me Matteus, som har mennesket, Markus, som har løva, Lukas, som har stuten, og Johannes, som har ørna. Symbola kjem frå Johannes' Openberring kapittel 4 vers 7, og er kjent frå kyrkjekunsten med knytting til evangelistane sidan senantikken.<ref>Seim, Turid Karlsen: evangelistsymboler i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/evangelistsymboler</nowiki> </ref> Rekkefølgjen på evangelistene gjenspeglar òg deira plassering i Det nye testamentet, som igjen gjenspeglar kyrkjetradisjonen kor det heiter at Matteus vart skriven fyrst.<ref name=":3">Det nye testamentet (NT). Bibelselskapet. https://bibel.no/om-bibelen/laer-om-bibelen/biblioteket-bibelen/det-nye-testamentet-nt</ref> Moderne kritisk bibelforsking, som starta på 1800-talet<ref>The Letter and Spirit of Biblical Interpretation: From the Early Church to Modern Practice. Utg. Baker Academic. 2018.</ref>, daterer Markus fyrst, men moderne Biblar plasserar framleis Matteus fyrst.<ref name=":3" /> Det er openbert at snikkaren aldri har sett ei løve.<gallery widths="300">
	Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 1.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Matteus, Markus og Lukas. Opphavesperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 1.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Matteus, Markus og Lukas. Opphavesperson: Thomas Erik Andreassen
	Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 2.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Lukas og Johannes. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 2.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Lukas og Johannes. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen

Thomaserikandreassen: retting

2026-04-07T15:01:52Z

retting

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 15:01
Linje 57:		Linje 57:
	Måleria på gallerifrontane er alle måla av [[Normann Bakkehaug]] (1904-1936) med unnatak av eit.<ref name=":1" /> Den kunstinteresserte [[Harald O. Devold]], som var sokneprest i Tromsøysund i åra 1912-1919, sto for det siste. Devold var òg den som sørgja for at maleriene kom på plass.<ref name=":1" /> Det er ti måleri på den søre gallerifronten, åtte på den vestre (kor orgelet er), og elleve på den nordre, til sammen 29. Måleria tar motiv både frå Det gamle testamentet, Det nye testamentet, og norsk og dansk-norsk kyrkjehistorie. Tolkinga av måleria kan varerie, både [[Kallsbok\|Kallsboka]] for Tromsøysund og ein oppgåve av tidlegare rektor ved [[Tromsø lærerhøgskole\|Tromsø Lærerhøgskole]] [[John Skog]] som kom med i ''Elverhøy kirke 1803-2003,'' og allmennkunnskap ligg til grunn for den fylgjande utgreiinga.<ref name=":1" />		Måleria på gallerifrontane er alle måla av [[Normann Bakkehaug]] (1904-1936) med unnatak av eit.<ref name=":1" /> Den kunstinteresserte [[Harald O. Devold]], som var sokneprest i Tromsøysund i åra 1912-1919, sto for det siste. Devold var òg den som sørgja for at maleriene kom på plass.<ref name=":1" /> Det er ti måleri på den søre gallerifronten, åtte på den vestre (kor orgelet er), og elleve på den nordre, til sammen 29. Måleria tar motiv både frå Det gamle testamentet, Det nye testamentet, og norsk og dansk-norsk kyrkjehistorie. Tolkinga av måleria kan varerie, både [[Kallsbok\|Kallsboka]] for Tromsøysund og ein oppgåve av tidlegare rektor ved [[Tromsø lærerhøgskole\|Tromsø Lærerhøgskole]] [[John Skog]] som kom med i ''Elverhøy kirke 1803-2003,'' og allmennkunnskap ligg til grunn for den fylgjande utgreiinga.<ref name=":1" />

	Frå høgre ~~til venstre~~ ser me på den søre gallerifronten:<ref name=":1" />		Frå venstre til høgre ser me på den søre gallerifronten:<ref name=":1" />

	Knusinga av avgudsbiletet av guden Tor, kjent frå Olav den Heilages soga. [[Olav den hellige\|Olav Haraldsson den Heilage]]. Kong [[Håkon IV Håkonsson\|Håkon Håkonssøn]]. Ecclesia Sanctae Maria de Trums juxte paganos (Kyrkja til den Heilage Maria i Troms ved heidningane), namnet åt kyrkja som Håkon Håkonssøn lot byggje på Tromsøya, kjent m.a. frå et pavebrev av 15. februar 1308. [[Martin Luther]] (tysk prest, munk, doktor i teologien og reformator). [[Petter Dass]] (halvt skotsk nordnorsk prest til [[Alstahaug prestegjeld\|Alstadhaug]], forfattar og salmediktar). "Alstadhaug", måleriet viser jektene som presten til Alstadhaug eigde og dreiv mellom nordnorske fiskevêr og Bergen. [[Hans Nielsen Hauge]], lekpredikant som reiste rundt i heile landet, han kom til Tromsø i 1802. [[Mathias Bonsach Krogh\|Biskop Mathias Bonsach Krogh]], Nordlandenes stifts fyrste biskop i åra 1804-1828, han var òg sokneprest til Alstadhaug, og bispesetet var difor der i hans periode som biskop. Husandakt på Balsnes, dette måleriet er det som er måla av Devold, det skildrar ein husandakt heime hjå medhjelparen hans, Jakob Johansen, far til [[Anton Jakobsen Einersplass\|Anton Jakobsen]], ein viktig skapnad i Tromsø og Tromsøysund.		Knusinga av avgudsbiletet av guden Tor, kjent frå Olav den Heilages soga. [[Olav den hellige\|Olav Haraldsson den Heilage]]. Kong [[Håkon IV Håkonsson\|Håkon Håkonssøn]]. Ecclesia Sanctae Maria de Trums juxte paganos (Kyrkja til den Heilage Maria i Troms ved heidningane), namnet åt kyrkja som Håkon Håkonssøn lot byggje på Tromsøya, kjent m.a. frå et pavebrev av 15. februar 1308. [[Martin Luther]] (tysk prest, munk, doktor i teologien og reformator). [[Petter Dass]] (halvt skotsk nordnorsk prest til [[Alstahaug prestegjeld\|Alstadhaug]], forfattar og salmediktar). "Alstadhaug", måleriet viser jektene som presten til Alstadhaug eigde og dreiv mellom nordnorske fiskevêr og Bergen. [[Hans Nielsen Hauge]], lekpredikant som reiste rundt i heile landet, han kom til Tromsø i 1802. [[Mathias Bonsach Krogh\|Biskop Mathias Bonsach Krogh]], Nordlandenes stifts fyrste biskop i åra 1804-1828, han var òg sokneprest til Alstadhaug, og bispesetet var difor der i hans periode som biskop. Husandakt på Balsnes, dette måleriet er det som er måla av Devold, det skildrar ein husandakt heime hjå medhjelparen hans, Jakob Johansen, far til [[Anton Jakobsen Einersplass\|Anton Jakobsen]], ein viktig skapnad i Tromsø og Tromsøysund.

	Frå høgre ~~til venstre~~ ser me på den vestre gallerifronten:<ref name=":1" />		Frå venstre til høgre ser me på den vestre gallerifronten:<ref name=":1" />

	Ein seglar på bølgjer. Jesus som stilner stormen (Matteus 8,23-27, Markus 4,35-41 & Lukas 8,22-25). Jesus går på vatnet og Peter har gått ut og byrjer å synke på grunn av si tvil (Matteus 14,22-23, Markus 6,45-52 & Johannes 6,16-21), Himmelen/Paradis, truleg inspirert av Dantes Gudomlege komedie, med ein Lammeskapnad i tillegg.<ref>Alighieri, Dante; Cary, Henry Francis (ed) (1892) "Canto XXXI" in The Divine Comedy by Dante, Illustrated, Complete, London, Paris & Melbourne: Cassell & Company. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Paradiso_Canto_31.jpg</ref><ref>Den guddommelige komedie i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/Den_guddommelige_komedie</nowiki> </ref> David som spelar på lyre for kong Saul (1. Samuelsbok 16,14-23). Peter vert kalla til å verte Jesu disippel (Matteus 4,18-22, Markus 1,16-20 & Lukas 5,1-11). Nordnorsk fiske, truleg inspirert av dei andre båtrelaterte bibelmotiva. Kyrkjehelg, me ser folk som ror over sundet i finstasen.		Ein seglar på bølgjer. Jesus som stilner stormen (Matteus 8,23-27, Markus 4,35-41 & Lukas 8,22-25). Jesus går på vatnet og Peter har gått ut og byrjer å synke på grunn av si tvil (Matteus 14,22-23, Markus 6,45-52 & Johannes 6,16-21), Himmelen/Paradis, truleg inspirert av Dantes Gudomlege komedie, med ein Lammeskapnad i tillegg.<ref>Alighieri, Dante; Cary, Henry Francis (ed) (1892) "Canto XXXI" in The Divine Comedy by Dante, Illustrated, Complete, London, Paris & Melbourne: Cassell & Company. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Paradiso_Canto_31.jpg</ref><ref>Den guddommelige komedie i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/Den_guddommelige_komedie</nowiki> </ref> David som spelar på lyre for kong Saul (1. Samuelsbok 16,14-23). Peter vert kalla til å verte Jesu disippel (Matteus 4,18-22, Markus 1,16-20 & Lukas 5,1-11). Nordnorsk fiske, truleg inspirert av dei andre båtrelaterte bibelmotiva. Kyrkjehelg, me ser folk som ror over sundet i finstasen.

	Frå høgre ~~til venstre~~ ser me på den nordre gallerifronten:<ref name=":1" />		Frå venstre til høgre ser me på den nordre gallerifronten:<ref name=":1" />

	Dei heilage tre konger hyller Jesus som kongen over jødane (Matteus 2,1-12). [[Thomas Kingo]] (1634-1703), skotsk-dansk prest, biskop og salmediktar som laga ei salmebok i 1699 som vart brukt i heile Danmark-Noreg. Jesu dåp (Matteus 3,13-17, Markus 1,9-11 & Lukas 3,21-22). [[Hans Adolph Brorson]] (1694-1764), pietistisk dansk prest, biskop og salmediktar. Jesu i Getsemane hage (Matteus 26,36-46, Markus 14,32-42 & Lukas 22,39-46). [[Nikolai Frederik Severin Grundtvig]] (1783-1872) viktig dansk skapnad både kyrkjeleg og politisk, spesielt innan kristen og historisk folkeopplysning, kjent i Noreg som mannen bak folkehøgskolen og som salmediktar.<ref>Roos, Merethe: Nikolai Frederik Severin Grundtvig i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/Nikolai_Frederik_Severin_Grundtvig</nowiki> </ref> Korsfestelsen (Matteus 27,35-56, Markus 15,20-32, Lukas 23,26-34 & Johannes 19,17-27). [[Mangus brostrop landstad\|Magnus Brostrop Landstad]] (1802-1880), norsk prest, salmediktar og folkeminnesamlar frå Finnmark, salmeboka hans sto ferdig i 1869 og vart revidert av Gustav Jensen i 1924, begge vart brukt mykje i Den norske kyrkje. Jesu oppstode (Matteus 28,1-7, Markus 16,1-10, Lukas 24,1-12 & Johannes 20,1-10). [[Elias Blix (1836–1902)\|Elias Blix]] (1836-1902), nordnorsk målmann, lærar, doktor i hebraisk, prest, salmediktar og kyrkjeminister (1884-1889) med direkte tilknyting til Tromsø. Kristi Himmelfart (Markus 16,19, Lukas 24,50-51 & Apostelgjerningane 1,9-11).		Dei heilage tre konger hyller Jesus som kongen over jødane (Matteus 2,1-12). [[Thomas Kingo]] (1634-1703), skotsk-dansk prest, biskop og salmediktar som laga ei salmebok i 1699 som vart brukt i heile Danmark-Noreg. Jesu dåp (Matteus 3,13-17, Markus 1,9-11 & Lukas 3,21-22). [[Hans Adolph Brorson]] (1694-1764), pietistisk dansk prest, biskop og salmediktar. Jesu i Getsemane hage (Matteus 26,36-46, Markus 14,32-42 & Lukas 22,39-46). [[Nikolai Frederik Severin Grundtvig]] (1783-1872) viktig dansk skapnad både kyrkjeleg og politisk, spesielt innan kristen og historisk folkeopplysning, kjent i Noreg som mannen bak folkehøgskolen og som salmediktar.<ref>Roos, Merethe: Nikolai Frederik Severin Grundtvig i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/Nikolai_Frederik_Severin_Grundtvig</nowiki> </ref> Korsfestelsen (Matteus 27,35-56, Markus 15,20-32, Lukas 23,26-34 & Johannes 19,17-27). [[Mangus brostrop landstad\|Magnus Brostrop Landstad]] (1802-1880), norsk prest, salmediktar og folkeminnesamlar frå Finnmark, salmeboka hans sto ferdig i 1869 og vart revidert av Gustav Jensen i 1924, begge vart brukt mykje i Den norske kyrkje. Jesu oppstode (Matteus 28,1-7, Markus 16,1-10, Lukas 24,1-12 & Johannes 20,1-10). [[Elias Blix (1836–1902)\|Elias Blix]] (1836-1902), nordnorsk målmann, lærar, doktor i hebraisk, prest, salmediktar og kyrkjeminister (1884-1889) med direkte tilknyting til Tromsø. Kristi Himmelfart (Markus 16,19, Lukas 24,50-51 & Apostelgjerningane 1,9-11).

Thomaserikandreassen: rettskriving

2026-04-07T15:00:35Z

rettskriving

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 15:00
Linje 21:		Linje 21:
	}}		}}

	Elverhøy kyrkje er ei [[Korskirke\|korsforma]] [[soknekyrkje]] for [[Elverhøy sokn]] på [[Tromsøya]], i [[Tromsø kommune]], [[Troms fylke]]. Kyrkja har 436 sitteplassar.<ref name=":0">Elverhøy kirke, Tromsø. Den norske kirke. https://www.kirken.no/nb-NO/sokeside-kirken.no?buildingid=01a02a44-d31a-4e46-9aa5-dc39bcff3592</ref> Ho har [[Kulturminneloven\|vernestatus]] Automatisk listeført (1650-1850) (C1).<ref name=":0" /> Kyrkja var bygd i 1803, men ho har vore rive og bygd opp att to gonger, riktignok aldri på tre dager<ref>Johannes 2,19-21</ref>.<ref name=":1">"Elverhøy kirke Tromsøs Hellige Skrin". Utg. Elverhøy Sokneråd. Tromsø. 2020. </ref> Ho har vore ståande ~~kvar~~ ho står i dag sidan 1975.<ref name=":1" /> Noko av det som er i kyrkja er endå eldre enn kyrkja. [[Altertavle\|Altertavla]] er frå 1689, [[Prekestol\|preikestolen]] er frå 1711 og ~~lysekronene~~ er frå 1711-1818.<ref name=":1" /> Kyrkja har òg ein Madonna-figur som er datert av professor i kunstvitenskap Jan von Bonsdorff til byrjinga av 1400-talet, ettersom figuren er i "den skjønne stilen" som var rådande då.<ref name=":1" />		Elverhøy kyrkje er ei [[Korskirke\|korsforma]] [[soknekyrkje]] for [[Elverhøy sokn]] på [[Tromsøya]], i [[Tromsø kommune]], [[Troms fylke]]. Kyrkja har 436 sitteplassar.<ref name=":0">Elverhøy kirke, Tromsø. Den norske kirke. https://www.kirken.no/nb-NO/sokeside-kirken.no?buildingid=01a02a44-d31a-4e46-9aa5-dc39bcff3592</ref> Ho har [[Kulturminneloven\|vernestatus]] Automatisk listeført (1650-1850) (C1).<ref name=":0" /> Kyrkja var bygd i 1803, men ho har vore rive og bygd opp att to gonger, riktignok aldri på tre dager<ref>Johannes 2,19-21</ref>.<ref name=":1">"Elverhøy kirke Tromsøs Hellige Skrin". Utg. Elverhøy Sokneråd. Tromsø. 2020. </ref> Ho har vore ståande kor ho står i dag sidan 1975.<ref name=":1" /> Noko av det som er i kyrkja er endå eldre enn kyrkja. [[Altertavle\|Altertavla]] er frå 1689, [[Prekestol\|preikestolen]] er frå 1711 og ljosekronene er frå 1711-1818.<ref name=":1" /> Kyrkja har òg ein Madonna-figur som er datert av professor i kunstvitenskap Jan von Bonsdorff til byrjinga av 1400-talet, ettersom figuren er i "den skjønne stilen" som var rådande då.<ref name=":1" />

	== Kyrkjebygget ==		== Kyrkjebygget ==
	Bygginga av kyrkja var i stor grad Prost [[Rasmus Schielderup]] den yngres forteneste. Den gamle [[Tromsø kyrkje]] var bygd 1708-1710 og vigsla i 1711 og sto på [[Richard Withs plass]].<ref name=":1" /> Schielderup tykkja den gamle kyrkja var for dårleg vedlikehalden og nedslitt, og at det var høveleg å byggje ny kyrkje når Tromsø fekk bystadsstatus i 1794.<ref name=":1" /> Han starta difor arbeidet med å finansiere bygging av ny kyrkje.		Bygginga av kyrkja var i stor grad Prost [[Rasmus Schielderup]] den yngres forteneste. Den gamle [[Tromsø kyrkje]] var bygd 1708-1710 og vigsla i 1711 og sto på [[Richard Withs plass]].<ref name=":1" /> Schielderup tykkja den gamle kyrkja var for dårleg vedlikehalden og nedslitt, og at det var høveleg å byggje ny kyrkje når Tromsø fekk bystadsstatus i 1794.<ref name=":1" /> Han starta difor arbeidet med å finansiere bygging av ny kyrkje.
	[[Fil:URN NBN no-nb digifoto 20170516 00023 NB MIT ENR 03825.jpg\|miniatyr\|377x377px\|Panorama av Sør-Tromsøya. Tromsøysund kyrkje er heilt til høyre.]]		[[Fil:URN NBN no-nb digifoto 20170516 00023 NB MIT ENR 03825.jpg\|miniatyr\|377x377px\|Panorama av Sør-Tromsøya. Tromsøysund kyrkje er heilt til høyre.]]
	Kyrkja vart opprinneleg bygd i 1803 som "Tromsø Kyrkje", i [[Tromsø sentrum]], ~~kvar~~ [[Tromsø domkirke\|Tromsø domkyrkje]] står i dag.<ref name=":1" /> Kyrkja måtte flyttast når Tromsø vart [[bispesete]] ettersom [[Tromsø stift]] (seinare kalla [[Hålogaland bispedømme\|Hålogaland bispedøme]]) vart oppretta.<ref name=":1" /><ref name=":2">Thorsnæs, Geir; Svendsen, Trond Olav; Engerengen, Lars: Tromsø i Store norske leksikon på snl.no. Henta frå https://snl.no/Troms%C3%B8		Kyrkja vart opprinneleg bygd i 1803 som "Tromsø Kyrkje", i [[Tromsø sentrum]], kor [[Tromsø domkirke\|Tromsø domkyrkje]] står i dag.<ref name=":1" /> Kyrkja måtte flyttast når Tromsø vart [[bispesete]] ettersom [[Tromsø stift]] (seinare kalla [[Hålogaland bispedømme\|Hålogaland bispedøme]]) vart oppretta.<ref name=":1" /><ref name=":2">Thorsnæs, Geir; Svendsen, Trond Olav; Engerengen, Lars: Tromsø i Store norske leksikon på snl.no. Henta frå https://snl.no/Troms%C3%B8
	</ref> Kyrkja vart då rive og gjenreist som soknekyrkje for [[Tromsøysund sokn]], sør på Tromsøya ved Strandvegen.<ref name=":1" /> Kyrkja fekk då namnet Tromsøysund kyrkje, men vart kalla Landskyrkja på folkemunne.<ref name=":1" /> Landskyrkja fekk etter kvart dårleg plass etter som ho vart inneklemnt mellom muséet og sjukehuset (som då var i Strandvegen).<ref name=":1" /> Kyrkja vart difor rive og bygd opp att andre gong på byrjinga av 1970-talet. I 1975 sto ho ferdig oppe på Tromsøya der ho står i dag.<ref name=":1" />		</ref> Kyrkja vart då rive og gjenreist som soknekyrkje for [[Tromsøysund sokn]], sør på Tromsøya ved Strandvegen.<ref name=":1" /> Kyrkja fekk då namnet Tromsøysund kyrkje, men vart kalla Landskyrkja på folkemunne.<ref name=":1" /> Landskyrkja fekk etter kvart dårleg plass etter som ho vart inneklemnt mellom muséet og sjukehuset (som då var i Strandvegen).<ref name=":1" /> Kyrkja vart difor rive og bygd opp att andre gong på byrjinga av 1970-talet. I 1975 sto ho ferdig oppe på Tromsøya der ho står i dag.<ref name=":1" />

Linje 45:		Linje 45:
	Preikestolen vart gjeven til Tromsø kyrkje i 1711 av Morten Resen.<ref name=":1" /> Han skal visst nok ha betalt og laga preikestolen sjølv, til trass for at han ikkje hadde noko formell snikkarutdanning.<ref name=":1" /> Morten Resen var svigersønnen til soknepresten på tida, [[Ole Audunsen]].<ref name=":1" />		Preikestolen vart gjeven til Tromsø kyrkje i 1711 av Morten Resen.<ref name=":1" /> Han skal visst nok ha betalt og laga preikestolen sjølv, til trass for at han ikkje hadde noko formell snikkarutdanning.<ref name=":1" /> Morten Resen var svigersønnen til soknepresten på tida, [[Ole Audunsen]].<ref name=":1" />

	På preikestolen ser ein dei fire evangelistene med deira tilsvarande symbol ved sida av dei. Frå venstre til høgre ser me Matteus, som har mennesket, Markus, som har løva, Lukas, som har stuten, og Johannes, som har ørna. Symbola kjem frå Johannes' Openberring kapittel 4 vers 7, og er kjent frå kyrkjekunsten med knytting til evangelistane sidan senantikken.<ref>Seim, Turid Karlsen: evangelistsymboler i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/evangelistsymboler</nowiki> </ref> Rekkefølgjen på evangelistene gjenspeglar òg deira plassering i Det nye testamentet, som igjen gjenspeglar kyrkjetradisjonen ~~kvar~~ det heiter at Matteus vart skriven fyrst.<ref name=":3">Det nye testamentet (NT). Bibelselskapet. https://bibel.no/om-bibelen/laer-om-bibelen/biblioteket-bibelen/det-nye-testamentet-nt</ref> Moderne kritisk bibelforsking, som starta på 1800-talet<ref>The Letter and Spirit of Biblical Interpretation: From the Early Church to Modern Practice. Utg. Baker Academic. 2018.</ref>, daterer Markus fyrst, men moderne Biblar plasserar framleis Matteus fyrst.<ref name=":3" /> Det er openbert at snikkaren aldri har sett ei løve.<gallery widths="300">		På preikestolen ser ein dei fire evangelistene med deira tilsvarande symbol ved sida av dei. Frå venstre til høgre ser me Matteus, som har mennesket, Markus, som har løva, Lukas, som har stuten, og Johannes, som har ørna. Symbola kjem frå Johannes' Openberring kapittel 4 vers 7, og er kjent frå kyrkjekunsten med knytting til evangelistane sidan senantikken.<ref>Seim, Turid Karlsen: evangelistsymboler i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/evangelistsymboler</nowiki> </ref> Rekkefølgjen på evangelistene gjenspeglar òg deira plassering i Det nye testamentet, som igjen gjenspeglar kyrkjetradisjonen kor det heiter at Matteus vart skriven fyrst.<ref name=":3">Det nye testamentet (NT). Bibelselskapet. https://bibel.no/om-bibelen/laer-om-bibelen/biblioteket-bibelen/det-nye-testamentet-nt</ref> Moderne kritisk bibelforsking, som starta på 1800-talet<ref>The Letter and Spirit of Biblical Interpretation: From the Early Church to Modern Practice. Utg. Baker Academic. 2018.</ref>, daterer Markus fyrst, men moderne Biblar plasserar framleis Matteus fyrst.<ref name=":3" /> Det er openbert at snikkaren aldri har sett ei løve.<gallery widths="300">
	Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 1.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Matteus, Markus og Lukas. Opphavesperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 1.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Matteus, Markus og Lukas. Opphavesperson: Thomas Erik Andreassen
	Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 2.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Lukas og Johannes. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 2.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Lukas og Johannes. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
Linje 51:		Linje 51:
	</gallery>		</gallery>

	=== ~~Lysekronene~~ ===		=== Ljosekronene ===

	=== Måleria på ~~gallerifrontene~~ ===		=== Måleria på gallerifrontane ===

	Måleria på ~~gallerifrontene~~ er alle måla av [[Normann Bakkehaug]] (1904-1936) med unnatak av eit.<ref name=":1" /> Den kunstinteresserte [[Harald O. Devold]], som var sokneprest i Tromsøysund i åra 1912-1919, sto for det siste. Devold var òg den som sørgja for at maleriene kom på plass.<ref name=":1" /> Det er ti måleri på den søre gallerifronten, åtte på den vestre (~~kvar~~ orgelet er), og elleve på den nordre, til sammen 29. Måleria tar motiv både frå Det gamle testamentet, Det nye testamentet, og norsk og dansk-norsk kyrkjehistorie. Tolkinga av måleria kan varerie, både [[Kallsbok\|Kallsboka]] for Tromsøysund og ein oppgåve av tidlegare rektor ved [[Tromsø lærerhøgskole\|Tromsø Lærerhøgskole]] [[John Skog]] som kom med i ''Elverhøy kirke 1803-2003,'' og allmennkunnskap ligg til grunn for den fylgjande utgreiinga.<ref name=":1" />		Måleria på gallerifrontane er alle måla av [[Normann Bakkehaug]] (1904-1936) med unnatak av eit.<ref name=":1" /> Den kunstinteresserte [[Harald O. Devold]], som var sokneprest i Tromsøysund i åra 1912-1919, sto for det siste. Devold var òg den som sørgja for at maleriene kom på plass.<ref name=":1" /> Det er ti måleri på den søre gallerifronten, åtte på den vestre (kor orgelet er), og elleve på den nordre, til sammen 29. Måleria tar motiv både frå Det gamle testamentet, Det nye testamentet, og norsk og dansk-norsk kyrkjehistorie. Tolkinga av måleria kan varerie, både [[Kallsbok\|Kallsboka]] for Tromsøysund og ein oppgåve av tidlegare rektor ved [[Tromsø lærerhøgskole\|Tromsø Lærerhøgskole]] [[John Skog]] som kom med i ''Elverhøy kirke 1803-2003,'' og allmennkunnskap ligg til grunn for den fylgjande utgreiinga.<ref name=":1" />

	Frå høgre til venstre ser me på den søre gallerifronten:<ref name=":1" />		Frå høgre til venstre ser me på den søre gallerifronten:<ref name=":1" />

Thomaserikandreassen: /* Maleriene på gallerifrontene */

2026-04-07T14:58:33Z

Maleriene på gallerifrontene

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 14:58
Linje 53:		Linje 53:
	=== Lysekronene ===		=== Lysekronene ===

	=== ~~Maleriene~~ på gallerifrontene ===		=== Måleria på gallerifrontene ===

	Måleria på gallerifrontene er alle måla av [[Normann Bakkehaug]] (1904-1936) med unnatak av eit.<ref name=":1" /> Den kunstinteresserte [[Harald O. Devold]], som var sokneprest i Tromsøysund i åra 1912-1919, sto for det siste. Devold var òg den som sørgja for at maleriene kom på plass.<ref name=":1" /> Det er ti måleri på den søre gallerifronten, åtte på den vestre (kvar orgelet er), og elleve på den nordre, til sammen 29. Måleria tar motiv både frå Det gamle testamentet, Det nye testamentet, og norsk og dansk-norsk kyrkjehistorie. Tolkinga av måleria kan varerie, både [[Kallsbok\|Kallsboka]] for Tromsøysund og ein oppgåve av tidlegare rektor ved [[Tromsø lærerhøgskole\|Tromsø Lærerhøgskole]] [[John Skog]] som kom med i ''Elverhøy kirke 1803-2003,'' og allmennkunnskap ligg til grunn for den fylgjande utgreiinga.<ref name=":1" />		Måleria på gallerifrontene er alle måla av [[Normann Bakkehaug]] (1904-1936) med unnatak av eit.<ref name=":1" /> Den kunstinteresserte [[Harald O. Devold]], som var sokneprest i Tromsøysund i åra 1912-1919, sto for det siste. Devold var òg den som sørgja for at maleriene kom på plass.<ref name=":1" /> Det er ti måleri på den søre gallerifronten, åtte på den vestre (kvar orgelet er), og elleve på den nordre, til sammen 29. Måleria tar motiv både frå Det gamle testamentet, Det nye testamentet, og norsk og dansk-norsk kyrkjehistorie. Tolkinga av måleria kan varerie, både [[Kallsbok\|Kallsboka]] for Tromsøysund og ein oppgåve av tidlegare rektor ved [[Tromsø lærerhøgskole\|Tromsø Lærerhøgskole]] [[John Skog]] som kom med i ''Elverhøy kirke 1803-2003,'' og allmennkunnskap ligg til grunn for den fylgjande utgreiinga.<ref name=":1" />

Thomaserikandreassen: om gallerimåleria

2026-04-07T14:54:09Z

om gallerimåleria

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 14:54
Linje 39:		Linje 39:

	I 1958 vart altertavla restaurert av dåverande konservator [[Per Gotaas]] i perioden juni-desember.<ref name=":1" /> Han måtte fjerne tre lag med måling, og eit lag med lakk, slik at det fyrste laget med måling, måla av Peder Andreas Lilje på 1600-talet kom fram og er synleg i dag.<ref name=":1" /> Tromsøysund kommune betalte regninga på kr. 10 249,-.<gallery>		I 1958 vart altertavla restaurert av dåverande konservator [[Per Gotaas]] i perioden juni-desember.<ref name=":1" /> Han måtte fjerne tre lag med måling, og eit lag med lakk, slik at det fyrste laget med måling, måla av Peder Andreas Lilje på 1600-talet kom fram og er synleg i dag.<ref name=":1" /> Tromsøysund kommune betalte regninga på kr. 10 249,-.<gallery>
	Fil:Elverhøy kyrkje int altertavla 1.jpg\|Altertavla i Elverhøy kyrkje. Laga i 1689 av ~~snekkeren~~ Gram og målaren Peder Andreas Lilje. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int altertavla 1.jpg\|Altertavla i Elverhøy kyrkje. Laga i 1689 av snikkaren Gram og målaren Peder Andreas Lilje. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
	</gallery>		</gallery>

	=== Preikestolen ===		=== Preikestolen ===
	Preikestolen vart gjeven til Tromsø kyrkje i 1711 av Morten Resen.<ref name=":1" /> Han skal visst nok ha betalt og laga preikestolen sjølv, til trass for at han ikkje hadde noko formell ~~snekkerutdanning~~.<ref name=":1" /> Morten Resen var svigersønnen til soknepresten på tida, [[Ole Audunsen]].<ref name=":1" />		Preikestolen vart gjeven til Tromsø kyrkje i 1711 av Morten Resen.<ref name=":1" /> Han skal visst nok ha betalt og laga preikestolen sjølv, til trass for at han ikkje hadde noko formell snikkarutdanning.<ref name=":1" /> Morten Resen var svigersønnen til soknepresten på tida, [[Ole Audunsen]].<ref name=":1" />

	På preikestolen ser ein dei fire evangelistene med deira tilsvarande symbol ved sida av dei. Frå venstre til høgre ser me Matteus, som har mennesket, Markus, som har løva, Lukas, som har stuten, og Johannes, som har ørna. Symbola kjem frå Johannes' Openberring kapittel 4 vers 7, og er kjent frå kyrkjekunsten med knytting til evangelistane sidan senantikken.<ref>Seim, Turid Karlsen: evangelistsymboler i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/evangelistsymboler</nowiki> </ref> Rekkefølgjen på evangelistene gjenspeglar òg deira plassering i Det nye testamentet, som igjen gjenspeglar kyrkjetradisjonen kvar det heiter at Matteus vart skriven fyrst.<ref name=":3">Det nye testamentet (NT). Bibelselskapet. https://bibel.no/om-bibelen/laer-om-bibelen/biblioteket-bibelen/det-nye-testamentet-nt</ref> Moderne kritisk bibelforsking, som starta på 1800-talet<ref>The Letter and Spirit of Biblical Interpretation: From the Early Church to Modern Practice. Utg. Baker Academic. 2018.</ref>, daterer Markus fyrst, men moderne Biblar plasserar framleis Matteus fyrst.<ref name=":3" /><gallery widths="300">		På preikestolen ser ein dei fire evangelistene med deira tilsvarande symbol ved sida av dei. Frå venstre til høgre ser me Matteus, som har mennesket, Markus, som har løva, Lukas, som har stuten, og Johannes, som har ørna. Symbola kjem frå Johannes' Openberring kapittel 4 vers 7, og er kjent frå kyrkjekunsten med knytting til evangelistane sidan senantikken.<ref>Seim, Turid Karlsen: evangelistsymboler i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/evangelistsymboler</nowiki> </ref> Rekkefølgjen på evangelistene gjenspeglar òg deira plassering i Det nye testamentet, som igjen gjenspeglar kyrkjetradisjonen kvar det heiter at Matteus vart skriven fyrst.<ref name=":3">Det nye testamentet (NT). Bibelselskapet. https://bibel.no/om-bibelen/laer-om-bibelen/biblioteket-bibelen/det-nye-testamentet-nt</ref> Moderne kritisk bibelforsking, som starta på 1800-talet<ref>The Letter and Spirit of Biblical Interpretation: From the Early Church to Modern Practice. Utg. Baker Academic. 2018.</ref>, daterer Markus fyrst, men moderne Biblar plasserar framleis Matteus fyrst.<ref name=":3" /> Det er openbert at snikkaren aldri har sett ei løve.<gallery widths="300">
	Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 1.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Matteus, Markus og Lukas. Opphavesperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 1.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Matteus, Markus og Lukas. Opphavesperson: Thomas Erik Andreassen
	Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 2.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Lukas og Johannes. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 2.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Lukas og Johannes. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
Linje 54:		Linje 54:

	=== Maleriene på gallerifrontene ===		=== Maleriene på gallerifrontene ===

			Måleria på gallerifrontene er alle måla av [[Normann Bakkehaug]] (1904-1936) med unnatak av eit.<ref name=":1" /> Den kunstinteresserte [[Harald O. Devold]], som var sokneprest i Tromsøysund i åra 1912-1919, sto for det siste. Devold var òg den som sørgja for at maleriene kom på plass.<ref name=":1" /> Det er ti måleri på den søre gallerifronten, åtte på den vestre (kvar orgelet er), og elleve på den nordre, til sammen 29. Måleria tar motiv både frå Det gamle testamentet, Det nye testamentet, og norsk og dansk-norsk kyrkjehistorie. Tolkinga av måleria kan varerie, både [[Kallsbok\|Kallsboka]] for Tromsøysund og ein oppgåve av tidlegare rektor ved [[Tromsø lærerhøgskole\|Tromsø Lærerhøgskole]] [[John Skog]] som kom med i ''Elverhøy kirke 1803-2003,'' og allmennkunnskap ligg til grunn for den fylgjande utgreiinga.<ref name=":1" />

			Frå høgre til venstre ser me på den søre gallerifronten:<ref name=":1" />

			Knusinga av avgudsbiletet av guden Tor, kjent frå Olav den Heilages soga. [[Olav den hellige\|Olav Haraldsson den Heilage]]. Kong [[Håkon IV Håkonsson\|Håkon Håkonssøn]]. Ecclesia Sanctae Maria de Trums juxte paganos (Kyrkja til den Heilage Maria i Troms ved heidningane), namnet åt kyrkja som Håkon Håkonssøn lot byggje på Tromsøya, kjent m.a. frå et pavebrev av 15. februar 1308. [[Martin Luther]] (tysk prest, munk, doktor i teologien og reformator). [[Petter Dass]] (halvt skotsk nordnorsk prest til [[Alstahaug prestegjeld\|Alstadhaug]], forfattar og salmediktar). "Alstadhaug", måleriet viser jektene som presten til Alstadhaug eigde og dreiv mellom nordnorske fiskevêr og Bergen. [[Hans Nielsen Hauge]], lekpredikant som reiste rundt i heile landet, han kom til Tromsø i 1802. [[Mathias Bonsach Krogh\|Biskop Mathias Bonsach Krogh]], Nordlandenes stifts fyrste biskop i åra 1804-1828, han var òg sokneprest til Alstadhaug, og bispesetet var difor der i hans periode som biskop. Husandakt på Balsnes, dette måleriet er det som er måla av Devold, det skildrar ein husandakt heime hjå medhjelparen hans, Jakob Johansen, far til [[Anton Jakobsen Einersplass\|Anton Jakobsen]], ein viktig skapnad i Tromsø og Tromsøysund.

			Frå høgre til venstre ser me på den vestre gallerifronten:<ref name=":1" />

			Ein seglar på bølgjer. Jesus som stilner stormen (Matteus 8,23-27, Markus 4,35-41 & Lukas 8,22-25). Jesus går på vatnet og Peter har gått ut og byrjer å synke på grunn av si tvil (Matteus 14,22-23, Markus 6,45-52 & Johannes 6,16-21), Himmelen/Paradis, truleg inspirert av Dantes Gudomlege komedie, med ein Lammeskapnad i tillegg.<ref>Alighieri, Dante; Cary, Henry Francis (ed) (1892) "Canto XXXI" in The Divine Comedy by Dante, Illustrated, Complete, London, Paris & Melbourne: Cassell & Company. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Paradiso_Canto_31.jpg</ref><ref>Den guddommelige komedie i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/Den_guddommelige_komedie</nowiki> </ref> David som spelar på lyre for kong Saul (1. Samuelsbok 16,14-23). Peter vert kalla til å verte Jesu disippel (Matteus 4,18-22, Markus 1,16-20 & Lukas 5,1-11). Nordnorsk fiske, truleg inspirert av dei andre båtrelaterte bibelmotiva. Kyrkjehelg, me ser folk som ror over sundet i finstasen.

			Frå høgre til venstre ser me på den nordre gallerifronten:<ref name=":1" />

			Dei heilage tre konger hyller Jesus som kongen over jødane (Matteus 2,1-12). [[Thomas Kingo]] (1634-1703), skotsk-dansk prest, biskop og salmediktar som laga ei salmebok i 1699 som vart brukt i heile Danmark-Noreg. Jesu dåp (Matteus 3,13-17, Markus 1,9-11 & Lukas 3,21-22). [[Hans Adolph Brorson]] (1694-1764), pietistisk dansk prest, biskop og salmediktar. Jesu i Getsemane hage (Matteus 26,36-46, Markus 14,32-42 & Lukas 22,39-46). [[Nikolai Frederik Severin Grundtvig]] (1783-1872) viktig dansk skapnad både kyrkjeleg og politisk, spesielt innan kristen og historisk folkeopplysning, kjent i Noreg som mannen bak folkehøgskolen og som salmediktar.<ref>Roos, Merethe: Nikolai Frederik Severin Grundtvig i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/Nikolai_Frederik_Severin_Grundtvig</nowiki> </ref> Korsfestelsen (Matteus 27,35-56, Markus 15,20-32, Lukas 23,26-34 & Johannes 19,17-27). [[Mangus brostrop landstad\|Magnus Brostrop Landstad]] (1802-1880), norsk prest, salmediktar og folkeminnesamlar frå Finnmark, salmeboka hans sto ferdig i 1869 og vart revidert av Gustav Jensen i 1924, begge vart brukt mykje i Den norske kyrkje. Jesu oppstode (Matteus 28,1-7, Markus 16,1-10, Lukas 24,1-12 & Johannes 20,1-10). [[Elias Blix (1836–1902)\|Elias Blix]] (1836-1902), nordnorsk målmann, lærar, doktor i hebraisk, prest, salmediktar og kyrkjeminister (1884-1889) med direkte tilknyting til Tromsø. Kristi Himmelfart (Markus 16,19, Lukas 24,50-51 & Apostelgjerningane 1,9-11).

			<gallery widths="300" heights="100">
			Fil:Elverhøy kyrkje int malerier sørgalleri 1.jpg\|Fyrste del av dei søre gallerimåleria i Elverhøy kyrkje. Måla av Normann Bakkehaug. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			Fil:Elverhøy kyrkje int malerier sørgalleri 2.jpg\|Andre del av dei søre gallerimåleria i Elverhøy kyrkje. Måla av Normann Bakkehaug og Harald O. Devold (heilt til høgre). Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			Fil:Elverhøy kyrkje int malerier vestgalleri 1.jpg\|Fyrste del av dei vestre gallerimåleria i Elverhøy kyrkje. Måla av Normann Bakkehaug. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			Fil:Elverhøy kyrkje int malerier vestgalleri 2.jpg\|Andre del av dei vestre gallerimåleria i Elverhøy kyrkje. Måla av Normann Bakkehaug. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			Fil:Elverhøy kyrkje int malerier vestgalleri 3.jpg\|Tredje del av dei vestre gallerimåleria i Elverhøy kyrkje. Måla av Normann Bakkehaug. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			Fil:Elverhøy kyrkje int malerier nordgalleri 1.jpg\|Fyrste del av dei nordre gallerimåleria i Elverhøy kyrkje. Måla av Normann Bakkehaug. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			Fil:Elverhøy kyrkje int malerier nordgalleri 2.jpg\|Andre del av dei nordre gallerimåleria i Elverhøy kyrkje. Måla av Normann Bakkehaug. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			</gallery>


	=== Kyrkjeskipet ===		=== Kyrkjeskipet ===

			=== Orgelet ===

Thomaserikandreassen: om preikestolen

2026-04-07T13:14:04Z

om preikestolen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 13:14
Linje 27:		Linje 27:
	[[Fil:URN NBN no-nb digifoto 20170516 00023 NB MIT ENR 03825.jpg\|miniatyr\|377x377px\|Panorama av Sør-Tromsøya. Tromsøysund kyrkje er heilt til høyre.]]		[[Fil:URN NBN no-nb digifoto 20170516 00023 NB MIT ENR 03825.jpg\|miniatyr\|377x377px\|Panorama av Sør-Tromsøya. Tromsøysund kyrkje er heilt til høyre.]]
	Kyrkja vart opprinneleg bygd i 1803 som "Tromsø Kyrkje", i [[Tromsø sentrum]], kvar [[Tromsø domkirke\|Tromsø domkyrkje]] står i dag.<ref name=":1" /> Kyrkja måtte flyttast når Tromsø vart [[bispesete]] ettersom [[Tromsø stift]] (seinare kalla [[Hålogaland bispedømme\|Hålogaland bispedøme]]) vart oppretta.<ref name=":1" /><ref name=":2">Thorsnæs, Geir; Svendsen, Trond Olav; Engerengen, Lars: Tromsø i Store norske leksikon på snl.no. Henta frå https://snl.no/Troms%C3%B8		Kyrkja vart opprinneleg bygd i 1803 som "Tromsø Kyrkje", i [[Tromsø sentrum]], kvar [[Tromsø domkirke\|Tromsø domkyrkje]] står i dag.<ref name=":1" /> Kyrkja måtte flyttast når Tromsø vart [[bispesete]] ettersom [[Tromsø stift]] (seinare kalla [[Hålogaland bispedømme\|Hålogaland bispedøme]]) vart oppretta.<ref name=":1" /><ref name=":2">Thorsnæs, Geir; Svendsen, Trond Olav; Engerengen, Lars: Tromsø i Store norske leksikon på snl.no. Henta frå https://snl.no/Troms%C3%B8
	</ref> Kyrkja vart då rive og gjenreist som soknekyrkje for [[Tromsøysund sokn]], sør på Tromsøya ved Strandvegen.<ref name=":1" /> Kyrkja fekk då namnet Tromsøysund kyrkje, men vart kalla Landskyrkja på folkemunne.<ref name=":1" /> Landskyrkja fekk etter kvart dårleg plass etter som ho vart inneklemnt mellom muséet og sjukehuset (som då var i Strandvegen).<ref name=":1" /> Kyrkja vart difor rive og bygd opp att andre gong på byrjinga av 1970-talet. I 1975 sto ho ferdig oppe på Tromsøya der ho står i dag.<ref name=":1" />		</ref> Kyrkja vart då rive og gjenreist som soknekyrkje for [[Tromsøysund sokn]], sør på Tromsøya ved Strandvegen.<ref name=":1" /> Kyrkja fekk då namnet Tromsøysund kyrkje, men vart kalla Landskyrkja på folkemunne.<ref name=":1" /> Landskyrkja fekk etter kvart dårleg plass etter som ho vart inneklemnt mellom muséet og sjukehuset (som då var i Strandvegen).<ref name=":1" /> Kyrkja vart difor rive og bygd opp att andre gong på byrjinga av 1970-talet. I 1975 sto ho ferdig oppe på Tromsøya der ho står i dag.<ref name=":1" />

	== Altertavla ==		== Interiøret ==

			=== Madonnafiguren ===

			=== Altertavla ===
	Altertavla i kyrkja er frå 1689.<ref name=":1" /> Ho var laga av snekkeren "Gram" og den trønderske målaren [[Peder Andreas Lilje]], og forært til kyrkja av kjøpmannen Jon Stephanson Kiil.<ref>''Elverhøy kirke 1803-2003''. Utg. [Elverhøy menighetsråd]. Tromsø. 2003. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2011032108090}}.</ref> Altertavla består av fleire delar. Det største biletet er i midten og visar Maria med jesusbarnet, saman med Josef, englar og gjetarar. Det nest største og nest øvste skildrar Jesu gravferd. Nest minst og nederst ser me Jesus som innstifter nattverden under det siste måltidet. Det minste og øvste biletet er vanskeleg å skildre. Jonny Hansen skriv i ''Elverhøy kirke Tromsøs hellige skrin'' at det er to menn som halder eit kors og eit anker, symbolene på tro og håp.<ref name=":1" /> Men det er mogleg han siktar til skulpturene som står på høgre og venstre sider av maleriet som skilder Jesu gravferd, ettersom han ikkje nemnar skulpturane for seg.		Altertavla i kyrkja er frå 1689.<ref name=":1" /> Ho var laga av snekkeren "Gram" og den trønderske målaren [[Peder Andreas Lilje]], og forært til kyrkja av kjøpmannen Jon Stephanson Kiil.<ref>''Elverhøy kirke 1803-2003''. Utg. [Elverhøy menighetsråd]. Tromsø. 2003. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2011032108090}}.</ref> Altertavla består av fleire delar. Det største biletet er i midten og visar Maria med jesusbarnet, saman med Josef, englar og gjetarar. Det nest største og nest øvste skildrar Jesu gravferd. Nest minst og nederst ser me Jesus som innstifter nattverden under det siste måltidet. Det minste og øvste biletet er vanskeleg å skildre. Jonny Hansen skriv i ''Elverhøy kirke Tromsøs hellige skrin'' at det er to menn som halder eit kors og eit anker, symbolene på tro og håp.<ref name=":1" /> Men det er mogleg han siktar til skulpturene som står på høgre og venstre sider av maleriet som skilder Jesu gravferd, ettersom han ikkje nemnar skulpturane for seg.

	Mellom biletet av Jesu gravferd og Jesu fødsel kan me lese fyrste delen av ein inskripsjon, til høgre og venstre for biletet av Jesu fødsel er to englar som halder den andre og tredje delen av inskripsjonen. Inskripsjonen lyder: "Gud til Ære, ~~Kireken~~ til beprydelse er denne Altertavle til afmindelse efter min forrige, Salige Quinde, maren Hansdatter Hagerup, hvis Legeme hviler til een Ærefuld oppstandelse, her i Tromsens Kierke forærede den 18. mai anno 1869, af den Agtbar og Fornemme Man Jon Stephanson Kiil og den Gudelskende og dyderige Matrone Karen Andersdatter Tynnes."<ref name=":1" />		Mellom biletet av Jesu gravferd og Jesu fødsel kan me lese fyrste delen av ein inskripsjon, til høgre og venstre for biletet av Jesu fødsel er to englar som halder den andre og tredje delen av inskripsjonen. Inskripsjonen lyder: "Gud til Ære, Kierken til beprydelse er denne Altertavle til afmindelse efter min forrige, Salige Quinde, maren Hansdatter Hagerup, hvis Legeme hviler til een Ærefuld oppstandelse, her i Tromsens Kierke forærede den 18. mai anno 1869, af den Agtbar og Fornemme Man Jon Stephanson Kiil og den Gudelskende og dyderige Matrone Karen Andersdatter Tynnes."<ref name=":1" />

	I 1958 vart altertavla restaurert av dåverande konservator [[Per Gotaas]] i perioden juni-desember.<ref name=":1" /> Han måtte fjerne tre lag med måling, og eit lag med lakk, slik at det fyrste laget med måling, måla av Peder Andreas Lilje på 1600-talet kom fram og er synleg i dag.<ref name=":1" /> Tromsøysund kommune betalte regninga på kr. 10 249,-.<gallery>		I 1958 vart altertavla restaurert av dåverande konservator [[Per Gotaas]] i perioden juni-desember.<ref name=":1" /> Han måtte fjerne tre lag med måling, og eit lag med lakk, slik at det fyrste laget med måling, måla av Peder Andreas Lilje på 1600-talet kom fram og er synleg i dag.<ref name=":1" /> Tromsøysund kommune betalte regninga på kr. 10 249,-.<gallery>
Linje 38:		Linje 42:
	</gallery>		</gallery>

	== Preikestolen ==		=== Preikestolen ===
	<gallery widths="300">		Preikestolen vart gjeven til Tromsø kyrkje i 1711 av Morten Resen.<ref name=":1" /> Han skal visst nok ha betalt og laga preikestolen sjølv, til trass for at han ikkje hadde noko formell snekkerutdanning.<ref name=":1" /> Morten Resen var svigersønnen til soknepresten på tida, [[Ole Audunsen]].<ref name=":1" />

			På preikestolen ser ein dei fire evangelistene med deira tilsvarande symbol ved sida av dei. Frå venstre til høgre ser me Matteus, som har mennesket, Markus, som har løva, Lukas, som har stuten, og Johannes, som har ørna. Symbola kjem frå Johannes' Openberring kapittel 4 vers 7, og er kjent frå kyrkjekunsten med knytting til evangelistane sidan senantikken.<ref>Seim, Turid Karlsen: evangelistsymboler i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 7. april 2026 fra <nowiki>https://snl.no/evangelistsymboler</nowiki> </ref> Rekkefølgjen på evangelistene gjenspeglar òg deira plassering i Det nye testamentet, som igjen gjenspeglar kyrkjetradisjonen kvar det heiter at Matteus vart skriven fyrst.<ref name=":3">Det nye testamentet (NT). Bibelselskapet. https://bibel.no/om-bibelen/laer-om-bibelen/biblioteket-bibelen/det-nye-testamentet-nt</ref> Moderne kritisk bibelforsking, som starta på 1800-talet<ref>The Letter and Spirit of Biblical Interpretation: From the Early Church to Modern Practice. Utg. Baker Academic. 2018.</ref>, daterer Markus fyrst, men moderne Biblar plasserar framleis Matteus fyrst.<ref name=":3" /><gallery widths="300">
	Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 1.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Matteus, Markus og Lukas. Opphavesperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 1.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Matteus, Markus og Lukas. Opphavesperson: Thomas Erik Andreassen
	Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 2.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Lukas og Johannes. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 2.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Lukas og Johannes. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
	Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 3.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglisten Matteus. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 3.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglisten Matteus. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
	</gallery>		</gallery>

			=== Lysekronene ===

			=== Maleriene på gallerifrontene ===


			=== Kyrkjeskipet ===

Thomaserikandreassen: rettskriving

2026-04-07T11:38:25Z

rettskriving

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 11:38
Linje 34:		Linje 34:
	Mellom biletet av Jesu gravferd og Jesu fødsel kan me lese fyrste delen av ein inskripsjon, til høgre og venstre for biletet av Jesu fødsel er to englar som halder den andre og tredje delen av inskripsjonen. Inskripsjonen lyder: "Gud til Ære, Kireken til beprydelse er denne Altertavle til afmindelse efter min forrige, Salige Quinde, maren Hansdatter Hagerup, hvis Legeme hviler til een Ærefuld oppstandelse, her i Tromsens Kierke forærede den 18. mai anno 1869, af den Agtbar og Fornemme Man Jon Stephanson Kiil og den Gudelskende og dyderige Matrone Karen Andersdatter Tynnes."<ref name=":1" />		Mellom biletet av Jesu gravferd og Jesu fødsel kan me lese fyrste delen av ein inskripsjon, til høgre og venstre for biletet av Jesu fødsel er to englar som halder den andre og tredje delen av inskripsjonen. Inskripsjonen lyder: "Gud til Ære, Kireken til beprydelse er denne Altertavle til afmindelse efter min forrige, Salige Quinde, maren Hansdatter Hagerup, hvis Legeme hviler til een Ærefuld oppstandelse, her i Tromsens Kierke forærede den 18. mai anno 1869, af den Agtbar og Fornemme Man Jon Stephanson Kiil og den Gudelskende og dyderige Matrone Karen Andersdatter Tynnes."<ref name=":1" />

	I 1958 vart altertavla restaurert av dåverande konservator [[Per Gotaas]] i perioden juni-desember.<ref name=":1" /> Han måtte fjerne tre lag med ~~maling~~, og eit lag med lakk, slik at det fyrste laget med måling, måla av Peder Andreas Lilje på 1600-talet kom fram og er synleg i dag.<ref name=":1" /> Tromsøysund kommune betalte regninga på kr. 10 249,-.<gallery>		I 1958 vart altertavla restaurert av dåverande konservator [[Per Gotaas]] i perioden juni-desember.<ref name=":1" /> Han måtte fjerne tre lag med måling, og eit lag med lakk, slik at det fyrste laget med måling, måla av Peder Andreas Lilje på 1600-talet kom fram og er synleg i dag.<ref name=":1" /> Tromsøysund kommune betalte regninga på kr. 10 249,-.<gallery>
	Fil:Elverhøy kyrkje int altertavla 1.jpg\|Altertavla i Elverhøy kyrkje. Laga i 1689 av snekkeren Gram og målaren Peder Andreas Lilje. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen		Fil:Elverhøy kyrkje int altertavla 1.jpg\|Altertavla i Elverhøy kyrkje. Laga i 1689 av snekkeren Gram og målaren Peder Andreas Lilje. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
	</gallery>		</gallery>

Thomaserikandreassen: avsnittsdeling

2026-04-07T11:37:57Z

avsnittsdeling

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 11:37
Linje 30:		Linje 30:

	== Altertavla ==		== Altertavla ==
	Altertavla i kyrkja er frå 1689.<ref name=":1" /> Ho var laga av snekkeren "Gram" og den trønderske målaren [[Peder Andreas Lilje]], og forært til kyrkja av kjøpmannen Jon Stephanson Kiil.<ref>''Elverhøy kirke 1803-2003''. Utg. [Elverhøy menighetsråd]. Tromsø. 2003. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2011032108090}}.</ref> Altertavla består av fleire delar. Det største biletet er i midten og visar Maria med jesusbarnet, saman med Josef, englar og gjetarar. Det nest største og nest øvste skildrar Jesu gravferd. Nest minst og nederst ser me Jesus som innstifter nattverden under det siste måltidet. Det minste og øvste biletet er vanskeleg å skildre. Jonny Hansen skriv i ''Elverhøy kirke Tromsøs hellige skrin'' at det er to menn som halder eit kors og eit anker, symbolene på tro og håp.<ref name=":1" /> Men det er mogleg han siktar til skulpturene som står på høgre og venstre sider av maleriet som skilder Jesu gravferd, ettersom han ikkje nemnar skulpturane for seg. Mellom biletet av Jesu gravferd og Jesu fødsel kan me lese fyrste delen av ein inskripsjon, til høgre og venstre for biletet av Jesu fødsel er to englar som halder den andre og tredje delen av inskripsjonen. Inskripsjonen lyder: "Gud til Ære, Kireken til beprydelse er denne Altertavle til afmindelse efter min forrige, Salige Quinde, maren Hansdatter Hagerup, hvis Legeme hviler til een Ærefuld oppstandelse, her i Tromsens Kierke forærede den 18. mai anno 1869, af den Agtbar og Fornemme Man Jon Stephanson Kiil og den Gudelskende og dyderige Matrone Karen Andersdatter Tynnes."<ref name=":1" />		Altertavla i kyrkja er frå 1689.<ref name=":1" /> Ho var laga av snekkeren "Gram" og den trønderske målaren [[Peder Andreas Lilje]], og forært til kyrkja av kjøpmannen Jon Stephanson Kiil.<ref>''Elverhøy kirke 1803-2003''. Utg. [Elverhøy menighetsråd]. Tromsø. 2003. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2011032108090}}.</ref> Altertavla består av fleire delar. Det største biletet er i midten og visar Maria med jesusbarnet, saman med Josef, englar og gjetarar. Det nest største og nest øvste skildrar Jesu gravferd. Nest minst og nederst ser me Jesus som innstifter nattverden under det siste måltidet. Det minste og øvste biletet er vanskeleg å skildre. Jonny Hansen skriv i ''Elverhøy kirke Tromsøs hellige skrin'' at det er to menn som halder eit kors og eit anker, symbolene på tro og håp.<ref name=":1" /> Men det er mogleg han siktar til skulpturene som står på høgre og venstre sider av maleriet som skilder Jesu gravferd, ettersom han ikkje nemnar skulpturane for seg.

			Mellom biletet av Jesu gravferd og Jesu fødsel kan me lese fyrste delen av ein inskripsjon, til høgre og venstre for biletet av Jesu fødsel er to englar som halder den andre og tredje delen av inskripsjonen. Inskripsjonen lyder: "Gud til Ære, Kireken til beprydelse er denne Altertavle til afmindelse efter min forrige, Salige Quinde, maren Hansdatter Hagerup, hvis Legeme hviler til een Ærefuld oppstandelse, her i Tromsens Kierke forærede den 18. mai anno 1869, af den Agtbar og Fornemme Man Jon Stephanson Kiil og den Gudelskende og dyderige Matrone Karen Andersdatter Tynnes."<ref name=":1" />

	I 1958 vart altertavla restaurert av dåverande konservator [[Per Gotaas]] i perioden juni-desember.<ref name=":1" /> Han måtte fjerne tre lag med maling, og eit lag med lakk, slik at det fyrste laget med måling, måla av Peder Andreas Lilje på 1600-talet kom fram og er synleg i dag.<ref name=":1" /> Tromsøysund kommune betalte regninga på kr. 10 249,-.<gallery>		I 1958 vart altertavla restaurert av dåverande konservator [[Per Gotaas]] i perioden juni-desember.<ref name=":1" /> Han måtte fjerne tre lag med maling, og eit lag med lakk, slik at det fyrste laget med måling, måla av Peder Andreas Lilje på 1600-talet kom fram og er synleg i dag.<ref name=":1" /> Tromsøysund kommune betalte regninga på kr. 10 249,-.<gallery>

Thomaserikandreassen: nytt asvnitt om altertavla

2026-04-07T11:37:32Z

nytt asvnitt om altertavla

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 11:37
Linje 30:		Linje 30:

	== Altertavla ==		== Altertavla ==
	<gallery>		Altertavla i kyrkja er frå 1689.<ref name=":1" /> Ho var laga av snekkeren "Gram" og den trønderske målaren [[Peder Andreas Lilje]], og forært til kyrkja av kjøpmannen Jon Stephanson Kiil.<ref>''Elverhøy kirke 1803-2003''. Utg. [Elverhøy menighetsråd]. Tromsø. 2003. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2011032108090}}.</ref> Altertavla består av fleire delar. Det største biletet er i midten og visar Maria med jesusbarnet, saman med Josef, englar og gjetarar. Det nest største og nest øvste skildrar Jesu gravferd. Nest minst og nederst ser me Jesus som innstifter nattverden under det siste måltidet. Det minste og øvste biletet er vanskeleg å skildre. Jonny Hansen skriv i ''Elverhøy kirke Tromsøs hellige skrin'' at det er to menn som halder eit kors og eit anker, symbolene på tro og håp.<ref name=":1" /> Men det er mogleg han siktar til skulpturene som står på høgre og venstre sider av maleriet som skilder Jesu gravferd, ettersom han ikkje nemnar skulpturane for seg. Mellom biletet av Jesu gravferd og Jesu fødsel kan me lese fyrste delen av ein inskripsjon, til høgre og venstre for biletet av Jesu fødsel er to englar som halder den andre og tredje delen av inskripsjonen. Inskripsjonen lyder: "Gud til Ære, Kireken til beprydelse er denne Altertavle til afmindelse efter min forrige, Salige Quinde, maren Hansdatter Hagerup, hvis Legeme hviler til een Ærefuld oppstandelse, her i Tromsens Kierke forærede den 18. mai anno 1869, af den Agtbar og Fornemme Man Jon Stephanson Kiil og den Gudelskende og dyderige Matrone Karen Andersdatter Tynnes."<ref name=":1" />
	Fil:Elverhøy kyrkje int altertavla 1.jpg\|Altertavla i Elverhøy kyrkje. Laga i 1689 av snekkeren Gram og ~~maleren~~ Peder Andreas Lilje. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			I 1958 vart altertavla restaurert av dåverande konservator [[Per Gotaas]] i perioden juni-desember.<ref name=":1" /> Han måtte fjerne tre lag med maling, og eit lag med lakk, slik at det fyrste laget med måling, måla av Peder Andreas Lilje på 1600-talet kom fram og er synleg i dag.<ref name=":1" /> Tromsøysund kommune betalte regninga på kr. 10 249,-.<gallery>
			Fil:Elverhøy kyrkje int altertavla 1.jpg\|Altertavla i Elverhøy kyrkje. Laga i 1689 av snekkeren Gram og målaren Peder Andreas Lilje. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
	</gallery>		</gallery>

Thomaserikandreassen: nye bilete

2026-04-07T11:11:33Z

nye bilete

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2026 kl. 11:11
Linje 30:		Linje 30:

	== Altertavla ==		== Altertavla ==
			<gallery>
			Fil:Elverhøy kyrkje int altertavla 1.jpg\|Altertavla i Elverhøy kyrkje. Laga i 1689 av snekkeren Gram og maleren Peder Andreas Lilje. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			</gallery>

	== Preikestolen ==		== Preikestolen ==
			<gallery widths="300">
			Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 1.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Matteus, Markus og Lukas. Opphavesperson: Thomas Erik Andreassen
			Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 2.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglistene Lukas og Johannes. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			Fil:Elverhøy kyrkje int preikestolen 3.jpg\|Preikestolen i Elverhøy kyrkje. Laga i 1711 av Morten Resen. På biletet ser ein evanglisten Matteus. Opphavsperson: Thomas Erik Andreassen
			</gallery>