Håvard Hedde - Sideversjonshistorikk

PaulVIF: /* Barndom og ungdomsår */

2026-03-11T20:33:47Z

Barndom og ungdomsår

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. mar. 2026 kl. 20:33
Linje 3:		Linje 3:

	==Barndom og ungdomsår==		==Barndom og ungdomsår==
	Det fyrste ein veit om han er at han vart døypt i [[Valle prestegjeld]] den 16. juli 1758<ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9868&idx_id=9868&uid=ny&idx_side=-34 Valle, Ministerialbok nr. A 2 (1745-1776), Kronologisk liste 1759, side 34]</ref>, og han var nok fødd ikkje lenge før dette. Foreldra var Folke Torjusson Helle (omkr. 1708–1776) og Targjerd Håvardsdotter Viki (1721–1781) frå plassen [[Heddemone under Helle\|Heddemone]] under garden [[Helle (Valle)\|Helle]]<ref>Ryningen, 1985, s. 173.</ref>. Namnet han er kjend under er den lokale uttala av Helle, som er mest som ''Heddi'' på [[vallemål]]. Garden låg i [[Hylestad sokn]], så Håvard vart truleg døypt i gamle [[Hylestad kyrkje]] (riven omkring 1838), men kyrkjeboka nemner ikkje kva for kyrkje dei einskilde handlingane gjekk føre seg i. Foreldra gifte seg i 1741, og fekk fleire born før Håvard kom til verda. Då den siste av ungane kom i 1764 budde dei på [[Nedre Langeid (Bygland)\|Nedre Langeid]] i Bygland, ein stad som vert nemnd i visa om Håvard. Bygdeboka for Hylestad nemner seks born<ref>Ryningen, 1985, ss. 173-174.</ref>, medan bygdeboka for Bygland har sju<ref>Vollen, 2002, s. 227.</ref>.		Det fyrste ein veit om han er at han vart døypt i [[Valle prestegjeld]] den 16. juli 1758<ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9868&idx_id=9868&uid=ny&idx_side=-34 Valle, Ministerialbok nr. A 2 (1745-1776), Kronologisk liste 1759, side 34]</ref>, og han var nok fødd ikkje lenge før dette. Foreldra var Folke Torjusson Helle (omkr. 1708–1776) og Targjerd Håvardsdotter Viki (1721–1781) frå plassen [[Heddemone under Helle\|Heddemone]] under garden [[Helle (Valle)\|Helle]]<ref>Ryningen, 1985, s. 173.</ref>. Namnet han er kjend under er den lokale uttala av Helle, som er mest som ''Heddi'' på [[vallemål]]. Dobbelkonsonanten -ll- har vorte til -dd- i slutten av ord, som i fjødd, austnorsk 'fjell', så også Helle/Hedde.

			Garden låg i [[Hylestad sokn]], så Håvard vart truleg døypt i gamle [[Hylestad kyrkje]] (riven omkring 1838), men kyrkjeboka nemner ikkje kva for kyrkje dei einskilde handlingane gjekk føre seg i. Foreldra gifte seg i 1741, og fekk fleire born før Håvard kom til verda. Då den siste av ungane kom i 1764 budde dei på [[Nedre Langeid (Bygland)\|Nedre Langeid]] i Bygland, ein stad som vert nemnd i visa om Håvard. Bygdeboka for Hylestad nemner seks born<ref>Ryningen, 1985, ss. 173-174.</ref>, medan bygdeboka for Bygland har sju<ref>Vollen, 2002, s. 227.</ref>.

	Ungane i familien var ifylgje ''Bygland: Gard og ætt band I'':		Ungane i familien var ifylgje ''Bygland: Gard og ætt band I'':

Kallrustad: korr.

2025-10-23T10:41:06Z

korr.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. okt. 2025 kl. 10:41
Linje 16:		Linje 16:
	I gards- og ættesoga for Hylestad finn ein meir om faren. Folke Torjusson var son av Torjus Såvesson Helle (omkr. 1647–1717), som var brukar på [[Der sør (Valle)\|Der sør]], bruk nummer 9 på Helle<ref>Ryningen, 1985, s. 145</ref>. Same kjelde fortel at han truleg var gift med Åslaug Knutsdotter (omkr. 1667–1756), og at dei hadde dei tre borna Knut (omkr. 1696–1766), Eli (omkr. 1699–1762) og Folke. Knut vart oppsittar på Der sør, medan Folke kom til Heddemone. Torjus kan ifylgje ættesoga ha vore son av Såve Gunnarsson på [[Rishaug (Valle)\|Rishaug]], bruk nummer 4 på Helle, men dette kan ein ikkje vite sikkert. Om det stemmer kan ein fylgje slekta endå ein led bakover, til Gunnar Sigurdsson som døydde ein gong før 1610<ref>Ryningen, 1985, s. 114</ref>.		I gards- og ættesoga for Hylestad finn ein meir om faren. Folke Torjusson var son av Torjus Såvesson Helle (omkr. 1647–1717), som var brukar på [[Der sør (Valle)\|Der sør]], bruk nummer 9 på Helle<ref>Ryningen, 1985, s. 145</ref>. Same kjelde fortel at han truleg var gift med Åslaug Knutsdotter (omkr. 1667–1756), og at dei hadde dei tre borna Knut (omkr. 1696–1766), Eli (omkr. 1699–1762) og Folke. Knut vart oppsittar på Der sør, medan Folke kom til Heddemone. Torjus kan ifylgje ættesoga ha vore son av Såve Gunnarsson på [[Rishaug (Valle)\|Rishaug]], bruk nummer 4 på Helle, men dette kan ein ikkje vite sikkert. Om det stemmer kan ein fylgje slekta endå ein led bakover, til Gunnar Sigurdsson som døydde ein gong før 1610<ref>Ryningen, 1985, s. 114</ref>.

	I 1776 fekk Håvard sitt fyrste møte med rettsmakta<ref>Jf. Statsarkivet i Kristiansand sin nettutstilling.</ref>. Han miste det året far sin, som vart gravlagd i Valle prestegjeld den 12. mai 1776<ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9868&idx_id=9868&uid=ny&idx_side=-77 Valle, Ministerialbok nr. A 2 (1745-1776), Døde og begravede 1776, side 77]</ref>. I juni same året fekk presten i Valle høyre frå Knut Arnesson Homme at Håvard ~~hatt~~ hatt seksuell omgang med ei ku. Dette var ei særs alvorleg skulding. Lova sa at den som var skuldig i slikt skulle straffast med «Baal og Brand». No brann dei ikkje lenger folk her i landet i 1776, men Håvard kunne verte halshoggen om han var dømd og dei ikkje fann formildande omstende som kunne gje kongeleg nåde. Lensmannen vart sett i sving, og den 18. juni 1776 vart saka meld til futen.		I 1776 fekk Håvard sitt fyrste møte med rettsmakta<ref>Jf. Statsarkivet i Kristiansand sin nettutstilling.</ref>. Han miste det året far sin, som vart gravlagd i Valle prestegjeld den 12. mai 1776<ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9868&idx_id=9868&uid=ny&idx_side=-77 Valle, Ministerialbok nr. A 2 (1745-1776), Døde og begravede 1776, side 77]</ref>. I juni same året fekk presten i Valle høyre frå Knut Arnesson Homme at Håvard hadde hatt seksuell omgang med ei ku. Dette var ei særs alvorleg skulding. Lova sa at den som var skuldig i slikt skulle straffast med «Baal og Brand». No brann dei ikkje lenger folk her i landet i 1776, men Håvard kunne verte halshoggen om han var dømd og dei ikkje fann formildande omstende som kunne gje kongeleg nåde. Lensmannen vart sett i sving, og den 18. juni 1776 vart saka meld til futen.

	To dagar seinare vart Håvard og fleire vitne avhøyrde. Håvard nekta, og forklåra at han i pinsa skulle gjeste mor si på Helle. Ved [[Rysstad (Valle)\|Rysstad-dammane]] hadde han losna på buksene for å gjere frå seg, og nokon måtte ha misforstått kva som hende. Han peika òg på at han ikkje var konfirmert og berre var 17 år gamal. Vitna var den atten år gamle Ole Arnesson Rysstad og sekstenåringen Torjus Hallvardsson Rysstad. Dei fortalde at dei hadde sett Håvard ved ei ku, men Ole måtte medgje at dei hadde stått langt unna, og at dei ikkje hadde kunna sjå lemen til Håvard. Torjus var ikkje konfirmert, og var eit dårleg vitne, og når Ole òg trekte seg trudde ikkje futen på dei. Han kalla det «Sladder og Børneværk», og Håvard vart løyst. Saka vart send til stiftamtmannen, men det er ikkje spor etter noka tiltale. Ein kan sjå dette som eit teikn på at Håvard vart utsett for mobbing i unge år. Familien hadde dårlege kår, og betre vart det nok ikkje når faren døydde. Ei skulding som den Håvard fekk mot seg kunne vere ei tung bør, sjølv om han ikkje vart dømd, for bygdesnakket gjekk.		To dagar seinare vart Håvard og fleire vitne avhøyrde. Håvard nekta, og forklåra at han i pinsa skulle gjeste mor si på Helle. Ved [[Rysstad (Valle)\|Rysstad-dammane]] hadde han losna på buksene for å gjere frå seg, og nokon måtte ha misforstått kva som hende. Han peika òg på at han ikkje var konfirmert og berre var 17 år gamal. Vitna var den atten år gamle Ole Arnesson Rysstad og sekstenåringen Torjus Hallvardsson Rysstad. Dei fortalde at dei hadde sett Håvard ved ei ku, men Ole måtte medgje at dei hadde stått langt unna, og at dei ikkje hadde kunna sjå lemen til Håvard. Torjus var ikkje konfirmert, og var eit dårleg vitne, og når Ole òg trekte seg trudde ikkje futen på dei. Han kalla det «Sladder og Børneværk», og Håvard vart løyst. Saka vart send til stiftamtmannen, men det er ikkje spor etter noka tiltale. Ein kan sjå dette som eit teikn på at Håvard vart utsett for mobbing i unge år. Familien hadde dårlege kår, og betre vart det nok ikkje når faren døydde. Ei skulding som den Håvard fekk mot seg kunne vere ei tung bør, sjølv om han ikkje vart dømd, for bygdesnakket gjekk.

Cnyborgbot: Robot: Erstatter mal: Valle kommune I

2024-10-21T12:42:00Z

Robot: Erstatter mal: Valle kommune I

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. okt. 2024 kl. 12:42
Linje 152:		Linje 152:
	* [[Hulda Garborg\|Garborg, Hulda]]: ''Norske dansevisur''. Utg. Aschehoug. Kristiania. 1920. {{Nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007122010006}}		* [[Hulda Garborg\|Garborg, Hulda]]: ''Norske dansevisur''. Utg. Aschehoug. Kristiania. 1920. {{Nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007122010006}}
	* [[Landstad, Magnus Brostrup]]: ''Norske Folkeviser''. Utg. Christian Tønsbergs Forlag. Christiania. 1853.		* [[Landstad, Magnus Brostrup]]: ''Norske Folkeviser''. Utg. Christian Tønsbergs Forlag. Christiania. 1853.
	* {{~~Valle kommune I~~}}		* Ryningen, Alfred. ''Valle kommune. 1 : Gards- og ættesoge Hylestad''. Utg. Valle kommune. Valle. 1985. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2016090648032}}.
	* Vevstad, Andreas: ''Gjerstad: Av bygdesoga''. 9. hefte. Utg. [[Gjerstad Historielag]]. 1991.		* Vevstad, Andreas: ''Gjerstad: Av bygdesoga''. 9. hefte. Utg. [[Gjerstad Historielag]]. 1991.
	* Vollen, Reidar. ''Bygland gard og ætt. B. 1 : Birkeland, Langeid, Hegland, Ånebjør''. Utg. Bygland kommune. no#. 2002. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2009012000094}}.		* Vollen, Reidar. ''Bygland gard og ætt. B. 1 : Birkeland, Langeid, Hegland, Ånebjør''. Utg. Bygland kommune. no#. 2002. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2009012000094}}.

Cnyborgbot: Robot: Erstatter mal: Bygland gard og ætt I

2024-10-17T11:04:41Z

Robot: Erstatter mal: Bygland gard og ætt I

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 17. okt. 2024 kl. 11:04
Linje 154:		Linje 154:
	* {{Valle kommune I}}		* {{Valle kommune I}}
	* Vevstad, Andreas: ''Gjerstad: Av bygdesoga''. 9. hefte. Utg. [[Gjerstad Historielag]]. 1991.		* Vevstad, Andreas: ''Gjerstad: Av bygdesoga''. 9. hefte. Utg. [[Gjerstad Historielag]]. 1991.
	* {{Bygland gard og ætt I}}		* Vollen, Reidar. ''Bygland gard og ætt. B. 1 : Birkeland, Langeid, Hegland, Ånebjør''. Utg. Bygland kommune. no#. 2002. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2009012000094}}.
	* Winge, Harald (red.): ''Fantefortegnelsen 1862''. Utg. [[Norsk lokalhistorisk institutt]]. Oslo. 1995. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2010120208015}}		* Winge, Harald (red.): ''Fantefortegnelsen 1862''. Utg. [[Norsk lokalhistorisk institutt]]. Oslo. 1995. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2010120208015}}

Cnyborg på 16. okt. 2024 kl. 11:45

2024-10-16T11:45:26Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. okt. 2024 kl. 11:45
Linje 155:		Linje 155:
	* Vevstad, Andreas: ''Gjerstad: Av bygdesoga''. 9. hefte. Utg. [[Gjerstad Historielag]]. 1991.		* Vevstad, Andreas: ''Gjerstad: Av bygdesoga''. 9. hefte. Utg. [[Gjerstad Historielag]]. 1991.
	* {{Bygland gard og ætt I}}		* {{Bygland gard og ætt I}}
	* {{~~Fantefortegnelsen 1862~~}}		* Winge, Harald (red.): ''Fantefortegnelsen 1862''. Utg. [[Norsk lokalhistorisk institutt]]. Oslo. 1995. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2010120208015}}

	==Vidare lesing med meire==		==Vidare lesing med meire==

Sondrehareide: redigert defsort

2024-03-19T11:31:00Z

redigert defsort

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2024 kl. 11:31
Linje 171:		Linje 171:
	{{nn}}		{{nn}}
	{{F2}}		{{F2}}
			{{DEFAULTSORT:Hedde, Håvard}}

Cnyborgbot: Robot: Erstatter mal: Reflist

2024-03-08T10:07:45Z

Robot: Erstatter mal: Reflist

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. mar. 2024 kl. 10:07
Linje 138:		Linje 138:
	==Referansar==		==Referansar==

	~~{{reflist\|2}}~~		<references />

	==Kjelder==		==Kjelder==

Cnyborgbot: Robot: Endrer mal: Bokhylla

2024-03-07T10:28:13Z

Robot: Endrer mal: Bokhylla

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. mar. 2024 kl. 10:28
Linje 150:		Linje 150:
	* [http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?ls=1&idx_id=9419 Bygland, Ministerialbok nr. A 2 (1766-1816)]		* [http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?ls=1&idx_id=9419 Bygland, Ministerialbok nr. A 2 (1766-1816)]
	* [http://www.arkivverket.no/arkivverket/Arkivverket/Kristiansand/Nettutstillinger/Kjente-personer/Haavard-Hedde Håvard Hedde og sønnene hans], nettutstilling frå [[Statsarkivet i Kristiansand]] på [[Arkivverket]] sine nettsider		* [http://www.arkivverket.no/arkivverket/Arkivverket/Kristiansand/Nettutstillinger/Kjente-personer/Haavard-Hedde Håvard Hedde og sønnene hans], nettutstilling frå [[Statsarkivet i Kristiansand]] på [[Arkivverket]] sine nettsider
	* [[Hulda Garborg\|Garborg, Hulda]]: ''Norske dansevisur''. Utg. Aschehoug. Kristiania. 1920. {{~~bokhylla~~\|NBN:no-nb_digibok_2007122010006}}		* [[Hulda Garborg\|Garborg, Hulda]]: ''Norske dansevisur''. Utg. Aschehoug. Kristiania. 1920. {{Nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007122010006}}
	* [[Landstad, Magnus Brostrup]]: ''Norske Folkeviser''. Utg. Christian Tønsbergs Forlag. Christiania. 1853.		* [[Landstad, Magnus Brostrup]]: ''Norske Folkeviser''. Utg. Christian Tønsbergs Forlag. Christiania. 1853.
	* {{Valle kommune I}}		* {{Valle kommune I}}
Linje 159:		Linje 159:
	==Vidare lesing med meire==		==Vidare lesing med meire==

	* «Tragedien hans Håvard Hedde» i Hovet, Svein: ''Folkeliv i Setesdal''. Trondheim. 1969. {{~~bokhylla~~\|NBN:no-nb_digibok_2007080101007}}		* «Tragedien hans Håvard Hedde» i Hovet, Svein: ''Folkeliv i Setesdal''. Trondheim. 1969. {{Nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007080101007}}
	* [http://www.youtube.com/watch?v=hnPSZXsrtjY Erik Bye synger ''Håvard Hedde''], video på Youtube		* [http://www.youtube.com/watch?v=hnPSZXsrtjY Erik Bye synger ''Håvard Hedde''], video på Youtube

PaulVIF: /* Visa om Håvard Hedde */

2022-03-28T08:00:37Z

Visa om Håvard Hedde

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. mar. 2022 kl. 08:00
Linje 75:		Linje 75:

	==Visa om Håvard Hedde==		==Visa om Håvard Hedde==
	{{thumb\|Magnus B. Landstad.jpg\|Magnus Brostrup Landstad var den fyrste som skreiv ned visa om Håvard Hedde.\|Johan Nordhagen}}		{{thumb\|Magnus B. Landstad.jpg\|Magnus Brostrup Landstad var den fyrste som skreiv ned visa om Håvard Hedde, litografi av Johan Nordhagen\|[[Oslo Museum]]\|rundt 1870}}
	Fyrste gongen visa om Håvard Hedde vart trykt var i [[Magnus Brostrup Landstad]] sin samling ''[[Norske Folkeviser]]'' frå 1853. Teksten slik han står der lyder<ref>Landstad, 1853, CXVII.</ref>:		Fyrste gongen visa om Håvard Hedde vart trykt var i [[Magnus Brostrup Landstad]] sin samling ''[[Norske Folkeviser]]'' frå 1853. Teksten slik han står der lyder<ref>Landstad, 1853, CXVII.</ref>:
	{\|		{\|

Siri J: Kategori:Hylestad, noko rettingar

2020-05-26T22:55:26Z

Kategori:Hylestad, noko rettingar

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. mai 2020 kl. 22:55
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Valle, Helle - støtta over Håvard Heddi 01.JPG\|Minnestøtte over Håvard reist ved RV 9 på Helle.\|Siri Johannessen\|2016}}		<onlyinclude>{{thumb\|Valle, Helle - støtta over Håvard Heddi 01.JPG\|Minnestøtte over Håvard reist ved RV 9 på Helle.\|Siri Johannessen\|2016}}
	'''[[Håvard Hedde]]''' (''Håvard Folkesson Helle'', fødd [[1758]] i [[Valle ~~kommune~~\|~~Valle~~]], død [[1802]] i [[Bygland kommune\|Bygland]]) var ein omstreifar frå [[Setesdal]] og er kjend frå songen «Eg heiter Håvard Hedde». Han opplevde mangt i livet, og det er mange myter om han. </onlyinclude>		'''[[Håvard Hedde]]''' (''Håvard Folkesson Helle'', fødd [[1758]] på [[Helle (Valle)\|Helle]], død [[1802]] i [[Bygland kommune\|Bygland]]) var ein omstreifar frå [[Setesdal]] og er kjend frå songen «Eg heiter Håvard Hedde». Han opplevde mangt i livet, og det er mange myter om han. </onlyinclude>

	==Barndom og ungdomsår==		==Barndom og ungdomsår==

	Det fyrste ein veit om han er at han vart døypt i [[Valle prestegjeld]] den 16. juli 1758<ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9868&idx_id=9868&uid=ny&idx_side=-34 Valle, Ministerialbok nr. A 2 (1745-1776), Kronologisk liste 1759, side 34]</ref>, og han var nok fødd ikkje lenge før dette. Foreldra var Folke Torjusson Helle (omkr. 1708–1776) og Targjerd Håvardsdotter Viki (1721–1781) frå plassen [[Heddemone under Helle\|Heddemone]] under garden [[Helle (Valle)\|Helle]]<ref>Ryningen, 1985, s. 173.</ref>. Namnet han er kjend under er den lokale uttala av Helle, som er mest som ''Heddi'' på [[vallemål]]. Garden låg i [[Hylestad sokn]], så Håvard vart truleg døypt i gamle [[Hylestad kyrkje]] (riven omkring 1838), men kyrkjeboka nemner ikkje kva for kyrkje dei einskilde handlingane gjekk føre seg i. Foreldra gifte seg i 1741, og fekk fleire born før Håvard kom til verda. Då den siste av ungane kom i 1764 budde dei på [[Nedre Langeid (Bygland)\|Nedre Langeid]] i Bygland, ein stad som vert nemnd i visa om Håvard. Bygdeboka for Hylestad nemner seks born<ref>Ryningen, 1985, ss. 173-174.</ref>, medan bygdeboka for Bygland har sju<ref>Vollen, 2002, s. 227.</ref>.		Det fyrste ein veit om han er at han vart døypt i [[Valle prestegjeld]] den 16. juli 1758<ref>[http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=9868&idx_id=9868&uid=ny&idx_side=-34 Valle, Ministerialbok nr. A 2 (1745-1776), Kronologisk liste 1759, side 34]</ref>, og han var nok fødd ikkje lenge før dette. Foreldra var Folke Torjusson Helle (omkr. 1708–1776) og Targjerd Håvardsdotter Viki (1721–1781) frå plassen [[Heddemone under Helle\|Heddemone]] under garden [[Helle (Valle)\|Helle]]<ref>Ryningen, 1985, s. 173.</ref>. Namnet han er kjend under er den lokale uttala av Helle, som er mest som ''Heddi'' på [[vallemål]]. Garden låg i [[Hylestad sokn]], så Håvard vart truleg døypt i gamle [[Hylestad kyrkje]] (riven omkring 1838), men kyrkjeboka nemner ikkje kva for kyrkje dei einskilde handlingane gjekk føre seg i. Foreldra gifte seg i 1741, og fekk fleire born før Håvard kom til verda. Då den siste av ungane kom i 1764 budde dei på [[Nedre Langeid (Bygland)\|Nedre Langeid]] i Bygland, ein stad som vert nemnd i visa om Håvard. Bygdeboka for Hylestad nemner seks born<ref>Ryningen, 1985, ss. 173-174.</ref>, medan bygdeboka for Bygland har sju<ref>Vollen, 2002, s. 227.</ref>.

Linje 165:		Linje 164:
	<!-- Sorteres på fornavn-->		<!-- Sorteres på fornavn-->
	[[Kategori:Personer]]		[[Kategori:Personer]]
			[[Kategori:Hylestad]]
	[[Kategori:Valle kommune]]		[[Kategori:Valle kommune]]
	[[Kategori:Bygland kommune]]		[[Kategori:Bygland kommune]]