Hans Fredrik Erstad - Sideversjonshistorikk

Aslak Kittelsen på 12. jan. 2026 kl. 14:29

2026-01-12T14:29:47Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. jan. 2026 kl. 14:29
Linje 27:		Linje 27:
	==Kjelder og litteratur==		==Kjelder og litteratur==
	* Drabløs, Fredrik: ''Om synske, sandkongar, smedar og andre sykkylvingar'', Ålesund 1990.		* Drabløs, Fredrik: ''Om synske, sandkongar, smedar og andre sykkylvingar'', Ålesund 1990.
	*[https://www.digitalarkivet.no/pf01036763002258 Folketeljinga 1910 for Sykkylven].		* [https://www.digitalarkivet.no/pf01036763002258 Folketeljinga 1910 for Sykkylven].
	* {{hbr1-1\|pf01036763002258\|Hans Fredrik Erstad}}.		* {{hbr1-1\|pf01036763002258\|Hans Fredrik Erstad}}.
	* [[Eldar Høidal\|Høidal, Eldar]]: ''Industrisoge for Sykkylven''. Sykkylven 1990. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007081004004}}		* [[Eldar Høidal\|Høidal, Eldar]]: ''Industrisoge for Sykkylven''. Sykkylven 1990. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007081004004}}
Linje 33:		Linje 33:

	== Eksterne sider ==		== Eksterne sider ==
			* [https://www.facebook.com/groups/957387447714120/posts/25427814706911387/?comment_id=25449007618125429&notif_id=1767911864421264&notif_t=feedback_reaction_generic&ref=notif Facebookside] med bilde fra bygging av "Sandslotte" 9.jan 2026

	{{DEFAULTSORT:Erstad,Hans Fredrik}}		{{DEFAULTSORT:Erstad,Hans Fredrik}}
	[[Kategori:Personer]]		[[Kategori:Personer]]
Linje 40:		Linje 42:
	[[Kategori:Dødsfall i 1918]]		[[Kategori:Dødsfall i 1918]]
	{{F2}}		{{F2}}
	[https://www.facebook.com/groups/957387447714120/posts/25427814706911387/?comment_id=25449007618125429&notif_id=1767911864421264&notif_t=feedback_reaction_generic&ref=notif Facebookside] med bilde fra bygging av "Sandslotte" 9.jan 2026		{{nn}}

Rrx: La inn side fra sosial media med bilde fra bygging av "Sandslottet"

2026-01-09T16:07:19Z

La inn side fra sosial media med bilde fra bygging av "Sandslottet"

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. jan. 2026 kl. 16:07
Linje 32:		Linje 32:
	* Høidal, Eldar: «Hans Fredrik Erstad», i ''[[Årbok for Sykkylven]] 2005''.		* Høidal, Eldar: «Hans Fredrik Erstad», i ''[[Årbok for Sykkylven]] 2005''.

			== Eksterne sider ==
	{{DEFAULTSORT:Erstad,Hans Fredrik}}		{{DEFAULTSORT:Erstad,Hans Fredrik}}
	[[Kategori:Personer]]		[[Kategori:Personer]]
Linje 39:		Linje 40:
	[[Kategori:Dødsfall i 1918]]		[[Kategori:Dødsfall i 1918]]
	{{F2}}		{{F2}}
	~~{{nn}}~~		[https://www.facebook.com/groups/957387447714120/posts/25427814706911387/?comment_id=25449007618125429&notif_id=1767911864421264&notif_t=feedback_reaction_generic&ref=notif Facebookside] med bilde fra bygging av "Sandslotte" 9.jan 2026

Aslak Kittelsen: Teksterstatting – «http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/» til «https://www.digitalarkivet.no/»

2025-06-13T13:22:10Z

Teksterstatting – «http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/» til «https://www.digitalarkivet.no/»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. jun. 2025 kl. 13:22
Linje 27:		Linje 27:
	==Kjelder og litteratur==		==Kjelder og litteratur==
	* Drabløs, Fredrik: ''Om synske, sandkongar, smedar og andre sykkylvingar'', Ålesund 1990.		* Drabløs, Fredrik: ''Om synske, sandkongar, smedar og andre sykkylvingar'', Ålesund 1990.
	*[~~http~~://digitalarkivet~~.arkivverket~~.no~~/ft/person~~/pf01036763002258 Folketeljinga 1910 for Sykkylven].		*[https://www.digitalarkivet.no/pf01036763002258 Folketeljinga 1910 for Sykkylven].
	* {{hbr1-1\|pf01036763002258\|Hans Fredrik Erstad}}.		* {{hbr1-1\|pf01036763002258\|Hans Fredrik Erstad}}.
	* [[Eldar Høidal\|Høidal, Eldar]]: ''Industrisoge for Sykkylven''. Sykkylven 1990. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007081004004}}		* [[Eldar Høidal\|Høidal, Eldar]]: ''Industrisoge for Sykkylven''. Sykkylven 1990. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007081004004}}

Eldar Høidal på 19. mar. 2025 kl. 10:11

2025-03-19T10:11:10Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2025 kl. 10:11
Linje 30:		Linje 30:
	* {{hbr1-1\|pf01036763002258\|Hans Fredrik Erstad}}.		* {{hbr1-1\|pf01036763002258\|Hans Fredrik Erstad}}.
	* [[Eldar Høidal\|Høidal, Eldar]]: ''Industrisoge for Sykkylven''. Sykkylven 1990. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007081004004}}		* [[Eldar Høidal\|Høidal, Eldar]]: ''Industrisoge for Sykkylven''. Sykkylven 1990. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007081004004}}
	* Høidal, Eldar: «Hans Fredrik Erstad», i ''[[Årbok for Sykkylven]] ~~2004~~''.		* Høidal, Eldar: «Hans Fredrik Erstad», i ''[[Årbok for Sykkylven]] 2005''.

	{{DEFAULTSORT:Erstad,Hans Fredrik}}		{{DEFAULTSORT:Erstad,Hans Fredrik}}

Cnyborgbot: Robot: Erstatter mal: Høidal 1990

2024-10-17T13:06:16Z

Robot: Erstatter mal: Høidal 1990

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 17. okt. 2024 kl. 13:06
Linje 29:		Linje 29:
	*[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01036763002258 Folketeljinga 1910 for Sykkylven].		*[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01036763002258 Folketeljinga 1910 for Sykkylven].
	* {{hbr1-1\|pf01036763002258\|Hans Fredrik Erstad}}.		* {{hbr1-1\|pf01036763002258\|Hans Fredrik Erstad}}.
	* {{~~Høidal 1990~~}}		* [[Eldar Høidal\|Høidal, Eldar]]: ''Industrisoge for Sykkylven''. Sykkylven 1990. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2007081004004}}
	* Høidal, Eldar: «Hans Fredrik Erstad», i ''[[Årbok for Sykkylven]] 2004''.		* Høidal, Eldar: «Hans Fredrik Erstad», i ''[[Årbok for Sykkylven]] 2004''.

PaulVIF på 5. aug. 2024 kl. 13:07

2024-08-05T13:07:16Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 5. aug. 2024 kl. 13:07
Linje 7:		Linje 7:
	== Sand til Ålesund ==		== Sand til Ålesund ==

	Men det var sandfrakta som gjorde Erstad til ein velhalden mann etter lokale tilhøve. Etter den store ålesundsbrannen i 1904 skulle byen attreisast og det vart innført murtvang. Det vil seie at alle bygga i sentrum skulle vere i stein og mur. Dermed vart det ein stor marknad for dei som hadde sand som kunne nyttast i murblandingar som dei trong for å reise dei mange jugendhusa i Ålesund. <onlyinclude>På grunn av den nære avstanden til Ålesund var Sykkylven ein framifrå plass for slik verksemd. Dette var også ein kommune med gode og lett tilgjengelege sandforekomstar. Som på Erstad. Ikkje berre trong dei sand til attreisinga av Ålesund. Dei trong også kalk og teglstein. Teglstein fekk dei frå [[Aure Teglverk]] og kalk og sementstein frå anlegget til [[Heinrich Schmidt]] på [[Blindheim]].		Men det var sandfrakta som gjorde Erstad til ein velhalden mann etter lokale tilhøve. Etter den store ålesundsbrannen i 1904 skulle byen attreisast og det vart innført [[murtvang]]. Det vil seie at alle bygga i sentrum skulle vere i stein og mur. Dermed vart det ein stor marknad for dei som hadde sand som kunne nyttast i murblandingar som dei trong for å reise dei mange jugendhusa i Ålesund. <onlyinclude>På grunn av den nære avstanden til Ålesund var Sykkylven ein framifrå plass for slik verksemd. Dette var også ein kommune med gode og lett tilgjengelege sandforekomstar. Som på Erstad. Ikkje berre trong dei sand til attreisinga av Ålesund. Dei trong også kalk og teglstein. Teglstein fekk dei frå [[Aure Teglverk]] og kalk og sementstein frå anlegget til [[Heinrich Schmidt]] på [[Blindheim]].

	Hans Fredrik Erstad var ikkje den første som selde sand frå Erstad, fortel [[Fredrik Drabløs]] som har skrive ein artikkel om Sandkongen. Det skal ha vore [[Petter Erstad]] som var pioneren på dette feltet. Hans Fredrik kom i gang litt seinare, men han var nok den beste forretningsmannen av dei to. Han gav kjøparane gode prisar slik at dei ønskte å handle med han. Hans Fredrik Erstad skal ha vore heilt nede i ein pris på 10 øre pr hektoliter sand.</onlyinclude>		Hans Fredrik Erstad var ikkje den første som selde sand frå Erstad, fortel [[Fredrik Drabløs]] som har skrive ein artikkel om Sandkongen. Det skal ha vore [[Petter Erstad]] som var pioneren på dette feltet. Hans Fredrik kom i gang litt seinare, men han var nok den beste forretningsmannen av dei to. Han gav kjøparane gode prisar slik at dei ønskte å handle med han. Hans Fredrik Erstad skal ha vore heilt nede i ein pris på 10 øre pr hektoliter sand.</onlyinclude>

Cnyborgbot: Robot: Endrer mal: Thumb høyre

2024-03-04T14:59:13Z

Robot: Endrer mal: Thumb høyre

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mar. 2024 kl. 14:59
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{~~thumb høyre~~\|Erstad hus.jpg\|Det herskaplege huset som Erstad sette opp til seg i 1914.\|[[Bruker:Eldar Høidal\|Eldar Høidal]] (2012)}}'''[[Hans Fredrik Erstad]]''' (fødd på [[Erstad]] i [[Sykkylven]] 12. desember 1868, død 1918) gjekk i velmaktsåra sine under namnet «Sandkongen». Han slo seg opp på sal av mursand i samband med gjenreisinga av [[Ålesund]] etter [[Bybrannen i Ålesund 1904\|brannen i 1904]]. </onlyinclude>		<onlyinclude>{{Thumb\|Erstad hus.jpg\|Det herskaplege huset som Erstad sette opp til seg i 1914.\|[[Bruker:Eldar Høidal\|Eldar Høidal]] (2012)}}'''[[Hans Fredrik Erstad]]''' (fødd på [[Erstad]] i [[Sykkylven]] 12. desember 1868, død 1918) gjekk i velmaktsåra sine under namnet «Sandkongen». Han slo seg opp på sal av mursand i samband med gjenreisinga av [[Ålesund]] etter [[Bybrannen i Ålesund 1904\|brannen i 1904]]. </onlyinclude>

	== Bakgrunn ==		== Bakgrunn ==
Linje 11:		Linje 11:
	Hans Fredrik Erstad var ikkje den første som selde sand frå Erstad, fortel [[Fredrik Drabløs]] som har skrive ein artikkel om Sandkongen. Det skal ha vore [[Petter Erstad]] som var pioneren på dette feltet. Hans Fredrik kom i gang litt seinare, men han var nok den beste forretningsmannen av dei to. Han gav kjøparane gode prisar slik at dei ønskte å handle med han. Hans Fredrik Erstad skal ha vore heilt nede i ein pris på 10 øre pr hektoliter sand.</onlyinclude>		Hans Fredrik Erstad var ikkje den første som selde sand frå Erstad, fortel [[Fredrik Drabløs]] som har skrive ein artikkel om Sandkongen. Det skal ha vore [[Petter Erstad]] som var pioneren på dette feltet. Hans Fredrik kom i gang litt seinare, men han var nok den beste forretningsmannen av dei to. Han gav kjøparane gode prisar slik at dei ønskte å handle med han. Hans Fredrik Erstad skal ha vore heilt nede i ein pris på 10 øre pr hektoliter sand.</onlyinclude>

	{{~~thumb høyre~~\|Ålesund 1904.jpg\|Ålesund rett etter bybrannen 23. januar 1904.\|Kirkhorn, Molde.}}For å få sanden ut til båtane som skulle frakte massa til Ålesund vart det laga ei kai som gjekk på pålar så langt ut i sjøen at båtane kunne kome til. Men det var eit stykke å frakta sanden før han kom heilt ned til strandkanten. Dette studerte Hans Fredrik mykje på. Han fekk etter ei tid gode råd og hjelp frå nokre som hadde vore på gullgraving i Alaska. Der var dei vande med å leide sanden gjennom trerenner. Slik ordna Sandkongen seg også. Han fekk leida vatn frå elva Tverråna, som ligg ovanfor Erstad-setra, og ned mot Erstad. Oppe ved setra laga han til ei demning som sørgja for at det heile tida rann ut høveleg mengde med vatn. Vatnet vart så leidd inn mot sandtaket der det vaska ut sand som så vart ført vidare i renner ned mot sjøen. På denne måten fekk han også reinska sanden for leir og slagg. For å fjerne steinar gjekk sanden gjennom sold og rister. Når sanden var komen ned mot sjøen vart han ført opp i kar medan vatnet rann vidare og ut i sjøen. Etter at kara var fylte opp, vart dei førte vidare ut til båtane. På dette viset kunne dei få transportert 1000 hl sand per dag til Ålesund.		{{Thumb\|Ålesund 1904.jpg\|Ålesund rett etter bybrannen 23. januar 1904.\|Kirkhorn, Molde.}}For å få sanden ut til båtane som skulle frakte massa til Ålesund vart det laga ei kai som gjekk på pålar så langt ut i sjøen at båtane kunne kome til. Men det var eit stykke å frakta sanden før han kom heilt ned til strandkanten. Dette studerte Hans Fredrik mykje på. Han fekk etter ei tid gode råd og hjelp frå nokre som hadde vore på gullgraving i Alaska. Der var dei vande med å leide sanden gjennom trerenner. Slik ordna Sandkongen seg også. Han fekk leida vatn frå elva Tverråna, som ligg ovanfor Erstad-setra, og ned mot Erstad. Oppe ved setra laga han til ei demning som sørgja for at det heile tida rann ut høveleg mengde med vatn. Vatnet vart så leidd inn mot sandtaket der det vaska ut sand som så vart ført vidare i renner ned mot sjøen. På denne måten fekk han også reinska sanden for leir og slagg. For å fjerne steinar gjekk sanden gjennom sold og rister. Når sanden var komen ned mot sjøen vart han ført opp i kar medan vatnet rann vidare og ut i sjøen. Etter at kara var fylte opp, vart dei førte vidare ut til båtane. På dette viset kunne dei få transportert 1000 hl sand per dag til Ålesund.

	Etter at behovet vart større, fekk dei laga ein skinnegang slik at vogner frakta sanden ned til kaia. Først skal det ha vore bygd ein enkel skinnegang, så kom det opp eit dobbeltspor. Ved eit koplingssystem kunne dei nytte fallenergien i dei fulle sandvognene for å få opp att tomvognene.		Etter at behovet vart større, fekk dei laga ein skinnegang slik at vogner frakta sanden ned til kaia. Først skal det ha vore bygd ein enkel skinnegang, så kom det opp eit dobbeltspor. Ved eit koplingssystem kunne dei nytte fallenergien i dei fulle sandvognene for å få opp att tomvognene.

Kallrustad: overskrift, for å få innholdsfortegnelse

2022-02-02T12:36:14Z

overskrift, for å få innholdsfortegnelse

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. feb. 2022 kl. 12:36
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb høyre\|Erstad hus.jpg\|Det herskaplege huset som Erstad sette opp til seg i 1914.\|[[Bruker:Eldar Høidal\|Eldar Høidal]] (2012)}}'''[[Hans Fredrik Erstad]]''' (fødd på [[Erstad]] i [[Sykkylven]] 12. desember 1868, død 1918) gjekk i velmaktsåra sine under namnet «Sandkongen». Han slo seg opp på sal av mursand i samband med gjenreisinga av [[Ålesund]] etter [[Bybrannen i Ålesund 1904\|brannen i 1904]]. </onlyinclude>		<onlyinclude>{{thumb høyre\|Erstad hus.jpg\|Det herskaplege huset som Erstad sette opp til seg i 1914.\|[[Bruker:Eldar Høidal\|Eldar Høidal]] (2012)}}'''[[Hans Fredrik Erstad]]''' (fødd på [[Erstad]] i [[Sykkylven]] 12. desember 1868, død 1918) gjekk i velmaktsåra sine under namnet «Sandkongen». Han slo seg opp på sal av mursand i samband med gjenreisinga av [[Ålesund]] etter [[Bybrannen i Ålesund 1904\|brannen i 1904]]. </onlyinclude>

			== Bakgrunn ==

	Foreldra var Bernt og Emte Erstad. Hans Fredrik Erstad tente sine første pengar på notfiske i fjorden. Fisken selde han til Ålesund. På den tida var det ikkje så mykje anna å tene pengar på for ein småbrukarson. Men Hans Fredrik såg fleire utvegar enn dei fleste. Kring førre hundreårsskiftet kom han i gang med sal av bein som vart frakta til [[Lübeck]] i Nord-Tyskland og male til beinmjøl der. I [[1902]] starta han sjølv produksjon av beinmjøl i eit anlegg ikkje langt frå [[Riksheim-brua]]. Her var både beinknusar og tørkeri. Det finst framleis restar av ei oppbygd steinrenne som leidde vatnet fram til anlegget, og fleire av steinane som mol beinet til mjøl vitnar enno om dette tiltaket som var den første eksportbedrifta i Sykkylven.		Foreldra var Bernt og Emte Erstad. Hans Fredrik Erstad tente sine første pengar på notfiske i fjorden. Fisken selde han til Ålesund. På den tida var det ikkje så mykje anna å tene pengar på for ein småbrukarson. Men Hans Fredrik såg fleire utvegar enn dei fleste. Kring førre hundreårsskiftet kom han i gang med sal av bein som vart frakta til [[Lübeck]] i Nord-Tyskland og male til beinmjøl der. I [[1902]] starta han sjølv produksjon av beinmjøl i eit anlegg ikkje langt frå [[Riksheim-brua]]. Her var både beinknusar og tørkeri. Det finst framleis restar av ei oppbygd steinrenne som leidde vatnet fram til anlegget, og fleire av steinane som mol beinet til mjøl vitnar enno om dette tiltaket som var den første eksportbedrifta i Sykkylven.

Cnyborg: hbr

2018-08-08T11:13:31Z

hbr

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. aug. 2018 kl. 11:13
Linje 25:		Linje 25:
	==Kjelder og litteratur==		==Kjelder og litteratur==
	* Drabløs, Fredrik: ''Om synske, sandkongar, smedar og andre sykkylvingar'', Ålesund 1990.		* Drabløs, Fredrik: ''Om synske, sandkongar, smedar og andre sykkylvingar'', Ålesund 1990.
	*[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01036763002258 Folketeljinga 1910 for Sykkylven]		*[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01036763002258 Folketeljinga 1910 for Sykkylven].
			* {{hbr1-1\|pf01036763002258\|Hans Fredrik Erstad}}.
	* {{Høidal 1990}}		* {{Høidal 1990}}
	* Høidal, Eldar: «Hans Fredrik Erstad», i ''[[Årbok for Sykkylven]] 2004''.		* Høidal, Eldar: «Hans Fredrik Erstad», i ''[[Årbok for Sykkylven]] 2004''.

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T13:47:15Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 13:47
Linje 36:		Linje 36:
	[[Kategori:Dødsfall i 1918]]		[[Kategori:Dødsfall i 1918]]
	{{F2}}		{{F2}}
			{{nn}}