Hemsedal - Sideversjonshistorikk

Cnyborg på 7. okt. 2025 kl. 08:47

2025-10-07T08:47:04Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. okt. 2025 kl. 08:47
Linje 133:		Linje 133:

	== Kjente hemsedølar ==		== Kjente hemsedølar ==
	* [[Lars Engebretsen (1828–1900)\|Lars Engebretsen]] (1828–1900), «Kampe-Lars», smed, etablerte [[Kampen Mekaniske Verksted]] i 1865.
	* [[Hans Flaten]] (1858-1930), lærar og lokalhistorikar		* [[Hans Flaten]] (1858-1930), lærar og lokalhistorikar
	* [[Oddvar Grøthe]] (1953-), lokalpolitikar ([[Senterpartiet]]), ordførar 1995-1999 og 2003-.		* [[Oddvar Grøthe]] (1953-), lokalpolitikar ([[Senterpartiet]]), ordførar 1995-1999 og 2003-.

Vidariv: /* Kjente hemsedølar */

2024-05-29T10:43:54Z

Kjente hemsedølar

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 29. mai 2024 kl. 10:43
Linje 139:		Linje 139:
	* [[Arne Rudvin]] (1929-2011), misjonær.		* [[Arne Rudvin]] (1929-2011), misjonær.
	* [[Ola Rudvin]] (1899-1978), redaktør, forfattar og salmediktar.		* [[Ola Rudvin]] (1899-1978), redaktør, forfattar og salmediktar.
	* [[Kjell Venås]] (1927-), språkforskar.		* [[Kjell Venås]] (1927-2018), språkforskar.
	* [[Ingrid Wigernæs]] (1928-), fødd Løken, skiløpar.		* [[Ingrid Wigernæs]] (1928-2023), fødd Løken, skiløpar.

	== Galleri ==		== Galleri ==

Cnyborgbot: Robot: Erstatter mal: Reflist

2024-03-08T10:06:36Z

Robot: Erstatter mal: Reflist

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. mar. 2024 kl. 10:06
Linje 152:		Linje 152:

	== Referansar ==		== Referansar ==
	~~{{reflist\|2}}~~		<references />

	== Kjelder ==		== Kjelder ==

PaulVIF på 3. aug. 2019 kl. 18:24

2019-08-03T18:24:01Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 3. aug. 2019 kl. 18:24
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb ~~høyre~~\|Hemsedal 1999.JPG\|Motiv frå Hemsedal, [[Hydnefossen]].\|[[Bruker:Stigrp\|Stig Rune Pedersen]] (1999).}}</onlyinclude>		<onlyinclude>{{thumb\|Hemsedal 1999.JPG\|Motiv frå Hemsedal, [[Hydnefossen]].\|[[Bruker:Stigrp\|Stig Rune Pedersen]] (1999).}}</onlyinclude>
	{{thumb ~~høyre~~\|Store Jukleeggi.jpg\|Store Jukleeggi og Høgeloft på grensa åt Lærdal kommune.\|Sondrekv (2008).}}		{{thumb\|Store Jukleeggi.jpg\|Store Jukleeggi og Høgeloft på grensa åt Lærdal kommune.\|Sondrekv (2008).}}
	{{thumb ~~høyre~~\|Skogshorn.jpg\|Skogshorn eller ''Skogshødn'', tredje største fjellet i Hemsedal.\|BKP (1999).}}		{{thumb\|Skogshorn.jpg\|Skogshorn eller ''Skogshødn'', tredje største fjellet i Hemsedal.\|BKP (1999).}}
	{{thumb ~~høyre~~\|Hemsedal stavkyrkje.jpg\|Hemsedal stavkyrkje var soknekyrkja i bygdi fram til ho vart riven i 1882.\|[[Torbjørn Trageton\|Torbjørn Arnesen Trageton]] (1874).}}		{{thumb\|Hemsedal stavkyrkje.jpg\|Hemsedal stavkyrkje var soknekyrkja i bygdi fram til ho vart riven i 1882.\|[[Torbjørn Trageton\|Torbjørn Arnesen Trageton]] (1874).}}
	{{thumb ~~høyre~~\|Ølbolle frå Hemsedal.jpg\|Som dei andre Hallingdalsbygdene har Hemsedal frå gamalt av ein rik handverkstradisjon. Biletet viser ei ølbolle eller ''målaskål''.\|Ukjent. Eigar: [[Norsk folkemuseum]].}}		{{thumb\|Ølbolle frå Hemsedal.jpg\|Som dei andre Hallingdalsbygdene har Hemsedal frå gamalt av ein rik handverkstradisjon. Biletet viser ei ølbolle eller ''målaskål''.\|Ukjent. Eigar: [[Norsk folkemuseum]].}}
	<onlyinclude>'''[[Hemsedal]]''' er ei fjellbygd i Hallingdal i [[Buskerud fylke]]. Ho samsvarar geografisk med '''[[Hemsedal kommune]]''', eigen kommune sidan [[1897]], og er den nørdste bygdi og kommunen i fylket. Senteret i bygdi er [[Trøim]] (eller Trøym), som er både kommunesenter og kyrkjestad, og som har mykje av det lokale forretningslivet. Tettstaden hadde 774 innbyggjarar i 2012. Dessutan bur det ein del folk i grendene [[Tuv]] og [[Ulsåk]]. Kyrkjeleg svarar bygdi til [[Hemsedal sokn]], som frå gamalt av har høyrt til [[Nes prestegjeld (Hallingdal)\|Nes prestegjeld]], seinare [[Gol prestegjeld]]. Geografisk fell bygdi saman med mesteparten av Hemsedalen, som er ein sidedal til Hallingdalen. Hemsedalen har også ein del sidedalar, og ved [[Tuv]] deler dalen seg i [[Grøndalen]] og [[Mørkedalen]]. Her renn [[Grøndøla]] og [[Mørkedøla]] saman og dannar [[Hemsil]]. Ifylgje ''[[Store norske leksikon]]'' er det ''Hemsa'', eit eldre namn på Hemsil, som har gjeve dalen namnet sitt - medan [[Sophus Bugge]] utleda namnet frå ''hemsa'', ''hefnsa'', ''hofn'', som tyder «hamnegang».<noinclude><ref>Flaten 1914, side 6.</ref></noinclude> Lokalt kallast Hemsil også ''Åné''. Ved grensa åt Gol kommune ligg Hemsil på om lag 550 meter over havet, og dette er det lågaste punktet i kommunen. Hemsedal er elles ei utprega fjellbygd, åtti prosent av arealet ligg over 900 meter over havet. Høgste punktet i kommunen er Høgeloft, på 1920 meter over havet, andre høge fjell er Raudebergnuten og Skogshorn (''Skogshødn'') på høvesvis 1818 og 1728 meter over havet. Hovudnæringi er jordbruket, framfor alt husdyrhald. Hovudvegen gjennom dalen er riksveg 52, som bind saman riksveg 7 (ved Gol) og europaveg 16 (ved Borlaug i Lærdal kommune).</onlyinclude>		<onlyinclude>'''[[Hemsedal]]''' er ei fjellbygd i Hallingdal i [[Buskerud fylke]]. Ho samsvarar geografisk med '''[[Hemsedal kommune]]''', eigen kommune sidan [[1897]], og er den nørdste bygdi og kommunen i fylket. Senteret i bygdi er [[Trøim]] (eller Trøym), som er både kommunesenter og kyrkjestad, og som har mykje av det lokale forretningslivet. Tettstaden hadde 774 innbyggjarar i 2012. Dessutan bur det ein del folk i grendene [[Tuv]] og [[Ulsåk]]. Kyrkjeleg svarar bygdi til [[Hemsedal sokn]], som frå gamalt av har høyrt til [[Nes prestegjeld (Hallingdal)\|Nes prestegjeld]], seinare [[Gol prestegjeld]]. Geografisk fell bygdi saman med mesteparten av Hemsedalen, som er ein sidedal til Hallingdalen. Hemsedalen har også ein del sidedalar, og ved [[Tuv]] deler dalen seg i [[Grøndalen]] og [[Mørkedalen]]. Her renn [[Grøndøla]] og [[Mørkedøla]] saman og dannar [[Hemsil]]. Ifylgje ''[[Store norske leksikon]]'' er det ''Hemsa'', eit eldre namn på Hemsil, som har gjeve dalen namnet sitt - medan [[Sophus Bugge]] utleda namnet frå ''hemsa'', ''hefnsa'', ''hofn'', som tyder «hamnegang».<noinclude><ref>Flaten 1914, side 6.</ref></noinclude> Lokalt kallast Hemsil også ''Åné''. Ved grensa åt Gol kommune ligg Hemsil på om lag 550 meter over havet, og dette er det lågaste punktet i kommunen. Hemsedal er elles ei utprega fjellbygd, åtti prosent av arealet ligg over 900 meter over havet. Høgste punktet i kommunen er Høgeloft, på 1920 meter over havet, andre høge fjell er Raudebergnuten og Skogshorn (''Skogshødn'') på høvesvis 1818 og 1728 meter over havet. Hovudnæringi er jordbruket, framfor alt husdyrhald. Hovudvegen gjennom dalen er riksveg 52, som bind saman riksveg 7 (ved Gol) og europaveg 16 (ved Borlaug i Lærdal kommune).</onlyinclude>

Linje 170:		Linje 170:
	* {{arkivportalen\|aktør=no-IKAK_arkiv000000061878\|Hemsedal kommune}}.		* {{arkivportalen\|aktør=no-IKAK_arkiv000000061878\|Hemsedal kommune}}.

			{{Artikkelkoord\|60.8614\|N\|8.5565\|Ø}}
	[[Kategori:Hemsedal kommune]]		[[Kategori:Hemsedal kommune]]
	[[Kategori:Grender og bygdelag]]		[[Kategori:Grender og bygdelag]]
	{{f1}}		{{f1}}
	{{nn}}		{{nn}}

PaulVIF: /* Galleri */

2019-03-31T16:26:50Z

Galleri

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 31. mar. 2019 kl. 16:26
Linje 148:		Linje 148:
	Fil:Megarden, Buskerud - Riksantikvaren-T057 01 0016.jpg\|Motiv frå Megarden i 1938. {{byline\|Halvor Vreim.}}		Fil:Megarden, Buskerud - Riksantikvaren-T057 01 0016.jpg\|Motiv frå Megarden i 1938. {{byline\|Halvor Vreim.}}
	Fil:Megarden, Buskerud - Riksantikvaren-T057 01 0014.jpg\|Motiv frå Megarden i 1938. {{byline\|Halvor Vreim.}}		Fil:Megarden, Buskerud - Riksantikvaren-T057 01 0014.jpg\|Motiv frå Megarden i 1938. {{byline\|Halvor Vreim.}}
	Fil:Mangletre frå Hemsedal.jpg\|Mangletre frå Hemsedal, om lag 1788. Eigd av [[Norsk folkemuseum]].		Fil:Mangletre frå Hemsedal.jpg\|[[Mangletre]] frå Hemsedal, om lag 1788. Eigd av [[Norsk folkemuseum]].
	</gallery>		</gallery>

PaulVIF: /* Kjente hemsedølar */

2019-03-31T16:25:37Z

Kjente hemsedølar

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 31. mar. 2019 kl. 16:25
Linje 133:		Linje 133:

	== Kjente hemsedølar ==		== Kjente hemsedølar ==
	* [[Lars Engebretsen (1828–1900)\|Lars Engebretsen]] (1828–1900), «Kampe-Lars», smed, etablerte [[Kampen Mekaniske Verksted]] i ~~1861~~.		* [[Lars Engebretsen (1828–1900)\|Lars Engebretsen]] (1828–1900), «Kampe-Lars», smed, etablerte [[Kampen Mekaniske Verksted]] i 1865.
	* [[Hans Flaten]] (1858-1930), lærar og lokalhistorikar		* [[Hans Flaten]] (1858-1930), lærar og lokalhistorikar
	* [[Oddvar Grøthe]] (1953-), lokalpolitikar ([[Senterpartiet]]), ordførar 1995-1999 og 2003-.		* [[Oddvar Grøthe]] (1953-), lokalpolitikar ([[Senterpartiet]]), ordførar 1995-1999 og 2003-.

PaulVIF: /* Kjente hemsedølar */

2019-03-31T07:47:30Z

Kjente hemsedølar

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 31. mar. 2019 kl. 07:47
Linje 133:		Linje 133:

	== Kjente hemsedølar ==		== Kjente hemsedølar ==
			* [[Lars Engebretsen (1828–1900)\|Lars Engebretsen]] (1828–1900), «Kampe-Lars», smed, etablerte [[Kampen Mekaniske Verksted]] i 1861.
	* [[Hans Flaten]] (1858-1930), lærar og lokalhistorikar		* [[Hans Flaten]] (1858-1930), lærar og lokalhistorikar
	* [[Oddvar Grøthe]] (1953-), lokalpolitikar ([[Senterpartiet]]), ordførar 1995-1999 og 2003-.		* [[Oddvar Grøthe]] (1953-), lokalpolitikar ([[Senterpartiet]]), ordførar 1995-1999 og 2003-.

PaulVIF: /* Historie */

2018-05-12T07:30:13Z

Historie

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. mai 2018 kl. 07:30
Linje 12:		Linje 12:
	Ifylgje lokalhistorikaren [[Hans Flaten]] må Hallingdal ha vore tynt folkesett i forhistorisk tid, fordi folk i dalen ikkje er nemnd i ''[[Heimskringla]]''. Det er funne gjenstandar frå steinalderen i Hol og Vang, og det er derfor sannsynleg at det budde folk også i Hemsedal på denne tidi.<ref>Flaten 1914, side 6.</ref> Det er også blitt funne trekol i bygda, det eldste er frå 200- og 300-talet, noko som vitnar om jernutvinning i området.<ref>{{WP-lenke\|Hemsedal}}.</ref>		Ifylgje lokalhistorikaren [[Hans Flaten]] må Hallingdal ha vore tynt folkesett i forhistorisk tid, fordi folk i dalen ikkje er nemnd i ''[[Heimskringla]]''. Det er funne gjenstandar frå steinalderen i Hol og Vang, og det er derfor sannsynleg at det budde folk også i Hemsedal på denne tidi.<ref>Flaten 1914, side 6.</ref> Det er også blitt funne trekol i bygda, det eldste er frå 200- og 300-talet, noko som vitnar om jernutvinning i området.<ref>{{WP-lenke\|Hemsedal}}.</ref>

	Som i [[Valdres]] og [[Telemark]] trur ein at den fyrste innvandringi skjedde frå [[Vestlandet]], sidan kyststrøki vart folkesett føre innlandsstrøki.<ref>Flaten 1914, side 6.</ref> Hemsedal har også seinare hatt mykje samkvem over fjellet med Vestlandet, særlig med dei næraste bygdene i indre [[Sogn]]. I [[millomalderen]] høyrte heile Hallingdal til [[Gulating]], og dalen låg fyrst til bispestolen i Selja, så til [[Bergen bispedømme\|bispestolen i Bergen]]. I tidi 1111-1122 oppretta så kongene Øystein og Sigurd Jorsalfar [[Stavanger bispedømme\|bispestolen i Stavanger]], der Hallingdal høyrte under fram til 10. april 1631, då det vart lagt under [[Oslo bispedømme\|Christiania stift]].<ref>Flaten 1914, side 6-7.</ref>		Som i [[Valdres]] og [[Telemark]] trur ein at den fyrste innvandringi skjedde frå [[Vestlandet]], sidan kyststrøki vart folkesett føre innlandsstrøki.<ref>Flaten 1914, side 6.</ref> Hemsedal har også seinare hatt mykje samkvem over fjellet med Vestlandet, særlig med dei næraste bygdene i indre [[Sogn]]. I [[millomalderen]] høyrte heile Hallingdal til [[Gulating]], og dalen låg fyrst til [[Selja bispedømme\|bispestolen i Selja]], så til [[Bergen bispedømme\|bispestolen i Bergen]]. I tidi 1111-1122 oppretta så kongene Øystein og Sigurd Jorsalfar [[Stavanger bispedømme\|bispestolen i Stavanger]], der Hallingdal høyrte under fram til 10. april 1631, då det vart lagt under [[Oslo bispedømme\|Christiania stift]].<ref>Flaten 1914, side 6-7.</ref>

	Bygda fikk kyrkje då Hemsedal stavkyrkje vart bygd rundt 1207-1224. Kyrkja er fyrste gong nemnd i rekneskaps- og dagbøker som pavelege nuntier (sendebod) førte når dei krav inn tiende i Norden i perioden 1282-1324, og kyrkja er då kalla «Ecclesia Aamsodal». Stavkyrkja sto rett søraust for garden Kyrkjebøen, som tidlegare heitte Skodvin eller Skadengård, og kyrkja er då òg nemnt som «Skodvinar Kirkja i Hemsudali» i 1327. Stavkyrkja stod fram til 1882, då ho vart riven og erstatta med nye Hemsedal kyrkje.<ref>{{WP-lenke\|Hemsedal}}. Namnet «Ecclesia Aamsodal» er nemnt i ''Pavelige Nuntiers Regnskabs- og Dagböger, førte under Tiende-Opkrævningen i Norden 1282-1334'', udgivne efter Offentlig Foranstaltning ved [[P.A. Munch]], med et Anhang af Diplomer.</ref>		Bygda fikk kyrkje då Hemsedal stavkyrkje vart bygd rundt 1207-1224. Kyrkja er fyrste gong nemnd i rekneskaps- og dagbøker som pavelege nuntier (sendebod) førte når dei krav inn tiende i Norden i perioden 1282-1324, og kyrkja er då kalla «Ecclesia Aamsodal». Stavkyrkja sto rett søraust for garden Kyrkjebøen, som tidlegare heitte Skodvin eller Skadengård, og kyrkja er då òg nemnt som «Skodvinar Kirkja i Hemsudali» i 1327. Stavkyrkja stod fram til 1882, då ho vart riven og erstatta med nye Hemsedal kyrkje.<ref>{{WP-lenke\|Hemsedal}}. Namnet «Ecclesia Aamsodal» er nemnt i ''Pavelige Nuntiers Regnskabs- og Dagböger, førte under Tiende-Opkrævningen i Norden 1282-1334'', udgivne efter Offentlig Foranstaltning ved [[P.A. Munch]], med et Anhang af Diplomer.</ref>

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T10:03:25Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 10:03
Linje 170:		Linje 170:

	[[Kategori:Hemsedal kommune]]		[[Kategori:Hemsedal kommune]]
			[[Kategori:Grender og bygdelag]]
	{{f1}}		{{f1}}
			{{nn}}

Aslak Kittelsen: lenkje til fotografi

2014-03-07T14:54:14Z

lenkje til fotografi

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. mar. 2014 kl. 14:54
Linje 2:		Linje 2:
	{{thumb høyre\|Store Jukleeggi.jpg\|Store Jukleeggi og Høgeloft på grensa åt Lærdal kommune.\|Sondrekv (2008).}}		{{thumb høyre\|Store Jukleeggi.jpg\|Store Jukleeggi og Høgeloft på grensa åt Lærdal kommune.\|Sondrekv (2008).}}
	{{thumb høyre\|Skogshorn.jpg\|Skogshorn eller ''Skogshødn'', tredje største fjellet i Hemsedal.\|BKP (1999).}}		{{thumb høyre\|Skogshorn.jpg\|Skogshorn eller ''Skogshødn'', tredje største fjellet i Hemsedal.\|BKP (1999).}}
	{{thumb høyre\|Hemsedal stavkyrkje.jpg\|Hemsedal stavkyrkje var soknekyrkja i bygdi fram til ho vart riven i 1882.\|Torbjørn Arnesen Trageton (1874).}}		{{thumb høyre\|Hemsedal stavkyrkje.jpg\|Hemsedal stavkyrkje var soknekyrkja i bygdi fram til ho vart riven i 1882.\|[[Torbjørn Trageton\|Torbjørn Arnesen Trageton]] (1874).}}
	{{thumb høyre\|Ølbolle frå Hemsedal.jpg\|Som dei andre Hallingdalsbygdene har Hemsedal frå gamalt av ein rik handverkstradisjon. Biletet viser ei ølbolle eller ''målaskål''.\|Ukjent. Eigar: [[Norsk folkemuseum]].}}		{{thumb høyre\|Ølbolle frå Hemsedal.jpg\|Som dei andre Hallingdalsbygdene har Hemsedal frå gamalt av ein rik handverkstradisjon. Biletet viser ei ølbolle eller ''målaskål''.\|Ukjent. Eigar: [[Norsk folkemuseum]].}}
	<onlyinclude>'''[[Hemsedal]]''' er ei fjellbygd i Hallingdal i [[Buskerud fylke]]. Ho samsvarar geografisk med '''[[Hemsedal kommune]]''', eigen kommune sidan [[1897]], og er den nørdste bygdi og kommunen i fylket. Senteret i bygdi er [[Trøim]] (eller Trøym), som er både kommunesenter og kyrkjestad, og som har mykje av det lokale forretningslivet. Tettstaden hadde 774 innbyggjarar i 2012. Dessutan bur det ein del folk i grendene [[Tuv]] og [[Ulsåk]]. Kyrkjeleg svarar bygdi til [[Hemsedal sokn]], som frå gamalt av har høyrt til [[Nes prestegjeld (Hallingdal)\|Nes prestegjeld]], seinare [[Gol prestegjeld]]. Geografisk fell bygdi saman med mesteparten av Hemsedalen, som er ein sidedal til Hallingdalen. Hemsedalen har også ein del sidedalar, og ved [[Tuv]] deler dalen seg i [[Grøndalen]] og [[Mørkedalen]]. Her renn [[Grøndøla]] og [[Mørkedøla]] saman og dannar [[Hemsil]]. Ifylgje ''[[Store norske leksikon]]'' er det ''Hemsa'', eit eldre namn på Hemsil, som har gjeve dalen namnet sitt - medan [[Sophus Bugge]] utleda namnet frå ''hemsa'', ''hefnsa'', ''hofn'', som tyder «hamnegang».<noinclude><ref>Flaten 1914, side 6.</ref></noinclude> Lokalt kallast Hemsil også ''Åné''. Ved grensa åt Gol kommune ligg Hemsil på om lag 550 meter over havet, og dette er det lågaste punktet i kommunen. Hemsedal er elles ei utprega fjellbygd, åtti prosent av arealet ligg over 900 meter over havet. Høgste punktet i kommunen er Høgeloft, på 1920 meter over havet, andre høge fjell er Raudebergnuten og Skogshorn (''Skogshødn'') på høvesvis 1818 og 1728 meter over havet. Hovudnæringi er jordbruket, framfor alt husdyrhald. Hovudvegen gjennom dalen er riksveg 52, som bind saman riksveg 7 (ved Gol) og europaveg 16 (ved Borlaug i Lærdal kommune).</onlyinclude>		<onlyinclude>'''[[Hemsedal]]''' er ei fjellbygd i Hallingdal i [[Buskerud fylke]]. Ho samsvarar geografisk med '''[[Hemsedal kommune]]''', eigen kommune sidan [[1897]], og er den nørdste bygdi og kommunen i fylket. Senteret i bygdi er [[Trøim]] (eller Trøym), som er både kommunesenter og kyrkjestad, og som har mykje av det lokale forretningslivet. Tettstaden hadde 774 innbyggjarar i 2012. Dessutan bur det ein del folk i grendene [[Tuv]] og [[Ulsåk]]. Kyrkjeleg svarar bygdi til [[Hemsedal sokn]], som frå gamalt av har høyrt til [[Nes prestegjeld (Hallingdal)\|Nes prestegjeld]], seinare [[Gol prestegjeld]]. Geografisk fell bygdi saman med mesteparten av Hemsedalen, som er ein sidedal til Hallingdalen. Hemsedalen har også ein del sidedalar, og ved [[Tuv]] deler dalen seg i [[Grøndalen]] og [[Mørkedalen]]. Her renn [[Grøndøla]] og [[Mørkedøla]] saman og dannar [[Hemsil]]. Ifylgje ''[[Store norske leksikon]]'' er det ''Hemsa'', eit eldre namn på Hemsil, som har gjeve dalen namnet sitt - medan [[Sophus Bugge]] utleda namnet frå ''hemsa'', ''hefnsa'', ''hofn'', som tyder «hamnegang».<noinclude><ref>Flaten 1914, side 6.</ref></noinclude> Lokalt kallast Hemsil også ''Åné''. Ved grensa åt Gol kommune ligg Hemsil på om lag 550 meter over havet, og dette er det lågaste punktet i kommunen. Hemsedal er elles ei utprega fjellbygd, åtti prosent av arealet ligg over 900 meter over havet. Høgste punktet i kommunen er Høgeloft, på 1920 meter over havet, andre høge fjell er Raudebergnuten og Skogshorn (''Skogshødn'') på høvesvis 1818 og 1728 meter over havet. Hovudnæringi er jordbruket, framfor alt husdyrhald. Hovudvegen gjennom dalen er riksveg 52, som bind saman riksveg 7 (ved Gol) og europaveg 16 (ved Borlaug i Lærdal kommune).</onlyinclude>

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 3. aug. 2019 kl. 18:24
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb ~~høyre~~\|Hemsedal 1999.JPG\|Motiv frå Hemsedal, [[Hydnefossen]].\|[[Bruker:Stigrp\|Stig Rune Pedersen]] (1999).}}</onlyinclude>		<onlyinclude>{{thumb\|Hemsedal 1999.JPG\|Motiv frå Hemsedal, [[Hydnefossen]].\|[[Bruker:Stigrp\|Stig Rune Pedersen]] (1999).}}</onlyinclude>
	{{thumb ~~høyre~~\|Store Jukleeggi.jpg\|Store Jukleeggi og Høgeloft på grensa åt Lærdal kommune.\|Sondrekv (2008).}}		{{thumb\|Store Jukleeggi.jpg\|Store Jukleeggi og Høgeloft på grensa åt Lærdal kommune.\|Sondrekv (2008).}}
	{{thumb ~~høyre~~\|Skogshorn.jpg\|Skogshorn eller ''Skogshødn'', tredje største fjellet i Hemsedal.\|BKP (1999).}}		{{thumb\|Skogshorn.jpg\|Skogshorn eller ''Skogshødn'', tredje største fjellet i Hemsedal.\|BKP (1999).}}
	{{thumb ~~høyre~~\|Hemsedal stavkyrkje.jpg\|Hemsedal stavkyrkje var soknekyrkja i bygdi fram til ho vart riven i 1882.\|[[Torbjørn Trageton\|Torbjørn Arnesen Trageton]] (1874).}}		{{thumb\|Hemsedal stavkyrkje.jpg\|Hemsedal stavkyrkje var soknekyrkja i bygdi fram til ho vart riven i 1882.\|[[Torbjørn Trageton\|Torbjørn Arnesen Trageton]] (1874).}}
	{{thumb ~~høyre~~\|Ølbolle frå Hemsedal.jpg\|Som dei andre Hallingdalsbygdene har Hemsedal frå gamalt av ein rik handverkstradisjon. Biletet viser ei ølbolle eller ''målaskål''.\|Ukjent. Eigar: [[Norsk folkemuseum]].}}		{{thumb\|Ølbolle frå Hemsedal.jpg\|Som dei andre Hallingdalsbygdene har Hemsedal frå gamalt av ein rik handverkstradisjon. Biletet viser ei ølbolle eller ''målaskål''.\|Ukjent. Eigar: [[Norsk folkemuseum]].}}
	<onlyinclude>'''[[Hemsedal]]''' er ei fjellbygd i Hallingdal i [[Buskerud fylke]]. Ho samsvarar geografisk med '''[[Hemsedal kommune]]''', eigen kommune sidan [[1897]], og er den nørdste bygdi og kommunen i fylket. Senteret i bygdi er [[Trøim]] (eller Trøym), som er både kommunesenter og kyrkjestad, og som har mykje av det lokale forretningslivet. Tettstaden hadde 774 innbyggjarar i 2012. Dessutan bur det ein del folk i grendene [[Tuv]] og [[Ulsåk]]. Kyrkjeleg svarar bygdi til [[Hemsedal sokn]], som frå gamalt av har høyrt til [[Nes prestegjeld (Hallingdal)\|Nes prestegjeld]], seinare [[Gol prestegjeld]]. Geografisk fell bygdi saman med mesteparten av Hemsedalen, som er ein sidedal til Hallingdalen. Hemsedalen har også ein del sidedalar, og ved [[Tuv]] deler dalen seg i [[Grøndalen]] og [[Mørkedalen]]. Her renn [[Grøndøla]] og [[Mørkedøla]] saman og dannar [[Hemsil]]. Ifylgje ''[[Store norske leksikon]]'' er det ''Hemsa'', eit eldre namn på Hemsil, som har gjeve dalen namnet sitt - medan [[Sophus Bugge]] utleda namnet frå ''hemsa'', ''hefnsa'', ''hofn'', som tyder «hamnegang».<noinclude><ref>Flaten 1914, side 6.</ref></noinclude> Lokalt kallast Hemsil også ''Åné''. Ved grensa åt Gol kommune ligg Hemsil på om lag 550 meter over havet, og dette er det lågaste punktet i kommunen. Hemsedal er elles ei utprega fjellbygd, åtti prosent av arealet ligg over 900 meter over havet. Høgste punktet i kommunen er Høgeloft, på 1920 meter over havet, andre høge fjell er Raudebergnuten og Skogshorn (''Skogshødn'') på høvesvis 1818 og 1728 meter over havet. Hovudnæringi er jordbruket, framfor alt husdyrhald. Hovudvegen gjennom dalen er riksveg 52, som bind saman riksveg 7 (ved Gol) og europaveg 16 (ved Borlaug i Lærdal kommune).</onlyinclude>		<onlyinclude>'''[[Hemsedal]]''' er ei fjellbygd i Hallingdal i [[Buskerud fylke]]. Ho samsvarar geografisk med '''[[Hemsedal kommune]]''', eigen kommune sidan [[1897]], og er den nørdste bygdi og kommunen i fylket. Senteret i bygdi er [[Trøim]] (eller Trøym), som er både kommunesenter og kyrkjestad, og som har mykje av det lokale forretningslivet. Tettstaden hadde 774 innbyggjarar i 2012. Dessutan bur det ein del folk i grendene [[Tuv]] og [[Ulsåk]]. Kyrkjeleg svarar bygdi til [[Hemsedal sokn]], som frå gamalt av har høyrt til [[Nes prestegjeld (Hallingdal)\|Nes prestegjeld]], seinare [[Gol prestegjeld]]. Geografisk fell bygdi saman med mesteparten av Hemsedalen, som er ein sidedal til Hallingdalen. Hemsedalen har også ein del sidedalar, og ved [[Tuv]] deler dalen seg i [[Grøndalen]] og [[Mørkedalen]]. Her renn [[Grøndøla]] og [[Mørkedøla]] saman og dannar [[Hemsil]]. Ifylgje ''[[Store norske leksikon]]'' er det ''Hemsa'', eit eldre namn på Hemsil, som har gjeve dalen namnet sitt - medan [[Sophus Bugge]] utleda namnet frå ''hemsa'', ''hefnsa'', ''hofn'', som tyder «hamnegang».<noinclude><ref>Flaten 1914, side 6.</ref></noinclude> Lokalt kallast Hemsil også ''Åné''. Ved grensa åt Gol kommune ligg Hemsil på om lag 550 meter over havet, og dette er det lågaste punktet i kommunen. Hemsedal er elles ei utprega fjellbygd, åtti prosent av arealet ligg over 900 meter over havet. Høgste punktet i kommunen er Høgeloft, på 1920 meter over havet, andre høge fjell er Raudebergnuten og Skogshorn (''Skogshødn'') på høvesvis 1818 og 1728 meter over havet. Hovudnæringi er jordbruket, framfor alt husdyrhald. Hovudvegen gjennom dalen er riksveg 52, som bind saman riksveg 7 (ved Gol) og europaveg 16 (ved Borlaug i Lærdal kommune).</onlyinclude>

Linje 170:		Linje 170:
	* {{arkivportalen\|aktør=no-IKAK_arkiv000000061878\|Hemsedal kommune}}.		* {{arkivportalen\|aktør=no-IKAK_arkiv000000061878\|Hemsedal kommune}}.

			{{Artikkelkoord\|60.8614\|N\|8.5565\|Ø}}
	[[Kategori:Hemsedal kommune]]		[[Kategori:Hemsedal kommune]]
	[[Kategori:Grender og bygdelag]]		[[Kategori:Grender og bygdelag]]
	{{f1}}		{{f1}}
	{{nn}}		{{nn}}

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. mai 2018 kl. 07:30
Linje 12:		Linje 12:
	Ifylgje lokalhistorikaren [[Hans Flaten]] må Hallingdal ha vore tynt folkesett i forhistorisk tid, fordi folk i dalen ikkje er nemnd i ''[[Heimskringla]]''. Det er funne gjenstandar frå steinalderen i Hol og Vang, og det er derfor sannsynleg at det budde folk også i Hemsedal på denne tidi.<ref>Flaten 1914, side 6.</ref> Det er også blitt funne trekol i bygda, det eldste er frå 200- og 300-talet, noko som vitnar om jernutvinning i området.<ref>{{WP-lenke\|Hemsedal}}.</ref>		Ifylgje lokalhistorikaren [[Hans Flaten]] må Hallingdal ha vore tynt folkesett i forhistorisk tid, fordi folk i dalen ikkje er nemnd i ''[[Heimskringla]]''. Det er funne gjenstandar frå steinalderen i Hol og Vang, og det er derfor sannsynleg at det budde folk også i Hemsedal på denne tidi.<ref>Flaten 1914, side 6.</ref> Det er også blitt funne trekol i bygda, det eldste er frå 200- og 300-talet, noko som vitnar om jernutvinning i området.<ref>{{WP-lenke\|Hemsedal}}.</ref>

	Som i [[Valdres]] og [[Telemark]] trur ein at den fyrste innvandringi skjedde frå [[Vestlandet]], sidan kyststrøki vart folkesett føre innlandsstrøki.<ref>Flaten 1914, side 6.</ref> Hemsedal har også seinare hatt mykje samkvem over fjellet med Vestlandet, særlig med dei næraste bygdene i indre [[Sogn]]. I [[millomalderen]] høyrte heile Hallingdal til [[Gulating]], og dalen låg fyrst til bispestolen i Selja, så til [[Bergen bispedømme\|bispestolen i Bergen]]. I tidi 1111-1122 oppretta så kongene Øystein og Sigurd Jorsalfar [[Stavanger bispedømme\|bispestolen i Stavanger]], der Hallingdal høyrte under fram til 10. april 1631, då det vart lagt under [[Oslo bispedømme\|Christiania stift]].<ref>Flaten 1914, side 6-7.</ref>		Som i [[Valdres]] og [[Telemark]] trur ein at den fyrste innvandringi skjedde frå [[Vestlandet]], sidan kyststrøki vart folkesett føre innlandsstrøki.<ref>Flaten 1914, side 6.</ref> Hemsedal har også seinare hatt mykje samkvem over fjellet med Vestlandet, særlig med dei næraste bygdene i indre [[Sogn]]. I [[millomalderen]] høyrte heile Hallingdal til [[Gulating]], og dalen låg fyrst til [[Selja bispedømme\|bispestolen i Selja]], så til [[Bergen bispedømme\|bispestolen i Bergen]]. I tidi 1111-1122 oppretta så kongene Øystein og Sigurd Jorsalfar [[Stavanger bispedømme\|bispestolen i Stavanger]], der Hallingdal høyrte under fram til 10. april 1631, då det vart lagt under [[Oslo bispedømme\|Christiania stift]].<ref>Flaten 1914, side 6-7.</ref>

	Bygda fikk kyrkje då Hemsedal stavkyrkje vart bygd rundt 1207-1224. Kyrkja er fyrste gong nemnd i rekneskaps- og dagbøker som pavelege nuntier (sendebod) førte når dei krav inn tiende i Norden i perioden 1282-1324, og kyrkja er då kalla «Ecclesia Aamsodal». Stavkyrkja sto rett søraust for garden Kyrkjebøen, som tidlegare heitte Skodvin eller Skadengård, og kyrkja er då òg nemnt som «Skodvinar Kirkja i Hemsudali» i 1327. Stavkyrkja stod fram til 1882, då ho vart riven og erstatta med nye Hemsedal kyrkje.<ref>{{WP-lenke\|Hemsedal}}. Namnet «Ecclesia Aamsodal» er nemnt i ''Pavelige Nuntiers Regnskabs- og Dagböger, førte under Tiende-Opkrævningen i Norden 1282-1334'', udgivne efter Offentlig Foranstaltning ved [[P.A. Munch]], med et Anhang af Diplomer.</ref>		Bygda fikk kyrkje då Hemsedal stavkyrkje vart bygd rundt 1207-1224. Kyrkja er fyrste gong nemnd i rekneskaps- og dagbøker som pavelege nuntier (sendebod) førte når dei krav inn tiende i Norden i perioden 1282-1324, og kyrkja er då kalla «Ecclesia Aamsodal». Stavkyrkja sto rett søraust for garden Kyrkjebøen, som tidlegare heitte Skodvin eller Skadengård, og kyrkja er då òg nemnt som «Skodvinar Kirkja i Hemsudali» i 1327. Stavkyrkja stod fram til 1882, då ho vart riven og erstatta med nye Hemsedal kyrkje.<ref>{{WP-lenke\|Hemsedal}}. Namnet «Ecclesia Aamsodal» er nemnt i ''Pavelige Nuntiers Regnskabs- og Dagböger, førte under Tiende-Opkrævningen i Norden 1282-1334'', udgivne efter Offentlig Foranstaltning ved [[P.A. Munch]], med et Anhang af Diplomer.</ref>

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. mar. 2014 kl. 14:54
Linje 2:		Linje 2:
	{{thumb høyre\|Store Jukleeggi.jpg\|Store Jukleeggi og Høgeloft på grensa åt Lærdal kommune.\|Sondrekv (2008).}}		{{thumb høyre\|Store Jukleeggi.jpg\|Store Jukleeggi og Høgeloft på grensa åt Lærdal kommune.\|Sondrekv (2008).}}
	{{thumb høyre\|Skogshorn.jpg\|Skogshorn eller ''Skogshødn'', tredje største fjellet i Hemsedal.\|BKP (1999).}}		{{thumb høyre\|Skogshorn.jpg\|Skogshorn eller ''Skogshødn'', tredje største fjellet i Hemsedal.\|BKP (1999).}}
	{{thumb høyre\|Hemsedal stavkyrkje.jpg\|Hemsedal stavkyrkje var soknekyrkja i bygdi fram til ho vart riven i 1882.\|Torbjørn Arnesen Trageton (1874).}}		{{thumb høyre\|Hemsedal stavkyrkje.jpg\|Hemsedal stavkyrkje var soknekyrkja i bygdi fram til ho vart riven i 1882.\|[[Torbjørn Trageton\|Torbjørn Arnesen Trageton]] (1874).}}
	{{thumb høyre\|Ølbolle frå Hemsedal.jpg\|Som dei andre Hallingdalsbygdene har Hemsedal frå gamalt av ein rik handverkstradisjon. Biletet viser ei ølbolle eller ''målaskål''.\|Ukjent. Eigar: [[Norsk folkemuseum]].}}		{{thumb høyre\|Ølbolle frå Hemsedal.jpg\|Som dei andre Hallingdalsbygdene har Hemsedal frå gamalt av ein rik handverkstradisjon. Biletet viser ei ølbolle eller ''målaskål''.\|Ukjent. Eigar: [[Norsk folkemuseum]].}}
	<onlyinclude>'''[[Hemsedal]]''' er ei fjellbygd i Hallingdal i [[Buskerud fylke]]. Ho samsvarar geografisk med '''[[Hemsedal kommune]]''', eigen kommune sidan [[1897]], og er den nørdste bygdi og kommunen i fylket. Senteret i bygdi er [[Trøim]] (eller Trøym), som er både kommunesenter og kyrkjestad, og som har mykje av det lokale forretningslivet. Tettstaden hadde 774 innbyggjarar i 2012. Dessutan bur det ein del folk i grendene [[Tuv]] og [[Ulsåk]]. Kyrkjeleg svarar bygdi til [[Hemsedal sokn]], som frå gamalt av har høyrt til [[Nes prestegjeld (Hallingdal)\|Nes prestegjeld]], seinare [[Gol prestegjeld]]. Geografisk fell bygdi saman med mesteparten av Hemsedalen, som er ein sidedal til Hallingdalen. Hemsedalen har også ein del sidedalar, og ved [[Tuv]] deler dalen seg i [[Grøndalen]] og [[Mørkedalen]]. Her renn [[Grøndøla]] og [[Mørkedøla]] saman og dannar [[Hemsil]]. Ifylgje ''[[Store norske leksikon]]'' er det ''Hemsa'', eit eldre namn på Hemsil, som har gjeve dalen namnet sitt - medan [[Sophus Bugge]] utleda namnet frå ''hemsa'', ''hefnsa'', ''hofn'', som tyder «hamnegang».<noinclude><ref>Flaten 1914, side 6.</ref></noinclude> Lokalt kallast Hemsil også ''Åné''. Ved grensa åt Gol kommune ligg Hemsil på om lag 550 meter over havet, og dette er det lågaste punktet i kommunen. Hemsedal er elles ei utprega fjellbygd, åtti prosent av arealet ligg over 900 meter over havet. Høgste punktet i kommunen er Høgeloft, på 1920 meter over havet, andre høge fjell er Raudebergnuten og Skogshorn (''Skogshødn'') på høvesvis 1818 og 1728 meter over havet. Hovudnæringi er jordbruket, framfor alt husdyrhald. Hovudvegen gjennom dalen er riksveg 52, som bind saman riksveg 7 (ved Gol) og europaveg 16 (ved Borlaug i Lærdal kommune).</onlyinclude>		<onlyinclude>'''[[Hemsedal]]''' er ei fjellbygd i Hallingdal i [[Buskerud fylke]]. Ho samsvarar geografisk med '''[[Hemsedal kommune]]''', eigen kommune sidan [[1897]], og er den nørdste bygdi og kommunen i fylket. Senteret i bygdi er [[Trøim]] (eller Trøym), som er både kommunesenter og kyrkjestad, og som har mykje av det lokale forretningslivet. Tettstaden hadde 774 innbyggjarar i 2012. Dessutan bur det ein del folk i grendene [[Tuv]] og [[Ulsåk]]. Kyrkjeleg svarar bygdi til [[Hemsedal sokn]], som frå gamalt av har høyrt til [[Nes prestegjeld (Hallingdal)\|Nes prestegjeld]], seinare [[Gol prestegjeld]]. Geografisk fell bygdi saman med mesteparten av Hemsedalen, som er ein sidedal til Hallingdalen. Hemsedalen har også ein del sidedalar, og ved [[Tuv]] deler dalen seg i [[Grøndalen]] og [[Mørkedalen]]. Her renn [[Grøndøla]] og [[Mørkedøla]] saman og dannar [[Hemsil]]. Ifylgje ''[[Store norske leksikon]]'' er det ''Hemsa'', eit eldre namn på Hemsil, som har gjeve dalen namnet sitt - medan [[Sophus Bugge]] utleda namnet frå ''hemsa'', ''hefnsa'', ''hofn'', som tyder «hamnegang».<noinclude><ref>Flaten 1914, side 6.</ref></noinclude> Lokalt kallast Hemsil også ''Åné''. Ved grensa åt Gol kommune ligg Hemsil på om lag 550 meter over havet, og dette er det lågaste punktet i kommunen. Hemsedal er elles ei utprega fjellbygd, åtti prosent av arealet ligg over 900 meter over havet. Høgste punktet i kommunen er Høgeloft, på 1920 meter over havet, andre høge fjell er Raudebergnuten og Skogshorn (''Skogshødn'') på høvesvis 1818 og 1728 meter over havet. Hovudnæringi er jordbruket, framfor alt husdyrhald. Hovudvegen gjennom dalen er riksveg 52, som bind saman riksveg 7 (ved Gol) og europaveg 16 (ved Borlaug i Lærdal kommune).</onlyinclude>