Hetland (Sandnes gnr. 100) - Sideversjonshistorikk

Inger-Sigrun Slagstad Vik: Endret orddelinger og linjeskift.

2026-05-28T09:33:47Z

Endret orddelinger og linjeskift.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. mai 2026 kl. 09:33
Linje 175:		Linje 175:
	Husmandsplads under Løbenummer 59" - (det som her er kalt bruk I). Husmannsenka høyrer me ikkje meir til etter det. Men to av barna budde ennå på Hetland i 1880 og 1881, og då må mora og ha vore her. Sidan har ho flytta vekk og plassen blei nedlagt.		Husmandsplads under Løbenummer 59" - (det som her er kalt bruk I). Husmannsenka høyrer me ikkje meir til etter det. Men to av barna budde ennå på Hetland i 1880 og 1881, og då må mora og ha vore her. Sidan har ho flytta vekk og plassen blei nedlagt.

	I 1860 budde det ein husmann til under Hetlandsgarden. Han var då nettopp komen (i 1858 budde han på Frøyland), og ikkje lenge etter for han igjen (han var ~~påFrøyland~~ igjen i 1862). Det er ikkje kjent kor han budde.		I 1860 budde det ein husmann til under Hetlandsgarden. Han var då nettopp komen (i 1858 budde han på Frøyland), og ikkje lenge etter for han igjen (han var på Frøyland igjen i 1862). Det er ikkje kjent kor han budde.

	===== Røyrmyr i Maraholå =====		===== Røyrmyr i Maraholå =====
	Langt inne i utmarka, på overgangen til Høle, ligg Maraholå. Skiftet mellom Hetlandsgarden og Store Auglend i Høle går tvers over denne flate myrhola, Røyrmyr. På Høle-sida av Røyrmyr slo ein husmann seg til allerede i 1846. Ca 1870 blei det ein husmannsplass på Riska-sida og. Ved folketellinga i 1875 heiter det: "Plads Rørmyr. Husmandsplads under Gaarden Hetlands samtlige Brug". Husmannsplassen under Hetland var i drift til rett over århundre-skiftet. Ca 1908		Langt inne i utmarka, på overgangen til Høle, ligg Maraholå. Skiftet mellom Hetlandsgarden og Store Auglend i Høle går tvers over denne flate myrhola, Røyrmyr. På Høle-sida av Røyrmyr slo ein husmann seg til allerede i 1846. Ca 1870 blei det ein husmannsplass på Riska-sida og. Ved folketellinga i 1875 heiter det: "Plads Rørmyr. Husmandsplads under Gaarden Hetlands samtlige Brug". Husmannsplassen under Hetland var i drift til rett over århundre-skiftet. Ca 1908 blei begge plassene kjøpt og slått saman til eitt gardsbruk (som altså låg både i Riska og i Høle).

	blei begge plassene kjøpt og slått saman til eitt gardsbruk (som altså låg både i Riska og i Høle).

	==== HUSBYGGING ====		==== HUSBYGGING ====

Brit Sissel Todnem: Tatt bort linjeskift og mellomrom i tall

2026-04-12T16:42:23Z

Tatt bort linjeskift og mellomrom i tall

Vis endringer

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

2026-04-09T09:07:52Z

Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

Cnyborgbot: Robot: Satte tilbake til versjon 2687755 av Arneoste 16. september 2025 10:29:31

2026-04-09T09:05:54Z

Robot: Satte tilbake til versjon 2687755 av Arneoste 16. september 2025 10:29:31

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

2026-04-09T08:02:32Z

Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

Arneoste: Fjernet bold skrift

2025-09-16T10:29:31Z

Fjernet bold skrift

Vis endringer

Kallrustad på 23. jul. 2025 kl. 12:44

2025-07-23T12:44:07Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. jul. 2025 kl. 12:44
Linje 355:		Linje 355:
	[[Kategori:Sandnes kommune]]		[[Kategori:Sandnes kommune]]
	{{nn}}		{{nn}}
	~~<ref>Teksten er henta frå Eivind Smith, Riska Gardar og tettstad, utgjeven av Sandnes kommune 1993</ref>~~

Kallrustad: kategoriar etc., overskriftene må formaterast/skrivast med små bokstavar

2025-07-23T12:43:37Z

kategoriar etc., overskriftene må formaterast/skrivast med små bokstavar

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. jul. 2025 kl. 12:43
Linje 1:		Linje 1:
	~~<ref>Teksten er henta frå Eivind Smith, Riska Gardar og tettstad, utgjeven av Sandnes kommune 1993.</ref>~~'''Hetland~~, Gnr~~. 100 er ein matrikkelgard i Sandnes kommune, tidlegare gnr, 36 i Hetland herred~~'''~~		'''[[Hetland (Sandnes gnr. 100)\|Hetland]]''' er ein [[matrikkelgard]] i [[Sandnes kommune]], tidlegare gnr. 36 i [[Hetland herred]].

	== ~~'''GARDEN'''~~ ==		== Garden ==
	Hetland ligg høgt over Hommersåk i aust. Frå myrane på den øvre delen av Hommersåk og flatene ved Hetlandsvatnet, stig terrenget sterkt oppover mot aust.		Hetland ligg høgt over Hommersåk i aust. Frå myrane på den øvre delen av Hommersåk og flatene ved Hetlandsvatnet, stig terrenget sterkt oppover mot aust.

Linje 345:		Linje 345:
	av Hetland, blei det i åra rundt 1950 bygt fem-seks bolighus inni blant gardsbruka. Det var folk frå garden som bygde seg desse husa.		av Hetland, blei det i åra rundt 1950 bygt fem-seks bolighus inni blant gardsbruka. Det var folk frå garden som bygde seg desse husa.

	På flatene bort mot det nedre Hetlandsvatnet, det som har fått namnet Nedre Hetland, blei det også bygt fem hus i åra rundt 1950. Ein del av desse folka var også frå Hetland eller hadde funne seg koner her. Utover i 1950- og 1960-åra har det aukt på med fastbuande ned mot Hetlandsvatnet og innover mot Lauvås. Dei fleste bur i		På flatene bort mot det nedre Hetlandsvatnet, det som har fått namnet Nedre Hetland, blei det også bygt fem hus i åra rundt 1950. Ein del av desse folka var også frå Hetland eller hadde funne seg koner her. Utover i 1950- og 1960-åra har det aukt på med fastbuande ned mot Hetlandsvatnet og innover mot Lauvås. Dei fleste bur i tidlegare hytter som er bygt om til heilårsboligar.

	~~tidlegare hytter som er bygt om til heilårsboligar.~~		== Kjelder og litteratur ==

			*Teksten er henta frå Eivind Smith: ''Riska Gardar og tettstad'', utgjeven av Sandnes kommune 1993.

			[[Kategori:Garder]]
			[[Kategori:Riska]]
			[[Kategori:Sandnes kommune]]
			{{nn}}
	<ref>Teksten er henta frå Eivind Smith, Riska Gardar og tettstad, utgjeven av Sandnes kommune 1993</ref>		<ref>Teksten er henta frå Eivind Smith, Riska Gardar og tettstad, utgjeven av Sandnes kommune 1993</ref>

Inger-Sigrun Slagstad Vik: Lagt lenke til Høle kommune

2025-07-23T10:30:07Z

Lagt lenke til Høle kommune

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. jul. 2025 kl. 10:30
Linje 6:		Linje 6:
	Denne lange bakken er innmarksområdet og den dyrka jorda til Hetland. Det gamle gardstunet ligg øverst på denne lange bakken, 95 meter over havet. Herfrå breier		Denne lange bakken er innmarksområdet og den dyrka jorda til Hetland. Det gamle gardstunet ligg øverst på denne lange bakken, 95 meter over havet. Herfrå breier

	utmarka seg innover mellom fjella i det store fjell- og skogsområdet som danner overgangen mellom Riska og Høle. Hetland grenser i vest til Hommersåk, i nord til [[Lauvås (Sandnes gnr. 97)\|Lauvås]] og [[Eltarvåg (Sandnes gnr. 98)\|Eltarvåg]], i aust til Bersagel og Store Auglend i Høle, og i sør til [[Maudland (Sandnes gnr. 99)\|Maudland]] og [[Frøyland (Sandnes gnr. 102)\|Frøyland]].		utmarka seg innover mellom fjella i det store fjell- og skogsområdet som danner overgangen mellom Riska og [[Høle kommune\|Høle]]. Hetland grenser i vest til Hommersåk, i nord til [[Lauvås (Sandnes gnr. 97)\|Lauvås]] og [[Eltarvåg (Sandnes gnr. 98)\|Eltarvåg]], i aust til Bersagel og Store Auglend i Høle, og i sør til [[Maudland (Sandnes gnr. 99)\|Maudland]] og [[Frøyland (Sandnes gnr. 102)\|Frøyland]].

	=== '''GARDSNAMNET''' av Inge Særheim ===		=== '''GARDSNAMNET''' av Inge Særheim ===

Inger-Sigrun Slagstad Vik: Endra Eltervåg til Eltarvåg og lenka matrikkelgarden

2025-07-23T10:26:47Z

Endra Eltervåg til Eltarvåg og lenka matrikkelgarden

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. jul. 2025 kl. 10:26
Linje 6:		Linje 6:
	Denne lange bakken er innmarksområdet og den dyrka jorda til Hetland. Det gamle gardstunet ligg øverst på denne lange bakken, 95 meter over havet. Herfrå breier		Denne lange bakken er innmarksområdet og den dyrka jorda til Hetland. Det gamle gardstunet ligg øverst på denne lange bakken, 95 meter over havet. Herfrå breier

	utmarka seg innover mellom fjella i det store fjell- og skogsområdet som danner overgangen mellom Riska og Høle. Hetland grenser i vest til Hommersåk, i nord til [[Lauvås (Sandnes gnr. 97)\|Lauvås]] og ~~Eltervåg~~, i aust til Bersagel og Store Auglend i Høle, og i sør til [[Maudland (Sandnes gnr. 99)\|Maudland]] og [[Frøyland (Sandnes gnr. 102)\|Frøyland]].		utmarka seg innover mellom fjella i det store fjell- og skogsområdet som danner overgangen mellom Riska og Høle. Hetland grenser i vest til Hommersåk, i nord til [[Lauvås (Sandnes gnr. 97)\|Lauvås]] og [[Eltarvåg (Sandnes gnr. 98)\|Eltarvåg]], i aust til Bersagel og Store Auglend i Høle, og i sør til [[Maudland (Sandnes gnr. 99)\|Maudland]] og [[Frøyland (Sandnes gnr. 102)\|Frøyland]].

	=== '''GARDSNAMNET''' av Inge Særheim ===		=== '''GARDSNAMNET''' av Inge Særheim ===

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:07
Linje 48:		Linje 48:
	Kr.). Nokre hundre meter lenger inne heiter det Åveland. Her var det også ein gard, og det må ha vore i folkevandringstida det budde nokon her. I yngre jernalder		Kr.). Nokre hundre meter lenger inne heiter det Åveland. Her var det også ein gard, og det må ha vore i folkevandringstida det budde nokon her. I yngre jernalder

	(vikingtida) var det mindre folk i bygda. På Hetland var garden i drift, men Åveland hadde dei flytta frå. Utover i kristen mellomalder aukte folketalet sterkt igjen. Dei gamle gardane blei stykka opp og det blei rydda nye. Me veit ikkje kor mange bønder det var på Hetland då, men det kan kanskje ha vore ~~omlag~~ som på 1600- og 1700-talet, altså to-tre oppsittarar. Det budde folk på garden i sein-mellomalderen og. I tida rundt 1520 var det to mann her. Nabogarden Maudland låg folketom på denne tida. Sidan Hetlandsfolka eigde den garden, ligg det nær å tenkja seg at dei nytta området der etter at folka hadde flytta derifrå. Dei hadde det vel til slåtteland og beite.		(vikingtida) var det mindre folk i bygda. På Hetland var garden i drift, men Åveland hadde dei flytta frå. Utover i kristen mellomalder aukte folketalet sterkt igjen. Dei gamle gardane blei stykka opp og det blei rydda nye. Me veit ikkje kor mange bønder det var på Hetland då, men det kan kanskje ha vore om lag som på 1600- og 1700-talet, altså to-tre oppsittarar. Det budde folk på garden i sein-mellomalderen og. I tida rundt 1520 var det to mann her. Nabogarden Maudland låg folketom på denne tida. Sidan Hetlandsfolka eigde den garden, ligg det nær å tenkja seg at dei nytta området der etter at folka hadde flytta derifrå. Dei hadde det vel til slåtteland og beite.

	=== GARDSDRIFT ===		=== GARDSDRIFT ===
Linje 57:		Linje 57:
	Riskagarden og i Uskjo som kasta meir av seg. Men i matriklane står det at Hetland var "enn Grundig Koren Jord" (1668), garden var "Tungvunden" (1723), og "En		Riskagarden og i Uskjo som kasta meir av seg. Men i matriklane står det at Hetland var "enn Grundig Koren Jord" (1668), garden var "Tungvunden" (1723), og "En

	maadeligGaard"(lBo2). Ifylgje listene over tienden som bøndene betalte av kornavlinga tidleg på 1600-talet, hadde Hetlands-karane ~~omlag~~ same åkerareal som vanleg blant bøndene i bygda den gong. I 1668 sådde dei 12 tønner korn, i 1723 var det bare 9 tønner og i 1775 endå litt mindre enn det igjen. Då må dei ha hatt mindre åkrar på Hetland enn gjennomsnittet i bygda. Men sidan jorda bar så godt, fekk dei hausten 1782 likevel eit kornoverskot på 12 tønner. Dei måtte då selja noko av dette til dei trengande, han med den største parten skulle levera 2 tønner og dei andre to 1 tønne kvar. I løpet av 1800-talet blei det heller ikkje dyrka stort meir, på det meste sådde dei snautt 14 tønner korn.		maadeligGaard"(lBo2). Ifylgje listene over tienden som bøndene betalte av kornavlinga tidleg på 1600-talet, hadde Hetlands-karane om lag same åkerareal som vanleg blant bøndene i bygda den gong. I 1668 sådde dei 12 tønner korn, i 1723 var det bare 9 tønner og i 1775 endå litt mindre enn det igjen. Då må dei ha hatt mindre åkrar på Hetland enn gjennomsnittet i bygda. Men sidan jorda bar så godt, fekk dei hausten 1782 likevel eit kornoverskot på 12 tønner. Dei måtte då selja noko av dette til dei trengande, han med den største parten skulle levera 2 tønner og dei andre to 1 tønne kvar. I løpet av 1800-talet blei det heller ikkje dyrka stort meir, på det meste sådde dei snautt 14 tønner korn.

	På Hetland kan dei ha vore snare til å begynna med å dyrka poteter, for i 1835 sette bøndene her meir poteter enn ein gjennomsnittsbonde i bygda gjorde då. I slutten		På Hetland kan dei ha vore snare til å begynna med å dyrka poteter, for i 1835 sette bøndene her meir poteter enn ein gjennomsnittsbonde i bygda gjorde då. I slutten
Linje 68:		Linje 68:
	ein husdyrflokk på 1-2 hestar, 7-8 kyr og 5-10 sauer kvar. Buskapen deira var då litt over gjennomsnittsbesetningen i bygda. Det neste hundreåret haldt dei noko meir husdyr på garden. Me kan sjå det av matrikkelen i 1723, jordavgifta frå 1802 og dei mange arveskifta frå denne tida. Ein bonde på Hetland hadde nå vanlegvis 2 hestar, 8- 10 kyr, pluss ein del ungdyr utanom, og 15-20 sauer. Dermed hadde dei ein buskap som låg godt over gjennomsnittet i bygda. Me legg merke til at dei haldt mykje hest. Det heng nok saman med skogen på garden. Ellers hadde dei større saueflokkar nå enn før.		ein husdyrflokk på 1-2 hestar, 7-8 kyr og 5-10 sauer kvar. Buskapen deira var då litt over gjennomsnittsbesetningen i bygda. Det neste hundreåret haldt dei noko meir husdyr på garden. Me kan sjå det av matrikkelen i 1723, jordavgifta frå 1802 og dei mange arveskifta frå denne tida. Ein bonde på Hetland hadde nå vanlegvis 2 hestar, 8- 10 kyr, pluss ein del ungdyr utanom, og 15-20 sauer. Dermed hadde dei ein buskap som låg godt over gjennomsnittet i bygda. Me legg merke til at dei haldt mykje hest. Det heng nok saman med skogen på garden. Ellers hadde dei større saueflokkar nå enn før.

	Utover på 1800-talet blei det dobbelt så mange familiar på garden. Nå var her fire oppsittarar og to husmenn. Kvar av dei fire bøndene hadde 1 hest, 6 kyr og 20 sauer, mens dei to husmennene hadde 1 ku og 10 sauer kvar. Den einskilde jordbrukar hadde altså mindre besetning, og det samla husdyrtalet på garden var ikkje større etter 1850 enn det hadde vore ~~omlag~~ 1800. Bare sauetalet var nå dobbelt så stort.		Utover på 1800-talet blei det dobbelt så mange familiar på garden. Nå var her fire oppsittarar og to husmenn. Kvar av dei fire bøndene hadde 1 hest, 6 kyr og 20 sauer, mens dei to husmennene hadde 1 ku og 10 sauer kvar. Den einskilde jordbrukar hadde altså mindre besetning, og det samla husdyrtalet på garden var ikkje større etter 1850 enn det hadde vore om lag 1800. Bare sauetalet var nå dobbelt så stort.

	==== ATTÅTNÆRINGAR ====		==== ATTÅTNÆRINGAR ====
Linje 90:		Linje 90:

	==== EIGARANE I LEIGLENDINGSTIDA ====		==== EIGARANE I LEIGLENDINGSTIDA ====
	Hetland var odelsgard, og den same familien hadde garden i fleire generasjonar. Han som budde på garden ~~omlag~~ 1520 hette Helge, og det namnet kjem igjen hundre år seinare. Det ser dermed ut til å vera det same folket som budde på garden, i alle fall tilbake til ca 1520. Den fyrste som me er nokonlunde sikker på eigde garden, er Tore på Hetland. Han budde her i 1563, og han blir nemnt både i den vanlege skattelista over gardbrukarar og også i lista over jordeigarane. Tore måtte skatta av den landskylda han fekk inn det året, og den utgjorde 3 laupar smør (som svarer til 3 pund korn). Dette var altså gardar eller partar i gardar han eigde og som han leigde vekk til andre. Halvdelen av leigeinntekta, landskylda, blei så trekt i skatt. Noko av dette jordegodset må ha vore partar i Bjerkreimsgardane Nedrebø og Fuglestad. Men ellers er det ikkje kjent kor Tore eigde. To av sønene til Tore eigde sidan det meste av garden på Hetland. Om den eldste heiter det at han "boedcalle sine dage paa dend Oedelsgaard Hetland i Gandschibred och hans Fader for hannem". Det ligg då nær å tenkja seg at også Tore har eigd garden på Hetland (som han budde på). Han kan ha eigd heile garden på 2 pund og 1 vett korn, eller det meste av han. Legg me så ihop det jordegodset han må ha eigd, både det han brukte sjølv og det han leigde vekk til andre, blir det kan henda så mykje som 5 pund korn, ja gjerne endå 1 vett. Tore var dermed ikkje bare den største jordeigaren her i bygda. Han kjem opp på høgda med dei kjente jordeigarfamiliane i nabobygdene. På 1600- og 1700-talet veit me at det var slektskap mellom Hetlandsfolka og Gard Toresson-ætta på Underberge i Forsand. Og i 1624 var det ein kar ute i Sola som eigde både i Hetland og i Talgje (Sæbjørn Toressonfolket sin gard).		Hetland var odelsgard, og den same familien hadde garden i fleire generasjonar. Han som budde på garden om lag 1520 hette Helge, og det namnet kjem igjen hundre år seinare. Det ser dermed ut til å vera det same folket som budde på garden, i alle fall tilbake til ca 1520. Den fyrste som me er nokonlunde sikker på eigde garden, er Tore på Hetland. Han budde her i 1563, og han blir nemnt både i den vanlege skattelista over gardbrukarar og også i lista over jordeigarane. Tore måtte skatta av den landskylda han fekk inn det året, og den utgjorde 3 laupar smør (som svarer til 3 pund korn). Dette var altså gardar eller partar i gardar han eigde og som han leigde vekk til andre. Halvdelen av leigeinntekta, landskylda, blei så trekt i skatt. Noko av dette jordegodset må ha vore partar i Bjerkreimsgardane Nedrebø og Fuglestad. Men ellers er det ikkje kjent kor Tore eigde. To av sønene til Tore eigde sidan det meste av garden på Hetland. Om den eldste heiter det at han "boedcalle sine dage paa dend Oedelsgaard Hetland i Gandschibred och hans Fader for hannem". Det ligg då nær å tenkja seg at også Tore har eigd garden på Hetland (som han budde på). Han kan ha eigd heile garden på 2 pund og 1 vett korn, eller det meste av han. Legg me så ihop det jordegodset han må ha eigd, både det han brukte sjølv og det han leigde vekk til andre, blir det kan henda så mykje som 5 pund korn, ja gjerne endå 1 vett. Tore var dermed ikkje bare den største jordeigaren her i bygda. Han kjem opp på høgda med dei kjente jordeigarfamiliane i nabobygdene. På 1600- og 1700-talet veit me at det var slektskap mellom Hetlandsfolka og Gard Toresson-ætta på Underberge i Forsand. Og i 1624 var det ein kar ute i Sola som eigde både i Hetland og i Talgje (Sæbjørn Toressonfolket sin gard).

	Den eldste sonen, Guttorm Torsen Hetland, må ha arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Svigersonen hans igjen, Sevrin Hetland, står som representant for familien i		Den eldste sonen, Guttorm Torsen Hetland, må ha arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Svigersonen hans igjen, Sevrin Hetland, står som representant for familien i
Linje 100:		Linje 100:
	brørne hans døde. Dei let etter seg mindreårige barn, og Guttorm er truleg ført med jordegodset som verge for dei. Dersom Guttorm eigentleg hadde arva 1 pund korn		brørne hans døde. Dei let etter seg mindreårige barn, og Guttorm er truleg ført med jordegodset som verge for dei. Dersom Guttorm eigentleg hadde arva 1 pund korn

	etter faren, må Tore på Hetland sitt jordegods ha blitt delt i 5 brorpartar. Ein yngre son til Tore, var den Johannes T. Hetland som brukte ein noko mindre part av garden. Han og Guttorm må ha delt farsgarden i to bruk ~~omlag~~ 1580/90. Johannes har og arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Nå døydde Johannes tidleg, så det er enka hans, Jorunn, me finn i odelsjordebøkene. I 1617 står ho med 1/2 pund korn (=12 spann) i Hetland. Som nemnt er resten då ført på Guttorm Hetland, den næraste mannlege slektningen til dei små barna hennar. I 1624 eigde enka, Jorunn Hetland, 3 vetter (= 18 spann) i Hetland. Jorunn levde til langt ut i 1640-åra, men frå 1639 er det barna som står med jordegodset i Hetland. Dei er då vaksne og har tatt over farsarven sin. I listene over rosstjeneste i 1644, 1645/46 og 1646/47 står Jorunn Hetland som eigar av 9 spann. Dette har nok ikkje vore i Hetland. Frå odelsjordeboka i 1624 veit me at ho eigde 1 vett i Fotland (i Time), og i 1658 får me høyra at ho hadde hatt ein part i Bryne-garden i pant for 9 riksdalar (sjå Tingbøker fra Jæren og Dalane, bind VI, s. 185). Samanliknar me dette med det som blei betalt i 1657 for to pantsette partar i Skjørestad (same tingbok, s. 154), kan hennar part i Bryne ha vore 3 spann. Til saman blir det dei 9 spanna ho hadde og som altså har vore hennar gods (ikkje mannen sitt). Kan henda var ho frå Time-sokna.		etter faren, må Tore på Hetland sitt jordegods ha blitt delt i 5 brorpartar. Ein yngre son til Tore, var den Johannes T. Hetland som brukte ein noko mindre part av garden. Han og Guttorm må ha delt farsgarden i to bruk om lag 1580/90. Johannes har og arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Nå døydde Johannes tidleg, så det er enka hans, Jorunn, me finn i odelsjordebøkene. I 1617 står ho med 1/2 pund korn (=12 spann) i Hetland. Som nemnt er resten då ført på Guttorm Hetland, den næraste mannlege slektningen til dei små barna hennar. I 1624 eigde enka, Jorunn Hetland, 3 vetter (= 18 spann) i Hetland. Jorunn levde til langt ut i 1640-åra, men frå 1639 er det barna som står med jordegodset i Hetland. Dei er då vaksne og har tatt over farsarven sin. I listene over rosstjeneste i 1644, 1645/46 og 1646/47 står Jorunn Hetland som eigar av 9 spann. Dette har nok ikkje vore i Hetland. Frå odelsjordeboka i 1624 veit me at ho eigde 1 vett i Fotland (i Time), og i 1658 får me høyra at ho hadde hatt ein part i Bryne-garden i pant for 9 riksdalar (sjå Tingbøker fra Jæren og Dalane, bind VI, s. 185). Samanliknar me dette med det som blei betalt i 1657 for to pantsette partar i Skjørestad (same tingbok, s. 154), kan hennar part i Bryne ha vore 3 spann. Til saman blir det dei 9 spanna ho hadde og som altså har vore hennar gods (ikkje mannen sitt). Kan henda var ho frå Time-sokna.

	Guttorm og Johannes eigde altså 1 pund kvar i Hetland, det vil seia mest heile garden. Igjen står ein liten part på 1 vett. Det var Guttorm som brukte det og (hans bruk var på 5 vetter korn), men han og etterkomarane hans betalte landskyld av denne eine vetten. I 1624 eigde Erik Joa og broren hans 1 vett i Hetland, 1 vett i Talgje og 9 spann i Gjesteland i Høle. Jordegodset i Gjesteland får me vita meir om i tingboka (Tingbøker fra Ryfylke, bind 11, s. 232), det fekk Erik med kona si. Ifylgje Gard og Ætt i Sola, s 189 og 384, var Erik av gammal Sola-ætt på farssida. Den eine vetten i Hetland kan då ha vore arv frå mora (som me ikkje kjenner), eller det har vore noko Erik har hatt i pant for ei tid. I 1639 eig Einar Riska 1 vett korn, utan at me veit kva gard det var i. Han dreiv ikkje noko gardsbruk på Riska, så han var vel ein		Guttorm og Johannes eigde altså 1 pund kvar i Hetland, det vil seia mest heile garden. Igjen står ein liten part på 1 vett. Det var Guttorm som brukte det og (hans bruk var på 5 vetter korn), men han og etterkomarane hans betalte landskyld av denne eine vetten. I 1624 eigde Erik Joa og broren hans 1 vett i Hetland, 1 vett i Talgje og 9 spann i Gjesteland i Høle. Jordegodset i Gjesteland får me vita meir om i tingboka (Tingbøker fra Ryfylke, bind 11, s. 232), det fekk Erik med kona si. Ifylgje Gard og Ætt i Sola, s 189 og 384, var Erik av gammal Sola-ætt på farssida. Den eine vetten i Hetland kan då ha vore arv frå mora (som me ikkje kjenner), eller det har vore noko Erik har hatt i pant for ei tid. I 1639 eig Einar Riska 1 vett korn, utan at me veit kva gard det var i. Han dreiv ikkje noko gardsbruk på Riska, så han var vel ein
Linje 162:		Linje 162:

	==== Johannes sin part ====		==== Johannes sin part ====
	Johannes T. Hetland må og ha arva 1 pund korn i garden etter faren Tore på Hetland. Sonen Helge Johannesen eigde 19 spann i lag med medeigarane sine i 1 639. I 1646/47 har han åleine 12 1/2 spann, det er ~~omlag~~ halvdelen av faren sitt jordegods. Det skulle tyda på at han har hatt ein bror eller to systre. Lars Johannesen Frøyland eigde 1 1/2 spann i 1644 og utigjennom. I 1660-åra får me vita at det var i Hetland han hadde dette jordegodset sitt. Lars var son til Johannes Frøyland, så han kan ikkje ha vore bror til Helge Hetland. Men kona til Lars kan ha vore frå Hetland. Ho heitte kan henda Torborg, og ho og Lars hadde to søner, Johannes og Torkell Larssøner. Dei to selde dei 1 1/2 spanna i Hetland til Helge Hetland sin son, Torkell Helgesen. Det blir opplyst i 1674, då Torkell sine barn får det tinglyst.		Johannes T. Hetland må og ha arva 1 pund korn i garden etter faren Tore på Hetland. Sonen Helge Johannesen eigde 19 spann i lag med medeigarane sine i 1 639. I 1646/47 har han åleine 12 1/2 spann, det er om lag halvdelen av faren sitt jordegods. Det skulle tyda på at han har hatt ein bror eller to systre. Lars Johannesen Frøyland eigde 1 1/2 spann i 1644 og utigjennom. I 1660-åra får me vita at det var i Hetland han hadde dette jordegodset sitt. Lars var son til Johannes Frøyland, så han kan ikkje ha vore bror til Helge Hetland. Men kona til Lars kan ha vore frå Hetland. Ho heitte kan henda Torborg, og ho og Lars hadde to søner, Johannes og Torkell Larssøner. Dei to selde dei 1 1/2 spanna i Hetland til Helge Hetland sin son, Torkell Helgesen. Det blir opplyst i 1674, då Torkell sine barn får det tinglyst.

	Enka Anna Skjørestad, eigde 1/2 vett (=3 spann) i Hetland i 1660-åra. Ho hadde vore gift med Ola Asbjørnsen Skjørestad som døydde 1656/57. I 1639 står Ola		Enka Anna Skjørestad, eigde 1/2 vett (=3 spann) i Hetland i 1660-åra. Ho hadde vore gift med Ola Asbjørnsen Skjørestad som døydde 1656/57. I 1639 står Ola
Linje 168:		Linje 168:
	Skjørestad som eigar av 1/2 vett, det må vera kona sin arv i Hetlands-garden. Frå 1658/59 blir Anna Skjørestad ført med dette jordegodset. Ho må og ha vore ei dotter		Skjørestad som eigar av 1/2 vett, det må vera kona sin arv i Hetlands-garden. Frå 1658/59 blir Anna Skjørestad ført med dette jordegodset. Ho må og ha vore ei dotter

	til Johannes Hetland. Etter at Anna døydde ~~omlag~~ 1670, er det den eldste sonen hennar, Rasmus Olsen Haualand, som eig denne 1/2 vetten i Hetland. Det blir han		til Johannes Hetland. Etter at Anna døydde om lag 1670, er det den eldste sonen hennar, Rasmus Olsen Haualand, som eig denne 1/2 vetten i Hetland. Det blir han

	nemnt med fyrste gong i 1673/74. Rasmus kjøpte dessutan opp meir jordegods i garden så han tidleg på 1700-talet eigde 7 1/2 spann og 6 merker korn i Hetland.		nemnt med fyrste gong i 1673/74. Rasmus kjøpte dessutan opp meir jordegods i garden så han tidleg på 1700-talet eigde 7 1/2 spann og 6 merker korn i Hetland.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:05
Linje 48:		Linje 48:
	Kr.). Nokre hundre meter lenger inne heiter det Åveland. Her var det også ein gard, og det må ha vore i folkevandringstida det budde nokon her. I yngre jernalder		Kr.). Nokre hundre meter lenger inne heiter det Åveland. Her var det også ein gard, og det må ha vore i folkevandringstida det budde nokon her. I yngre jernalder

	(vikingtida) var det mindre folk i bygda. På Hetland var garden i drift, men Åveland hadde dei flytta frå. Utover i kristen mellomalder aukte folketalet sterkt igjen. Dei gamle gardane blei stykka opp og det blei rydda nye. Me veit ikkje kor mange bønder det var på Hetland då, men det kan kanskje ha ~~voreom lagsom~~ på 1600- og 1700-talet, altså to-tre oppsittarar. Det budde folk på garden i sein-mellomalderen og. I tida rundt 1520 var det to mann her. Nabogarden Maudland låg folketom på denne tida. Sidan Hetlandsfolka eigde den garden, ligg det nær å tenkja seg at dei nytta området der etter at folka hadde flytta derifrå. Dei hadde det vel til slåtteland og beite.		(vikingtida) var det mindre folk i bygda. På Hetland var garden i drift, men Åveland hadde dei flytta frå. Utover i kristen mellomalder aukte folketalet sterkt igjen. Dei gamle gardane blei stykka opp og det blei rydda nye. Me veit ikkje kor mange bønder det var på Hetland då, men det kan kanskje ha vore omlag som på 1600- og 1700-talet, altså to-tre oppsittarar. Det budde folk på garden i sein-mellomalderen og. I tida rundt 1520 var det to mann her. Nabogarden Maudland låg folketom på denne tida. Sidan Hetlandsfolka eigde den garden, ligg det nær å tenkja seg at dei nytta området der etter at folka hadde flytta derifrå. Dei hadde det vel til slåtteland og beite.

	=== GARDSDRIFT ===		=== GARDSDRIFT ===
Linje 57:		Linje 57:
	Riskagarden og i Uskjo som kasta meir av seg. Men i matriklane står det at Hetland var "enn Grundig Koren Jord" (1668), garden var "Tungvunden" (1723), og "En		Riskagarden og i Uskjo som kasta meir av seg. Men i matriklane står det at Hetland var "enn Grundig Koren Jord" (1668), garden var "Tungvunden" (1723), og "En

	maadeligGaard"(lBo2). Ifylgje listene over tienden som bøndene betalte av kornavlinga tidleg på 1600-talet, hadde Hetlands-~~karaneom lagsame~~ åkerareal som vanleg blant bøndene i bygda den gong. I 1668 sådde dei 12 tønner korn, i 1723 var det bare 9 tønner og i 1775 endå litt mindre enn det igjen. Då må dei ha hatt mindre åkrar på Hetland enn gjennomsnittet i bygda. Men sidan jorda bar så godt, fekk dei hausten 1782 likevel eit kornoverskot på 12 tønner. Dei måtte då selja noko av dette til dei trengande, han med den største parten skulle levera 2 tønner og dei andre to 1 tønne kvar. I løpet av 1800-talet blei det heller ikkje dyrka stort meir, på det meste sådde dei snautt 14 tønner korn.		maadeligGaard"(lBo2). Ifylgje listene over tienden som bøndene betalte av kornavlinga tidleg på 1600-talet, hadde Hetlands-karane omlag same åkerareal som vanleg blant bøndene i bygda den gong. I 1668 sådde dei 12 tønner korn, i 1723 var det bare 9 tønner og i 1775 endå litt mindre enn det igjen. Då må dei ha hatt mindre åkrar på Hetland enn gjennomsnittet i bygda. Men sidan jorda bar så godt, fekk dei hausten 1782 likevel eit kornoverskot på 12 tønner. Dei måtte då selja noko av dette til dei trengande, han med den største parten skulle levera 2 tønner og dei andre to 1 tønne kvar. I løpet av 1800-talet blei det heller ikkje dyrka stort meir, på det meste sådde dei snautt 14 tønner korn.

	På Hetland kan dei ha vore snare til å begynna med å dyrka poteter, for i 1835 sette bøndene her meir poteter enn ein gjennomsnittsbonde i bygda gjorde då. I slutten		På Hetland kan dei ha vore snare til å begynna med å dyrka poteter, for i 1835 sette bøndene her meir poteter enn ein gjennomsnittsbonde i bygda gjorde då. I slutten
Linje 68:		Linje 68:
	ein husdyrflokk på 1-2 hestar, 7-8 kyr og 5-10 sauer kvar. Buskapen deira var då litt over gjennomsnittsbesetningen i bygda. Det neste hundreåret haldt dei noko meir husdyr på garden. Me kan sjå det av matrikkelen i 1723, jordavgifta frå 1802 og dei mange arveskifta frå denne tida. Ein bonde på Hetland hadde nå vanlegvis 2 hestar, 8- 10 kyr, pluss ein del ungdyr utanom, og 15-20 sauer. Dermed hadde dei ein buskap som låg godt over gjennomsnittet i bygda. Me legg merke til at dei haldt mykje hest. Det heng nok saman med skogen på garden. Ellers hadde dei større saueflokkar nå enn før.		ein husdyrflokk på 1-2 hestar, 7-8 kyr og 5-10 sauer kvar. Buskapen deira var då litt over gjennomsnittsbesetningen i bygda. Det neste hundreåret haldt dei noko meir husdyr på garden. Me kan sjå det av matrikkelen i 1723, jordavgifta frå 1802 og dei mange arveskifta frå denne tida. Ein bonde på Hetland hadde nå vanlegvis 2 hestar, 8- 10 kyr, pluss ein del ungdyr utanom, og 15-20 sauer. Dermed hadde dei ein buskap som låg godt over gjennomsnittet i bygda. Me legg merke til at dei haldt mykje hest. Det heng nok saman med skogen på garden. Ellers hadde dei større saueflokkar nå enn før.

	Utover på 1800-talet blei det dobbelt så mange familiar på garden. Nå var her fire oppsittarar og to husmenn. Kvar av dei fire bøndene hadde 1 hest, 6 kyr og 20 sauer, mens dei to husmennene hadde 1 ku og 10 sauer kvar. Den einskilde jordbrukar hadde altså mindre besetning, og det samla husdyrtalet på garden var ikkje større etter 1850 enn det hadde ~~voreom lag1800~~. Bare sauetalet var nå dobbelt så stort.		Utover på 1800-talet blei det dobbelt så mange familiar på garden. Nå var her fire oppsittarar og to husmenn. Kvar av dei fire bøndene hadde 1 hest, 6 kyr og 20 sauer, mens dei to husmennene hadde 1 ku og 10 sauer kvar. Den einskilde jordbrukar hadde altså mindre besetning, og det samla husdyrtalet på garden var ikkje større etter 1850 enn det hadde vore omlag 1800. Bare sauetalet var nå dobbelt så stort.

	==== ATTÅTNÆRINGAR ====		==== ATTÅTNÆRINGAR ====
Linje 90:		Linje 90:

	==== EIGARANE I LEIGLENDINGSTIDA ====		==== EIGARANE I LEIGLENDINGSTIDA ====
	Hetland var odelsgard, og den same familien hadde garden i fleire generasjonar. Han som budde på ~~gardenom lag1520~~ hette Helge, og det namnet kjem igjen hundre år seinare. Det ser dermed ut til å vera det same folket som budde på garden, i alle fall tilbake til ca 1520. Den fyrste som me er nokonlunde sikker på eigde garden, er Tore på Hetland. Han budde her i 1563, og han blir nemnt både i den vanlege skattelista over gardbrukarar og også i lista over jordeigarane. Tore måtte skatta av den landskylda han fekk inn det året, og den utgjorde 3 laupar smør (som svarer til 3 pund korn). Dette var altså gardar eller partar i gardar han eigde og som han leigde vekk til andre. Halvdelen av leigeinntekta, landskylda, blei så trekt i skatt. Noko av dette jordegodset må ha vore partar i Bjerkreimsgardane Nedrebø og Fuglestad. Men ellers er det ikkje kjent kor Tore eigde. To av sønene til Tore eigde sidan det meste av garden på Hetland. Om den eldste heiter det at han "boedcalle sine dage paa dend Oedelsgaard Hetland i Gandschibred och hans Fader for hannem". Det ligg då nær å tenkja seg at også Tore har eigd garden på Hetland (som han budde på). Han kan ha eigd heile garden på 2 pund og 1 vett korn, eller det meste av han. Legg me så ihop det jordegodset han må ha eigd, både det han brukte sjølv og det han leigde vekk til andre, blir det kan henda så mykje som 5 pund korn, ja gjerne endå 1 vett. Tore var dermed ikkje bare den største jordeigaren her i bygda. Han kjem opp på høgda med dei kjente jordeigarfamiliane i nabobygdene. På 1600- og 1700-talet veit me at det var slektskap mellom Hetlandsfolka og Gard Toresson-ætta på Underberge i Forsand. Og i 1624 var det ein kar ute i Sola som eigde både i Hetland og i Talgje (Sæbjørn Toressonfolket sin gard).		Hetland var odelsgard, og den same familien hadde garden i fleire generasjonar. Han som budde på garden omlag 1520 hette Helge, og det namnet kjem igjen hundre år seinare. Det ser dermed ut til å vera det same folket som budde på garden, i alle fall tilbake til ca 1520. Den fyrste som me er nokonlunde sikker på eigde garden, er Tore på Hetland. Han budde her i 1563, og han blir nemnt både i den vanlege skattelista over gardbrukarar og også i lista over jordeigarane. Tore måtte skatta av den landskylda han fekk inn det året, og den utgjorde 3 laupar smør (som svarer til 3 pund korn). Dette var altså gardar eller partar i gardar han eigde og som han leigde vekk til andre. Halvdelen av leigeinntekta, landskylda, blei så trekt i skatt. Noko av dette jordegodset må ha vore partar i Bjerkreimsgardane Nedrebø og Fuglestad. Men ellers er det ikkje kjent kor Tore eigde. To av sønene til Tore eigde sidan det meste av garden på Hetland. Om den eldste heiter det at han "boedcalle sine dage paa dend Oedelsgaard Hetland i Gandschibred och hans Fader for hannem". Det ligg då nær å tenkja seg at også Tore har eigd garden på Hetland (som han budde på). Han kan ha eigd heile garden på 2 pund og 1 vett korn, eller det meste av han. Legg me så ihop det jordegodset han må ha eigd, både det han brukte sjølv og det han leigde vekk til andre, blir det kan henda så mykje som 5 pund korn, ja gjerne endå 1 vett. Tore var dermed ikkje bare den største jordeigaren her i bygda. Han kjem opp på høgda med dei kjente jordeigarfamiliane i nabobygdene. På 1600- og 1700-talet veit me at det var slektskap mellom Hetlandsfolka og Gard Toresson-ætta på Underberge i Forsand. Og i 1624 var det ein kar ute i Sola som eigde både i Hetland og i Talgje (Sæbjørn Toressonfolket sin gard).

	Den eldste sonen, Guttorm Torsen Hetland, må ha arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Svigersonen hans igjen, Sevrin Hetland, står som representant for familien i		Den eldste sonen, Guttorm Torsen Hetland, må ha arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Svigersonen hans igjen, Sevrin Hetland, står som representant for familien i
Linje 100:		Linje 100:
	brørne hans døde. Dei let etter seg mindreårige barn, og Guttorm er truleg ført med jordegodset som verge for dei. Dersom Guttorm eigentleg hadde arva 1 pund korn		brørne hans døde. Dei let etter seg mindreårige barn, og Guttorm er truleg ført med jordegodset som verge for dei. Dersom Guttorm eigentleg hadde arva 1 pund korn

	etter faren, må Tore på Hetland sitt jordegods ha blitt delt i 5 brorpartar. Ein yngre son til Tore, var den Johannes T. Hetland som brukte ein noko mindre part av garden. Han og Guttorm må ha delt farsgarden i to ~~brukom lag1580~~/90. Johannes har og arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Nå døydde Johannes tidleg, så det er enka hans, Jorunn, me finn i odelsjordebøkene. I 1617 står ho med 1/2 pund korn (=12 spann) i Hetland. Som nemnt er resten då ført på Guttorm Hetland, den næraste mannlege slektningen til dei små barna hennar. I 1624 eigde enka, Jorunn Hetland, 3 vetter (= 18 spann) i Hetland. Jorunn levde til langt ut i 1640-åra, men frå 1639 er det barna som står med jordegodset i Hetland. Dei er då vaksne og har tatt over farsarven sin. I listene over rosstjeneste i 1644, 1645/46 og 1646/47 står Jorunn Hetland som eigar av 9 spann. Dette har nok ikkje vore i Hetland. Frå odelsjordeboka i 1624 veit me at ho eigde 1 vett i Fotland (i Time), og i 1658 får me høyra at ho hadde hatt ein part i Bryne-garden i pant for 9 riksdalar (sjå Tingbøker fra Jæren og Dalane, bind VI, s. 185). Samanliknar me dette med det som blei betalt i 1657 for to pantsette partar i Skjørestad (same tingbok, s. 154), kan hennar part i Bryne ha vore 3 spann. Til saman blir det dei 9 spanna ho hadde og som altså har vore hennar gods (ikkje mannen sitt). Kan henda var ho frå Time-sokna.		etter faren, må Tore på Hetland sitt jordegods ha blitt delt i 5 brorpartar. Ein yngre son til Tore, var den Johannes T. Hetland som brukte ein noko mindre part av garden. Han og Guttorm må ha delt farsgarden i to bruk omlag 1580/90. Johannes har og arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Nå døydde Johannes tidleg, så det er enka hans, Jorunn, me finn i odelsjordebøkene. I 1617 står ho med 1/2 pund korn (=12 spann) i Hetland. Som nemnt er resten då ført på Guttorm Hetland, den næraste mannlege slektningen til dei små barna hennar. I 1624 eigde enka, Jorunn Hetland, 3 vetter (= 18 spann) i Hetland. Jorunn levde til langt ut i 1640-åra, men frå 1639 er det barna som står med jordegodset i Hetland. Dei er då vaksne og har tatt over farsarven sin. I listene over rosstjeneste i 1644, 1645/46 og 1646/47 står Jorunn Hetland som eigar av 9 spann. Dette har nok ikkje vore i Hetland. Frå odelsjordeboka i 1624 veit me at ho eigde 1 vett i Fotland (i Time), og i 1658 får me høyra at ho hadde hatt ein part i Bryne-garden i pant for 9 riksdalar (sjå Tingbøker fra Jæren og Dalane, bind VI, s. 185). Samanliknar me dette med det som blei betalt i 1657 for to pantsette partar i Skjørestad (same tingbok, s. 154), kan hennar part i Bryne ha vore 3 spann. Til saman blir det dei 9 spanna ho hadde og som altså har vore hennar gods (ikkje mannen sitt). Kan henda var ho frå Time-sokna.

	Guttorm og Johannes eigde altså 1 pund kvar i Hetland, det vil seia mest heile garden. Igjen står ein liten part på 1 vett. Det var Guttorm som brukte det og (hans bruk var på 5 vetter korn), men han og etterkomarane hans betalte landskyld av denne eine vetten. I 1624 eigde Erik Joa og broren hans 1 vett i Hetland, 1 vett i Talgje og 9 spann i Gjesteland i Høle. Jordegodset i Gjesteland får me vita meir om i tingboka (Tingbøker fra Ryfylke, bind 11, s. 232), det fekk Erik med kona si. Ifylgje Gard og Ætt i Sola, s 189 og 384, var Erik av gammal Sola-ætt på farssida. Den eine vetten i Hetland kan då ha vore arv frå mora (som me ikkje kjenner), eller det har vore noko Erik har hatt i pant for ei tid. I 1639 eig Einar Riska 1 vett korn, utan at me veit kva gard det var i. Han dreiv ikkje noko gardsbruk på Riska, så han var vel ein		Guttorm og Johannes eigde altså 1 pund kvar i Hetland, det vil seia mest heile garden. Igjen står ein liten part på 1 vett. Det var Guttorm som brukte det og (hans bruk var på 5 vetter korn), men han og etterkomarane hans betalte landskyld av denne eine vetten. I 1624 eigde Erik Joa og broren hans 1 vett i Hetland, 1 vett i Talgje og 9 spann i Gjesteland i Høle. Jordegodset i Gjesteland får me vita meir om i tingboka (Tingbøker fra Ryfylke, bind 11, s. 232), det fekk Erik med kona si. Ifylgje Gard og Ætt i Sola, s 189 og 384, var Erik av gammal Sola-ætt på farssida. Den eine vetten i Hetland kan då ha vore arv frå mora (som me ikkje kjenner), eller det har vore noko Erik har hatt i pant for ei tid. I 1639 eig Einar Riska 1 vett korn, utan at me veit kva gard det var i. Han dreiv ikkje noko gardsbruk på Riska, så han var vel ein
Linje 162:		Linje 162:

	==== Johannes sin part ====		==== Johannes sin part ====
	Johannes T. Hetland må og ha arva 1 pund korn i garden etter faren Tore på Hetland. Sonen Helge Johannesen eigde 19 spann i lag med medeigarane sine i 1 639. I 1646/47 har han åleine 12 1/2 spann, det ~~erom laghalvdelen~~ av faren sitt jordegods. Det skulle tyda på at han har hatt ein bror eller to systre. Lars Johannesen Frøyland eigde 1 1/2 spann i 1644 og utigjennom. I 1660-åra får me vita at det var i Hetland han hadde dette jordegodset sitt. Lars var son til Johannes Frøyland, så han kan ikkje ha vore bror til Helge Hetland. Men kona til Lars kan ha vore frå Hetland. Ho heitte kan henda Torborg, og ho og Lars hadde to søner, Johannes og Torkell Larssøner. Dei to selde dei 1 1/2 spanna i Hetland til Helge Hetland sin son, Torkell Helgesen. Det blir opplyst i 1674, då Torkell sine barn får det tinglyst.		Johannes T. Hetland må og ha arva 1 pund korn i garden etter faren Tore på Hetland. Sonen Helge Johannesen eigde 19 spann i lag med medeigarane sine i 1 639. I 1646/47 har han åleine 12 1/2 spann, det er omlag halvdelen av faren sitt jordegods. Det skulle tyda på at han har hatt ein bror eller to systre. Lars Johannesen Frøyland eigde 1 1/2 spann i 1644 og utigjennom. I 1660-åra får me vita at det var i Hetland han hadde dette jordegodset sitt. Lars var son til Johannes Frøyland, så han kan ikkje ha vore bror til Helge Hetland. Men kona til Lars kan ha vore frå Hetland. Ho heitte kan henda Torborg, og ho og Lars hadde to søner, Johannes og Torkell Larssøner. Dei to selde dei 1 1/2 spanna i Hetland til Helge Hetland sin son, Torkell Helgesen. Det blir opplyst i 1674, då Torkell sine barn får det tinglyst.

	Enka Anna Skjørestad, eigde 1/2 vett (=3 spann) i Hetland i 1660-åra. Ho hadde vore gift med Ola Asbjørnsen Skjørestad som døydde 1656/57. I 1639 står Ola		Enka Anna Skjørestad, eigde 1/2 vett (=3 spann) i Hetland i 1660-åra. Ho hadde vore gift med Ola Asbjørnsen Skjørestad som døydde 1656/57. I 1639 står Ola
Linje 168:		Linje 168:
	Skjørestad som eigar av 1/2 vett, det må vera kona sin arv i Hetlands-garden. Frå 1658/59 blir Anna Skjørestad ført med dette jordegodset. Ho må og ha vore ei dotter		Skjørestad som eigar av 1/2 vett, det må vera kona sin arv i Hetlands-garden. Frå 1658/59 blir Anna Skjørestad ført med dette jordegodset. Ho må og ha vore ei dotter

	til Johannes Hetland. Etter at Anna ~~døyddeom lag1670~~, er det den eldste sonen hennar, Rasmus Olsen Haualand, som eig denne 1/2 vetten i Hetland. Det blir han		til Johannes Hetland. Etter at Anna døydde omlag 1670, er det den eldste sonen hennar, Rasmus Olsen Haualand, som eig denne 1/2 vetten i Hetland. Det blir han

	nemnt med fyrste gong i 1673/74. Rasmus kjøpte dessutan opp meir jordegods i garden så han tidleg på 1700-talet eigde 7 1/2 spann og 6 merker korn i Hetland.		nemnt med fyrste gong i 1673/74. Rasmus kjøpte dessutan opp meir jordegods i garden så han tidleg på 1700-talet eigde 7 1/2 spann og 6 merker korn i Hetland.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 08:02
Linje 48:		Linje 48:
	Kr.). Nokre hundre meter lenger inne heiter det Åveland. Her var det også ein gard, og det må ha vore i folkevandringstida det budde nokon her. I yngre jernalder		Kr.). Nokre hundre meter lenger inne heiter det Åveland. Her var det også ein gard, og det må ha vore i folkevandringstida det budde nokon her. I yngre jernalder

	(vikingtida) var det mindre folk i bygda. På Hetland var garden i drift, men Åveland hadde dei flytta frå. Utover i kristen mellomalder aukte folketalet sterkt igjen. Dei gamle gardane blei stykka opp og det blei rydda nye. Me veit ikkje kor mange bønder det var på Hetland då, men det kan kanskje ha ~~vore omlag som~~ på 1600- og 1700-talet, altså to-tre oppsittarar. Det budde folk på garden i sein-mellomalderen og. I tida rundt 1520 var det to mann her. Nabogarden Maudland låg folketom på denne tida. Sidan Hetlandsfolka eigde den garden, ligg det nær å tenkja seg at dei nytta området der etter at folka hadde flytta derifrå. Dei hadde det vel til slåtteland og beite.		(vikingtida) var det mindre folk i bygda. På Hetland var garden i drift, men Åveland hadde dei flytta frå. Utover i kristen mellomalder aukte folketalet sterkt igjen. Dei gamle gardane blei stykka opp og det blei rydda nye. Me veit ikkje kor mange bønder det var på Hetland då, men det kan kanskje ha voreom lagsom på 1600- og 1700-talet, altså to-tre oppsittarar. Det budde folk på garden i sein-mellomalderen og. I tida rundt 1520 var det to mann her. Nabogarden Maudland låg folketom på denne tida. Sidan Hetlandsfolka eigde den garden, ligg det nær å tenkja seg at dei nytta området der etter at folka hadde flytta derifrå. Dei hadde det vel til slåtteland og beite.

	=== GARDSDRIFT ===		=== GARDSDRIFT ===
Linje 57:		Linje 57:
	Riskagarden og i Uskjo som kasta meir av seg. Men i matriklane står det at Hetland var "enn Grundig Koren Jord" (1668), garden var "Tungvunden" (1723), og "En		Riskagarden og i Uskjo som kasta meir av seg. Men i matriklane står det at Hetland var "enn Grundig Koren Jord" (1668), garden var "Tungvunden" (1723), og "En

	maadeligGaard"(lBo2). Ifylgje listene over tienden som bøndene betalte av kornavlinga tidleg på 1600-talet, hadde Hetlands-~~karane omlag same~~ åkerareal som vanleg blant bøndene i bygda den gong. I 1668 sådde dei 12 tønner korn, i 1723 var det bare 9 tønner og i 1775 endå litt mindre enn det igjen. Då må dei ha hatt mindre åkrar på Hetland enn gjennomsnittet i bygda. Men sidan jorda bar så godt, fekk dei hausten 1782 likevel eit kornoverskot på 12 tønner. Dei måtte då selja noko av dette til dei trengande, han med den største parten skulle levera 2 tønner og dei andre to 1 tønne kvar. I løpet av 1800-talet blei det heller ikkje dyrka stort meir, på det meste sådde dei snautt 14 tønner korn.		maadeligGaard"(lBo2). Ifylgje listene over tienden som bøndene betalte av kornavlinga tidleg på 1600-talet, hadde Hetlands-karaneom lagsame åkerareal som vanleg blant bøndene i bygda den gong. I 1668 sådde dei 12 tønner korn, i 1723 var det bare 9 tønner og i 1775 endå litt mindre enn det igjen. Då må dei ha hatt mindre åkrar på Hetland enn gjennomsnittet i bygda. Men sidan jorda bar så godt, fekk dei hausten 1782 likevel eit kornoverskot på 12 tønner. Dei måtte då selja noko av dette til dei trengande, han med den største parten skulle levera 2 tønner og dei andre to 1 tønne kvar. I løpet av 1800-talet blei det heller ikkje dyrka stort meir, på det meste sådde dei snautt 14 tønner korn.

	På Hetland kan dei ha vore snare til å begynna med å dyrka poteter, for i 1835 sette bøndene her meir poteter enn ein gjennomsnittsbonde i bygda gjorde då. I slutten		På Hetland kan dei ha vore snare til å begynna med å dyrka poteter, for i 1835 sette bøndene her meir poteter enn ein gjennomsnittsbonde i bygda gjorde då. I slutten
Linje 68:		Linje 68:
	ein husdyrflokk på 1-2 hestar, 7-8 kyr og 5-10 sauer kvar. Buskapen deira var då litt over gjennomsnittsbesetningen i bygda. Det neste hundreåret haldt dei noko meir husdyr på garden. Me kan sjå det av matrikkelen i 1723, jordavgifta frå 1802 og dei mange arveskifta frå denne tida. Ein bonde på Hetland hadde nå vanlegvis 2 hestar, 8- 10 kyr, pluss ein del ungdyr utanom, og 15-20 sauer. Dermed hadde dei ein buskap som låg godt over gjennomsnittet i bygda. Me legg merke til at dei haldt mykje hest. Det heng nok saman med skogen på garden. Ellers hadde dei større saueflokkar nå enn før.		ein husdyrflokk på 1-2 hestar, 7-8 kyr og 5-10 sauer kvar. Buskapen deira var då litt over gjennomsnittsbesetningen i bygda. Det neste hundreåret haldt dei noko meir husdyr på garden. Me kan sjå det av matrikkelen i 1723, jordavgifta frå 1802 og dei mange arveskifta frå denne tida. Ein bonde på Hetland hadde nå vanlegvis 2 hestar, 8- 10 kyr, pluss ein del ungdyr utanom, og 15-20 sauer. Dermed hadde dei ein buskap som låg godt over gjennomsnittet i bygda. Me legg merke til at dei haldt mykje hest. Det heng nok saman med skogen på garden. Ellers hadde dei større saueflokkar nå enn før.

	Utover på 1800-talet blei det dobbelt så mange familiar på garden. Nå var her fire oppsittarar og to husmenn. Kvar av dei fire bøndene hadde 1 hest, 6 kyr og 20 sauer, mens dei to husmennene hadde 1 ku og 10 sauer kvar. Den einskilde jordbrukar hadde altså mindre besetning, og det samla husdyrtalet på garden var ikkje større etter 1850 enn det hadde ~~vore omlag 1800~~. Bare sauetalet var nå dobbelt så stort.		Utover på 1800-talet blei det dobbelt så mange familiar på garden. Nå var her fire oppsittarar og to husmenn. Kvar av dei fire bøndene hadde 1 hest, 6 kyr og 20 sauer, mens dei to husmennene hadde 1 ku og 10 sauer kvar. Den einskilde jordbrukar hadde altså mindre besetning, og det samla husdyrtalet på garden var ikkje større etter 1850 enn det hadde voreom lag1800. Bare sauetalet var nå dobbelt så stort.

	==== ATTÅTNÆRINGAR ====		==== ATTÅTNÆRINGAR ====
Linje 90:		Linje 90:

	==== EIGARANE I LEIGLENDINGSTIDA ====		==== EIGARANE I LEIGLENDINGSTIDA ====
	Hetland var odelsgard, og den same familien hadde garden i fleire generasjonar. Han som budde på ~~garden omlag 1520~~ hette Helge, og det namnet kjem igjen hundre år seinare. Det ser dermed ut til å vera det same folket som budde på garden, i alle fall tilbake til ca 1520. Den fyrste som me er nokonlunde sikker på eigde garden, er Tore på Hetland. Han budde her i 1563, og han blir nemnt både i den vanlege skattelista over gardbrukarar og også i lista over jordeigarane. Tore måtte skatta av den landskylda han fekk inn det året, og den utgjorde 3 laupar smør (som svarer til 3 pund korn). Dette var altså gardar eller partar i gardar han eigde og som han leigde vekk til andre. Halvdelen av leigeinntekta, landskylda, blei så trekt i skatt. Noko av dette jordegodset må ha vore partar i Bjerkreimsgardane Nedrebø og Fuglestad. Men ellers er det ikkje kjent kor Tore eigde. To av sønene til Tore eigde sidan det meste av garden på Hetland. Om den eldste heiter det at han "boedcalle sine dage paa dend Oedelsgaard Hetland i Gandschibred och hans Fader for hannem". Det ligg då nær å tenkja seg at også Tore har eigd garden på Hetland (som han budde på). Han kan ha eigd heile garden på 2 pund og 1 vett korn, eller det meste av han. Legg me så ihop det jordegodset han må ha eigd, både det han brukte sjølv og det han leigde vekk til andre, blir det kan henda så mykje som 5 pund korn, ja gjerne endå 1 vett. Tore var dermed ikkje bare den største jordeigaren her i bygda. Han kjem opp på høgda med dei kjente jordeigarfamiliane i nabobygdene. På 1600- og 1700-talet veit me at det var slektskap mellom Hetlandsfolka og Gard Toresson-ætta på Underberge i Forsand. Og i 1624 var det ein kar ute i Sola som eigde både i Hetland og i Talgje (Sæbjørn Toressonfolket sin gard).		Hetland var odelsgard, og den same familien hadde garden i fleire generasjonar. Han som budde på gardenom lag1520 hette Helge, og det namnet kjem igjen hundre år seinare. Det ser dermed ut til å vera det same folket som budde på garden, i alle fall tilbake til ca 1520. Den fyrste som me er nokonlunde sikker på eigde garden, er Tore på Hetland. Han budde her i 1563, og han blir nemnt både i den vanlege skattelista over gardbrukarar og også i lista over jordeigarane. Tore måtte skatta av den landskylda han fekk inn det året, og den utgjorde 3 laupar smør (som svarer til 3 pund korn). Dette var altså gardar eller partar i gardar han eigde og som han leigde vekk til andre. Halvdelen av leigeinntekta, landskylda, blei så trekt i skatt. Noko av dette jordegodset må ha vore partar i Bjerkreimsgardane Nedrebø og Fuglestad. Men ellers er det ikkje kjent kor Tore eigde. To av sønene til Tore eigde sidan det meste av garden på Hetland. Om den eldste heiter det at han "boedcalle sine dage paa dend Oedelsgaard Hetland i Gandschibred och hans Fader for hannem". Det ligg då nær å tenkja seg at også Tore har eigd garden på Hetland (som han budde på). Han kan ha eigd heile garden på 2 pund og 1 vett korn, eller det meste av han. Legg me så ihop det jordegodset han må ha eigd, både det han brukte sjølv og det han leigde vekk til andre, blir det kan henda så mykje som 5 pund korn, ja gjerne endå 1 vett. Tore var dermed ikkje bare den største jordeigaren her i bygda. Han kjem opp på høgda med dei kjente jordeigarfamiliane i nabobygdene. På 1600- og 1700-talet veit me at det var slektskap mellom Hetlandsfolka og Gard Toresson-ætta på Underberge i Forsand. Og i 1624 var det ein kar ute i Sola som eigde både i Hetland og i Talgje (Sæbjørn Toressonfolket sin gard).

	Den eldste sonen, Guttorm Torsen Hetland, må ha arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Svigersonen hans igjen, Sevrin Hetland, står som representant for familien i		Den eldste sonen, Guttorm Torsen Hetland, må ha arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Svigersonen hans igjen, Sevrin Hetland, står som representant for familien i
Linje 100:		Linje 100:
	brørne hans døde. Dei let etter seg mindreårige barn, og Guttorm er truleg ført med jordegodset som verge for dei. Dersom Guttorm eigentleg hadde arva 1 pund korn		brørne hans døde. Dei let etter seg mindreårige barn, og Guttorm er truleg ført med jordegodset som verge for dei. Dersom Guttorm eigentleg hadde arva 1 pund korn

	etter faren, må Tore på Hetland sitt jordegods ha blitt delt i 5 brorpartar. Ein yngre son til Tore, var den Johannes T. Hetland som brukte ein noko mindre part av garden. Han og Guttorm må ha delt farsgarden i to ~~bruk omlag 1580~~/90. Johannes har og arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Nå døydde Johannes tidleg, så det er enka hans, Jorunn, me finn i odelsjordebøkene. I 1617 står ho med 1/2 pund korn (=12 spann) i Hetland. Som nemnt er resten då ført på Guttorm Hetland, den næraste mannlege slektningen til dei små barna hennar. I 1624 eigde enka, Jorunn Hetland, 3 vetter (= 18 spann) i Hetland. Jorunn levde til langt ut i 1640-åra, men frå 1639 er det barna som står med jordegodset i Hetland. Dei er då vaksne og har tatt over farsarven sin. I listene over rosstjeneste i 1644, 1645/46 og 1646/47 står Jorunn Hetland som eigar av 9 spann. Dette har nok ikkje vore i Hetland. Frå odelsjordeboka i 1624 veit me at ho eigde 1 vett i Fotland (i Time), og i 1658 får me høyra at ho hadde hatt ein part i Bryne-garden i pant for 9 riksdalar (sjå Tingbøker fra Jæren og Dalane, bind VI, s. 185). Samanliknar me dette med det som blei betalt i 1657 for to pantsette partar i Skjørestad (same tingbok, s. 154), kan hennar part i Bryne ha vore 3 spann. Til saman blir det dei 9 spanna ho hadde og som altså har vore hennar gods (ikkje mannen sitt). Kan henda var ho frå Time-sokna.		etter faren, må Tore på Hetland sitt jordegods ha blitt delt i 5 brorpartar. Ein yngre son til Tore, var den Johannes T. Hetland som brukte ein noko mindre part av garden. Han og Guttorm må ha delt farsgarden i to brukom lag1580/90. Johannes har og arva 1 pund korn i Hetland etter faren. Nå døydde Johannes tidleg, så det er enka hans, Jorunn, me finn i odelsjordebøkene. I 1617 står ho med 1/2 pund korn (=12 spann) i Hetland. Som nemnt er resten då ført på Guttorm Hetland, den næraste mannlege slektningen til dei små barna hennar. I 1624 eigde enka, Jorunn Hetland, 3 vetter (= 18 spann) i Hetland. Jorunn levde til langt ut i 1640-åra, men frå 1639 er det barna som står med jordegodset i Hetland. Dei er då vaksne og har tatt over farsarven sin. I listene over rosstjeneste i 1644, 1645/46 og 1646/47 står Jorunn Hetland som eigar av 9 spann. Dette har nok ikkje vore i Hetland. Frå odelsjordeboka i 1624 veit me at ho eigde 1 vett i Fotland (i Time), og i 1658 får me høyra at ho hadde hatt ein part i Bryne-garden i pant for 9 riksdalar (sjå Tingbøker fra Jæren og Dalane, bind VI, s. 185). Samanliknar me dette med det som blei betalt i 1657 for to pantsette partar i Skjørestad (same tingbok, s. 154), kan hennar part i Bryne ha vore 3 spann. Til saman blir det dei 9 spanna ho hadde og som altså har vore hennar gods (ikkje mannen sitt). Kan henda var ho frå Time-sokna.

	Guttorm og Johannes eigde altså 1 pund kvar i Hetland, det vil seia mest heile garden. Igjen står ein liten part på 1 vett. Det var Guttorm som brukte det og (hans bruk var på 5 vetter korn), men han og etterkomarane hans betalte landskyld av denne eine vetten. I 1624 eigde Erik Joa og broren hans 1 vett i Hetland, 1 vett i Talgje og 9 spann i Gjesteland i Høle. Jordegodset i Gjesteland får me vita meir om i tingboka (Tingbøker fra Ryfylke, bind 11, s. 232), det fekk Erik med kona si. Ifylgje Gard og Ætt i Sola, s 189 og 384, var Erik av gammal Sola-ætt på farssida. Den eine vetten i Hetland kan då ha vore arv frå mora (som me ikkje kjenner), eller det har vore noko Erik har hatt i pant for ei tid. I 1639 eig Einar Riska 1 vett korn, utan at me veit kva gard det var i. Han dreiv ikkje noko gardsbruk på Riska, så han var vel ein		Guttorm og Johannes eigde altså 1 pund kvar i Hetland, det vil seia mest heile garden. Igjen står ein liten part på 1 vett. Det var Guttorm som brukte det og (hans bruk var på 5 vetter korn), men han og etterkomarane hans betalte landskyld av denne eine vetten. I 1624 eigde Erik Joa og broren hans 1 vett i Hetland, 1 vett i Talgje og 9 spann i Gjesteland i Høle. Jordegodset i Gjesteland får me vita meir om i tingboka (Tingbøker fra Ryfylke, bind 11, s. 232), det fekk Erik med kona si. Ifylgje Gard og Ætt i Sola, s 189 og 384, var Erik av gammal Sola-ætt på farssida. Den eine vetten i Hetland kan då ha vore arv frå mora (som me ikkje kjenner), eller det har vore noko Erik har hatt i pant for ei tid. I 1639 eig Einar Riska 1 vett korn, utan at me veit kva gard det var i. Han dreiv ikkje noko gardsbruk på Riska, så han var vel ein
Linje 162:		Linje 162:

	==== Johannes sin part ====		==== Johannes sin part ====
	Johannes T. Hetland må og ha arva 1 pund korn i garden etter faren Tore på Hetland. Sonen Helge Johannesen eigde 19 spann i lag med medeigarane sine i 1 639. I 1646/47 har han åleine 12 1/2 spann, det ~~er omlag halvdelen~~ av faren sitt jordegods. Det skulle tyda på at han har hatt ein bror eller to systre. Lars Johannesen Frøyland eigde 1 1/2 spann i 1644 og utigjennom. I 1660-åra får me vita at det var i Hetland han hadde dette jordegodset sitt. Lars var son til Johannes Frøyland, så han kan ikkje ha vore bror til Helge Hetland. Men kona til Lars kan ha vore frå Hetland. Ho heitte kan henda Torborg, og ho og Lars hadde to søner, Johannes og Torkell Larssøner. Dei to selde dei 1 1/2 spanna i Hetland til Helge Hetland sin son, Torkell Helgesen. Det blir opplyst i 1674, då Torkell sine barn får det tinglyst.		Johannes T. Hetland må og ha arva 1 pund korn i garden etter faren Tore på Hetland. Sonen Helge Johannesen eigde 19 spann i lag med medeigarane sine i 1 639. I 1646/47 har han åleine 12 1/2 spann, det erom laghalvdelen av faren sitt jordegods. Det skulle tyda på at han har hatt ein bror eller to systre. Lars Johannesen Frøyland eigde 1 1/2 spann i 1644 og utigjennom. I 1660-åra får me vita at det var i Hetland han hadde dette jordegodset sitt. Lars var son til Johannes Frøyland, så han kan ikkje ha vore bror til Helge Hetland. Men kona til Lars kan ha vore frå Hetland. Ho heitte kan henda Torborg, og ho og Lars hadde to søner, Johannes og Torkell Larssøner. Dei to selde dei 1 1/2 spanna i Hetland til Helge Hetland sin son, Torkell Helgesen. Det blir opplyst i 1674, då Torkell sine barn får det tinglyst.

	Enka Anna Skjørestad, eigde 1/2 vett (=3 spann) i Hetland i 1660-åra. Ho hadde vore gift med Ola Asbjørnsen Skjørestad som døydde 1656/57. I 1639 står Ola		Enka Anna Skjørestad, eigde 1/2 vett (=3 spann) i Hetland i 1660-åra. Ho hadde vore gift med Ola Asbjørnsen Skjørestad som døydde 1656/57. I 1639 står Ola
Linje 168:		Linje 168:
	Skjørestad som eigar av 1/2 vett, det må vera kona sin arv i Hetlands-garden. Frå 1658/59 blir Anna Skjørestad ført med dette jordegodset. Ho må og ha vore ei dotter		Skjørestad som eigar av 1/2 vett, det må vera kona sin arv i Hetlands-garden. Frå 1658/59 blir Anna Skjørestad ført med dette jordegodset. Ho må og ha vore ei dotter

	til Johannes Hetland. Etter at Anna ~~døydde omlag 1670~~, er det den eldste sonen hennar, Rasmus Olsen Haualand, som eig denne 1/2 vetten i Hetland. Det blir han		til Johannes Hetland. Etter at Anna døyddeom lag1670, er det den eldste sonen hennar, Rasmus Olsen Haualand, som eig denne 1/2 vetten i Hetland. Det blir han

	nemnt med fyrste gong i 1673/74. Rasmus kjøpte dessutan opp meir jordegods i garden så han tidleg på 1700-talet eigde 7 1/2 spann og 6 merker korn i Hetland.		nemnt med fyrste gong i 1673/74. Rasmus kjøpte dessutan opp meir jordegods i garden så han tidleg på 1700-talet eigde 7 1/2 spann og 6 merker korn i Hetland.