Holdhus kyrkje - Sideversjonshistorikk

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

2026-04-09T09:08:54Z

Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

Cnyborgbot: Robot: Satte tilbake til versjon 2700551 av Emilhyttel 17. oktober 2025 07:23:43

2026-04-09T09:06:36Z

Robot: Satte tilbake til versjon 2700551 av Emilhyttel 17. oktober 2025 07:23:43

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

2026-04-09T08:00:43Z

Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

Emilhyttel: koord.

2025-10-17T07:23:43Z

koord.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 17. okt. 2025 kl. 07:23
Linje 58:		Linje 58:
	[[Kategori:Fusa]]		[[Kategori:Fusa]]
	{{F2}}		{{F2}}
			{{Artikkelkoord\|60.24319\|N\|5.83304\|Ø}}

	{{nn}}		{{nn}}

Knut Rage: /* Den eldste stavkyrkja */

2024-07-07T18:06:22Z

Den eldste stavkyrkja

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. jul. 2024 kl. 18:06
Linje 5:		Linje 5:

	==Den eldste stavkyrkja==		==Den eldste stavkyrkja==
			{{Thumb\|holdhus interiør.png\|Interiør i Holdhus kyrkje.\|[[Knut Rage]]}}
	Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.		Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.

Knut Rage: /* Den eldste stavkyrkja */

2024-07-07T18:04:35Z

Den eldste stavkyrkja

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. jul. 2024 kl. 18:04
Linje 5:		Linje 5:

	==Den eldste stavkyrkja==		==Den eldste stavkyrkja==
	~~[[Fil:Holdhus interiør.png\|miniatyr\|400x400pk\|Interiør i Holdhus kyrkje. ]]~~
	Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.		Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.

Knut Rage: /* Den eldste stavkyrkja */

2024-07-07T17:49:10Z

Den eldste stavkyrkja

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. jul. 2024 kl. 17:49
Linje 5:		Linje 5:

	==Den eldste stavkyrkja==		==Den eldste stavkyrkja==
			[[Fil:Holdhus interiør.png\|miniatyr\|400x400pk\|Interiør i Holdhus kyrkje. ]]
	Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.		Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.

PaulVIF på 7. jan. 2024 kl. 08:41

2024-01-07T08:41:38Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. jan. 2024 kl. 08:41
Linje 14:		Linje 14:
	{{thumb\|Mariaskulptur Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Maria med det lesande Jesusbarnet er ein skultpur i sandstein som truleg daterer seg til 1400-talet, og er framleis ein del av inventaret i Holdhus kyrkje. Det er den einaste måla steinskulpturen i Noreg.\|Øystein Lid}} Skriftlege kjelder frå 1688 og fram til 1722 framstiller kyrkja som ei [[stavkyrkje]] med tårn, med eit sekundært tilbygd tømmerkor i aust og eit våpenhus i vest. Truleg var skipet det einaste som stod att av mellomalderkyrkja. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ut frå opplysningane i dokumentet frå 1306 er stopelen knappast den same som tårnet som er nemnd i kjeldene frå 1600- og 1700-talet. Det er heller ikkje så enkelt å avgjera kvar ein skal plassera tårnet i byggeprosessen. Etter konstruksjonen å døme er det lite truleg at det kan ha vore oppført før mot slutten av mellomalderen. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Tårnet har kanskje fungert som ein integrert del av kyrkjerommet, men det kan óg ha fungert som våpenhus. Tårnet kan, som eit tredje alternativ, ha vore ein del av ein mellomliggjande bygning som det i dag ikkje finst spor etter.		{{thumb\|Mariaskulptur Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Maria med det lesande Jesusbarnet er ein skultpur i sandstein som truleg daterer seg til 1400-talet, og er framleis ein del av inventaret i Holdhus kyrkje. Det er den einaste måla steinskulpturen i Noreg.\|Øystein Lid}} Skriftlege kjelder frå 1688 og fram til 1722 framstiller kyrkja som ei [[stavkyrkje]] med tårn, med eit sekundært tilbygd tømmerkor i aust og eit våpenhus i vest. Truleg var skipet det einaste som stod att av mellomalderkyrkja. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ut frå opplysningane i dokumentet frå 1306 er stopelen knappast den same som tårnet som er nemnd i kjeldene frå 1600- og 1700-talet. Det er heller ikkje så enkelt å avgjera kvar ein skal plassera tårnet i byggeprosessen. Etter konstruksjonen å døme er det lite truleg at det kan ha vore oppført før mot slutten av mellomalderen. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Tårnet har kanskje fungert som ein integrert del av kyrkjerommet, men det kan óg ha fungert som våpenhus. Tårnet kan, som eit tredje alternativ, ha vore ein del av ein mellomliggjande bygning som det i dag ikkje finst spor etter.

	Det finst framleis oppattbrukte veggbord frå stavkyrkja i den kyrkja som står i dag. Nokre bord står i same posisjon som dei gjorde på 1600-talet, med måling som truleg har vore veggmåling i kyrkja frå midten av 1600-talet. Ut frå rekneskapar i perioden 1630-1698 har skipet vore oppført i stavverk med eit sekundært kor av tømmer. Utvendes har heile kyrkja vore bordkledd og tjørebreidd.		Det finst framleis oppattbrukte veggbord frå stavkyrkja i den kyrkja som står i dag. Nokre bord står i same posisjon som dei gjorde på 1600-talet, med måling som truleg har vore veggmåling i kyrkja frå midten av 1600-talet. Ut frå rekneskapar i perioden 1630-1698 har skipet vore oppført i [[stavverk]] med eit sekundært kor av tømmer. Utvendes har heile kyrkja vore bordkledd og tjørebreidd.

	Stavkyrkja var i 1686 "Indentil mallt og Vell flid" <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ein del av denne målinga finst framleis, dels på materialar i tårnunderbygget og dels på veggbord. Målinga har rennesseansepreg, med tulipanar, rosettar, blad og blomar og fruktar av ulike slag klårt avteikna mot den kvite botnen. Dekoren kan vera utført i siste halvdelen av 1600-talet. På eit veggbord som i dag ligg på undersida av golvet er det teikna ein mannsperson i tilnærma naturleg storleik, i raude klede og med gult hår, bart og skjegg. Delar av inventaret i kyrkja er elles måla i engelsk raudt. Det gjeld preikestolen, dei innelatne stolane i koret, døra inn til skipet og eit bord som kan ha vore ei dørvange.		Stavkyrkja var i 1686 "Indentil mallt og Vell flid" <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ein del av denne målinga finst framleis, dels på materialar i tårnunderbygget og dels på veggbord. Målinga har rennesseansepreg, med tulipanar, rosettar, blad og blomar og fruktar av ulike slag klårt avteikna mot den kvite botnen. Dekoren kan vera utført i siste halvdelen av 1600-talet. På eit veggbord som i dag ligg på undersida av golvet er det teikna ein mannsperson i tilnærma naturleg storleik, i raude klede og med gult hår, bart og skjegg. Delar av inventaret i kyrkja er elles måla i engelsk raudt. Det gjeld preikestolen, dei innelatne stolane i koret, døra inn til skipet og eit bord som kan ha vore ei dørvange.

Olve Utne: Teksterstatting – «[[Kategori: » til «[[Kategori:»

2023-11-19T22:04:52Z

Teksterstatting – «[[Kategori: » til «[[Kategori:»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. nov. 2023 kl. 22:04
Linje 51:		Linje 51:
	*[http://www.fortidsminneforeningen.no/artikkel.aspx?nr=5116%20%20 Fortidsminneforeningen har ei eiga side om Holdhusmadonnaen med filmar.]		*[http://www.fortidsminneforeningen.no/artikkel.aspx?nr=5116%20%20 Fortidsminneforeningen har ei eiga side om Holdhusmadonnaen med filmar.]

	[[Kategori: Stavkirker]]		[[Kategori:Stavkirker]]
	[[Kategori: Middelalderkirker]]		[[Kategori:Middelalderkirker]]
	[[Kategori: Fortidsminneforeningen]]		[[Kategori:Fortidsminneforeningen]]
	[[Kategori:Bjørnafjorden kommune]]		[[Kategori:Bjørnafjorden kommune]]
	[[Kategori:Fusa]]		[[Kategori:Fusa]]
	{{F2}}		{{F2}}
	{{nn}}		{{nn}}

Siri Iversen: /* Galleri */ -

2021-05-14T15:35:05Z

Galleri: -

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. mai 2021 kl. 15:35
Linje 35:		Linje 35:
	<gallery>		<gallery>
	Fil:No-nb digibok 2015060308054 0018 1.jpg\|Holdhus kyrkje. {{byline\|Bendixen, B.E.: "Kirkerne i Søndre Bergenhus amt", 1909}}.		Fil:No-nb digibok 2015060308054 0018 1.jpg\|Holdhus kyrkje. {{byline\|Bendixen, B.E.: "Kirkerne i Søndre Bergenhus amt", 1909}}.
	Fil:No-nb digibok 2015060308054 0019 1.jpg\|Inne i ~~holdhus~~ kyrkje. {{byline\|Bendixen, B.E.: "Kirkerne i Søndre Bergenhus amt", 1909}}.		Fil:No-nb digibok 2015060308054 0019 1.jpg\|Inne i Holdhus kyrkje. {{byline\|Bendixen, B.E.: "Kirkerne i Søndre Bergenhus amt", 1909}}.
	Fil:No-nb digibok 2015060308054 0020 1.jpg\|Grunnplan av Holdhus kyrkje. {{byline\|Bendixen, B.E.: "Kirkerne i Søndre Bergenhus amt", 1909}}.		Fil:No-nb digibok 2015060308054 0020 1.jpg\|Grunnplan av Holdhus kyrkje. {{byline\|Bendixen, B.E.: "Kirkerne i Søndre Bergenhus amt", 1909}}.
	</gallery>		</gallery>

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:08
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Holdhus kyrkje i Hålandsdalen i tidlegare [[Fusa kommune]] slik kyrkjebygget framstår i dag. Kyrkja har ei bruks- og bygningshistorie tilbake til 1300-talet.\|[[Knut Rage]]\|2014}}		<onlyinclude>{{thumb\|Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Holdhus kyrkje i Hålandsdalen i tidlegare [[Fusa kommune]] slik kyrkjebygget framstår i dag. Kyrkja har ei bruks- og bygningshistorie tilbake til 1300-talet.\|[[Knut Rage]]\|2014}}
	'''[[Holdhus kyrkje]]''' ligg i gardklyngja [[Holdhus]] i [[Hålandsdalen]], [[Bjørnafjorden kommune]] i [[Midthordland]]. Kyrkja er nemnd i eit dokument frå 1306, og sidan omtala som soknekyrkje i [[Bjørgvin kalvskinn]] ~~omlag~~ 1350. Etter det finst det ingen skriftlege nedteikningar før 1600-talet, gjennom rekneskaper og synfaringar i perioden 1618 - 1722, og frå yngre kjelder. Før 1900 vart kyrkja kalla Haalandsdalen kyrkje. Utetter 1800-talet vart kyrkja for lita for den aukande folkemengda, samstundes som manglande vedikehald og trong for ny kyrkjegard gjorde at kyrkja gjekk or bruk på 1880-talet, då det vart bygd ei ny kyrkje på den meir sentrale staden [[Eide (Hålandsdalen)\|Eide i Hålandsdalen]] i 1890. Det vart bestemt at Holdhus kyrkje skulle rivast, men i staden vart ho overteken av [[Fortidsminneforeningen]] i 1900.</onlyinclude>		'''[[Holdhus kyrkje]]''' ligg i gardklyngja [[Holdhus]] i [[Hålandsdalen]], [[Bjørnafjorden kommune]] i [[Midthordland]]. Kyrkja er nemnd i eit dokument frå 1306, og sidan omtala som soknekyrkje i [[Bjørgvin kalvskinn]] om lag 1350. Etter det finst det ingen skriftlege nedteikningar før 1600-talet, gjennom rekneskaper og synfaringar i perioden 1618 - 1722, og frå yngre kjelder. Før 1900 vart kyrkja kalla Haalandsdalen kyrkje. Utetter 1800-talet vart kyrkja for lita for den aukande folkemengda, samstundes som manglande vedikehald og trong for ny kyrkjegard gjorde at kyrkja gjekk or bruk på 1880-talet, då det vart bygd ei ny kyrkje på den meir sentrale staden [[Eide (Hålandsdalen)\|Eide i Hålandsdalen]] i 1890. Det vart bestemt at Holdhus kyrkje skulle rivast, men i staden vart ho overteken av [[Fortidsminneforeningen]] i 1900.</onlyinclude>

	Det vart gjort omfattande reparasjonsarbeider på kyrkja i 1905-1906. Sidan 1920-åra har det vore halde olsokmesser i kyrkja, i tillegg til annan bruk. Kyrkja er også nytta i undervisinga til leirskulen som ligg like i nærleiken. Dei siste åra har kyrkja også vore brukt av [[Den nordisk-katolske kyrkje]] i [[Bergen]] som held messe sommars tid, og er også open for turistar i sommarsesongen.		Det vart gjort omfattande reparasjonsarbeider på kyrkja i 1905-1906. Sidan 1920-åra har det vore halde olsokmesser i kyrkja, i tillegg til annan bruk. Kyrkja er også nytta i undervisinga til leirskulen som ligg like i nærleiken. Dei siste åra har kyrkja også vore brukt av [[Den nordisk-katolske kyrkje]] i [[Bergen]] som held messe sommars tid, og er også open for turistar i sommarsesongen.
Linje 8:		Linje 8:
	Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.		Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.

	På ein konsoll over koropninga mot skipet står ein ~~omlag~~ 120 cm høg skulptur forma i kalkhaldig sandstein. Skulpturen syner Maria med det skrivande Jesusbarnet, og er truleg framstilt i Nord-Tyskland eller Nieder-Reihn i første halvdelen av 1400-talet. Maria held begge underarmane retta framover, med ei oppslått bok i høgre hand og Jesusbarnet over den venstre armen. I høgre handa held han ein griffel som han skriv i boka med. Steinskulpturen av Maria og Jesusbarnet var til behandling ved [[Norsk institutt for kulturminneforskning]] (NIKU) i underkant av eitt år. Den måla skulpturen, som er den einaste i sitt slag i Noreg, kom tilbake til Holdhus kyrkje i 2012. Etter at Holdhusmadonnaen var konservert hos NIKU, vart det laga ein digital rekonstruksjon med animasjon som syner dei opprinnelege fargane og mønster.		På ein konsoll over koropninga mot skipet står ein om lag 120 cm høg skulptur forma i kalkhaldig sandstein. Skulpturen syner Maria med det skrivande Jesusbarnet, og er truleg framstilt i Nord-Tyskland eller Nieder-Reihn i første halvdelen av 1400-talet. Maria held begge underarmane retta framover, med ei oppslått bok i høgre hand og Jesusbarnet over den venstre armen. I høgre handa held han ein griffel som han skriv i boka med. Steinskulpturen av Maria og Jesusbarnet var til behandling ved [[Norsk institutt for kulturminneforskning]] (NIKU) i underkant av eitt år. Den måla skulpturen, som er den einaste i sitt slag i Noreg, kom tilbake til Holdhus kyrkje i 2012. Etter at Holdhusmadonnaen var konservert hos NIKU, vart det laga ein digital rekonstruksjon med animasjon som syner dei opprinnelege fargane og mønster.

	I koren heng den første altartavla frå etter [[reformasjonen]], ei katekismetavle frå etter 1590. Preikestolen frå 1570 er den eldste preikestolen som finst i ei kyrkje i Hordaland. Preikestolen er smykka med såkalla foldeornament av ein type som går tilbake til seinmellomalderen. <ref>Hans-Emil Lidén: Kirkene i Hordaland gjennom tidene. Eide forlag, 2008.</ref>. Klokkene i tårnet og vestdøra i skipet med sine gangjarnbeslag stammar truleg også frå mellomalderen.		I koren heng den første altartavla frå etter [[reformasjonen]], ei katekismetavle frå etter 1590. Preikestolen frå 1570 er den eldste preikestolen som finst i ei kyrkje i Hordaland. Preikestolen er smykka med såkalla foldeornament av ein type som går tilbake til seinmellomalderen. <ref>Hans-Emil Lidén: Kirkene i Hordaland gjennom tidene. Eide forlag, 2008.</ref>. Klokkene i tårnet og vestdøra i skipet med sine gangjarnbeslag stammar truleg også frå mellomalderen.
Linje 19:		Linje 19:
	Stavkyrkja var i 1686 "Indentil mallt og Vell flid" <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ein del av denne målinga finst framleis, dels på materialar i tårnunderbygget og dels på veggbord. Målinga har rennesseansepreg, med tulipanar, rosettar, blad og blomar og fruktar av ulike slag klårt avteikna mot den kvite botnen. Dekoren kan vera utført i siste halvdelen av 1600-talet. På eit veggbord som i dag ligg på undersida av golvet er det teikna ein mannsperson i tilnærma naturleg storleik, i raude klede og med gult hår, bart og skjegg. Delar av inventaret i kyrkja er elles måla i engelsk raudt. Det gjeld preikestolen, dei innelatne stolane i koret, døra inn til skipet og eit bord som kan ha vore ei dørvange.		Stavkyrkja var i 1686 "Indentil mallt og Vell flid" <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ein del av denne målinga finst framleis, dels på materialar i tårnunderbygget og dels på veggbord. Målinga har rennesseansepreg, med tulipanar, rosettar, blad og blomar og fruktar av ulike slag klårt avteikna mot den kvite botnen. Dekoren kan vera utført i siste halvdelen av 1600-talet. På eit veggbord som i dag ligg på undersida av golvet er det teikna ein mannsperson i tilnærma naturleg storleik, i raude klede og med gult hår, bart og skjegg. Delar av inventaret i kyrkja er elles måla i engelsk raudt. Det gjeld preikestolen, dei innelatne stolane i koret, døra inn til skipet og eit bord som kan ha vore ei dørvange.

	I kyrkja finn ein eit glasmåleri frå ~~omlag~~ 1650. Det framstiller ein klokkar med ei bok i handa som underviser tre gutar og ei jente. Ruta har innskrifta: "Christophorus Petri Rijber Diacounus Oussensis". Det er truleg [[Christopher Pederssøn]] som var klokkar i [[Os kommune]]. Han budde på klokkargarden [[Kjønn i Hålandsdalen]] og døydde i 1672. Ruta var ei testamentarisk gåve frå marinemålar [[Johan Larsen]].		I kyrkja finn ein eit glasmåleri frå om lag 1650. Det framstiller ein klokkar med ei bok i handa som underviser tre gutar og ei jente. Ruta har innskrifta: "Christophorus Petri Rijber Diacounus Oussensis". Det er truleg [[Christopher Pederssøn]] som var klokkar i [[Os kommune]]. Han budde på klokkargarden [[Kjønn i Hålandsdalen]] og døydde i 1672. Ruta var ei testamentarisk gåve frå marinemålar [[Johan Larsen]].

	Frå inventarlistene på slutten av 1600-talet vert det nemnd to små klokker. Det er truleg dei klokkene som heng i kyrkja i dag.		Frå inventarlistene på slutten av 1600-talet vert det nemnd to små klokker. Det er truleg dei klokkene som heng i kyrkja i dag.

	==Tømmerkyrkja frå ~~omlag~~ 1726==		==Tømmerkyrkja frå om lag 1726==
	{{thumb\|Krossfestingsmotiv i Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Krossfestingsmotiv i koret i Holdhus kyrkje, tømmerkyrkja etter 1726.\|Øystein Lid}} I dag framstår Holdhus kyrkje som ei trekyrkje med kor og skip lafta opp av plantelgd tømmer. Koret er litt smalare enn skipet og har litt lågare tak. Tårnet lengst i vest og våpenhuset er i bindingsverk. Bygningsdelane utvendes er kledde med sulagde bord som er festa med trenaglar. På dei tre saltaka over kor, skip og våpenhus er det store, diagonalt lagde ruteheller.		{{thumb\|Krossfestingsmotiv i Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Krossfestingsmotiv i koret i Holdhus kyrkje, tømmerkyrkja etter 1726.\|Øystein Lid}} I dag framstår Holdhus kyrkje som ei trekyrkje med kor og skip lafta opp av plantelgd tømmer. Koret er litt smalare enn skipet og har litt lågare tak. Tårnet lengst i vest og våpenhuset er i bindingsverk. Bygningsdelane utvendes er kledde med sulagde bord som er festa med trenaglar. På dei tre saltaka over kor, skip og våpenhus er det store, diagonalt lagde ruteheller.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:06
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Holdhus kyrkje i Hålandsdalen i tidlegare [[Fusa kommune]] slik kyrkjebygget framstår i dag. Kyrkja har ei bruks- og bygningshistorie tilbake til 1300-talet.\|[[Knut Rage]]\|2014}}		<onlyinclude>{{thumb\|Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Holdhus kyrkje i Hålandsdalen i tidlegare [[Fusa kommune]] slik kyrkjebygget framstår i dag. Kyrkja har ei bruks- og bygningshistorie tilbake til 1300-talet.\|[[Knut Rage]]\|2014}}
	'''[[Holdhus kyrkje]]''' ligg i gardklyngja [[Holdhus]] i [[Hålandsdalen]], [[Bjørnafjorden kommune]] i [[Midthordland]]. Kyrkja er nemnd i eit dokument frå 1306, og sidan omtala som soknekyrkje i [[Bjørgvin kalvskinn]]~~om lag1350~~. Etter det finst det ingen skriftlege nedteikningar før 1600-talet, gjennom rekneskaper og synfaringar i perioden 1618 - 1722, og frå yngre kjelder. Før 1900 vart kyrkja kalla Haalandsdalen kyrkje. Utetter 1800-talet vart kyrkja for lita for den aukande folkemengda, samstundes som manglande vedikehald og trong for ny kyrkjegard gjorde at kyrkja gjekk or bruk på 1880-talet, då det vart bygd ei ny kyrkje på den meir sentrale staden [[Eide (Hålandsdalen)\|Eide i Hålandsdalen]] i 1890. Det vart bestemt at Holdhus kyrkje skulle rivast, men i staden vart ho overteken av [[Fortidsminneforeningen]] i 1900.</onlyinclude>		'''[[Holdhus kyrkje]]''' ligg i gardklyngja [[Holdhus]] i [[Hålandsdalen]], [[Bjørnafjorden kommune]] i [[Midthordland]]. Kyrkja er nemnd i eit dokument frå 1306, og sidan omtala som soknekyrkje i [[Bjørgvin kalvskinn]] omlag 1350. Etter det finst det ingen skriftlege nedteikningar før 1600-talet, gjennom rekneskaper og synfaringar i perioden 1618 - 1722, og frå yngre kjelder. Før 1900 vart kyrkja kalla Haalandsdalen kyrkje. Utetter 1800-talet vart kyrkja for lita for den aukande folkemengda, samstundes som manglande vedikehald og trong for ny kyrkjegard gjorde at kyrkja gjekk or bruk på 1880-talet, då det vart bygd ei ny kyrkje på den meir sentrale staden [[Eide (Hålandsdalen)\|Eide i Hålandsdalen]] i 1890. Det vart bestemt at Holdhus kyrkje skulle rivast, men i staden vart ho overteken av [[Fortidsminneforeningen]] i 1900.</onlyinclude>

	Det vart gjort omfattande reparasjonsarbeider på kyrkja i 1905-1906. Sidan 1920-åra har det vore halde olsokmesser i kyrkja, i tillegg til annan bruk. Kyrkja er også nytta i undervisinga til leirskulen som ligg like i nærleiken. Dei siste åra har kyrkja også vore brukt av [[Den nordisk-katolske kyrkje]] i [[Bergen]] som held messe sommars tid, og er også open for turistar i sommarsesongen.		Det vart gjort omfattande reparasjonsarbeider på kyrkja i 1905-1906. Sidan 1920-åra har det vore halde olsokmesser i kyrkja, i tillegg til annan bruk. Kyrkja er også nytta i undervisinga til leirskulen som ligg like i nærleiken. Dei siste åra har kyrkja også vore brukt av [[Den nordisk-katolske kyrkje]] i [[Bergen]] som held messe sommars tid, og er også open for turistar i sommarsesongen.
Linje 8:		Linje 8:
	Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.		Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.

	På ein konsoll over koropninga mot skipet står ~~einom lag120~~ cm høg skulptur forma i kalkhaldig sandstein. Skulpturen syner Maria med det skrivande Jesusbarnet, og er truleg framstilt i Nord-Tyskland eller Nieder-Reihn i første halvdelen av 1400-talet. Maria held begge underarmane retta framover, med ei oppslått bok i høgre hand og Jesusbarnet over den venstre armen. I høgre handa held han ein griffel som han skriv i boka med. Steinskulpturen av Maria og Jesusbarnet var til behandling ved [[Norsk institutt for kulturminneforskning]] (NIKU) i underkant av eitt år. Den måla skulpturen, som er den einaste i sitt slag i Noreg, kom tilbake til Holdhus kyrkje i 2012. Etter at Holdhusmadonnaen var konservert hos NIKU, vart det laga ein digital rekonstruksjon med animasjon som syner dei opprinnelege fargane og mønster.		På ein konsoll over koropninga mot skipet står ein omlag 120 cm høg skulptur forma i kalkhaldig sandstein. Skulpturen syner Maria med det skrivande Jesusbarnet, og er truleg framstilt i Nord-Tyskland eller Nieder-Reihn i første halvdelen av 1400-talet. Maria held begge underarmane retta framover, med ei oppslått bok i høgre hand og Jesusbarnet over den venstre armen. I høgre handa held han ein griffel som han skriv i boka med. Steinskulpturen av Maria og Jesusbarnet var til behandling ved [[Norsk institutt for kulturminneforskning]] (NIKU) i underkant av eitt år. Den måla skulpturen, som er den einaste i sitt slag i Noreg, kom tilbake til Holdhus kyrkje i 2012. Etter at Holdhusmadonnaen var konservert hos NIKU, vart det laga ein digital rekonstruksjon med animasjon som syner dei opprinnelege fargane og mønster.

	I koren heng den første altartavla frå etter [[reformasjonen]], ei katekismetavle frå etter 1590. Preikestolen frå 1570 er den eldste preikestolen som finst i ei kyrkje i Hordaland. Preikestolen er smykka med såkalla foldeornament av ein type som går tilbake til seinmellomalderen. <ref>Hans-Emil Lidén: Kirkene i Hordaland gjennom tidene. Eide forlag, 2008.</ref>. Klokkene i tårnet og vestdøra i skipet med sine gangjarnbeslag stammar truleg også frå mellomalderen.		I koren heng den første altartavla frå etter [[reformasjonen]], ei katekismetavle frå etter 1590. Preikestolen frå 1570 er den eldste preikestolen som finst i ei kyrkje i Hordaland. Preikestolen er smykka med såkalla foldeornament av ein type som går tilbake til seinmellomalderen. <ref>Hans-Emil Lidén: Kirkene i Hordaland gjennom tidene. Eide forlag, 2008.</ref>. Klokkene i tårnet og vestdøra i skipet med sine gangjarnbeslag stammar truleg også frå mellomalderen.
Linje 19:		Linje 19:
	Stavkyrkja var i 1686 "Indentil mallt og Vell flid" <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ein del av denne målinga finst framleis, dels på materialar i tårnunderbygget og dels på veggbord. Målinga har rennesseansepreg, med tulipanar, rosettar, blad og blomar og fruktar av ulike slag klårt avteikna mot den kvite botnen. Dekoren kan vera utført i siste halvdelen av 1600-talet. På eit veggbord som i dag ligg på undersida av golvet er det teikna ein mannsperson i tilnærma naturleg storleik, i raude klede og med gult hår, bart og skjegg. Delar av inventaret i kyrkja er elles måla i engelsk raudt. Det gjeld preikestolen, dei innelatne stolane i koret, døra inn til skipet og eit bord som kan ha vore ei dørvange.		Stavkyrkja var i 1686 "Indentil mallt og Vell flid" <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ein del av denne målinga finst framleis, dels på materialar i tårnunderbygget og dels på veggbord. Målinga har rennesseansepreg, med tulipanar, rosettar, blad og blomar og fruktar av ulike slag klårt avteikna mot den kvite botnen. Dekoren kan vera utført i siste halvdelen av 1600-talet. På eit veggbord som i dag ligg på undersida av golvet er det teikna ein mannsperson i tilnærma naturleg storleik, i raude klede og med gult hår, bart og skjegg. Delar av inventaret i kyrkja er elles måla i engelsk raudt. Det gjeld preikestolen, dei innelatne stolane i koret, døra inn til skipet og eit bord som kan ha vore ei dørvange.

	I kyrkja finn ein eit glasmåleri ~~fråom lag1650~~. Det framstiller ein klokkar med ei bok i handa som underviser tre gutar og ei jente. Ruta har innskrifta: "Christophorus Petri Rijber Diacounus Oussensis". Det er truleg [[Christopher Pederssøn]] som var klokkar i [[Os kommune]]. Han budde på klokkargarden [[Kjønn i Hålandsdalen]] og døydde i 1672. Ruta var ei testamentarisk gåve frå marinemålar [[Johan Larsen]].		I kyrkja finn ein eit glasmåleri frå omlag 1650. Det framstiller ein klokkar med ei bok i handa som underviser tre gutar og ei jente. Ruta har innskrifta: "Christophorus Petri Rijber Diacounus Oussensis". Det er truleg [[Christopher Pederssøn]] som var klokkar i [[Os kommune]]. Han budde på klokkargarden [[Kjønn i Hålandsdalen]] og døydde i 1672. Ruta var ei testamentarisk gåve frå marinemålar [[Johan Larsen]].

	Frå inventarlistene på slutten av 1600-talet vert det nemnd to små klokker. Det er truleg dei klokkene som heng i kyrkja i dag.		Frå inventarlistene på slutten av 1600-talet vert det nemnd to små klokker. Det er truleg dei klokkene som heng i kyrkja i dag.

	==Tømmerkyrkja ~~fråom lag1726~~==		==Tømmerkyrkja frå omlag 1726==
	{{thumb\|Krossfestingsmotiv i Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Krossfestingsmotiv i koret i Holdhus kyrkje, tømmerkyrkja etter 1726.\|Øystein Lid}} I dag framstår Holdhus kyrkje som ei trekyrkje med kor og skip lafta opp av plantelgd tømmer. Koret er litt smalare enn skipet og har litt lågare tak. Tårnet lengst i vest og våpenhuset er i bindingsverk. Bygningsdelane utvendes er kledde med sulagde bord som er festa med trenaglar. På dei tre saltaka over kor, skip og våpenhus er det store, diagonalt lagde ruteheller.		{{thumb\|Krossfestingsmotiv i Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Krossfestingsmotiv i koret i Holdhus kyrkje, tømmerkyrkja etter 1726.\|Øystein Lid}} I dag framstår Holdhus kyrkje som ei trekyrkje med kor og skip lafta opp av plantelgd tømmer. Koret er litt smalare enn skipet og har litt lågare tak. Tårnet lengst i vest og våpenhuset er i bindingsverk. Bygningsdelane utvendes er kledde med sulagde bord som er festa med trenaglar. På dei tre saltaka over kor, skip og våpenhus er det store, diagonalt lagde ruteheller.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 08:00
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Holdhus kyrkje i Hålandsdalen i tidlegare [[Fusa kommune]] slik kyrkjebygget framstår i dag. Kyrkja har ei bruks- og bygningshistorie tilbake til 1300-talet.\|[[Knut Rage]]\|2014}}		<onlyinclude>{{thumb\|Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Holdhus kyrkje i Hålandsdalen i tidlegare [[Fusa kommune]] slik kyrkjebygget framstår i dag. Kyrkja har ei bruks- og bygningshistorie tilbake til 1300-talet.\|[[Knut Rage]]\|2014}}
	'''[[Holdhus kyrkje]]''' ligg i gardklyngja [[Holdhus]] i [[Hålandsdalen]], [[Bjørnafjorden kommune]] i [[Midthordland]]. Kyrkja er nemnd i eit dokument frå 1306, og sidan omtala som soknekyrkje i [[Bjørgvin kalvskinn]] ~~omlag 1350~~. Etter det finst det ingen skriftlege nedteikningar før 1600-talet, gjennom rekneskaper og synfaringar i perioden 1618 - 1722, og frå yngre kjelder. Før 1900 vart kyrkja kalla Haalandsdalen kyrkje. Utetter 1800-talet vart kyrkja for lita for den aukande folkemengda, samstundes som manglande vedikehald og trong for ny kyrkjegard gjorde at kyrkja gjekk or bruk på 1880-talet, då det vart bygd ei ny kyrkje på den meir sentrale staden [[Eide (Hålandsdalen)\|Eide i Hålandsdalen]] i 1890. Det vart bestemt at Holdhus kyrkje skulle rivast, men i staden vart ho overteken av [[Fortidsminneforeningen]] i 1900.</onlyinclude>		'''[[Holdhus kyrkje]]''' ligg i gardklyngja [[Holdhus]] i [[Hålandsdalen]], [[Bjørnafjorden kommune]] i [[Midthordland]]. Kyrkja er nemnd i eit dokument frå 1306, og sidan omtala som soknekyrkje i [[Bjørgvin kalvskinn]]om lag1350. Etter det finst det ingen skriftlege nedteikningar før 1600-talet, gjennom rekneskaper og synfaringar i perioden 1618 - 1722, og frå yngre kjelder. Før 1900 vart kyrkja kalla Haalandsdalen kyrkje. Utetter 1800-talet vart kyrkja for lita for den aukande folkemengda, samstundes som manglande vedikehald og trong for ny kyrkjegard gjorde at kyrkja gjekk or bruk på 1880-talet, då det vart bygd ei ny kyrkje på den meir sentrale staden [[Eide (Hålandsdalen)\|Eide i Hålandsdalen]] i 1890. Det vart bestemt at Holdhus kyrkje skulle rivast, men i staden vart ho overteken av [[Fortidsminneforeningen]] i 1900.</onlyinclude>

	Det vart gjort omfattande reparasjonsarbeider på kyrkja i 1905-1906. Sidan 1920-åra har det vore halde olsokmesser i kyrkja, i tillegg til annan bruk. Kyrkja er også nytta i undervisinga til leirskulen som ligg like i nærleiken. Dei siste åra har kyrkja også vore brukt av [[Den nordisk-katolske kyrkje]] i [[Bergen]] som held messe sommars tid, og er også open for turistar i sommarsesongen.		Det vart gjort omfattande reparasjonsarbeider på kyrkja i 1905-1906. Sidan 1920-åra har det vore halde olsokmesser i kyrkja, i tillegg til annan bruk. Kyrkja er også nytta i undervisinga til leirskulen som ligg like i nærleiken. Dei siste åra har kyrkja også vore brukt av [[Den nordisk-katolske kyrkje]] i [[Bergen]] som held messe sommars tid, og er også open for turistar i sommarsesongen.
Linje 8:		Linje 8:
	Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.		Det er mogleg at det vart reist ei stavkyrkje på Holdhus alt på 1200-talet, men dei einaste sikre opplysningane som finst om den aller eldste kyrkja stammar frå eit pergament datert 1306 <ref>Nettutgåvsa av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. I pergamentet finst ei inventarliste for "Hålands kyrkje i Rossadalen" som kan gje ein viss peikepinn om korleis den eldste stavkyrkja på Holdhus har sett ut. Dokumentet fortel såleis at kyrkja bestod av kor, skip og stopel. Interiøret var truleg dominert av tekstil skrud, med tøystykkje drapert på veggen. Det tekstile utstyret ser ut til å ha vore rikt. Det same gjeld for samlinga av bøker til bruk under kyrkjelege handlingar. Det vert såleis nemnd ei messebok for kyrkjeårstidene og helgendagane, helgenlegendar året gjennom, eit responsorium for dagane i kyrkjeåret og mogleg også helgendagane, ein psalter, ei lita hymnebok, ein liten psalter, mogleg felles offisier for helgenar og ei handbok som inneheldt ei ordning for kyrkjelege handlingar. <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Av utstyr elles kan nemast rituelle kar som ein kalk, eit eldkjerald og ein vasskjel, lysstell, to klokker i stopelen og to handklokker. Av dette inventaret er alt kome vekk, med eit mogleg unnatak av dei to klokkene i stopelen.

	På ein konsoll over koropninga mot skipet står ~~ein omlag 120~~ cm høg skulptur forma i kalkhaldig sandstein. Skulpturen syner Maria med det skrivande Jesusbarnet, og er truleg framstilt i Nord-Tyskland eller Nieder-Reihn i første halvdelen av 1400-talet. Maria held begge underarmane retta framover, med ei oppslått bok i høgre hand og Jesusbarnet over den venstre armen. I høgre handa held han ein griffel som han skriv i boka med. Steinskulpturen av Maria og Jesusbarnet var til behandling ved [[Norsk institutt for kulturminneforskning]] (NIKU) i underkant av eitt år. Den måla skulpturen, som er den einaste i sitt slag i Noreg, kom tilbake til Holdhus kyrkje i 2012. Etter at Holdhusmadonnaen var konservert hos NIKU, vart det laga ein digital rekonstruksjon med animasjon som syner dei opprinnelege fargane og mønster.		På ein konsoll over koropninga mot skipet står einom lag120 cm høg skulptur forma i kalkhaldig sandstein. Skulpturen syner Maria med det skrivande Jesusbarnet, og er truleg framstilt i Nord-Tyskland eller Nieder-Reihn i første halvdelen av 1400-talet. Maria held begge underarmane retta framover, med ei oppslått bok i høgre hand og Jesusbarnet over den venstre armen. I høgre handa held han ein griffel som han skriv i boka med. Steinskulpturen av Maria og Jesusbarnet var til behandling ved [[Norsk institutt for kulturminneforskning]] (NIKU) i underkant av eitt år. Den måla skulpturen, som er den einaste i sitt slag i Noreg, kom tilbake til Holdhus kyrkje i 2012. Etter at Holdhusmadonnaen var konservert hos NIKU, vart det laga ein digital rekonstruksjon med animasjon som syner dei opprinnelege fargane og mønster.

	I koren heng den første altartavla frå etter [[reformasjonen]], ei katekismetavle frå etter 1590. Preikestolen frå 1570 er den eldste preikestolen som finst i ei kyrkje i Hordaland. Preikestolen er smykka med såkalla foldeornament av ein type som går tilbake til seinmellomalderen. <ref>Hans-Emil Lidén: Kirkene i Hordaland gjennom tidene. Eide forlag, 2008.</ref>. Klokkene i tårnet og vestdøra i skipet med sine gangjarnbeslag stammar truleg også frå mellomalderen.		I koren heng den første altartavla frå etter [[reformasjonen]], ei katekismetavle frå etter 1590. Preikestolen frå 1570 er den eldste preikestolen som finst i ei kyrkje i Hordaland. Preikestolen er smykka med såkalla foldeornament av ein type som går tilbake til seinmellomalderen. <ref>Hans-Emil Lidén: Kirkene i Hordaland gjennom tidene. Eide forlag, 2008.</ref>. Klokkene i tårnet og vestdøra i skipet med sine gangjarnbeslag stammar truleg også frå mellomalderen.
Linje 19:		Linje 19:
	Stavkyrkja var i 1686 "Indentil mallt og Vell flid" <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ein del av denne målinga finst framleis, dels på materialar i tårnunderbygget og dels på veggbord. Målinga har rennesseansepreg, med tulipanar, rosettar, blad og blomar og fruktar av ulike slag klårt avteikna mot den kvite botnen. Dekoren kan vera utført i siste halvdelen av 1600-talet. På eit veggbord som i dag ligg på undersida av golvet er det teikna ein mannsperson i tilnærma naturleg storleik, i raude klede og med gult hår, bart og skjegg. Delar av inventaret i kyrkja er elles måla i engelsk raudt. Det gjeld preikestolen, dei innelatne stolane i koret, døra inn til skipet og eit bord som kan ha vore ei dørvange.		Stavkyrkja var i 1686 "Indentil mallt og Vell flid" <ref>Nettutgåva av Norges Kirker, artikkel om Holdhus kyrkje av Anne Marta Hoff. http:www.norgeskirker.no/wiki/Holdhus_kyrkje </ref>. Ein del av denne målinga finst framleis, dels på materialar i tårnunderbygget og dels på veggbord. Målinga har rennesseansepreg, med tulipanar, rosettar, blad og blomar og fruktar av ulike slag klårt avteikna mot den kvite botnen. Dekoren kan vera utført i siste halvdelen av 1600-talet. På eit veggbord som i dag ligg på undersida av golvet er det teikna ein mannsperson i tilnærma naturleg storleik, i raude klede og med gult hår, bart og skjegg. Delar av inventaret i kyrkja er elles måla i engelsk raudt. Det gjeld preikestolen, dei innelatne stolane i koret, døra inn til skipet og eit bord som kan ha vore ei dørvange.

	I kyrkja finn ein eit glasmåleri ~~frå omlag 1650~~. Det framstiller ein klokkar med ei bok i handa som underviser tre gutar og ei jente. Ruta har innskrifta: "Christophorus Petri Rijber Diacounus Oussensis". Det er truleg [[Christopher Pederssøn]] som var klokkar i [[Os kommune]]. Han budde på klokkargarden [[Kjønn i Hålandsdalen]] og døydde i 1672. Ruta var ei testamentarisk gåve frå marinemålar [[Johan Larsen]].		I kyrkja finn ein eit glasmåleri fråom lag1650. Det framstiller ein klokkar med ei bok i handa som underviser tre gutar og ei jente. Ruta har innskrifta: "Christophorus Petri Rijber Diacounus Oussensis". Det er truleg [[Christopher Pederssøn]] som var klokkar i [[Os kommune]]. Han budde på klokkargarden [[Kjønn i Hålandsdalen]] og døydde i 1672. Ruta var ei testamentarisk gåve frå marinemålar [[Johan Larsen]].

	Frå inventarlistene på slutten av 1600-talet vert det nemnd to små klokker. Det er truleg dei klokkene som heng i kyrkja i dag.		Frå inventarlistene på slutten av 1600-talet vert det nemnd to små klokker. Det er truleg dei klokkene som heng i kyrkja i dag.

	==Tømmerkyrkja ~~frå omlag 1726~~==		==Tømmerkyrkja fråom lag1726==
	{{thumb\|Krossfestingsmotiv i Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Krossfestingsmotiv i koret i Holdhus kyrkje, tømmerkyrkja etter 1726.\|Øystein Lid}} I dag framstår Holdhus kyrkje som ei trekyrkje med kor og skip lafta opp av plantelgd tømmer. Koret er litt smalare enn skipet og har litt lågare tak. Tårnet lengst i vest og våpenhuset er i bindingsverk. Bygningsdelane utvendes er kledde med sulagde bord som er festa med trenaglar. På dei tre saltaka over kor, skip og våpenhus er det store, diagonalt lagde ruteheller.		{{thumb\|Krossfestingsmotiv i Holdhus kyrkje Hordaland.JPG\|Krossfestingsmotiv i koret i Holdhus kyrkje, tømmerkyrkja etter 1726.\|Øystein Lid}} I dag framstår Holdhus kyrkje som ei trekyrkje med kor og skip lafta opp av plantelgd tømmer. Koret er litt smalare enn skipet og har litt lågare tak. Tårnet lengst i vest og våpenhuset er i bindingsverk. Bygningsdelane utvendes er kledde med sulagde bord som er festa med trenaglar. På dei tre saltaka over kor, skip og våpenhus er det store, diagonalt lagde ruteheller.