Hulda Garborg - Sideversjonshistorikk

Rool: Vegar og kalla opp på nynorsk.

2025-05-06T22:56:13Z

Vegar og kalla opp på nynorsk.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. mai 2025 kl. 22:56
Linje 87:		Linje 87:
	Hulda Garborg er gravlagd saman med mannen på [[Knudeheio]] på [[Jæren]].		Hulda Garborg er gravlagd saman med mannen på [[Knudeheio]] på [[Jæren]].

	Ho har fått fleire ~~veger oppkalla~~ etter seg:		Ho har fått fleire vegar kalla opp etter seg:
	*[[Hulda Garborgs vei (Asker)]]		*[[Hulda Garborgs vei (Asker)]]
	*[[Hulda Garborgs veg (Bryne)]]		*[[Hulda Garborgs veg (Bryne)]]

Cnyborg på 6. mar. 2025 kl. 12:03

2025-03-06T12:03:38Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. mar. 2025 kl. 12:03
Linje 27:		Linje 27:
	Familien Garborg flytta frå Kolbotn i 1896, og budde eit års tid i eit leigd husvære på ein gard i [[Stokke]], Vestfold. I 1897 slo dei seg ned på [[Hvalstad (Asker)\|Hvalstad]] i Asker, der dei budde i sjølveigd hus på [[Labråten (Asker)\|Labråten]]. Vi finn paret og sonen der i folketeljingane for 1900 og 1910.		Familien Garborg flytta frå Kolbotn i 1896, og budde eit års tid i eit leigd husvære på ein gard i [[Stokke]], Vestfold. I 1897 slo dei seg ned på [[Hvalstad (Asker)\|Hvalstad]] i Asker, der dei budde i sjølveigd hus på [[Labråten (Asker)\|Labråten]]. Vi finn paret og sonen der i folketeljingane for 1900 og 1910.

	Effektiv og praktisk som ho var, blei Hulda Garborg eit stødig og moderleg midtpunkt i den såkalla [[Askerkretsen]] rundt heimen til Hulda og Arne Garborg. Askerkretsen omfatta dei mest sentrale personane bak store norskdomstiltak som avisa ''[[Den 17de Mai]]'', ''[[Norsk Barneblad]],'' Det Norske Teatret og ei lang rad omsetjingar til landsmål av dei fremste verka i verdslitteraturen: Bibelen, Homer, Goethe, Dante, det indiske Ramayana m.fl., og dessutan ei lang rekkje bøker frå underhaldningslitteraturen som Conan Doyle, Jules Verne og Alexandre Dumas. Kjernen i Askerkretsen var personlegdomar som i kortare eller lengre tid budde saman med Garborgs på Labråten eller like i nærleiken: [[Rasmus Steinsvik\|Rasmus]] og [[Marta Steinsvik]], [[Ivar Mortensson-Egnund\|Ivar]] og [[Karen Mortensson-Egnund]], [[Rasmus Løland]], [[Otto Valstad\|Otto]] og [[Tilla Valstad]], [[Kristoffer Uppdal]], [[Olav Nygard]] og [[Henrik Rytter]]. I ein meir ytre krets, og ikkje nødvendingsvis sterkt knytta til norskdomsstrevet, fann ein mellom andre [[Harriet Backer]], [[Kitty Kielland]], [[Fernanda Nissen]], [[Sophie Werenskiold]], [[Erik Lie (1869–1943)\|Erik Lie]] og [[Gustav Wentzel\|Gustav]] og [[Kitty Wentzel]].		Effektiv og praktisk som ho var, blei Hulda Garborg eit stødig og moderleg midtpunkt i den såkalla [[Askerkretsen]] rundt heimen til Hulda og Arne Garborg. Askerkretsen omfatta dei mest sentrale personane bak store norskdomstiltak som avisa ''[[Den 17de Mai]]'', ''[[Norsk Barneblad]],'' Det Norske Teatret og ei lang rad omsetjingar til landsmål av dei fremste verka i verdslitteraturen: Bibelen, Homer, Goethe, Dante, det indiske Ramayana m.fl., og dessutan ei lang rekkje bøker frå underhaldningslitteraturen som Conan Doyle, Jules Verne og Alexandre Dumas. Kjernen i Askerkretsen var personlegdomar som i kortare eller lengre tid budde saman med Garborgs på Labråten eller like i nærleiken: [[Rasmus Steinsvik\|Rasmus]] og [[Marta Steinsvik]], [[Ivar Mortensson-Egnund\|Ivar]] og [[Karen Mortensson-Egnund]], [[Rasmus Løland]], [[Otto Valstad\|Otto]] og [[Tilla Valstad]], [[Kristoffer Uppdal]], [[Olav Nygard (1884–1924)\|Olav Nygard]] og [[Henrik Rytter]]. I ein meir ytre krets, og ikkje nødvendingsvis sterkt knytta til norskdomsstrevet, fann ein mellom andre [[Harriet Backer]], [[Kitty Kielland]], [[Fernanda Nissen]], [[Sophie Werenskiold]], [[Erik Lie (1869–1943)\|Erik Lie]] og [[Gustav Wentzel\|Gustav]] og [[Kitty Wentzel]].

	== Forfattarskap og teaterverksemd==		== Forfattarskap og teaterverksemd==

Marianne Wiig: bilde

2024-09-02T13:59:08Z

bilde

Vis endringer

Cnyborgbot: Robot: Endrer mal: Thumb høyre

2024-03-04T15:57:37Z

Robot: Endrer mal: Thumb høyre

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mar. 2024 kl. 15:57
Linje 17:		Linje 17:

	== Ekteskap og heim på Kolbotn 1887-1897 ==		== Ekteskap og heim på Kolbotn 1887-1897 ==
	{{~~thumb høyre~~\|Kolbotn, Tynset W Commons.jpg\|Hulda og Arne garborgs heim Kolbotn i Tynset.\|Kaitil (Wikimedia Commons)}}		{{Thumb\|Kolbotn, Tynset W Commons.jpg\|Hulda og Arne garborgs heim Kolbotn i Tynset.\|Kaitil (Wikimedia Commons)}}
	Hulda Bergersen og Arne Garborg fann tonen, og i 1887 blei dei borgarleg gifte. Dei flytta til huset [[Kolbotn (Tynset)\|Kolbotn]] ved [[Savalen (Alvdal)\|Savalen]] i Tynset kommune (på grensa mot [[Alvdal kommune\|Alvdal]]), der dei fekk sonen [[Arne Olaus Fjørtoft Garborg]] (Tuften) året etter. Familien budde på Kolbotn i ni år, og Hulda Garborg fortalde seinare mange historier om denne tida. Ho lærte tradisjonelt matstell av bondekvinner i grenda, og formidla dette vidare gjennom artiklar i ''[[Den 17de Mai]]''. Desse artiklane blei seinare samla i boka ''Heimestell''.		Hulda Bergersen og Arne Garborg fann tonen, og i 1887 blei dei borgarleg gifte. Dei flytta til huset [[Kolbotn (Tynset)\|Kolbotn]] ved [[Savalen (Alvdal)\|Savalen]] i Tynset kommune (på grensa mot [[Alvdal kommune\|Alvdal]]), der dei fekk sonen [[Arne Olaus Fjørtoft Garborg]] (Tuften) året etter. Familien budde på Kolbotn i ni år, og Hulda Garborg fortalde seinare mange historier om denne tida. Ho lærte tradisjonelt matstell av bondekvinner i grenda, og formidla dette vidare gjennom artiklar i ''[[Den 17de Mai]]''. Desse artiklane blei seinare samla i boka ''Heimestell''.

	== På Labråten frå 1897. Askerkretsen ==		== På Labråten frå 1897. Askerkretsen ==
	{{~~thumb høyre~~\|0963 Labraaten Asker.jpg\|Labråten på Hvalstad i Asker. Familien Garborg flytta inn her i 1897, og heimen vart sentrum for den såkalla Askerkretsen av forfattarar og andre kulturarbeidarar innan norskdomsrørsla.\|Olve Utne 2007.}}		{{Thumb\|0963 Labraaten Asker.jpg\|Labråten på Hvalstad i Asker. Familien Garborg flytta inn her i 1897, og heimen vart sentrum for den såkalla Askerkretsen av forfattarar og andre kulturarbeidarar innan norskdomsrørsla.\|Olve Utne 2007.}}
	{{~~thumb høyre~~\|0949 Labraaten Asker peisestua.jpg\|Peiskroken på storstua i Hulda og Arne Garborg sitt hus på Labråten.\|Olve Utne 2007.}}		{{Thumb\|0949 Labraaten Asker peisestua.jpg\|Peiskroken på storstua i Hulda og Arne Garborg sitt hus på Labråten.\|Olve Utne 2007.}}
	Familien Garborg flytta frå Kolbotn i 1896, og budde eit års tid i eit leigd husvære på ein gard i [[Stokke]], Vestfold. I 1897 slo dei seg ned på [[Hvalstad (Asker)\|Hvalstad]] i Asker, der dei budde i sjølveigd hus på [[Labråten (Asker)\|Labråten]]. Vi finn paret og sonen der i folketeljingane for 1900 og 1910.		Familien Garborg flytta frå Kolbotn i 1896, og budde eit års tid i eit leigd husvære på ein gard i [[Stokke]], Vestfold. I 1897 slo dei seg ned på [[Hvalstad (Asker)\|Hvalstad]] i Asker, der dei budde i sjølveigd hus på [[Labråten (Asker)\|Labråten]]. Vi finn paret og sonen der i folketeljingane for 1900 og 1910.

Marianne Wiig: Teksterstatting – «Kategori:Butikkansatte» til «Kategori:Butikkfolk»

2023-11-21T13:02:01Z

Teksterstatting – «Kategori:Butikkansatte» til «Kategori:Butikkfolk»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. nov. 2023 kl. 13:02
Linje 163:		Linje 163:
	[[Kategori:Målfolk]]		[[Kategori:Målfolk]]
	[[Kategori:Lokalpolitikere]]		[[Kategori:Lokalpolitikere]]
	[[Kategori:~~Butikkansatte~~]]		[[Kategori:Butikkfolk]]
	[[Kategori:Husflid]]		[[Kategori:Husflid]]
	[[Kategori:Folkedrakter og bunader]]		[[Kategori:Folkedrakter og bunader]]

Marianne Wiig: Teksterstatting – «Kategori:Butikkekspeditører» til «Kategori:Butikkansatte»

2023-11-21T12:47:05Z

Teksterstatting – «Kategori:Butikkekspeditører» til «Kategori:Butikkansatte»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. nov. 2023 kl. 12:47
Linje 163:		Linje 163:
	[[Kategori:Målfolk]]		[[Kategori:Målfolk]]
	[[Kategori:Lokalpolitikere]]		[[Kategori:Lokalpolitikere]]
	[[Kategori:~~Butikkekspeditører~~]]		[[Kategori:Butikkansatte]]
	[[Kategori:Husflid]]		[[Kategori:Husflid]]
	[[Kategori:Folkedrakter og bunader]]		[[Kategori:Folkedrakter og bunader]]

Olve Utne: Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

2023-11-16T13:15:31Z

Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. nov. 2023 kl. 13:15
Linje 167:		Linje 167:
	[[Kategori:Folkedrakter og bunader]]		[[Kategori:Folkedrakter og bunader]]
	[[Kategori:Stange kommune]]		[[Kategori:Stange kommune]]
	[[~~kategori~~:Oslo kommune]]		[[Kategori:Oslo kommune]]
	[[Kategori:Alvdal kommune]]		[[Kategori:Alvdal kommune]]
	[[Kategori:Asker kommune]]		[[Kategori:Asker kommune]]

Leharu på 29. nov. 2022 kl. 18:34

2022-11-29T18:34:36Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 29. nov. 2022 kl. 18:34
Linje 12:		Linje 12:

	== I radikale kretsar i Kristiania ==		== I radikale kretsar i Kristiania ==
	I 1879 fekk Hulda stilling som butikkjomfru i firmaet [[Brødrene Dobloug]]. [[Mikkel Dobloug]], som kom frå [[Furnes]] og kjende til familien Bergersen frå før, var ivrig venstremann. Han gjorde sitt til å påverke den unge jenta ideologisk i den retning.<ref>Skre, A. 1911:49.</ref> Hulda byrja å vanke i det intellektuelle miljøet i [[Kristiania Arbeidersamfund]] saman med andre unge kvinner. Hausten 1885 byrja ho på ein målskule som [[Ivar Mortensson-Egnund]] hadde i lokalet til ''[[Fedraheimen]]'', avisa som Arne Garborg hadde starta opp i 1877. Ho blei kjent med Garborg, og også med [[Lars Liestøl]], [[Andreas Hølaas]] og [[Moltke Moe]]. Ho byrja å skrive i avisene, særleg i [[Verdens Gang]], og hadde ei tid fast løn der.		I 1879 fekk Hulda stilling som butikkjomfru i firmaet [[Brødrene Dobloug]]. [[Mikkel Dobloug]], som kom frå [[Furnes]] og kjende til familien Bergersen frå før, var ivrig venstremann. Han gjorde sitt til å påverke den unge jenta ideologisk i den retning.<ref>Skre, A. 1911:49.</ref> Hulda byrja å vanke i det intellektuelle miljøet i [[Kristiania Arbeidersamfund]] saman med andre unge kvinner. Hausten 1885 byrja ho på ein målskule som [[Ivar Mortensson-Egnund]] hadde i lokalet til ''[[Fedraheimen]]'', avisa som [[Arne Garborg]] hadde starta opp i 1877. Ho blei kjent med Garborg, og også med [[Lars Liestøl]], [[Andreas Hølaas]] og [[Moltke Moe]]. Ho byrja å skrive i avisene, særleg i [[Verdens Gang]], og hadde ei tid fast løn der.

	I [[folketeljinga 1885]] finn vi Hulda Bergersen og mora i [[Thorvald Meyers gate]] 64. Mora er då oppført som enkje.		I [[folketeljinga 1885]] finn vi Hulda Bergersen og mora i [[Thorvald Meyers gate]] 64. Mora er då oppført som enkje.

Cnyborg: /* Eksterne lenker */

2021-11-18T07:59:01Z

Eksterne lenker

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 18. nov. 2021 kl. 07:59
Linje 153:		Linje 153:
	* {{folketelling\|pf01037030002787\|Hulda Garborg\|1900\|Asker herred\|nn}}		* {{folketelling\|pf01037030002787\|Hulda Garborg\|1900\|Asker herred\|nn}}
	* {{folketelling\|pf01036374000897\|Hulda Garborg\|1910\|Asker herred\|nn}}		* {{folketelling\|pf01036374000897\|Hulda Garborg\|1910\|Asker herred\|nn}}
			* {{hbr1-1\|pf01036374000897\|Hulda Garborg}}.

	== Referansar ==		== Referansar ==
	<references/>		<references/>

	~~==Eksterne lenker==~~

	* {{hbr1-1\|pf01036374000897\|Hulda Garborg}}

	{{DEFAULTSORT:Garborg, Hulda}}		{{DEFAULTSORT:Garborg, Hulda}}

Cnyborg på 18. nov. 2021 kl. 07:58

2021-11-18T07:58:23Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 18. nov. 2021 kl. 07:58
Linje 7:		Linje 7:
	== Familie og oppvekst ==		== Familie og oppvekst ==
	{{thumb\|No-nb digibok 2012022308096 0176 1.jpg\|Såstad søndre på Stange var Hulda Garborgs fødestad.}}		{{thumb\|No-nb digibok 2012022308096 0176 1.jpg\|Såstad søndre på Stange var Hulda Garborgs fødestad.}}
	Ho var dotter av overrettssakførar [[Christian Frederik Bergersen]] (1829–1873) og Marie Petrine Olsen (1835–1888), og vart fødd på garden [[Såstad søndre (Stange)\|Såstad søndre]] i Stange på [[Hedmarken]]. Faren var velståande, men hadde alkoholproblem og kunne vere valdeleg i familien. Han fekk barn med ei av tenestejentene på garden.<ref>Fidjestøl, A. 2014:33.</ref> Foreldra blei skilde då Hulda var eitt år gammal. Mora hadde med seg Hulda og flytta på hybel på [[Hamar]], og prøvde å livnære seg og Hulda ved å ta på seg saum. Dei to eldre søstrene til Hulda, Martha Elida og Sofie Wilhelmine, blei inntil vidare buande hjå faren. Sofie emigrerte til USA i 1883. I [[folketeljinga 1865]] finn vi mora og Hulda i ein bustad i 23. kvartal på Hamar. Faren gjekk fallitt, og måtte selje garden i 1870.		Ho var dotter av overrettssakførar [[Christian Frederik Bergersen]] (1829–1873) og [[Marie Petrine Olsen (1835–1888)\|Marie Petrine Olsen]] (1835–1888), og vart fødd på garden [[Såstad søndre (Stange)\|Såstad søndre]] i Stange på [[Hedmarken]]. Faren var velståande, men hadde alkoholproblem og kunne vere valdeleg i familien. Han fekk barn med ei av tenestejentene på garden.<ref>Fidjestøl, A. 2014:33.</ref> Foreldra blei skilde då Hulda var eitt år gammal. Mora hadde med seg Hulda og flytta på hybel på [[Hamar]], og prøvde å livnære seg og Hulda ved å ta på seg saum. Dei to eldre søstrene til Hulda, Martha Elida og Sofie Wilhelmine, blei inntil vidare buande hjå faren. Sofie emigrerte til USA i 1883. I [[folketeljinga 1865]] finn vi mora og Hulda i ein bustad i 23. kvartal på Hamar. Faren gjekk fallitt, og måtte selje garden i 1870.

	I Hamar gjekk Hulda på [[Gløersens Pigeskole]], der ein av lærarane blei ei viktig inspirasjonskjelde for henne. Denne skulen på barnetrinnet var den einaste formelle utdanninga Hulda fekk. Da ho var ferdig med skulen, 13 år gammal, flytta ho og mora til Kristiania.		I Hamar gjekk Hulda på [[Gløersens Pigeskole]], der ein av lærarane blei ei viktig inspirasjonskjelde for henne. Denne skulen på barnetrinnet var den einaste formelle utdanninga Hulda fekk. Da ho var ferdig med skulen, 13 år gammal, flytta ho og mora til Kristiania.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mar. 2024 kl. 15:57
Linje 17:		Linje 17:

	== Ekteskap og heim på Kolbotn 1887-1897 ==		== Ekteskap og heim på Kolbotn 1887-1897 ==
	{{~~thumb høyre~~\|Kolbotn, Tynset W Commons.jpg\|Hulda og Arne garborgs heim Kolbotn i Tynset.\|Kaitil (Wikimedia Commons)}}		{{Thumb\|Kolbotn, Tynset W Commons.jpg\|Hulda og Arne garborgs heim Kolbotn i Tynset.\|Kaitil (Wikimedia Commons)}}
	Hulda Bergersen og Arne Garborg fann tonen, og i 1887 blei dei borgarleg gifte. Dei flytta til huset [[Kolbotn (Tynset)\|Kolbotn]] ved [[Savalen (Alvdal)\|Savalen]] i Tynset kommune (på grensa mot [[Alvdal kommune\|Alvdal]]), der dei fekk sonen [[Arne Olaus Fjørtoft Garborg]] (Tuften) året etter. Familien budde på Kolbotn i ni år, og Hulda Garborg fortalde seinare mange historier om denne tida. Ho lærte tradisjonelt matstell av bondekvinner i grenda, og formidla dette vidare gjennom artiklar i ''[[Den 17de Mai]]''. Desse artiklane blei seinare samla i boka ''Heimestell''.		Hulda Bergersen og Arne Garborg fann tonen, og i 1887 blei dei borgarleg gifte. Dei flytta til huset [[Kolbotn (Tynset)\|Kolbotn]] ved [[Savalen (Alvdal)\|Savalen]] i Tynset kommune (på grensa mot [[Alvdal kommune\|Alvdal]]), der dei fekk sonen [[Arne Olaus Fjørtoft Garborg]] (Tuften) året etter. Familien budde på Kolbotn i ni år, og Hulda Garborg fortalde seinare mange historier om denne tida. Ho lærte tradisjonelt matstell av bondekvinner i grenda, og formidla dette vidare gjennom artiklar i ''[[Den 17de Mai]]''. Desse artiklane blei seinare samla i boka ''Heimestell''.

	== På Labråten frå 1897. Askerkretsen ==		== På Labråten frå 1897. Askerkretsen ==
	{{~~thumb høyre~~\|0963 Labraaten Asker.jpg\|Labråten på Hvalstad i Asker. Familien Garborg flytta inn her i 1897, og heimen vart sentrum for den såkalla Askerkretsen av forfattarar og andre kulturarbeidarar innan norskdomsrørsla.\|Olve Utne 2007.}}		{{Thumb\|0963 Labraaten Asker.jpg\|Labråten på Hvalstad i Asker. Familien Garborg flytta inn her i 1897, og heimen vart sentrum for den såkalla Askerkretsen av forfattarar og andre kulturarbeidarar innan norskdomsrørsla.\|Olve Utne 2007.}}
	{{~~thumb høyre~~\|0949 Labraaten Asker peisestua.jpg\|Peiskroken på storstua i Hulda og Arne Garborg sitt hus på Labråten.\|Olve Utne 2007.}}		{{Thumb\|0949 Labraaten Asker peisestua.jpg\|Peiskroken på storstua i Hulda og Arne Garborg sitt hus på Labråten.\|Olve Utne 2007.}}
	Familien Garborg flytta frå Kolbotn i 1896, og budde eit års tid i eit leigd husvære på ein gard i [[Stokke]], Vestfold. I 1897 slo dei seg ned på [[Hvalstad (Asker)\|Hvalstad]] i Asker, der dei budde i sjølveigd hus på [[Labråten (Asker)\|Labråten]]. Vi finn paret og sonen der i folketeljingane for 1900 og 1910.		Familien Garborg flytta frå Kolbotn i 1896, og budde eit års tid i eit leigd husvære på ein gard i [[Stokke]], Vestfold. I 1897 slo dei seg ned på [[Hvalstad (Asker)\|Hvalstad]] i Asker, der dei budde i sjølveigd hus på [[Labråten (Asker)\|Labråten]]. Vi finn paret og sonen der i folketeljingane for 1900 og 1910.