Inngangskone - Sideversjonshistorikk

PaulVIF: /* Bakgrunn */

2025-10-06T16:51:49Z

Bakgrunn

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. okt. 2025 kl. 16:51
Linje 10:		Linje 10:
	Påbodet om introduksjon av barselkvinner har samanheng med kravet om reinsing som ligg i den gammaltestamentlege lova om barselkoner,<ref>[http://www.bibelen.no/chapter.aspx?book=LEV&chapter=12&verse=4&lang=2 3. Mos. 12-2-5]</ref> ein skikk det òg vert fortald om at [[Jomfru Maria\|Maria]] følgde då Jesus vart fødd.<ref>[http://www.bibelen.no/chapter.aspx?book=LUK&chapter=2&verse=22&lang=2 Luk. 2,22]</ref>		Påbodet om introduksjon av barselkvinner har samanheng med kravet om reinsing som ligg i den gammaltestamentlege lova om barselkoner,<ref>[http://www.bibelen.no/chapter.aspx?book=LEV&chapter=12&verse=4&lang=2 3. Mos. 12-2-5]</ref> ein skikk det òg vert fortald om at [[Jomfru Maria\|Maria]] følgde då Jesus vart fødd.<ref>[http://www.bibelen.no/chapter.aspx?book=LUK&chapter=2&verse=22&lang=2 Luk. 2,22]</ref>

	Martin Luther likte ikkje skikken med introduksjon av barselkoner.<ref>[http://www.tidsskriftet.no/?seks_id=941019 M. Eberhard-Gran, R. Nordhagen, E. Heiberg, P. Bergsjø, A. Eskild: Barselomsorg i et tverrkulturelt og historisk perspektiv, ''Tidsskrift for den norske legeforening]</ref> Han meinte det var feil å jamstille barselkona med ein heidning eller å sjå henne som urein. Skikken stod likevel så sterkt at han overlevde [[reformasjonen]]. Kyrkjeritualet av 1685 presiserte at skikken ikkje var knytt til reinsing frå synd eller ureinleik. Dette vart presisert i omtalen av skikken med introduksjon av barselkoner: «… hvilket skeer ikke for den skyld, at mand		[[Martin Luther]] likte ikkje skikken med introduksjon av barselkoner.<ref>[http://www.tidsskriftet.no/?seks_id=941019 M. Eberhard-Gran, R. Nordhagen, E. Heiberg, P. Bergsjø, A. Eskild: Barselomsorg i et tverrkulturelt og historisk perspektiv, ''Tidsskrift for den norske legeforening]</ref> Han meinte det var feil å jamstille barselkona med ein heidning eller å sjå henne som urein. Skikken stod likevel så sterkt at han overlevde [[reformasjonen]]. Kyrkjeritualet av 1685 presiserte at skikken ikkje var knytt til reinsing frå synd eller ureinleik. Dette vart presisert i omtalen av skikken med introduksjon av barselkoner: «… hvilket skeer ikke for den skyld, at mand
	skulle agte dem mer syndige og ureene for Gud, end		skulle agte dem mer syndige og ureene for Gud, end
	andre Mennisker, etersom de i det Ny Testamente ere af		andre Mennisker, etersom de i det Ny Testamente ere af

Cnyborg på 1. nov. 2024 kl. 09:02

2024-11-01T09:02:49Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. nov. 2024 kl. 09:02
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{leksikon\|Inngangskone}}~~
	[[Fil:Harriet Backer-Inngangskoner.jpg\|miniatyr\|''Inngangskoner'' av Harriet Backer (1892)]]		[[Fil:Harriet Backer-Inngangskoner.jpg\|miniatyr\|''Inngangskoner'' av Harriet Backer (1892)]]
	'''Inngangskone''', eller ''introduserte barselkvinner'', er ei kvinne som følgd av [[prest]]en går i kyrkje og vert introdusert på nytt for [[kyrkjelyd]]en etter ein barnefødsel. I norsk rett var slik introduksjon lovfesta til [[1754]]; sidan var ordninga frivillig, og med visse geografiske skilnader fall skikken bort i løpet av hundreåret som følgde.		'''Inngangskone''', eller ''introduserte barselkvinner'', er ei kvinne som følgd av [[prest]]en går i kyrkje og vert introdusert på nytt for [[kyrkjelyd]]en etter ein barnefødsel. I norsk rett var slik introduksjon lovfesta til [[1754]]; sidan var ordninga frivillig, og med visse geografiske skilnader fall skikken bort i løpet av hundreåret som følgde.
Linje 33:		Linje 32:
	==Referansar==		==Referansar==
	<references/>		<references/>

			== Kjelder og litteratur ==

			* [[Leksikon:Inngang\|Inngang]] i ''Norsk historisk leksikon''.

	[[Kategori:Kirkelige handlinger]]		[[Kategori:Kirkelige handlinger]]
	[[Kategori:Skikker omkring fødsel]]		[[Kategori:Skikker omkring fødsel]]
	{{nn}}		{{nn}}

Cnyborgbot: Robot: Endrer mal: Bokhylla

2024-03-07T10:26:45Z

Robot: Endrer mal: Bokhylla

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. mar. 2024 kl. 10:26
Linje 26:		Linje 26:

	== Lokal sed ==		== Lokal sed ==
	I [[Vefsn kommune\|Vefsn]] var det skikk at moras fyste kyrkjegang skjedde samstundes med at barnet blei døypt. Det var òg skikk at ho venta med å liggje med mannen sin til etter kyrkjegangen.<ref>Reidar Svare, ''Frå gamal tid : tru og tradisjon.'' Vefsn kommune, 1973''.'' {{~~Bokhylla~~\|NBN:no-nb_digibok_2012030208037}}</ref>		I [[Vefsn kommune\|Vefsn]] var det skikk at moras fyste kyrkjegang skjedde samstundes med at barnet blei døypt. Det var òg skikk at ho venta med å liggje med mannen sin til etter kyrkjegangen.<ref>Reidar Svare, ''Frå gamal tid : tru og tradisjon.'' Vefsn kommune, 1973''.'' {{Nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2012030208037}}</ref>

	==Sjå òg==		==Sjå òg==

Marthe Glad: lokal sed

2021-07-02T13:30:41Z

lokal sed

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. jul. 2021 kl. 13:30
Linje 9:		Linje 9:

	==Bakgrunn==		==Bakgrunn==
	Påbodet om introduksjon av barselkvinner har samanheng med kravet om reinsing som ligg i den gammaltestamentlege lova om barselkoner,		Påbodet om introduksjon av barselkvinner har samanheng med kravet om reinsing som ligg i den gammaltestamentlege lova om barselkoner,<ref>[http://www.bibelen.no/chapter.aspx?book=LEV&chapter=12&verse=4&lang=2 3. Mos. 12-2-5]</ref> ein skikk det òg vert fortald om at [[Jomfru Maria\|Maria]] følgde då Jesus vart fødd.<ref>[http://www.bibelen.no/chapter.aspx?book=LUK&chapter=2&verse=22&lang=2 Luk. 2,22]</ref>
	<ref>[http://www.bibelen.no/chapter.aspx?book=LEV&chapter=12&verse=4&lang=2 3. Mos. 12-2-5]</ref> ein skikk det òg vert fortald om at [[Jomfru Maria\|Maria]] følgde då Jesus vart fødd.<ref>[http://www.bibelen.no/chapter.aspx?book=LUK&chapter=2&verse=22&lang=2 Luk. 2,22]</ref>.

	Martin Luther likte ikkje skikken med introduksjon av barselkoner.<ref>[http://www.tidsskriftet.no/?seks_id=941019 M. Eberhard-Gran, R. Nordhagen, E. Heiberg, P. Bergsjø, A. Eskild: Barselomsorg i et tverrkulturelt og historisk perspektiv, ''Tidsskrift for den norske legeforening]</ref> Han meinte det var feil å jamstille barselkona med ein heidning eller å sjå henne som urein. Skikken stod likevel så sterkt at han overlevde [[reformasjonen]]. Kyrkjeritualet av 1685 presiserte at skikken ikkje var knytt til reinsing frå synd eller ureinleik. Dette vart presisert i omtalen av skikken med introduksjon av barselkoner: «… hvilket skeer ikke for den skyld, at mand		Martin Luther likte ikkje skikken med introduksjon av barselkoner.<ref>[http://www.tidsskriftet.no/?seks_id=941019 M. Eberhard-Gran, R. Nordhagen, E. Heiberg, P. Bergsjø, A. Eskild: Barselomsorg i et tverrkulturelt og historisk perspektiv, ''Tidsskrift for den norske legeforening]</ref> Han meinte det var feil å jamstille barselkona med ein heidning eller å sjå henne som urein. Skikken stod likevel så sterkt at han overlevde [[reformasjonen]]. Kyrkjeritualet av 1685 presiserte at skikken ikkje var knytt til reinsing frå synd eller ureinleik. Dette vart presisert i omtalen av skikken med introduksjon av barselkoner: «… hvilket skeer ikke for den skyld, at mand
Linje 25:		Linje 24:
	Det er ulike meiningar om korleis kvinner oppfatta skikken med å stå inngangskone. Samtidige kjelder kan halde kyrkjegangen fram som ei høgtidsstund for mora. Innsamla tradisjonsmateriale tyder på at kvinner oftare såg skikken som audmjukande. Samstundes kan reglane om at kvinner skulle halde seg i ro etter fødselen, ha vore med å gje dei ei tiltrengt kviletid. <ref>[http://www.arkivverket.no/webfelles/arkivmagasinet/arkivmag_01_06.pdf Arkivmagasinet (Riksarkivet)]</ref> Uansett var det mye sed, skikk og tro rundt denne fasen i kvinners liv: Frå Søgne heiter det om "kyrkjegangskonor" at		Det er ulike meiningar om korleis kvinner oppfatta skikken med å stå inngangskone. Samtidige kjelder kan halde kyrkjegangen fram som ei høgtidsstund for mora. Innsamla tradisjonsmateriale tyder på at kvinner oftare såg skikken som audmjukande. Samstundes kan reglane om at kvinner skulle halde seg i ro etter fødselen, ha vore med å gje dei ei tiltrengt kviletid. <ref>[http://www.arkivverket.no/webfelles/arkivmagasinet/arkivmag_01_06.pdf Arkivmagasinet (Riksarkivet)]</ref> Uansett var det mye sed, skikk og tro rundt denne fasen i kvinners liv: Frå Søgne heiter det om "kyrkjegangskonor" at
	{{sitat\|Når ei kona hadde lege i barnseng, måtte ho ikkje lydast in til nokon utanfor huset fyrr ho hadde "gått i kjørkje". Denne skikken heldt seg truleg til umlag 1900 <ref>Lunde, Petter 1969: ''Folkeminne frå Søgne'', [[Norsk fokeminnelag]]s skrifter nummer 103, side 35</ref>.}}		{{sitat\|Når ei kona hadde lege i barnseng, måtte ho ikkje lydast in til nokon utanfor huset fyrr ho hadde "gått i kjørkje". Denne skikken heldt seg truleg til umlag 1900 <ref>Lunde, Petter 1969: ''Folkeminne frå Søgne'', [[Norsk fokeminnelag]]s skrifter nummer 103, side 35</ref>.}}

			== Lokal sed ==
			I [[Vefsn kommune\|Vefsn]] var det skikk at moras fyste kyrkjegang skjedde samstundes med at barnet blei døypt. Det var òg skikk at ho venta med å liggje med mannen sin til etter kyrkjegangen.<ref>Reidar Svare, ''Frå gamal tid : tru og tradisjon.'' Vefsn kommune, 1973''.'' {{Bokhylla\|NBN:no-nb_digibok_2012030208037}}</ref>

	==Sjå òg==		==Sjå òg==

Marthe Glad på 24. jun. 2021 kl. 07:23

2021-06-24T07:23:23Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. jun. 2021 kl. 07:23
Linje 1:		Linje 1:
	{{leksikon\|Inngangskone}}		{{leksikon\|Inngangskone}}
			[[Fil:Harriet Backer-Inngangskoner.jpg\|miniatyr\|''Inngangskoner'' av Harriet Backer (1892)]]
	'''Inngangskone''', eller ''introduserte barselkvinner'', er ei kvinne som følgd av [[prest]]en går i kyrkje og vert introdusert på nytt for [[kyrkjelyd]]en etter ein barnefødsel. I norsk rett var slik introduksjon lovfesta til [[1754]]; sidan var ordninga frivillig, og med visse geografiske skilnader fall skikken bort i løpet av hundreåret som følgde.		'''Inngangskone''', eller ''introduserte barselkvinner'', er ei kvinne som følgd av [[prest]]en går i kyrkje og vert introdusert på nytt for [[kyrkjelyd]]en etter ein barnefødsel. I norsk rett var slik introduksjon lovfesta til [[1754]]; sidan var ordninga frivillig, og med visse geografiske skilnader fall skikken bort i løpet av hundreåret som følgde.

Marthe Glad: kategori

2021-06-24T07:20:00Z

kategori

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. jun. 2021 kl. 07:20
Linje 32:		Linje 32:

	[[Kategori:Kirkelige handlinger]]		[[Kategori:Kirkelige handlinger]]
			[[Kategori:Skikker omkring fødsel]]
	{{nn}}		{{nn}}

Hans P. Hosar på 15. jun. 2020 kl. 07:38

2020-06-15T07:38:46Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 15. jun. 2020 kl. 07:38
Linje 1:		Linje 1:
			{{leksikon\|Inngangskone}}
	'''Inngangskone''', eller ''introduserte barselkvinner'', er ei kvinne som følgd av [[prest]]en går i kyrkje og vert introdusert på nytt for [[kyrkjelyd]]en etter ein barnefødsel. I norsk rett var slik introduksjon lovfesta til [[1754]]; sidan var ordninga frivillig, og med visse geografiske skilnader fall skikken bort i løpet av hundreåret som følgde.		'''Inngangskone''', eller ''introduserte barselkvinner'', er ei kvinne som følgd av [[prest]]en går i kyrkje og vert introdusert på nytt for [[kyrkjelyd]]en etter ein barnefødsel. I norsk rett var slik introduksjon lovfesta til [[1754]]; sidan var ordninga frivillig, og med visse geografiske skilnader fall skikken bort i løpet av hundreåret som følgde.

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T09:43:58Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 09:43
Linje 31:		Linje 31:

	[[Kategori:Kirkelige handlinger]]		[[Kategori:Kirkelige handlinger]]
			{{nn}}

Ida Tolgensbakk: /* Skam eller ære? */ pirk

2010-01-27T14:13:05Z

Skam eller ære?: pirk

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. jan. 2010 kl. 14:13
Linje 22:		Linje 22:
	==Skam eller ære?==		==Skam eller ære?==
	Det er ulike meiningar om korleis kvinner oppfatta skikken med å stå inngangskone. Samtidige kjelder kan halde kyrkjegangen fram som ei høgtidsstund for mora. Innsamla tradisjonsmateriale tyder på at kvinner oftare såg skikken som audmjukande. Samstundes kan reglane om at kvinner skulle halde seg i ro etter fødselen, ha vore med å gje dei ei tiltrengt kviletid. <ref>[http://www.arkivverket.no/webfelles/arkivmagasinet/arkivmag_01_06.pdf Arkivmagasinet (Riksarkivet)]</ref> Uansett var det mye sed, skikk og tro rundt denne fasen i kvinners liv: Frå Søgne heiter det om "kyrkjegangskonor" at		Det er ulike meiningar om korleis kvinner oppfatta skikken med å stå inngangskone. Samtidige kjelder kan halde kyrkjegangen fram som ei høgtidsstund for mora. Innsamla tradisjonsmateriale tyder på at kvinner oftare såg skikken som audmjukande. Samstundes kan reglane om at kvinner skulle halde seg i ro etter fødselen, ha vore med å gje dei ei tiltrengt kviletid. <ref>[http://www.arkivverket.no/webfelles/arkivmagasinet/arkivmag_01_06.pdf Arkivmagasinet (Riksarkivet)]</ref> Uansett var det mye sed, skikk og tro rundt denne fasen i kvinners liv: Frå Søgne heiter det om "kyrkjegangskonor" at
	{{sitat\|Når ei kona hadde lege i barnseng, måtte ho ikkje lydast in til nokon utanfor huset fyrr ho hadde "gått i kjørkje". Denne skikken heldt seg truleg til umlag 1900~~.}}~~<ref>Lunde 1969:35</ref>		{{sitat\|Når ei kona hadde lege i barnseng, måtte ho ikkje lydast in til nokon utanfor huset fyrr ho hadde "gått i kjørkje". Denne skikken heldt seg truleg til umlag 1900 <ref>Lunde, Petter 1969: ''Folkeminne frå Søgne'', [[Norsk fokeminnelag]]s skrifter nummer 103, side 35</ref>.}}

	==Sjå òg==		==Sjå òg==

Ida Tolgensbakk: /* Skam eller ære? */ tillegg

2010-01-27T14:11:45Z

Skam eller ære?: tillegg

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. jan. 2010 kl. 14:11
Linje 21:		Linje 21:

	==Skam eller ære?==		==Skam eller ære?==
	Det er ulike meiningar om korleis kvinner oppfatta skikken med å stå inngangskone. Samtidige kjelder kan halde kyrkjegangen fram som ei høgtidsstund for mora. Innsamla tradisjonsmateriale tyder på at kvinner oftare såg skikken som audmjukande. Samstundes kan reglane om at kvinner skulle halde seg i ro etter fødselen, ha vore med å gje dei ei tiltrengt kviletid. <ref>[http://www.arkivverket.no/webfelles/arkivmagasinet/arkivmag_01_06.pdf Arkivmagasinet (Riksarkivet)]</ref>		Det er ulike meiningar om korleis kvinner oppfatta skikken med å stå inngangskone. Samtidige kjelder kan halde kyrkjegangen fram som ei høgtidsstund for mora. Innsamla tradisjonsmateriale tyder på at kvinner oftare såg skikken som audmjukande. Samstundes kan reglane om at kvinner skulle halde seg i ro etter fødselen, ha vore med å gje dei ei tiltrengt kviletid. <ref>[http://www.arkivverket.no/webfelles/arkivmagasinet/arkivmag_01_06.pdf Arkivmagasinet (Riksarkivet)]</ref> Uansett var det mye sed, skikk og tro rundt denne fasen i kvinners liv: Frå Søgne heiter det om "kyrkjegangskonor" at
			{{sitat\|Når ei kona hadde lege i barnseng, måtte ho ikkje lydast in til nokon utanfor huset fyrr ho hadde "gått i kjørkje". Denne skikken heldt seg truleg til umlag 1900.}}<ref>Lunde 1969:35</ref>

	==Sjå òg==		==Sjå òg==