Knud Nielsen Leem - Sideversjonshistorikk

Cnyborg: Teksterstatting – «Kategori:Haram» til «Kategori:Haram kommune»

2024-01-01T08:06:46Z

Teksterstatting – «Kategori:Haram» til «Kategori:Haram kommune»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jan. 2024 kl. 08:06
Linje 32:		Linje 32:
	[[Kategori:Samiske språk]]		[[Kategori:Samiske språk]]
	[[Kategori:Nordsamisk historie og kultur]]		[[Kategori:Nordsamisk historie og kultur]]
	[[Kategori:Haram]]		[[Kategori:Haram kommune]]

	[[Kategori:Porsanger kommune]]		[[Kategori:Porsanger kommune]]

Cnyborg: Teksterstatting – «Kategori:Ålesund kommune» til «»

2024-01-01T07:49:09Z

Teksterstatting – «Kategori:Ålesund kommune» til «»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jan. 2024 kl. 07:49
Linje 33:		Linje 33:
	[[Kategori:Nordsamisk historie og kultur]]		[[Kategori:Nordsamisk historie og kultur]]
	[[Kategori:Haram]]		[[Kategori:Haram]]
	~~[[Kategori:Ålesund kommune]]~~
	[[Kategori:Porsanger kommune]]		[[Kategori:Porsanger kommune]]
	[[Kategori:Karmøy kommune]]		[[Kategori:Karmøy kommune]]

Olve Utne: Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

2023-11-16T13:49:01Z

Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. nov. 2023 kl. 13:49
Linje 30:		Linje 30:
	[[Kategori:Prester]]		[[Kategori:Prester]]
	[[Kategori:Språkforskere]]		[[Kategori:Språkforskere]]
	[[~~kategori~~:Samiske språk]]		[[Kategori:Samiske språk]]
	[[Kategori:Nordsamisk historie og kultur]]		[[Kategori:Nordsamisk historie og kultur]]
	[[Kategori:Haram]]		[[Kategori:Haram]]
	[[Kategori:Ålesund kommune]]		[[Kategori:Ålesund kommune]]
	[[Kategori:Porsanger kommune]]		[[Kategori:Porsanger kommune]]
	[[~~kategori~~:Karmøy kommune]]		[[Kategori:Karmøy kommune]]
	[[Kategori:Fødsler i 1697]]		[[Kategori:Fødsler i 1697]]
	[[~~kategori~~:Dødsfall i 1774]]		[[Kategori:Dødsfall i 1774]]
	{{bm}}		{{bm}}

Marianne Wiig: Teksterstatting – «Liv og verke» til «Liv og virke»

2022-06-20T09:27:37Z

Teksterstatting – «Liv og verke» til «Liv og virke»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. jun. 2022 kl. 09:27
Linje 7:		Linje 7:
	I 1733 gifta han seg med [[Sofia Ruberg]].		I 1733 gifta han seg med [[Sofia Ruberg]].

	==Liv og ~~verke~~==		==Liv og virke==

	Han tok [[examen artium]] som privatist, og i 1713 vart han student ved [[Københavns Universitet]]. Der avla han teologisk embetseksamen i 1715. I 1725 vart han etter oppmoding frå [[Thomas von Westen]] kalla til [[Porsanger]] og [[Laksefjord]] som misjonsprest. Han vart så sokneprest til [[Alta prestegjeld]] i 1728, og der var han til det bar sørover til embetet som sokneprest til [[Avaldsnes prestegjeld\|Avaldsnes]] i 1734.		Han tok [[examen artium]] som privatist, og i 1713 vart han student ved [[Københavns Universitet]]. Der avla han teologisk embetseksamen i 1715. I 1725 vart han etter oppmoding frå [[Thomas von Westen]] kalla til [[Porsanger]] og [[Laksefjord]] som misjonsprest. Han vart så sokneprest til [[Alta prestegjeld]] i 1728, og der var han til det bar sørover til embetet som sokneprest til [[Avaldsnes prestegjeld\|Avaldsnes]] i 1734.

Kallrustad på 10. jan. 2020 kl. 10:05

2020-01-10T10:05:11Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. jan. 2020 kl. 10:05
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Knud Nielsen Leem]]''' (fødd [[1697]] i [[Haram ~~prestegjeld~~\|Haram]], død [[27. februar]] [[1774]]) var prest, misjonær og språkforskar. Han var i 1748 den første som gav ut ein [[nordsamisk]] grammatikk, og hadde delar av sitt prestevirke som misjonær i samiske område i [[Finnmark]].		'''[[Knud Nielsen Leem]]''' (fødd [[1697]] i [[Haram kommune\|Haram]], død [[27. februar]] [[1774]]) var prest, misjonær og språkforskar. Han var i 1748 den første som gav ut ein [[nordsamisk]] grammatikk, og hadde delar av sitt prestevirke som misjonær i samiske område i [[Finnmark]].

	==Slekt og familie==		==Slekt og familie==

Kallrustad: Teksterstatting – «Kategori:Haram kommune» til «Kategori:Haram Kategori:Ålesund kommune»

2020-01-02T12:25:31Z

Teksterstatting – «Kategori:Haram kommune» til «Kategori:Haram Kategori:Ålesund kommune»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. jan. 2020 kl. 12:25
Linje 32:		Linje 32:
	[[kategori:Samiske språk]]		[[kategori:Samiske språk]]
	[[Kategori:Nordsamisk historie og kultur]]		[[Kategori:Nordsamisk historie og kultur]]
	[[Kategori:Haram kommune]]		[[Kategori:Haram]]
			[[Kategori:Ålesund kommune]]
	[[Kategori:Porsanger kommune]]		[[Kategori:Porsanger kommune]]
	[[kategori:Karmøy kommune]]		[[kategori:Karmøy kommune]]

Cnyborg: Ny side: '''Knud Nielsen Leem''' (fødd 1697 i Haram, død 27. februar 1774) var prest, misjonær og språkforskar. Han var i 1748 den første som gav ut ein...

2018-02-15T14:27:51Z

Ny side: '''Knud Nielsen Leem''' (fødd 1697 i Haram, død 27. februar 1774) var prest, misjonær og språkforskar. Han var i 1748 den første som gav ut ein...

Ny side

'''[[Knud Nielsen Leem]]''' (fødd [[1697]] i [[Haram prestegjeld|Haram]], død [[27. februar]] [[1774]]) var prest, misjonær og språkforskar. Han var i 1748 den første som gav ut ein [[nordsamisk]] grammatikk, og hadde delar av sitt prestevirke som misjonær i samiske område i [[Finnmark]].

==Slekt og familie==

Han var son av sokneprest til Haram [[Niels Leem]] og [[Anne Danielsdatter Bugge]].

I 1733 gifta han seg med [[Sofia Ruberg]].

==Liv og verke==

Han tok [[examen artium]] som privatist, og i 1713 vart han student ved [[Københavns Universitet]]. Der avla han teologisk embetseksamen i 1715. I 1725 vart han etter oppmoding frå [[Thomas von Westen]] kalla til [[Porsanger]] og [[Laksefjord]] som misjonsprest. Han vart så sokneprest til [[Alta prestegjeld]] i 1728, og der var han til det bar sørover til embetet som sokneprest til [[Avaldsnes prestegjeld|Avaldsnes]] i 1734.

I 1748 gav han ut ''En lappisk Grammatica efter den Dialect, som bruges av Field-lapperne udi Porsanger-Fiorden'', den første nordsamiske grammatikken. Han gav òg ut ei nordsamisk ordbok i 1756, og i 1768 kom han med ei stor samisk-dansk-latinsk ordbok. Ortografien var basert på dansk, og lå eit godt stykke unna den ortofone rettskrivinga [[Rasmus Rask]] seinare innførde. Men grammatikken er av god kvalitet for sin tid, og markerer starten på den vitskapelege granskinga av det nordsamiske språket.

Han vart i 1752 titulær professor ved ''Seminarium lapponicum Fridericianum ved [[Trondheim katedralskole]], som vart oppretta på ny det året. Der utdanna ein prestar til misjonen i Finnmark. Thomas von Westen hadde vore lektor der 1717–1727, men så vart det nedlagt. Etter at Leem døydde vart det enno ei gong nedlagt.

I 1767 kom hans hovudverk, ''Beskrivelse over Finmarkes Kapper, deres Tungemaal, Levemaade og forrige Afgudsdyrkelse''. Her bidro biskop [[Johan Ernst Gunnerus]] med naturvitskapelege merknader og [[Erik Johan Jessen]] med religionshistorie. Verket er, til tross for at det så tydeleg ser den samiske kulturen utanfrå og er negativ til mykje, ein viktig kjelde til samisk kultur i [[tidlig nytid]].

Han samla òg norske dialektord, som vart publisert av [[Kjeldeskriftfondet]] i 1923 med tittelen ''Professor Knud Leems norske maalsamlingar fraa 1740-aari''.

Leem var òg antikvar, og lagde mellom anna eit lite raritetskabinett på Avaldsnes.

==Litteratur og kjelder==

* {{WP-lenke|Knud Leem|nb}}.
* [http://runeberg.org/dbl/10/0161.html Knud Leem] i ''Dansk biografisk lexikon''.

{{DEFAULTSORT:Leem, Knud Nielsen}}
[[Kategori:Personer]]
[[Kategori:Prester]]
[[Kategori:Språkforskere]]
[[kategori:Samiske språk]]
[[Kategori:Nordsamisk historie og kultur]]
[[Kategori:Haram kommune]]
[[Kategori:Porsanger kommune]]
[[kategori:Karmøy kommune]]
[[Kategori:Fødsler i 1697]]
[[kategori:Dødsfall i 1774]]
{{bm}}