Norsk Allkunnebok - Sideversjonshistorikk

Cnyborg på 10. feb. 2025 kl. 13:49

2025-02-10T13:49:11Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. feb. 2025 kl. 13:49
Linje 4:		Linje 4:

	== Bakgrunn, aktørar og oppstart ==		== Bakgrunn, aktørar og oppstart ==
	Den gamle tanken om å få til eit leksikon på nynorsk, «ei Norsk allkunnebok (encyklopædi)», vart teken opp til konkret drøfting på årsmøtet til [[Norsk Bladmannalag]] i 1918.<ref>Norskt Bladmannalag gjenom 10 aar, side 38.</ref> Den som fremja forslaget, var [[Lars Hjelle (1877-1937)\|Lars Hjelle]], tilsett i [[Gula Tidend]]. Årsmøtet slutta opp om initiativet. Det vart nedsett ei førebuingsnemnd med Hjelle, [[Albert Joleik]] og [[Torleiv Hannaas]] som medlemmer. Joleik blir tilskriven æra for namnet Norsk Allkunnebok. På årsmøte to år etter sa Hannaas frå seg vervet pga arbeidspress. I staden vart nemnda utvida med fire nye medlemmer: [[Leiv Heggstad]], [[Jens Lindberg]], [[Jon Bakke]] og [[Cornelius Bergh Bugge\|C.B.Bugge]].		Den gamle tanken om å få til eit leksikon på nynorsk, «ei Norsk allkunnebok (encyklopædi)», vart teken opp til konkret drøfting på årsmøtet til [[Norsk Bladmannalag]] i 1918.<ref>Norskt Bladmannalag gjenom 10 aar, side 38.</ref> Den som fremja forslaget, var [[Lars Hjelle (1877-1937)\|Lars Hjelle]], tilsett i [[Gula Tidend]]. Årsmøtet slutta opp om initiativet. Det vart nedsett ei førebuingsnemnd med Hjelle, [[Albert Joleik]] og [[Torleiv Hannaas]] som medlemmer. Joleik blir tilskriven æra for namnet Norsk Allkunnebok. På årsmøte to år etter sa Hannaas frå seg vervet pga arbeidspress. I staden vart nemnda utvida med fire nye medlemmer: [[Leiv Heggstad (1879–1954)\|Leiv Heggstad]], [[Jens Lindberg]], [[Jon Bakke]] og [[Cornelius Bergh Bugge\|C.B.Bugge]].

	Grunnleggjar av og mangeårig leiar for Norsk Bladmannalag, [[Hans Aarnes]], slutta heilhjarta opp om prosjektet. Sidan skulle han som forlagsmann bli den fremste krafta i realiseringa av prosjektet, saman med redaktøren [[Arnulv Sudmann]]. Aarnes skipa Fonna Forlag i 1940, og det vart utgjevarforlaget for verket.		Grunnleggjar av og mangeårig leiar for Norsk Bladmannalag, [[Hans Aarnes]], slutta heilhjarta opp om prosjektet. Sidan skulle han som forlagsmann bli den fremste krafta i realiseringa av prosjektet, saman med redaktøren [[Arnulv Sudmann]]. Aarnes skipa Fonna Forlag i 1940, og det vart utgjevarforlaget for verket.

Cnyborgbot: Robot: Legger til {{Nn}}

2024-03-13T08:51:22Z

Robot: Legger til {{Nn}}

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. mar. 2024 kl. 08:51
Linje 102:		Linje 102:
	*[https://www.fonna.no/om-oss Fonna Forlag si heimeside, lese 13.12.2020.]		*[https://www.fonna.no/om-oss Fonna Forlag si heimeside, lese 13.12.2020.]
	*''Norskt Bladmannalag gjenom 10 aar - 1913-1923''. Utg. s.n.. Bjørgvin. 1923. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2014111908073}}.		*''Norskt Bladmannalag gjenom 10 aar - 1913-1923''. Utg. s.n.. Bjørgvin. 1923. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2014111908073}}.
			{{Nn}}

	[[Kategori:Bokomtaler]]		[[Kategori:Bokomtaler]]

Hans P. Hosar på 16. des. 2020 kl. 06:18

2020-12-16T06:18:29Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. des. 2020 kl. 06:18
Linje 9:		Linje 9:

	== Utgjevingsprosessen ==		== Utgjevingsprosessen ==
	Da forlaget vart skipa, hadde det allereie gått meir enn 20 år sidan leksikonsaka vart reist i Norsk Bladmannalag. Så kom krigen, og arbeidet kom ikkje retteleg i gang før i 1946, og da framleis med forsinkande praktiske vanskar som papirrasjonering, lydskrifttypar ~~og andre spesialtypar som måtte hentast~~ frå utlandet ~~og hadde lang bestillingstid~~.		Da forlaget vart skipa, hadde det allereie gått meir enn 20 år sidan leksikonsaka vart reist i Norsk Bladmannalag. Så kom krigen, og arbeidet kom ikkje retteleg i gang før i 1946, og da framleis med forsinkande praktiske vanskar som papirrasjonering, lang bestillingstid for lydskrifttypar frå utlandet, osv.

	For vidare planlegging og rettleiing vart det ~~utnemnd~~ eit sakkunnig råd, samansett av landbrukshistorikar og rektor ved [[Norges Landbrukshøgskole]] [[Sigvald Hasund]], rektor ved [[Stord lærarskule]] [[Severin Eskeland]], direktør i forsikringsselskapet [[Andvake]] [[Elias Berdal]] og offiser og vegingeniør [[Gabriel Frøholm\|Gabriel A. Frøholm]]. Dette rådet fungerte med uendra samansetjing frå start til mål.		For vidare planlegging og rettleiing vart det utnemnt eit sakkunnig råd, samansett av landbrukshistorikar og rektor ved [[Norges Landbrukshøgskole]] [[Sigvald Hasund]], rektor ved [[Stord lærarskule]] [[Severin Eskeland]], direktør i forsikringsselskapet [[Andvake]] [[Elias Berdal]] og offiser og vegingeniør [[Gabriel Frøholm\|Gabriel A. Frøholm]]. Dette rådet fungerte med uendra samansetjing frå start til mål.

	Presse- og språkmannen Arnulv Sudmann var redaktør for alle banda, men med ein medredaktør for dei to siste. Redaksjonsmedarbeidarar elles veksla noko gjennom dei 18 åra utgjevinga tok (sjå nedanfor).		Presse- og språkmannen Arnulv Sudmann var redaktør for alle banda, men med ein medredaktør for dei to siste. Redaksjonsmedarbeidarar elles veksla noko gjennom dei 18 åra utgjevinga tok (sjå nedanfor).

Hans P. Hosar: justeringar

2020-12-16T06:15:54Z

justeringar

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. des. 2020 kl. 06:15
Linje 9:		Linje 9:

	== Utgjevingsprosessen ==		== Utgjevingsprosessen ==
	~~Arbeidet~~ kom ~~for alvor~~ i gang i 1946. ~~Det~~ vart utnemnd eit sakkunnig råd, samansett av landbrukshistorikar og rektor ved [[Norges Landbrukshøgskole]] [[Sigvald Hasund]], rektor ved [[Stord lærarskule]] [[Severin Eskeland]], direktør i forsikringsselskapet [[Andvake]] [[Elias Berdal]] og offiser og vegingeniør [[Gabriel Frøholm\|Gabriel A. Frøholm]]. Dette rådet fungerte med uendra samansetjing frå start til mål.		Da forlaget vart skipa, hadde det allereie gått meir enn 20 år sidan leksikonsaka vart reist i Norsk Bladmannalag. Så kom krigen, og arbeidet kom ikkje retteleg i gang før i 1946, og da framleis med forsinkande praktiske vanskar som papirrasjonering, lydskrifttypar og andre spesialtypar som måtte hentast frå utlandet og hadde lang bestillingstid.

			For vidare planlegging og rettleiing vart det utnemnd eit sakkunnig råd, samansett av landbrukshistorikar og rektor ved [[Norges Landbrukshøgskole]] [[Sigvald Hasund]], rektor ved [[Stord lærarskule]] [[Severin Eskeland]], direktør i forsikringsselskapet [[Andvake]] [[Elias Berdal]] og offiser og vegingeniør [[Gabriel Frøholm\|Gabriel A. Frøholm]]. Dette rådet fungerte med uendra samansetjing frå start til mål.

	Presse- og språkmannen Arnulv Sudmann var redaktør for alle banda, men med ein medredaktør for dei to siste. Redaksjonsmedarbeidarar elles veksla noko gjennom dei 18 åra utgjevinga tok (sjå nedanfor).		Presse- og språkmannen Arnulv Sudmann var redaktør for alle banda, men med ein medredaktør for dei to siste. Redaksjonsmedarbeidarar elles veksla noko gjennom dei 18 åra utgjevinga tok (sjå nedanfor).

Hans P. Hosar: Illustrasjon, komplettering

2020-12-14T08:41:41Z

Illustrasjon, komplettering

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. des. 2020 kl. 08:41
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{Under samarbeid}}~~		<onlyinclude>[[Fil:Allkunne tittelblad.jpg\|miniatyr\|Tittelbladet i band 1, utgjeven i 1949. Formgjevar ikkje opplyst.]]
	'''[[Norsk Allkunnebok]]''' er eit nynorsk leksikon som kom ut på [[Fonna Forlag]] i tidsrommet 1949–1966. Det utgjer 10 band pluss eit atlas og ei eiga juridisk oppslagsbok. Som nemninga «allkunne» seier, er leksikonet encyklopedisk, dvs. at oppslaga i prinsippet skal hentast frå alle kunnskapsfelt og fagområde. Verket føyer seg såleis inn i rekkja av det som har vore kalla [[Norske konversasjonsleksikon\|konversasjonsleksikon]]. Innanfor den altomfattande horisonten hadde utgjevarane klåre målsetjingar om å framheve emneområde som tidlegare har vore underrepresentert i norske leksika. Ein finn til dømes ei mengd omtaler av personar som det ikkje har funnest plass til i andre norske konversasjonsleksika. Den målstyrte prioriteringa av stofftilfanget gjev dette oppslagsverket ein ekstra relevans ikkje minst i lokalhistorisk samanheng.		'''[[Norsk Allkunnebok]]''' er eit nynorsk leksikon som kom ut på [[Fonna Forlag]] i tidsrommet 1949–1966. Det utgjer 10 band pluss eit atlas og ei eiga juridisk oppslagsbok. Som nemninga «allkunne» seier, er leksikonet encyklopedisk, dvs. at oppslaga i prinsippet skal hentast frå alle kunnskapsfelt og fagområde. Verket føyer seg såleis inn i rekkja av det som har vore kalla [[Norske konversasjonsleksikon\|konversasjonsleksikon]]. Innanfor den altomfattande horisonten hadde utgjevarane klåre målsetjingar om å framheve emneområde som tidlegare har vore underrepresentert i norske leksika. Ein finn til dømes ei mengd omtaler av personar som det ikkje har funnest plass til i andre norske konversasjonsleksika. Den målstyrte prioriteringa av stofftilfanget gjev dette oppslagsverket ein ekstra relevans ikkje minst i lokalhistorisk samanheng.
			</onlyinclude>

	== Bakgrunn, aktørar og oppstart ==		== Bakgrunn, aktørar og oppstart ==
Linje 18:		Linje 19:

	== Nybrotsarbeid ==		== Nybrotsarbeid ==
	Allkunneboka var på fleire vis eit nybrotsarbeid innan leksikonsjangeren i Noreg. Det gjeld i fyrste rekkje at det var skrive på nynorsk. Det kravde utvikling av ein nynorsk fagterminologi på felt som teknikk, medisin, juss og militærstell, der bokmålet til da hadde vore nokså einerådande. Allkunneboka var også det fyrste leksikonet på norsk der artiklane var signerte, med den ansvarleggjeringa av kunnskapsformidlinga som det innebar. I pakt med etterkrigstida si store kunnskapsoptimisme og framstegstru la utgjevar og redaksjon mykje vinn på at opplysningane skulle vere ajour med den nyast tilgjengelege kunnskapen om emnet. Med det for auget vart trykkedato prenta på kvart ark, dvs. på kvar 16. side i kvart band.<ref>Føreord i Norsk Allkunnebok bd.1.</ref>		Allkunneboka var på fleire vis eit nybrotsarbeid innan leksikonsjangeren i Noreg. Det gjeld i fyrste rekkje at det var skrive på nynorsk. Det kravde utvikling av ein nynorsk fagterminologi på felt som teknikk, medisin, juss og militærstell, der bokmålet til da hadde vore nokså einerådande. Allkunneboka var også det fyrste leksikonet på norsk der artiklane var signerte, med den ansvarleggjeringa av kunnskapsformidlinga som det innebar.

			I pakt med etterkrigstida si store kunnskapsoptimisme og framstegstru la utgjevar og redaksjon mykje vinn på at opplysningane skulle vere ajour med den nyast tilgjengelege kunnskapen om emnet. Med det for auget vart trykkedato prenta på kvart ark, dvs. på kvar 16. side i kvart band.<ref>Føreord i Norsk Allkunnebok bd.1.</ref>

			Lydskrift i artiklane var lagt så nær den internasjonale lydskriftnorma som råd var, for å få samsvar mellom allkunneboka og moderne ordbøker. Ansvarleg for lydskriftsystemet i alle banda var dr. philos. [[Hallfrid Christiansen]].

	== Innhaldsprofil ==		== Innhaldsprofil ==

Hans P. Hosar: Justeringar. Påfyll

2020-12-14T07:14:19Z

Justeringar. Påfyll

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. des. 2020 kl. 07:14
Linje 3:		Linje 3:

	== Bakgrunn, aktørar og oppstart ==		== Bakgrunn, aktørar og oppstart ==
	Den gamle tanken om å få til eit leksikon på nynorsk, «ei Norsk allkunnebok (encyklopædi)», vart teken opp til konkret drøfting på årsmøtet til [[Norsk Bladmannalag]] i 1918.<ref>Norskt Bladmannalag gjenom 10 aar, side 38.</ref> Den som fremja forslaget, var [[Lars Hjelle (1877-1937)\|Lars Hjelle]], tilsett i [[Gula Tidend]]. Årsmøtet slutta opp om initiativet. Det vart nedsett ei førebuingsnemnd med Hjelle, [[Albert Joleik]] og [[Torleiv Hannaas]] som medlemmer. Joleik blir tilskriven æra for namnet Norsk Allkunnebok. På årsmøte to år etter sa Hannaas frå seg vervet pga arbeidspress. I staden vart nemnda utvida med fire nye medlemmer: [[Leiv Heggstad]], [[Jens Lindberg]], [[Jon Bakke]] og [[Cornelius Bergh Bugge\|C.B.Bugge]].		Den gamle tanken om å få til eit leksikon på nynorsk, «ei Norsk allkunnebok (encyklopædi)», vart teken opp til konkret drøfting på årsmøtet til [[Norsk Bladmannalag]] i 1918.<ref>Norskt Bladmannalag gjenom 10 aar, side 38.</ref> Den som fremja forslaget, var [[Lars Hjelle (1877-1937)\|Lars Hjelle]], tilsett i [[Gula Tidend]]. Årsmøtet slutta opp om initiativet. Det vart nedsett ei førebuingsnemnd med Hjelle, [[Albert Joleik]] og [[Torleiv Hannaas]] som medlemmer. Joleik blir tilskriven æra for namnet Norsk Allkunnebok. På årsmøte to år etter sa Hannaas frå seg vervet pga arbeidspress. I staden vart nemnda utvida med fire nye medlemmer: [[Leiv Heggstad]], [[Jens Lindberg]], [[Jon Bakke]] og [[Cornelius Bergh Bugge\|C.B.Bugge]].

	Grunnleggjar av og mangeårig leiar for Norsk Bladmannalag, [[Hans Aarnes]], slutta heilhjarta opp om prosjektet. Sidan skulle han som forlagsmann bli den fremste krafta i realiseringa av prosjektet, saman med redaktøren [[Arnulv Sudmann]]. Aarnes skipa Fonna Forlag i 1940, og det vart utgjevarforlaget for verket.		Grunnleggjar av og mangeårig leiar for Norsk Bladmannalag, [[Hans Aarnes]], slutta heilhjarta opp om prosjektet. Sidan skulle han som forlagsmann bli den fremste krafta i realiseringa av prosjektet, saman med redaktøren [[Arnulv Sudmann]]. Aarnes skipa Fonna Forlag i 1940, og det vart utgjevarforlaget for verket.

	== Utgjevingsprosessen ==		== Utgjevingsprosessen ==
	Arbeidet kom for alvor i gang i 1946. Det ~~var~~ utnemnd eit sakkunnig råd, samansett av landbrukshistorikar og rektor ved [[Norges Landbrukshøgskole]] [[Sigvald Hasund]], rektor ved [[Stord lærarskule]] [[Severin Eskeland]], direktør i forsikringsselskapet [[Andvake]] [[Elias Berdal]] og offiser og vegingeniør [[Gabriel Frøholm\|Gabriel A. Frøholm]]. Dette rådet fungerte med uendra samansetjing frå start til mål.		Arbeidet kom for alvor i gang i 1946. Det vart utnemnd eit sakkunnig råd, samansett av landbrukshistorikar og rektor ved [[Norges Landbrukshøgskole]] [[Sigvald Hasund]], rektor ved [[Stord lærarskule]] [[Severin Eskeland]], direktør i forsikringsselskapet [[Andvake]] [[Elias Berdal]] og offiser og vegingeniør [[Gabriel Frøholm\|Gabriel A. Frøholm]]. Dette rådet fungerte med uendra samansetjing frå start til mål.
	Presse- og språkmannen Arnulv Sudmann var redaktør for alle banda, men med ein medredaktør for dei to siste. Redaksjonsmedarbeidarar elles veksla noko gjennom dei 18 åra utgjevinga tok (sjå nedanfor).		Presse- og språkmannen Arnulv Sudmann var redaktør for alle banda, men med ein medredaktør for dei to siste. Redaksjonsmedarbeidarar elles veksla noko gjennom dei 18 åra utgjevinga tok (sjå nedanfor).

Linje 15:		Linje 15:
	Gjennomgådde kjelder seier lite om finansieringa av verket og honorering av medarbeidarar. Men det er liten tvil om at det låg mykje frivillig gratisarbeid bak. Det som er sikkert, er at finansieringa var vanskeleg å få til. Det tok nesten knekken på forlaget økonomisk. Økonomien forklarar også det meste av kvifor det tok så lang tid å kome i mål med utgjevinga.		Gjennomgådde kjelder seier lite om finansieringa av verket og honorering av medarbeidarar. Men det er liten tvil om at det låg mykje frivillig gratisarbeid bak. Det som er sikkert, er at finansieringa var vanskeleg å få til. Det tok nesten knekken på forlaget økonomisk. Økonomien forklarar også det meste av kvifor det tok så lang tid å kome i mål med utgjevinga.

	Fyrste bandet kom altså i 1949. ~~For~~ dei følgjande banda ~~gjekk~~ trykkeprosessen over to kalenderår, i eit par tilfelle tre, slik at band 10 kom ut i 1966. Atlaset, over Noreg og verda, kom i 1962, og det juridiske oppslagsverket i 1969.		Fyrste bandet kom altså i 1949, etter ein trykkeprosess som tok til i juni 1948. Også for dei følgjande banda strekte trykkeprosessen seg over to kalenderår, og i eit par tilfelle tre, slik at band 10 kom ut i 1966. Atlaset, over Noreg og verda, kom i 1962, og det juridiske oppslagsverket i 1969.

	== Nybrotsarbeid ==		== Nybrotsarbeid ==
	Allkunneboka var på fleire vis eit nybrotsarbeid innan leksikonsjangeren i Noreg. Det gjeld i fyrste rekkje at det var skrive på nynorsk. Det kravde utvikling av fagterminologi på felt som teknikk, medisin, juss og militærstell, der bokmålet til da hadde vore nokså einerådande. Allkunneboka var også det fyrste leksikonet på norsk der artiklane var signerte, med den ansvarleggjeringa av kunnskapsformidlinga som det innebar. I pakt med etterkrigstida si store kunnskapsoptimisme og framstegstru, la utgjevar og redaksjon vinn på at opplysningane skulle vere ajour med den nyast tilgjengelege kunnskapen om emnet. ~~Og «dags dato» vart med~~ det for auget prenta på kvart ~~trykte~~ ark, dvs. på kvar 16. side i kvart band.<ref>Føreord i Norsk Allkunnebok bd.1.</ref>		Allkunneboka var på fleire vis eit nybrotsarbeid innan leksikonsjangeren i Noreg. Det gjeld i fyrste rekkje at det var skrive på nynorsk. Det kravde utvikling av ein nynorsk fagterminologi på felt som teknikk, medisin, juss og militærstell, der bokmålet til da hadde vore nokså einerådande. Allkunneboka var også det fyrste leksikonet på norsk der artiklane var signerte, med den ansvarleggjeringa av kunnskapsformidlinga som det innebar. I pakt med etterkrigstida si store kunnskapsoptimisme og framstegstru la utgjevar og redaksjon mykje vinn på at opplysningane skulle vere ajour med den nyast tilgjengelege kunnskapen om emnet. Med det for auget vart trykkedato prenta på kvart ark, dvs. på kvar 16. side i kvart band.<ref>Føreord i Norsk Allkunnebok bd.1.</ref>

	== Innhaldsprofil ==		== Innhaldsprofil ==
	Innhaldsprofilen i Norsk Allkunnebok vart skissert som program i føreordet til band 1, og det er grunnlag for å slå fast at det ferdige verket ~~i det store og heile~~ er i samsvar med målsetjinga.		Innhaldsprofilen i Norsk Allkunnebok vart skissert som program i føreordet til band 1, og det er grunnlag for å slå fast at det ferdige verket er i godt samsvar med målsetjinga.

	Av «programmet» kan vi såleis sakse:		Av «programmet» kan vi såleis sakse:
	::«Med omsyn til innhaldet galdt det å gjera Norsk Allkunnebok til eit tidhøveleg verk, å få med alle omskifte som den siste storkrigen førde med seg, nyskiping på det politiske og sosiale området, tekniske og vitskaplege framsteg […] Elles har vi freista å leggja vekta meir på norske tilhøve enn i andre leksika, og prøvd å dra fram nytt tilfang frå bygdekunst og bygdesoge, tiltak og arbeidsliv ute i bygdene. Like eins gjev vi folkeminne- og folkelivsgransking, norsk soge, norsk mål og den nynorske bokheimen etter måten stort rom. Om dei viktige næringsvegane jordbruk, skogbruk og fiske har vi og freista å ~~gjem eir~~ opplysning og praktisk rettleiing enn vanleg i norske leksika.»		::«Med omsyn til innhaldet galdt det å gjera Norsk Allkunnebok til eit tidhøveleg verk, å få med alle omskifte som den siste storkrigen førde med seg, nyskiping på det politiske og sosiale området, tekniske og vitskaplege framsteg […] Elles har vi freista å leggja vekta meir på norske tilhøve enn i andre leksika, og prøvd å dra fram nytt tilfang frå bygdekunst og bygdesoge, tiltak og arbeidsliv ute i bygdene. Like eins gjev vi folkeminne- og folkelivsgransking, norsk soge, norsk mål og den nynorske bokheimen etter måten stort rom. Om dei viktige næringsvegane jordbruk, skogbruk og fiske har vi og freista å gje meir opplysning og praktisk rettleiing enn vanleg i norske leksika.»

	Så blir det lova fullstendig register over norske poststader, dampskipsstoppestader m.m., eit løfte som ikkje kan sjåast å ha blitt følgt opp. Men det er ikkje langt unna røynda når redaktør og forlag lovar		Så blir det lova fullstendig register over norske poststader, dampskipsstoppestader m.m., eit løfte som ikkje kan sjåast å ha blitt følgt opp. Men det er ikkje langt unna røynda når redaktør og forlag lovar
	::«artiklar om alle kyrkjesokner, herad og byar, skrivardøme, bygdelag, fylke og bispedøme; om fjordar, innsjøar, brear, elvar, fossar, fjell, dalar og øyar, historiske stader, storgardar, større gruver og kraftverk. Alle herads-, by- og fylkesartiklar er gjennomsedde og korrigerte av lokalkjende folk.»		::«artiklar om alle kyrkjesokner, herad og byar, skrivardøme, bygdelag, fylke og bispedøme; om fjordar, innsjøar, brear, elvar, fossar, fjell, dalar og øyar, historiske stader, storgardar, større gruver og kraftverk. Alle herads-, by- og fylkesartiklar er gjennomsedde og korrigerte av lokalkjende folk.»

	Oppsummert kan ein seie at allkunneboka har eit nasjonalt fokus, og i høve til andre konversasjonsleksika ser ein ei viss vriding mot primærnæringar og Bygde-Noreg. Det er forsøk på å formidle eit samanfattande kunnskapsgrunnlag for heimstadlære og den ~~folkelege danninga~~ som stod så sterkt ~~innan~~ norskdomsrørsla.		Oppsummert kan ein seie at allkunneboka har eit nasjonalt fokus, og i høve til andre konversasjonsleksika ser ein ei viss vriding mot primærnæringar og Bygde-Noreg. Det kan sjåast som eit forsøk på å formidle eit samanfattande kunnskapsgrunnlag for heimstadlære og å fremje den «folkedanninga» som stod så sterkt som ideal i norskdomsrørsla.

	== Råd og redaksjon ==		== Råd og redaksjon ==
Linje 43:		Linje 43:

	Redaksjonsmedarbeidarar:		Redaksjonsmedarbeidarar:
	*[[Agnes Børnes]]. Band 1 og 10.		*[[Agnes Børnes]]. Band 1, 3, 10.
	*[[Ragna Sæfland]]. Band 1, 2, 3, 4, 5.		*[[Ragna Sæfland]]. Band 1, 2, 3, 4, 5.
	*[[Eli Oftedal]]. Band 2 og 3.		*[[Eli Oftedal]]. Band 2 og 3.
	*[[Kaare ~~Haukås~~]]		*[[Kaare Haukaas]]. Band 3, 4, 5.
	*[[Olav Langeland (1920–2012)\|Olav Langeland]]		*[[Olav Langeland (1920–2012)\|Olav Langeland]]. Band 3, 4, 5.
	*[[Sivert Langholm]]		*[[Sivert Langholm]]. Band 6, 7, 8, 9, 10.
	*Peder Galdal		*Peder Galdal. Band 7, 8, 9 (og medredaktør for 10)
	*[[Kåre K. Tveito]]		*[[Kåre K. Tveito]]. Band 7, 8, 9, 10.
	*[[Ragnar Øvrelid]]		*[[Ragnar Øvrelid]]. Band 7, 8, 9.
	*[[Ola Straumsheim]]. ~~Bd.~~ 10.		*[[Ola Straumsheim]]. Band 10.

	Biletredaktør:		Biletredaktør:

Hans P. Hosar: språk

2020-12-14T05:57:00Z

språk

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. des. 2020 kl. 05:57
Linje 18:		Linje 18:

	== Nybrotsarbeid ==		== Nybrotsarbeid ==
	Allkunneboka var på fleire vis eit nybrotsarbeid innan leksikonsjangeren i Noreg. Det gjeld i fyrste rekkje at det var skrive på nynorsk. Det ~~innebar~~ utvikling av ~~til dels nyskapt~~ fagterminologi på felt som teknikk, medisin, juss og militærstell, der bokmålet til da hadde vore nokså einerådande. Allkunneboka var også det fyrste leksikonet på norsk der artiklane var signerte, med den ansvarleggjeringa av kunnskapsformidlinga som det innebar. I pakt med etterkrigstida si store kunnskapsoptimisme og framstegstru, la utgjevar og redaksjon ~~sterkt~~ vinn på at opplysningane skulle vere ajour med den nyast tilgjengelege kunnskapen om emnet. Og «dags dato» vart med det for auget prenta på kvart trykte ark, dvs. på kvar 16. side i kvart band.<ref>Føreord i Norsk Allkunnebok bd.1.</ref>		Allkunneboka var på fleire vis eit nybrotsarbeid innan leksikonsjangeren i Noreg. Det gjeld i fyrste rekkje at det var skrive på nynorsk. Det kravde utvikling av fagterminologi på felt som teknikk, medisin, juss og militærstell, der bokmålet til da hadde vore nokså einerådande. Allkunneboka var også det fyrste leksikonet på norsk der artiklane var signerte, med den ansvarleggjeringa av kunnskapsformidlinga som det innebar. I pakt med etterkrigstida si store kunnskapsoptimisme og framstegstru, la utgjevar og redaksjon vinn på at opplysningane skulle vere ajour med den nyast tilgjengelege kunnskapen om emnet. Og «dags dato» vart med det for auget prenta på kvart trykte ark, dvs. på kvar 16. side i kvart band.<ref>Føreord i Norsk Allkunnebok bd.1.</ref>

	== Innhaldsprofil ==		== Innhaldsprofil ==
Linje 47:		Linje 47:
	*[[Eli Oftedal]]. Band 2 og 3.		*[[Eli Oftedal]]. Band 2 og 3.
	*[[Kaare Haukås]]		*[[Kaare Haukås]]
	*[[Olav Langeland]]		*[[Olav Langeland (1920–2012)\|Olav Langeland]]
	*[[Sivert Langholm]]		*[[Sivert Langholm]]
	*Peder Galdal		*Peder Galdal

Hans P. Hosar på 13. des. 2020 kl. 07:18

2020-12-13T07:18:13Z

@@ Linje 1: / Linje 1: @@
 '''[[Norsk Allkunnebok]]''' er eit nynorsk leksikon som kom ut på [[Fonna Forlag]] i tidsrommet 1949–1966. Det utgjer 10 band pluss eit atlas og ei eiga juridisk oppslagsbok. Som nemninga «allkunne» seier, er leksikonet encyklopedisk, dvs. at oppslaga i prinsippet skal hentast frå alle kunnskapsfelt og fagområde. Verket føyer seg såleis inn i rekkja av det som har vore kalla [[Norske konversasjonsleksikon|konversasjonsleksikon]]. Innanfor den altomfattande horisonten hadde utgjevarane klåre målsetjingar om å framheve emneområde som tidlegare har vore underrepresentert i norske leksika. Ein finn til dømes ei mengd omtaler av personar som det ikkje har funnest plass til i andre norske konversasjonsleksika. Den målstyrte prioriteringa av stofftilfanget gjev dette oppslagsverket ein ekstra relevans ikkje minst i lokalhistorisk samanheng.
@@ Linje 46: / Linje 47: @@
 *[[Eli Oftedal]]. Band 2 og 3.
 *[[Kaare Haukås]]
 *[[Olav Langeland]]
 *[[Sivert Langholm]]
 *Peder Galdal
@@ Linje 55: / Linje 56: @@
 Biletredaktør:
 *[[Jostein Øvrelid]]. Alle banda.
 == Referansar ==
@@ Linje 62: / Linje 94: @@
 *[https://www.fonna.no/om-oss Fonna Forlag si heimeside, lese 13.12.2020.]
 *''Norskt Bladmannalag gjenom 10 aar - 1913-1923''. Utg. s.n.. Bjørgvin. 1923. {{nb.no|NBN:no-nb_digibok_2014111908073}}.

Hans P. Hosar på 13. des. 2020 kl. 06:54

2020-12-13T06:54:18Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. des. 2020 kl. 06:54
Linje 30:		Linje 30:
	Oppsummert kan ein seie at allkunneboka har eit nasjonalt fokus, og i høve til andre konversasjonsleksika ser ein ei viss vriding mot primærnæringar og Bygde-Noreg. Det er forsøk på å formidle eit samanfattande kunnskapsgrunnlag for heimstadlære og den folkelege danninga som stod så sterkt innan norskdomsrørsla.		Oppsummert kan ein seie at allkunneboka har eit nasjonalt fokus, og i høve til andre konversasjonsleksika ser ein ei viss vriding mot primærnæringar og Bygde-Noreg. Det er forsøk på å formidle eit samanfattande kunnskapsgrunnlag for heimstadlære og den folkelege danninga som stod så sterkt innan norskdomsrørsla.

			== Råd og redaksjon ==
			I Rådet (gjennom heile utgjevingsprosessen):
			*Sigvald Hasund
			*Severin Eskeland
			*Elias Berdal
			*Gabriel A. Frøholm

			Redaktørar:
			*Arnulv Sudmann, for alle 10 banda
			*[[Peder Galdal]], band 9 og 10 saman med Sudmann

			Redaksjonsmedarbeidarar:
			*[[Agnes Børnes]]. Band 1 og 10.
			*[[Ragna Sæfland]]. Band 1, 2, 3, 4, 5.
			*[[Eli Oftedal]]. Band 2 og 3.
			*[[Kaare Haukås]]
			*[[Olav Langeland]]
			*[[Sivert Langholm]]
			*Peder Galdal
			*[[Kåre K. Tveito]]
			*[[Ragnar Øvrelid]]
			*[[Ola Straumsheim]]. Bd. 10.

			Biletredaktør:
			*[[Jostein Øvrelid]]. Alle banda.

	== Referansar ==		== Referansar ==

Hans P. Hosar: Mellomlagring

2020-12-13T06:36:24Z

Mellomlagring

@@ Linje 18: / Linje 18: @@
 == Nybrotsarbeid ==
 Allkunneboka var på fleire vis eit nybrotsarbeid innan leksikonsjangeren i Noreg. Det gjeld i fyrste rekkje at det var skrive på nynorsk. Det innebar utvikling av til dels nyskapt fagterminologi på felt som teknikk, medisin, juss og militærstell, der bokmålet til da hadde vore nokså einerådande. Allkunneboka var også det fyrste leksikonet på norsk der artiklane var signerte, med den ansvarleggjeringa av kunnskapsformidlinga som det innebar. I pakt med etterkrigstida si store kunnskapsoptimisme og framstegstru, la utgjevar og redaksjon sterkt vinn på at opplysningane skulle vere ajour med den nyast tilgjengelege kunnskapen om emnet. Og «dags dato» vart med det for auget prenta på kvart trykte ark, dvs. på kvar 16. side  i kvart band.<ref>Føreord i Norsk Allkunnebok bd.1.</ref>
 == Referansar ==