Torvtekking - Sideversjonshistorikk

Simen1995: /* Torvtak og snølast */ retting av skrivefeil

2025-05-30T14:56:20Z

Torvtak og snølast: retting av skrivefeil

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. mai 2025 kl. 14:56
Linje 156:		Linje 156:

	== Torvtak og snølast ==		== Torvtak og snølast ==
	Torv (tung tekking) utgjer størstedelen av den totale konstruksjonsvekta. Ein kunne tru at torvtak var meir utsette for snølast sidan snøen ikkje sig av, men blir liggande snøperiodane igjennom. Men faktisk er det ~~akkuratt~~ motsett: Under dimensjoneringa av den berande delen av konstruksjonen lyt ein ta omsyn til dette. Konstruksjonen skal bera seg sjølv + tekkinga + venta snølast. I tillegg til dette skal det leggast inn ein sikkerheitsreserve. Denne er sett til 100 %. Erfaringsmessig varierer snømengdene sterkt i dei ulike delene av landet, og derfor varierer krava til konstruksjonsstyrke tilsvarande. Tak med lett tekking og tak med tung tekking skal i prinsippet tola same snølast. Men på grunn av måten krava til sikkerheitsreserve i byggjeforskriftene er sett opp, vil eit torvtak i praksis tole større snølast.		Torv (tung tekking) utgjer størstedelen av den totale konstruksjonsvekta. Ein kunne tru at torvtak var meir utsette for snølast sidan snøen ikkje sig av, men blir liggande snøperiodane igjennom. Men faktisk er det akkurat motsett: Under dimensjoneringa av den berande delen av konstruksjonen lyt ein ta omsyn til dette. Konstruksjonen skal bera seg sjølv + tekkinga + venta snølast. I tillegg til dette skal det leggast inn ein sikkerheitsreserve. Denne er sett til 100 %. Erfaringsmessig varierer snømengdene sterkt i dei ulike delene av landet, og derfor varierer krava til konstruksjonsstyrke tilsvarande. Tak med lett tekking og tak med tung tekking skal i prinsippet tola same snølast. Men på grunn av måten krava til sikkerheitsreserve i byggjeforskriftene er sett opp, vil eit torvtak i praksis tole større snølast.

	[[image:1973_Røros03.jpg\|thumb\|300px\|right\|Torvtak i by: Danielsveita på [[Røros]].{{byline\|Frode Inge Helland}}]]		[[image:1973_Røros03.jpg\|thumb\|300px\|right\|Torvtak i by: Danielsveita på [[Røros]].{{byline\|Frode Inge Helland}}]]

Olve Utne: Teksterstatting – «[[Kategori:t» til «[[Kategori:T»

2023-11-26T03:26:08Z

Teksterstatting – «[[Kategori:t» til «[[Kategori:T»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. nov. 2023 kl. 03:26
Linje 206:		Linje 206:
	{{wikipedia\|no\|Torvtak}}		{{wikipedia\|no\|Torvtak}}

	[[Kategori:~~tak~~]]		[[Kategori:Tak]]
	[[Kategori:Dugnad]]		[[Kategori:Dugnad]]
	{{nn}}		{{nn}}
	[[Kategori:Torv]]		[[Kategori:Torv]]

Olve Utne: Teksterstatting – «[[Kategori:d» til «[[Kategori:D»

2023-11-24T13:08:56Z

Teksterstatting – «[[Kategori:d» til «[[Kategori:D»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. nov. 2023 kl. 13:08
Linje 207:		Linje 207:

	[[Kategori:tak]]		[[Kategori:tak]]
	[[Kategori:~~dugnad~~]]		[[Kategori:Dugnad]]
	{{nn}}		{{nn}}
	[[Kategori:Torv]]		[[Kategori:Torv]]

Olve Utne: Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

2023-11-19T17:49:13Z

Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. nov. 2023 kl. 17:49
Linje 206:		Linje 206:
	{{wikipedia\|no\|Torvtak}}		{{wikipedia\|no\|Torvtak}}

	[[~~kategori~~:tak]]		[[Kategori:tak]]
	[[Kategori:dugnad]]		[[Kategori:dugnad]]
	{{nn}}		{{nn}}
	[[Kategori:Torv]]		[[Kategori:Torv]]

Marianne Wiig: /* Tekkjardugnad */ bilde

2023-11-02T14:50:57Z

Tekkjardugnad: bilde

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. nov. 2023 kl. 14:50
Linje 54:		Linje 54:

	=== Tekkjardugnad ===		=== Tekkjardugnad ===
			{{Thumb\|Bilde_5_minø25783_Os_Østgarden_Nysen_(2).jpg\|Torvtekkingsdugnad på Østgarden, Os i Hedmark. Foran ser vi Ingeborg Østgård med Aud Tømmervoll på armen. I stigen står Esten Østgård, og på taket Hans Akeren, Ingulf Engan, H. Ø. Aksel Akeren.\|Ukjent.}}
	Taktekking var ofte [[dugnad]]sarbeid som hele [[bedarlaget]] vart invitert til å delta i. Da skulle torv og never vera henta av husbonden og gardsfolket. Det var gjerne nokre erfarne eldre karar som stod for sjølve legginga på kvar sin teig, mens dei yngre spadde torv og langa never. Takflata vart delt i teigar frå [[takufs\|ufs]] til [[møne]], med ein eller to erfarne karar på kvar teig — like mange som taket var langt i [[alen]]. På grunn av vêret skulle tekkinga helst gjerast unna på éin dag, og om det trongst laut dei ta natta til hjelp.<ref>Hjelmeland 1993, s. 159.</ref>		Taktekking var ofte [[dugnad]]sarbeid som hele [[bedarlaget]] vart invitert til å delta i. Da skulle torv og never vera henta av husbonden og gardsfolket. Det var gjerne nokre erfarne eldre karar som stod for sjølve legginga på kvar sin teig, mens dei yngre spadde torv og langa never. Takflata vart delt i teigar frå [[takufs\|ufs]] til [[møne]], med ein eller to erfarne karar på kvar teig — like mange som taket var langt i [[alen]]. På grunn av vêret skulle tekkinga helst gjerast unna på éin dag, og om det trongst laut dei ta natta til hjelp.<ref>Hjelmeland 1993, s. 159.</ref>

Cnyborg: fjerner f-merking, WP-artikkel

2023-02-28T08:08:58Z

fjerner f-merking, WP-artikkel

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. feb. 2023 kl. 08:08
Linje 204:		Linje 204:

	{{wikipedia\|no\|Torvtak}}		{{wikipedia\|no\|Torvtak}}
	~~{{F2}}~~

	[[kategori:tak]]		[[kategori:tak]]
	[[Kategori:dugnad]]		[[Kategori:dugnad]]
	{{nn}}		{{nn}}
	~~[[Kategori:F1]]~~
	[[Kategori:Torv]]		[[Kategori:Torv]]

PaulVIF: /* Torv */

2022-10-05T13:06:15Z

Torv

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 5. okt. 2022 kl. 13:06
Linje 109:		Linje 109:
	[[image:1973_Røros02.jpg\|thumb\|300px\|left\|Torvtak i by: Røros.{{byline\|Frode Inge Helland}}]]		[[image:1973_Røros02.jpg\|thumb\|300px\|left\|Torvtak i by: Røros.{{byline\|Frode Inge Helland}}]]
	=== Torv ===		=== Torv ===
	~~Torvlaget~~ var gjerne frå 12 til 20 cm tjukt, med 15 cm som eit gjennomsnitt. Idealet skal etter den allment kjente tradisjonen ha vore to lag torv, nedst med graset ned og øvst med graset opp. Svært ofte vart oppskrifta forenkla til eitt tjukt lag ''“med grassvorden ned mot nevra og molda upp”'', som så vart utjamna og utfylt med laus jord.(Melheim 1933) Ved omlegging av gamle tak vart den gamle torva mellomlagra i haugar på taket. Ho vart lagt ut att som ei blanding av torvklumpar og laus jord.		[[Torv]]laget var gjerne frå 12 til 20 cm tjukt, med 15 cm som eit gjennomsnitt. Idealet skal etter den allment kjente tradisjonen ha vore to lag torv, nedst med graset ned og øvst med graset opp. Svært ofte vart oppskrifta forenkla til eitt tjukt lag ''“med grassvorden ned mot nevra og molda upp”'', som så vart utjamna og utfylt med laus jord.(Melheim 1933) Ved omlegging av gamle tak vart den gamle torva mellomlagra i haugar på taket. Ho vart lagt ut att som ei blanding av torvklumpar og laus jord.

	Det var best å bruke godt grasbunden torv for å hindre uttørking, siging og erosjon. Men elles sprikar tradisjonsstoffet og litteraturen med omsyn til kva slags torv som vart føretrekt. Myrtorv har vore tilrådd som mindre aggressiv mot nevra, medan annan torv, særleg i fjellstrøk, blir sagt å tære bort nevra raskt. Men myrtorv vil krympe ved tørking og danne sprekker som lyt etterfyllast. Mange rekna sandrik morenejord som den beste taktorva. Det vanlege har nok vore å stikke torv på nærmaste eng eller voll, utan å ta spesielt omsyn til jordarten. Uppstad (1990) fortel at torva vart teken på sjølve tufta når eit nytt hus vart oppsett, og at ein elles henta torva «her og der», gjerne i form av god matjord. Melheim (1933) fortel frå [[Hornindal]] at torv ''“ikkje [vart] teke på serleg turre plassar, men heller ikkje på våte myrer.”'' Frå [[Nordfjord]] refererer elles Hjelmeland (1993) at ''“torven ble tatt på tørrmark, helst var det lyngtorv; myrtorv dudde ikke.”''		Det var best å bruke godt grasbunden torv for å hindre uttørking, siging og erosjon. Men elles sprikar tradisjonsstoffet og litteraturen med omsyn til kva slags torv som vart føretrekt. Myrtorv har vore tilrådd som mindre aggressiv mot nevra, medan annan torv, særleg i fjellstrøk, blir sagt å tære bort nevra raskt. Men myrtorv vil krympe ved tørking og danne sprekker som lyt etterfyllast. Mange rekna sandrik morenejord som den beste taktorva. Det vanlege har nok vore å stikke torv på nærmaste eng eller voll, utan å ta spesielt omsyn til jordarten. Uppstad (1990) fortel at torva vart teken på sjølve tufta når eit nytt hus vart oppsett, og at ein elles henta torva «her og der», gjerne i form av god matjord. Melheim (1933) fortel frå [[Hornindal]] at torv ''“ikkje [vart] teke på serleg turre plassar, men heller ikkje på våte myrer.”'' Frå [[Nordfjord]] refererer elles Hjelmeland (1993) at ''“torven ble tatt på tørrmark, helst var det lyngtorv; myrtorv dudde ikke.”''

Marthe Glad: f2

2022-05-19T12:12:20Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mai 2022 kl. 12:12
Linje 204:		Linje 204:

	{{wikipedia\|no\|Torvtak}}		{{wikipedia\|no\|Torvtak}}
	{{F1}}		{{F2}}

	[[kategori:tak]]		[[kategori:tak]]

Marianne Wiig: kat.

2019-08-08T11:49:15Z

kat.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. aug. 2019 kl. 11:49
Linje 210:		Linje 210:
	{{nn}}		{{nn}}
	[[Kategori:F1]]		[[Kategori:F1]]
			[[Kategori:Torv]]

Marthe Glad: gjort den til f1 igjen pga wikipediabaserthet

2018-09-11T12:43:54Z

gjort den til f1 igjen pga wikipediabaserthet

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. sep. 2018 kl. 12:43
Linje 209:		Linje 209:
	[[Kategori:dugnad]]		[[Kategori:dugnad]]
	{{nn}}		{{nn}}
	[[Kategori:F2]]		[[Kategori:F1]]