Tosten Pålsen Auale - Sideversjonshistorikk

Cnyborgbot: Robot: Endrer mal: Thumb høyre

2024-03-04T15:55:41Z

Robot: Endrer mal: Thumb høyre

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mar. 2024 kl. 15:55
Linje 1:		Linje 1:

	<onlyinclude>{{~~thumb høyre~~\|Tosten Raudskjegg.jpg\|Tosten Raudskjegg på Nedre Nørjordet, fotografert i døra til eldhuset der han budde som føderådsmann.\|Ukjent.}}		<onlyinclude>{{Thumb\|Tosten Raudskjegg.jpg\|Tosten Raudskjegg på Nedre Nørjordet, fotografert i døra til eldhuset der han budde som føderådsmann.\|Ukjent.}}
	'''[[Tosten Pålsen Auale]]''' (fødd i [[Skjåk]] [[29. november]] [[1845]], død same stad [[1. juni]] [[1924]]) var gardsarbeidar og småbrukar. Han er betre kjent under kallenamnet Raudskjegg-Tosten eller '''Tosten Raudskjegg''', som [[Olav Aukrust]] nytta som tittel på eit dikt om ein nifs og vondlynt, men karismatisk skapnad som var truandes til å stå i direkte samband med Fan sjøl. Han hadde eit par oppnamn som refererte til dei trolldomskreftene mange meinte å ha erfart at han hadde: Ronkall-Tosten og Troll-Tosten.		'''[[Tosten Pålsen Auale]]''' (fødd i [[Skjåk]] [[29. november]] [[1845]], død same stad [[1. juni]] [[1924]]) var gardsarbeidar og småbrukar. Han er betre kjent under kallenamnet Raudskjegg-Tosten eller '''Tosten Raudskjegg''', som [[Olav Aukrust]] nytta som tittel på eit dikt om ein nifs og vondlynt, men karismatisk skapnad som var truandes til å stå i direkte samband med Fan sjøl. Han hadde eit par oppnamn som refererte til dei trolldomskreftene mange meinte å ha erfart at han hadde: Ronkall-Tosten og Troll-Tosten.

Linje 92:		Linje 92:

	== Siste leveåra ==		== Siste leveåra ==
	{{~~thumb høyre~~\|1-Gamleheimsfest Kummen.jpg\|Skjåk gamleheim i 1920-åra. Her enda Tosten Raudskjegg sine dagar som ein av dei aller fyrste pensjonærane etter at heimen vart teken i bruk i 1922.\|[[Kristian Stakston]]}}		{{Thumb\|1-Gamleheimsfest Kummen.jpg\|Skjåk gamleheim i 1920-åra. Her enda Tosten Raudskjegg sine dagar som ein av dei aller fyrste pensjonærane etter at heimen vart teken i bruk i 1922.\|[[Kristian Stakston]]}}
	Tosten var brukar på Nedre Nørjordet til 1917. Deretter skal han ha vore på føderåd hjå det neste brukarparet, Gunnhild og Torgeir, ho frå Lykreholet i Skjåk, han frå Uppigard Gaukstad i Lom.<ref>Kvaale, O. 1975:161. Jf. Kolden, J. 2005:364.</ref>		Tosten var brukar på Nedre Nørjordet til 1917. Deretter skal han ha vore på føderåd hjå det neste brukarparet, Gunnhild og Torgeir, ho frå Lykreholet i Skjåk, han frå Uppigard Gaukstad i Lom.<ref>Kvaale, O. 1975:161. Jf. Kolden, J. 2005:364.</ref>

PaulVIF på 3. aug. 2021 kl. 12:40

2021-08-03T12:40:28Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 3. aug. 2021 kl. 12:40
Linje 53:		Linje 53:

	== «Budei-Tosten» fram til 1887 ==		== «Budei-Tosten» fram til 1887 ==
	Vi kjenner heller ikkje til om Anne og Rasmus hadde med seg den da 7-8 år gamle gutungen hennar til Nørjordet, eller om han har vore att i Auale til vidare oppfostring hjå besteforeldra der. Noko som talar for det siste, var at stugu på Nørjordet fort vart fylt opp av Anne og Rasmus sine felles born. Tosten fekk åtte halvsysken i tidsrommet 1849-1870. Som åtteåring kunne Tosten sikkert gjere nytte for seg med gjeting og småarbeid på besteforeldra sin gard. Dette var i ei tid og med eit produksjonssystem der barnearbeid inngjekk som ein integrert del og framstod som ein sjølvsagd og nødvendig del av røyndomen.		Vi kjenner heller ikkje til om Anne og Rasmus hadde med seg den da 7-8 år gamle gutungen hennar til Nørjordet, eller om han har vore att i Auale til vidare oppfostring hjå besteforeldra der. Noko som talar for det siste, var at stugu på Nørjordet fort vart fylt opp av Anne og Rasmus sine felles born. Tosten fekk åtte halvsysken i tidsrommet 1849-1870. Som åtteåring kunne Tosten sikkert gjere nytte for seg med gjeting og småarbeid på besteforeldra sin gard. Dette var i ei tid og med eit produksjonssystem der [[barnearbeid]] inngjekk som ein integrert del og framstod som ein sjølvsagd og nødvendig del av røyndomen.

	I folketeljinga 1865, som tjueåring, er iallfall Tosten Pålsen registrert som [[innerst]] i Auale med yrke notert som «Almindlig. Arbeide».<ref>		I folketeljinga 1865, som tjueåring, er iallfall Tosten Pålsen registrert som [[innerst]] i Auale med yrke notert som «Almindlig. Arbeide».<ref>

Hans P. Hosar: /* Trollkunnig? */ Korrektur

2018-04-12T06:01:30Z

Trollkunnig?: Korrektur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. apr. 2018 kl. 06:01
Linje 41:		Linje 41:
	:når suti kaldkjøvde sjel og sinn...		:når suti kaldkjøvde sjel og sinn...

	Diktaren ~~kunne~~ ha kome på dette ut frå historier som gjekk på folkemunne, slik som denne som Ole O. Nyøygard gjev att:		Diktaren kan ha kome på dette ut frå historier som gjekk på folkemunne, slik som denne som Ole O. Nyøygard gjev att:

	:«Ein mann frå Bøverdalen fortalde meg om ei hending med to kjerringar der uppi. Den eine laut få hjelp av han Tosten for å få kyrne sine til å gå dit dei skulle i hamninga. Da var det ei onnor kjerring som sa åt henne: "Nei du, slikt tull trur eg ikkje på." Men det bar ikkje likare til enn at denne kona som ikkje trudde, laut nedover åt honom Tosten natta etterpå. Kva kjerringa ville han Tosten eller kva han ville henne, veit eg ikkje. Men dette er einaste gongen eg har høyrt um at han hypnotiserte folk.»		:«Ein mann frå Bøverdalen fortalde meg om ei hending med to kjerringar der uppi. Den eine laut få hjelp av han Tosten for å få kyrne sine til å gå dit dei skulle i hamninga. Da var det ei onnor kjerring som sa åt henne: "Nei du, slikt tull trur eg ikkje på." Men det bar ikkje likare til enn at denne kona som ikkje trudde, laut nedover åt honom Tosten natta etterpå. Kva kjerringa ville han Tosten eller kva han ville henne, veit eg ikkje. Men dette er einaste gongen eg har høyrt um at han hypnotiserte folk.»

	Lærar og lokalhistorikar [[Olav T. Kvaale]] refererer også forteljingar frå folk som kjende Tosten personleg. I dette materialet kjem ikkje noko av diktets uhygge fram, berre dette ekstra gode laget med dyr. Somme trudde altså det kom av overnaturlege krefter. Men Gunnhild Nørjordet, som hadde Tosten på føderåd så seint som ca. 1920, meinte at det berre var fordi han var så snill og flink med dyra.<ref>Kvaale, O.T. 1975:161.</ref>		Lærar og lokalhistorikar [[Olav T. Kvaale]] refererer også forteljingar frå folk som kjende Tosten personleg. I dette materialet kjem ikkje noko av diktets uhygge fram, berre dette ekstra gode laget med dyr. Somme trudde altså det kom av overnaturlege krefter. Men Gunnhild Nørjordet, som hadde Tosten på føderåd så seint som ca. 1920, meinte at det berre var fordi han var så snill og flink med dyra.<ref>Kvaale, O.T. 1975:161.</ref>


	== Bakgrunn, slekt og familie ==		== Bakgrunn, slekt og familie ==

Cnyborg: hbr

2016-06-27T09:01:36Z

hbr

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. jun. 2016 kl. 09:01
Linje 57:		Linje 57:

	I folketeljinga 1865, som tjueåring, er iallfall Tosten Pålsen registrert som [[innerst]] i Auale med yrke notert som «Almindlig. Arbeide».<ref>		I folketeljinga 1865, som tjueåring, er iallfall Tosten Pålsen registrert som [[innerst]] i Auale med yrke notert som «Almindlig. Arbeide».<ref>
	{{folketelling ~~person~~\|pf01038057001641\|~~Tosten Pålsen Auale~~\|1865\|Skjåk}}</ref> På det tidspunktet er det morbroren Ola Olsen som er gardbrukar der.		{{folketelling\|pf01038057001641\|Torsten Paulsen\|1865\|Skjåk\|nn}}</ref> På det tidspunktet er det morbroren Ola Olsen som er gardbrukar der.

	Ti år seinare, ved folketeljinga 1875, er Tosten «Sommer og Vinterbudeie» på Skjelkvåle, grannegard til Auale.<ref>		Ti år seinare, ved folketeljinga 1875, er Tosten «Sommer og Vinterbudeie» på Skjelkvåle, grannegard til Auale.<ref>
	{{folketelling ~~person~~\|pf01052087001703\|~~Tosten Pålsen Auale~~\|1875\|Skjåk}}</ref>		{{folketelling\|pf01052087001703\|Thorstein Paulsen \|1875\|Skjåk\|nn}}</ref>

	== Småbruk og ekteskap ==		== Småbruk og ekteskap ==
Linje 68:		Linje 68:

	Ved folketeljinga 1900 bur Tosten og Mari og dei to føderådsfolka på garden.<ref>		Ved folketeljinga 1900 bur Tosten og Mari og dei to føderådsfolka på garden.<ref>
	{{folketelling ~~person~~\|pf01037080001640\|~~Tosten Pålsen Auale~~\|1900\|Lom}}</ref> Året etter døydde mora til Tosten. Kor lenge stefaren levde, har vi ikkje bringa på det reine. I folketeljinga 1910 ser det ut til at Tosten er vorten aleine på bruket. (Det er neppe tvil om at den registrerte «Torstein Auale» er identisk med Tosten Raudskjegg, enda om korkje dato eller år for fødselen stemmer.) Kona Mari levde enno, men er iallfall ikkje heime i Nørjordet på folketeljingstidspunktet.		{{folketelling\|pf01037080001640\|Torstein Nørjordet \|1900\|Lom\|nn}}</ref> Året etter døydde mora til Tosten. Kor lenge stefaren levde, har vi ikkje bringa på det reine. I folketeljinga 1910 ser det ut til at Tosten er vorten aleine på bruket. (Det er neppe tvil om at den registrerte «Torstein Auale» er identisk med Tosten Raudskjegg, enda om korkje dato eller år for fødselen stemmer.) Kona Mari levde enno, men er iallfall ikkje heime i Nørjordet på folketeljingstidspunktet.

	To år seinare døydde Mari på garden Krøkje i Lom. Ho vart registrert i kyrkjeboka som «Gaardbr.hustrue og fattiglem», openbert på [[Leksikon:Legd\|legd]]. Mari og Tosten må ha vore ute av stand til å forsørgje seg sjølve på bruket. Tydelegvis har det også skjedd ein separasjon i ekteskapet, enda om vi ikkje får nøyare greie på dette i kjeldene. Men det gjev grunn til å spekulere på om det var røynlege hendingar bak det nifse ryktet som Aukrust skriv om i Tosten Raudskjegg, om enn hendingane umogleg kan ha vore så dramatiske som i diktet:		To år seinare døydde Mari på garden Krøkje i Lom. Ho vart registrert i kyrkjeboka som «Gaardbr.hustrue og fattiglem», openbert på [[Leksikon:Legd\|legd]]. Mari og Tosten må ha vore ute av stand til å forsørgje seg sjølve på bruket. Tydelegvis har det også skjedd ein separasjon i ekteskapet, enda om vi ikkje får nøyare greie på dette i kjeldene. Men det gjev grunn til å spekulere på om det var røynlege hendingar bak det nifse ryktet som Aukrust skriv om i Tosten Raudskjegg, om enn hendingane umogleg kan ha vore så dramatiske som i diktet:
Linje 136:		Linje 136:
	*Nyøygard, Ole O.: «Han Raudskjegg-Tosten kunne meir enn Fadervåret sitt», i [[''Årbok for Gudbrandsdalen'']] 1974.		*Nyøygard, Ole O.: «Han Raudskjegg-Tosten kunne meir enn Fadervåret sitt», i [[''Årbok for Gudbrandsdalen'']] 1974.
	*''Ættebok for Skjåk, bd. 1'', Skjåk historielag 1946.		*''Ættebok for Skjåk, bd. 1'', Skjåk historielag 1946.
			* {{hbr1-1\|pf01037080001640\|Tosten Pålsen Auale}}.

	== Notar ==		== Notar ==

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-26T11:45:58Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. jan. 2016 kl. 11:45
Linje 148:		Linje 148:
	[[Kategori:Dødsfall i 1924]]		[[Kategori:Dødsfall i 1924]]
	{{F2}}		{{F2}}
			{{nn}}

Hans P. Hosar: Korrektur

2015-04-07T06:01:09Z

Korrektur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. apr. 2015 kl. 06:01
Linje 1:		Linje 1:

	<onlyinclude>{{thumb høyre\|Tosten Raudskjegg.jpg\|Tosten Raudskjegg på Nedre Nørjordet, fotografert i døra til eldhuset der han budde som føderådsmann.\|Ukjent.}}		<onlyinclude>{{thumb høyre\|Tosten Raudskjegg.jpg\|Tosten Raudskjegg på Nedre Nørjordet, fotografert i døra til eldhuset der han budde som føderådsmann.\|Ukjent.}}
	'''[[Tosten Pålsen Auale]]''' (fødd i [[Skjåk]] [[29. november]] [[1845]], død same stad [[1. juni]] [[1924]]) var gardsarbeidar og småbrukar. Han er betre kjent under kallenamnet Raudskjegg-Tosten eller '''Tosten Raudskjegg''', som ~~diktaren~~ [[Olav Aukrust]] nytta som tittel på eit dikt om ein nifs og vondlynt, men karismatisk skapnad som var truandes til å stå i direkte samband med Fan sjøl. Han hadde eit par oppnamn som refererte til dei trolldomskreftene mange meinte å ha erfart at han hadde: Ronkall-Tosten og Troll-Tosten.		'''[[Tosten Pålsen Auale]]''' (fødd i [[Skjåk]] [[29. november]] [[1845]], død same stad [[1. juni]] [[1924]]) var gardsarbeidar og småbrukar. Han er betre kjent under kallenamnet Raudskjegg-Tosten eller '''Tosten Raudskjegg''', som [[Olav Aukrust]] nytta som tittel på eit dikt om ein nifs og vondlynt, men karismatisk skapnad som var truandes til å stå i direkte samband med Fan sjøl. Han hadde eit par oppnamn som refererte til dei trolldomskreftene mange meinte å ha erfart at han hadde: Ronkall-Tosten og Troll-Tosten.

	Enda eit kjent oppnamn på Tosten Pålsen var Budei-Tosten, som viste til det yrket som Tosten mykje attåt hadde ein monaleg del av livet sitt. Han var fjøsrøktar på ymse gardar i Skjåk før han sjølv vart småbrukar nedst i [[Bøverdalen]] i [[Lom]]. Han blir stundom også omtala som Tosten Nørjordet etter namnet på bruket han overtok.</onlyinclude>		Enda eit kjent oppnamn på Tosten Pålsen var Budei-Tosten, som viste til det yrket som Tosten mykje attåt hadde ein monaleg del av livet sitt. Han var fjøsrøktar på ymse gardar i Skjåk før han sjølv vart småbrukar nedst i [[Bøverdalen]] i [[Lom]]. Han blir stundom også omtala som Tosten Nørjordet etter namnet på bruket han overtok.</onlyinclude>

	== Diktaren og Tosten Raudskjegg ==		== Diktaren og Tosten Raudskjegg ==
	Frå sine oppvekstår kjende Olav Aukrust godt til Tosten Pålsen, som da hadde vorte småbrukar og budde rett over elva frå heimegarden til diktaren. Aukrust omtalar ein stad «min ven Troll-Tosten i Lom»,<ref>Groht, H. 1948:241.</ref> og det er nærliggjande å tru at dette er han Tosten i Nørjordet. Dessutan hadde Aukrust ei tid i byrjinga av 1920-talet halde til i den grenda i Skjåk der Tosten var fødd og ~~hadde budd~~ til han kom i 40-årsalderen. Der må diktaren ha høyrt mykje om Tostens liv før han flytta til Bøverdalen. Interessert i folkemusikk som han var, vart Aukrust heilt sikkert godt kjend med meisterspelemannen og gardbrukaren [[Torkjell Auale]]. Torkjell var syskenbarnet til Tosten, <ref>Ættebok for Skjåk I, side 13.</ref> og oppvaksen medan Tosten budde og arbeidde hjå dei på Auale og på grannegarden [[Skjelkvåle]]. Aukrust budde sjølv på Skjelkvåle ei tid.		Frå sine oppvekstår kjende Olav Aukrust godt til Tosten Pålsen, som da hadde vorte småbrukar og budde rett over elva frå heimegarden til diktaren. Aukrust omtalar ein stad «min ven Troll-Tosten i Lom»,<ref>Groht, H. 1948:241.</ref> og det er nærliggjande å tru at dette er han Tosten i Nørjordet. Dessutan hadde Aukrust ei tid i byrjinga av 1920-talet halde til i den grenda i Skjåk der Tosten var fødd og budde til han kom i 40-årsalderen. Der må diktaren ha høyrt mykje om Tostens liv før han flytta til Bøverdalen. Interessert i folkemusikk som han var, vart Aukrust heilt sikkert godt kjend med meisterspelemannen og gardbrukaren [[Torkjell Auale]]. Torkjell var syskenbarnet til Tosten, <ref>Ættebok for Skjåk I, side 13.</ref> og oppvaksen medan Tosten budde og arbeidde hjå dei på Auale og på grannegarden [[Skjelkvåle]]. Aukrust budde sjølv på Skjelkvåle ei tid.

	Det er ikkje noko vakkert bilete diktaren gjev av kjenningen sin. Tosten var:		Det er ikkje noko vakkert bilete diktaren gjev av kjenningen sin. Tosten var:
Linje 25:		Linje 25:

	== Trollkunnig? ==		== Trollkunnig? ==
	Det må understrekast at det ikkje er dokumentert ved gjennomgådde kjelder at røyndomens Tosten Auale nokon gong var tiltala for brotsverk. Folk meinte nok at han var trollkunning. Mellom anna ~~hadde~~ hadde han så utruleg god kontroll på buskapen sin (bakgrunnen for diktets «kryter-klumsar»?). Ho Anne Flatmo (1867-1922) var fødd på plassen Storåi under Staurust i Lom. Ho hugsa frå barndomen at Tosten var budeie på Staurust. Både før og etter at Tosten hadde vore der, hadde dei på Staurust ~~vanskear~~ med å få til smør når dei kinna, og buskapen var umogleg å få heim att frå beite sommarstid. Men Tosten hadde sine rådgjerder, og den tida han var der, var alt i orden med dette. Etter det kalla dei han berre Ronkall-Tosten (Rune-kall = trollmann).<ref>Nyøygard, O. 1974:147-148. Vita for Anne Flatmo frå Kolden, J. 2002:162 og 323.</ref>		Det må understrekast at det ikkje er dokumentert ved gjennomgådde kjelder at røyndomens Tosten Auale nokon gong var tiltala for brotsverk. Folk meinte nok at han var trollkunning. Mellom anna hadde han så utruleg god kontroll på buskapen sin (bakgrunnen for diktets «kryter-klumsar»?). Ho Anne Flatmo (1867-1922) var fødd på plassen Storåi under Staurust i Lom. Ho hugsa frå barndomen at Tosten var budeie på Staurust. Både før og etter at Tosten hadde vore der, hadde dei på Staurust vanskar med å få til smør når dei kinna, og buskapen var umogleg å få heim att frå beite sommarstid. Men Tosten hadde sine løyndomsfulle rådgjerder, og den tida han var der, var alt i orden med dette. Etter det kalla dei han berre Ronkall-Tosten (Rune-kall = trollmann).<ref>Nyøygard, O. 1974:147-148. Vita for Anne Flatmo frå Kolden, J. 2002:162 og 323.</ref>

	Det heiter da også hjå Aukrust at han Tosten var ein		Det heiter da også hjå Aukrust at han Tosten var ein

Vidariv: def.sort

2015-03-11T20:19:57Z

def.sort

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. mar. 2015 kl. 20:19
Linje 139:		Linje 139:
	== Notar ==		== Notar ==
	<references/>		<references/>
			{{DEFAULTSORT:Auale, Tosten Pålsen}}
	[[Kategori:Personer]]		[[Kategori:Personer]]
	[[Kategori:Skjåk kommune]]		[[Kategori:Skjåk kommune]]

Hans P. Hosar på 28. feb. 2015 kl. 11:52

2015-02-28T11:52:19Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. feb. 2015 kl. 11:52
Linje 28:		Linje 28:

	Det heiter da også hjå Aukrust at han Tosten var ein		Det heiter da også hjå Aukrust at han Tosten var ein
	:[...]run-kong av rette slaget		:[...] run-kong av rette slaget
	:med dette sløge og treiske draget,		:med dette sløge og treiske draget,
	:med denne biven av trollmanns-gjerdi,		:med denne biven av trollmanns-gjerdi,
Linje 43:		Linje 43:
	Diktaren kunne ha kome på dette ut frå historier som gjekk på folkemunne, slik som denne som Ole O. Nyøygard gjev att:		Diktaren kunne ha kome på dette ut frå historier som gjekk på folkemunne, slik som denne som Ole O. Nyøygard gjev att:

	:		:«Ein mann frå Bøverdalen fortalde meg om ei hending med to kjerringar der uppi. Den eine laut få hjelp av han Tosten for å få kyrne sine til å gå dit dei skulle i hamninga. Da var det ei onnor kjerring som sa åt henne: "Nei du, slikt tull trur eg ikkje på." Men det bar ikkje likare til enn at denne kona som ikkje trudde, laut nedover åt honom Tosten natta etterpå. Kva kjerringa ville han Tosten eller kva han ville henne, veit eg ikkje. Men dette er einaste gongen eg har høyrt um at han hypnotiserte folk.»
	Lærar og lokalhistorikar [[Olav T. Kvaale]] refererer forteljingar frå folk som kjende Tosten personleg. I dette materialet kjem ikkje noko av diktets uhygge fram, berre dette ekstra gode laget med dyr. Somme trudde altså det kom av overnaturlege krefter. Men Gunnhild Nørjordet, som hadde Tosten på føderåd så seint som ca. 1920, meinte at det berre var fordi han var så snill og flink med dyra.<ref>Kvaale, O.T. 1975:161.</ref>
			Lærar og lokalhistorikar [[Olav T. Kvaale]] refererer også forteljingar frå folk som kjende Tosten personleg. I dette materialet kjem ikkje noko av diktets uhygge fram, berre dette ekstra gode laget med dyr. Somme trudde altså det kom av overnaturlege krefter. Men Gunnhild Nørjordet, som hadde Tosten på føderåd så seint som ca. 1920, meinte at det berre var fordi han var så snill og flink med dyra.<ref>Kvaale, O.T. 1975:161.</ref>


Linje 131:		Linje 132:
	*Aukrust, Olav: ''Dikt i samling'', Gyldendal, Oslo 1967.		*Aukrust, Olav: ''Dikt i samling'', Gyldendal, Oslo 1967.
	*Groht, Helge: ''Olav Aukrust. Problematikk og utvikling''. Nasjonalforlaget, Oslo 1948.		*Groht, Helge: ''Olav Aukrust. Problematikk og utvikling''. Nasjonalforlaget, Oslo 1948.
	*Kolden, Jon (red. A. Kjelland): ''Bygdabok for Lom, bd. 3''. Lom kommune: Snøhetta forlag, Lesja, 2005.		*Kolden, Jon (red. A. Kjelland): ''Bygdabok for Lom,'' bd. 2 og 3''. Lom kommune: Snøhetta forlag, Lesja, 2002 og 2005.
	*Kvaale, Olav T.: ''Gamalt frå Lom. Folk og fylgje tå alle slag.'' Lom Heimbygdslag 1975.		*Kvaale, Olav T.: ''Gamalt frå Lom. Folk og fylgje tå alle slag.'' Lom Heimbygdslag 1975.
	*Nyøygard, Ole O.: «Han Raudskjegg-Tosten kunne meir enn Fadervåret sitt», i [[''Årbok for Gudbrandsdalen'']] 1974.		*Nyøygard, Ole O.: «Han Raudskjegg-Tosten kunne meir enn Fadervåret sitt», i [[''Årbok for Gudbrandsdalen'']] 1974.

Hans P. Hosar: Utbygging. Mellomlagring

2015-02-28T11:45:20Z

Utbygging. Mellomlagring

@@ Linje 21: / Linje 21: @@
 Og verre ting kjem fram. Tosten i diktet hadde ei svart bikkje som heitte Relsafus, og som folk hadde grunn til å tru eigentleg var den skinnbarlege Satan i hundeskapnad. Tosten blir mistenkt for drap på kona og litt av kvart.
 == Trollkunnig? ==
-Det må understrekast at det ikkje er dokumentert ved gjennomgådde kjelder at røyndomens Tosten Auale nokon gong var tiltala for brotsverk. Folk meinte nok at han var trollkunning. Mellom anna hadde hadde han så utruleg god kontroll på buskapen sin (bakgrunnen for diktets «kryter-klumsar»?). Lærar og lokalhistorikar [[Olav T. Kvaale]] refererer forteljingar frå folk som kjende Tosten personleg. I dette materialet kjem ikkje noko av diktets uhygge fram, berre dette ekstra gode laget med dyr. Somme trudde altså det kom av overnaturlege krefter. Men Gunnhild Nørjordet, som hadde Tosten på føderåd så seint som ca. 1920, meinte at det berre var fordi han var så snill og flink med dyra.<ref>Kvaale, O.T. 1975:161.</ref>
+Det må understrekast at det ikkje er dokumentert ved gjennomgådde kjelder at røyndomens Tosten Auale nokon gong var tiltala for brotsverk. Folk meinte nok at han var trollkunning. Mellom anna hadde hadde han så utruleg god kontroll på buskapen sin (bakgrunnen for diktets «kryter-klumsar»?). Ho Anne Flatmo (1867-1922) var fødd på plassen Storåi under Staurust i Lom. Ho hugsa frå barndomen at Tosten var budeie på Staurust. Både før og etter at Tosten hadde vore der, hadde dei på Staurust vanskear med å få til smør når dei kinna, og buskapen var umogleg å få heim att frå beite sommarstid. Men Tosten hadde sine rådgjerder, og den tida han var der, var alt i orden med dette. Etter det kalla dei han berre Ronkall-Tosten (Rune-kall = trollmann).<ref>Nyøygard, O. 1974:147-148. Vita for Anne Flatmo frå Kolden, J. 2002:162 og 323.</ref>
 == Bakgrunn, slekt og familie ==

Hans P. Hosar på 27. feb. 2015 kl. 17:02

2015-02-27T17:02:41Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. feb. 2015 kl. 17:02
Linje 22:		Linje 22:
	Og verre ting kjem fram. Tosten i diktet hadde ei svart bikkje som heitte Relsafus, og som folk hadde grunn til å tru eigentleg var den skinnbarlege Satan i hundeskapnad. Tosten blir mistenkt for drap på kona og litt av kvart.		Og verre ting kjem fram. Tosten i diktet hadde ei svart bikkje som heitte Relsafus, og som folk hadde grunn til å tru eigentleg var den skinnbarlege Satan i hundeskapnad. Tosten blir mistenkt for drap på kona og litt av kvart.

			== Trollkunnig? ==
	Det må understrekast at det ikkje er dokumentert ved gjennomgådde kjelder at røyndomens Tosten Auale nokon gong var tiltala for brotsverk. Folk meinte nok at han var trollkunning. Mellom anna hadde hadde han så utruleg god kontroll på buskapen sin (bakgrunnen for diktets «kryter-klumsar»?). Lærar og lokalhistorikar [[Olav T. Kvaale]] refererer forteljingar frå folk som kjende Tosten personleg. I dette materialet kjem ikkje noko av diktets uhygge fram, berre dette ekstra gode laget med dyr. Somme trudde altså det kom av overnaturlege krefter. Men Gunnhild Nørjordet, som hadde Tosten på føderåd så seint som ca. 1920, meinte at det berre var fordi han var så snill og flink med dyra.<ref>Kvaale, O.T. 1975:161.</ref>		Det må understrekast at det ikkje er dokumentert ved gjennomgådde kjelder at røyndomens Tosten Auale nokon gong var tiltala for brotsverk. Folk meinte nok at han var trollkunning. Mellom anna hadde hadde han så utruleg god kontroll på buskapen sin (bakgrunnen for diktets «kryter-klumsar»?). Lærar og lokalhistorikar [[Olav T. Kvaale]] refererer forteljingar frå folk som kjende Tosten personleg. I dette materialet kjem ikkje noko av diktets uhygge fram, berre dette ekstra gode laget med dyr. Somme trudde altså det kom av overnaturlege krefter. Men Gunnhild Nørjordet, som hadde Tosten på føderåd så seint som ca. 1920, meinte at det berre var fordi han var så snill og flink med dyra.<ref>Kvaale, O.T. 1975:161.</ref>

Linje 112:		Linje 113:
	*Kolden, Jon (red. A. Kjelland): ''Bygdabok for Lom, bd. 3''. Lom kommune: Snøhetta forlag, Lesja, 2005.		*Kolden, Jon (red. A. Kjelland): ''Bygdabok for Lom, bd. 3''. Lom kommune: Snøhetta forlag, Lesja, 2005.
	*Kvaale, Olav T.: ''Gamalt frå Lom. Folk og fylgje tå alle slag.'' Lom Heimbygdslag 1975.		*Kvaale, Olav T.: ''Gamalt frå Lom. Folk og fylgje tå alle slag.'' Lom Heimbygdslag 1975.
			*Nyøygard, Ole O.: «Han Raudskjegg-Tosten kunne meir enn Fadervåret sitt», i [[''Årbok for Gudbrandsdalen'']] 1974.
	*''Ættebok for Skjåk, bd. 1'', Skjåk historielag 1946.		*''Ættebok for Skjåk, bd. 1'', Skjåk historielag 1946.