Tungtvassaksjonen - Sideversjonshistorikk

Kallrustad: Teksterstatting – «Kategori:Andre verdenskrig» til «»

2025-07-31T11:01:24Z

Teksterstatting – «Kategori:Andre verdenskrig» til «»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 31. jul. 2025 kl. 11:01
Linje 173:		Linje 173:
	*[https://www.youtube.com/watch?v=axBiR8ZipPM Filmen The Heroes of Telemark]		*[https://www.youtube.com/watch?v=axBiR8ZipPM Filmen The Heroes of Telemark]

	~~[[Kategori:Andre verdenskrig]]~~
	[[Kategori:Operasjoner under andre verdenskrig]]		[[Kategori:Operasjoner under andre verdenskrig]]
	[[Kategori:Krigshandlinger]]		[[Kategori:Krigshandlinger]]

Stigrp: /* Minner om aksjonen */ setter inn illustrasjon

2024-10-06T18:11:47Z

Minner om aksjonen: setter inn illustrasjon

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. okt. 2024 kl. 18:11
Linje 147:		Linje 147:

	==Minner om aksjonen==		==Minner om aksjonen==
			{{thumb\|Kampen om tungtvannet filmannonse 1948.jpg\|Faksimile fra Kongsberg Dagblad 24. februar 1948; annonse for filmen "Kampen om tungvannet", regi Titus Vibe-Müller}}
	I 1948 vart det laga ein norsk film, ''Kampen om tungtvannet'', der fleire av deltakarane spelte seg sjølv. Den amerikanske ''The Heroes of Telemark'' (''Heltene fra Telemark'') vart spela inn i 1965. NRK sin miniserie ''Kampen om tungtvannet'' frå 2015 er ein av dei mest påkosta norske dramaseriane nokon sinne.		I 1948 vart det laga ein norsk film, ''Kampen om tungtvannet'', der fleire av deltakarane spelte seg sjølv. Den amerikanske ''The Heroes of Telemark'' (''Heltene fra Telemark'') vart spela inn i 1965. NRK sin miniserie ''Kampen om tungtvannet'' frå 2015 er ein av dei mest påkosta norske dramaseriane nokon sinne.

Stigrp på 6. okt. 2024 kl. 18:02

2024-10-06T18:02:42Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. okt. 2024 kl. 18:02
Linje 147:		Linje 147:

	==Minner om aksjonen==		==Minner om aksjonen==
	{{thumb\|Tungtvannsaksjonen del av minnesmerke SOE London.JPG\|Ved Themsen i London, nær Lambeth Bridge, vart det i 2009 sett opp eit minnesmerke over operasjonane til Special Operations Executive (SOE). Tungtvassaksjonen er ein av operasjonene som har en eigen plakett på minnesmerket. Joachim Rønneberg var sjøl til stade under avdukinga.\|[[Stig Rune Pedersen]] (2016)}}

	I 1948 vart det laga ein norsk film, ''Kampen om tungtvannet'', der fleire av deltakarane spelte seg sjølv. Den amerikanske ''The Heroes of Telemark'' (''Heltene fra Telemark'') vart spela inn i 1965. NRK sin miniserie ''Kampen om tungtvannet'' frå 2015 er ein av dei mest påkosta norske dramaseriane nokon sinne.		I 1948 vart det laga ein norsk film, ''Kampen om tungtvannet'', der fleire av deltakarane spelte seg sjølv. Den amerikanske ''The Heroes of Telemark'' (''Heltene fra Telemark'') vart spela inn i 1965. NRK sin miniserie ''Kampen om tungtvannet'' frå 2015 er ein av dei mest påkosta norske dramaseriane nokon sinne.

Linje 158:		Linje 156:

	==Kjelder og eksternt stoff==		==Kjelder og eksternt stoff==
			{{thumb\|Tungtvannsaksjonen del av minnesmerke SOE London.JPG\|Ved Themsen i London, nær Lambeth Bridge, vart det i 2009 sett opp eit minnesmerke over operasjonane til Special Operations Executive (SOE). Tungtvassaksjonen er ein av operasjonene som har en eigen plakett på minnesmerket. Joachim Rønneberg var sjøl til stade under avdukinga.\|[[Stig Rune Pedersen]] (2016)}}
	* {{WP-lenke\|Vemork-aksjonen\|nb}}		* {{WP-lenke\|Vemork-aksjonen\|nb}}
	* Asgeir Ueland: ''Tungtvannsaksjonen - historien om den største sabotasjeoperasjonen på norsk jord'', Gyldendal 2013, ISBN 978-82-05-43037-2		* Asgeir Ueland: ''Tungtvannsaksjonen - historien om den største sabotasjeoperasjonen på norsk jord'', Gyldendal 2013, ISBN 978-82-05-43037-2

Stigrp på 6. okt. 2024 kl. 18:01

2024-10-06T18:01:31Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. okt. 2024 kl. 18:01
Linje 6:		Linje 6:

	==Opptakt==		==Opptakt==
			{{thumb\|Claus Helberg foto.jpg\|[[Claus Helberg]] var blant deltakarane i Tungtvassaksjonen.\|Glåmdalsmuseet.}}
	Allereie i 1942 vart det første forsøket på å stogge produksjonen av tungtvatn gjort. ''Operasjon Grouse'' og ''Operasjon Freshman'' skulle vere ein to-trinnsoperasjon for å ramme fabrikken. I ''Operasjon Grouse'' vart ein fortropp på fire mann frå [[Kompani Linge]], offisielt ''Norwegian Independent Company no 1'' (NORIC 1) sleppt ned i fallskjerm. Dette skjedde den 19. oktober 1942. Dei vart sleppt ned over Telemark, og gjekk på ski til [[Møsvatn]] i [[Vinje kommune\|Vinje]], der dei skulle ta imot mannskapet frå ''Operasjon Freshman''. Britiske ingeniørsoldatar frå 1st British Airborne Division kom i glidefly, men ved det første forsøket 19. november 1942 måtte dei snu på grunn av dårleg ver. Eit av dei to glideflya styrta sør for [[Lysefjorden]], medan trekkflyet kom trygt heim til Storbritannia. Ni av soldatane overlevde styrten. Fem vart frakta til [[Grini fangeleir]], og vart så avretta på [[Trandumskogen]] 18. januar 1943. Dei andre fire vart sende til [[Lagård fengsel]] i [[Stavanger]]. Dei vart torturerte, og den 24. november 1942 vart dei avretta. Det andre glideflyet styrta ved [[Helleland (Eigersund)\|Helleland]] nær [[Egersund]], og trekkflyet styrta i [[Hæstadfjellet]]. Alle i trekkflyet døydde i styrten, medan fjorten overlevde i glideflyet. Dei vart sende til [[Slettebø leir]] utafor Egersund, og vart avretta der dagen etter. Totalt døydde 41 mann i ''Operasjon Freshman''. Grunnen til den brutale reaksjonen frå tyskarane var det såkalle ''[[kommandodirektivet]]'', ein ordre frå Hitler som slo fast at alle kommandosoldatar som vart tatt til fange skulle avrettast som spionar.		Allereie i 1942 vart det første forsøket på å stogge produksjonen av tungtvatn gjort. ''Operasjon Grouse'' og ''Operasjon Freshman'' skulle vere ein to-trinnsoperasjon for å ramme fabrikken. I ''Operasjon Grouse'' vart ein fortropp på fire mann frå [[Kompani Linge]], offisielt ''Norwegian Independent Company no 1'' (NORIC 1) sleppt ned i fallskjerm. Dette skjedde den 19. oktober 1942. Dei vart sleppt ned over Telemark, og gjekk på ski til [[Møsvatn]] i [[Vinje kommune\|Vinje]], der dei skulle ta imot mannskapet frå ''Operasjon Freshman''. Britiske ingeniørsoldatar frå 1st British Airborne Division kom i glidefly, men ved det første forsøket 19. november 1942 måtte dei snu på grunn av dårleg ver. Eit av dei to glideflya styrta sør for [[Lysefjorden]], medan trekkflyet kom trygt heim til Storbritannia. Ni av soldatane overlevde styrten. Fem vart frakta til [[Grini fangeleir]], og vart så avretta på [[Trandumskogen]] 18. januar 1943. Dei andre fire vart sende til [[Lagård fengsel]] i [[Stavanger]]. Dei vart torturerte, og den 24. november 1942 vart dei avretta. Det andre glideflyet styrta ved [[Helleland (Eigersund)\|Helleland]] nær [[Egersund]], og trekkflyet styrta i [[Hæstadfjellet]]. Alle i trekkflyet døydde i styrten, medan fjorten overlevde i glideflyet. Dei vart sende til [[Slettebø leir]] utafor Egersund, og vart avretta der dagen etter. Totalt døydde 41 mann i ''Operasjon Freshman''. Grunnen til den brutale reaksjonen frå tyskarane var det såkalle ''[[kommandodirektivet]]'', ein ordre frå Hitler som slo fast at alle kommandosoldatar som vart tatt til fange skulle avrettast som spionar.

Linje 143:		Linje 144:

	==Konsekvensar==		==Konsekvensar==
	~~{{Thumb \| Claus Helberg foto.jpg\|[[Claus Helberg]] var blant deltakarane i Tungtvassaksjonen.\|Glåmdalsmuseet.}}~~
	Sabotørane visste ikkje kva tungtvatnet skulle nyttast til, berre at det var viktig at det vart øydelagt. Det var først etter at atombombane hadde falle over Japan at dei fekk vite detaljane i kva dei hadde vore med på. Det er usikkert om aksjonen hadde noko å seia for om tyskarane klarte å utvikle atomvåpen eller ikkje. Produksjonen kom i gang att i 1943, men då stogga ein som nemnt transporten ved å senke jernbaneferja, og produksjonen vart flytta til Tyskland. Det som er klart, er at tyskarane la stor vekt på forsking på nye våpen, mellom anna rakettvåpen som V1 og V2, og mot slutten av krigen vart det ofte nemnt at det nok skulle snu berre dei hemmelege våpna kom fram. Truleg ville dei ikkje ha klart å utvikle atomvåpen uansett innan mai 1945, men ein kunne ikkje vite kor lenge tyskarane ville halde ut før dei måtte kapitulere, så strategisk var operasjonen særs viktig, om enn ein i ettertid kan sjå at tapet av menneskeliv var høgt sett i lys av den avgrensa nytta av aksjonane.		Sabotørane visste ikkje kva tungtvatnet skulle nyttast til, berre at det var viktig at det vart øydelagt. Det var først etter at atombombane hadde falle over Japan at dei fekk vite detaljane i kva dei hadde vore med på. Det er usikkert om aksjonen hadde noko å seia for om tyskarane klarte å utvikle atomvåpen eller ikkje. Produksjonen kom i gang att i 1943, men då stogga ein som nemnt transporten ved å senke jernbaneferja, og produksjonen vart flytta til Tyskland. Det som er klart, er at tyskarane la stor vekt på forsking på nye våpen, mellom anna rakettvåpen som V1 og V2, og mot slutten av krigen vart det ofte nemnt at det nok skulle snu berre dei hemmelege våpna kom fram. Truleg ville dei ikkje ha klart å utvikle atomvåpen uansett innan mai 1945, men ein kunne ikkje vite kor lenge tyskarane ville halde ut før dei måtte kapitulere, så strategisk var operasjonen særs viktig, om enn ein i ettertid kan sjå at tapet av menneskeliv var høgt sett i lys av den avgrensa nytta av aksjonane.

Cnyborgbot: Robot: Endrer mal: Bokhylla

2024-03-07T10:29:12Z

Robot: Endrer mal: Bokhylla

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. mar. 2024 kl. 10:29
Linje 161:		Linje 161:
	* {{WP-lenke\|Vemork-aksjonen\|nb}}		* {{WP-lenke\|Vemork-aksjonen\|nb}}
	* Asgeir Ueland: ''Tungtvannsaksjonen - historien om den største sabotasjeoperasjonen på norsk jord'', Gyldendal 2013, ISBN 978-82-05-43037-2		* Asgeir Ueland: ''Tungtvannsaksjonen - historien om den største sabotasjeoperasjonen på norsk jord'', Gyldendal 2013, ISBN 978-82-05-43037-2
	* Haukelid, Knut: ''Kampen om tungtvannet''. Utg. Norsk Kunstforlag. Oslo. 1966. {{~~bokhylla~~\|NBN:no-nb_digibok_2013102406006}}		* Haukelid, Knut: ''Kampen om tungtvannet''. Utg. Norsk Kunstforlag. Oslo. 1966. {{Nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2013102406006}}
	* ''Norsk krigsleksikon''.		* ''Norsk krigsleksikon''.
	* [http://vemork.visitvemork.no/helter-i-telemark-ny-krigsutstilling/ Helter i Telemark] på Norsk Industriarbeidermuseums hjemmeside		* [http://vemork.visitvemork.no/helter-i-telemark-ny-krigsutstilling/ Helter i Telemark] på Norsk Industriarbeidermuseums hjemmeside

Cnyborgbot: Robot: Endrer mal: Thumb høyre

2024-03-04T15:54:17Z

Robot: Endrer mal: Thumb høyre

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mar. 2024 kl. 15:54
Linje 143:		Linje 143:

	==Konsekvensar==		==Konsekvensar==
	{{~~thumb høyre~~ \| Claus Helberg foto.jpg\|[[Claus Helberg]] var blant deltakarane i Tungtvassaksjonen.\|Glåmdalsmuseet.}}		{{Thumb \| Claus Helberg foto.jpg\|[[Claus Helberg]] var blant deltakarane i Tungtvassaksjonen.\|Glåmdalsmuseet.}}
	Sabotørane visste ikkje kva tungtvatnet skulle nyttast til, berre at det var viktig at det vart øydelagt. Det var først etter at atombombane hadde falle over Japan at dei fekk vite detaljane i kva dei hadde vore med på. Det er usikkert om aksjonen hadde noko å seia for om tyskarane klarte å utvikle atomvåpen eller ikkje. Produksjonen kom i gang att i 1943, men då stogga ein som nemnt transporten ved å senke jernbaneferja, og produksjonen vart flytta til Tyskland. Det som er klart, er at tyskarane la stor vekt på forsking på nye våpen, mellom anna rakettvåpen som V1 og V2, og mot slutten av krigen vart det ofte nemnt at det nok skulle snu berre dei hemmelege våpna kom fram. Truleg ville dei ikkje ha klart å utvikle atomvåpen uansett innan mai 1945, men ein kunne ikkje vite kor lenge tyskarane ville halde ut før dei måtte kapitulere, så strategisk var operasjonen særs viktig, om enn ein i ettertid kan sjå at tapet av menneskeliv var høgt sett i lys av den avgrensa nytta av aksjonane.		Sabotørane visste ikkje kva tungtvatnet skulle nyttast til, berre at det var viktig at det vart øydelagt. Det var først etter at atombombane hadde falle over Japan at dei fekk vite detaljane i kva dei hadde vore med på. Det er usikkert om aksjonen hadde noko å seia for om tyskarane klarte å utvikle atomvåpen eller ikkje. Produksjonen kom i gang att i 1943, men då stogga ein som nemnt transporten ved å senke jernbaneferja, og produksjonen vart flytta til Tyskland. Det som er klart, er at tyskarane la stor vekt på forsking på nye våpen, mellom anna rakettvåpen som V1 og V2, og mot slutten av krigen vart det ofte nemnt at det nok skulle snu berre dei hemmelege våpna kom fram. Truleg ville dei ikkje ha klart å utvikle atomvåpen uansett innan mai 1945, men ein kunne ikkje vite kor lenge tyskarane ville halde ut før dei måtte kapitulere, så strategisk var operasjonen særs viktig, om enn ein i ettertid kan sjå at tapet av menneskeliv var høgt sett i lys av den avgrensa nytta av aksjonane.

Olve Utne: Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

2023-11-19T17:47:38Z

Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. nov. 2023 kl. 17:47
Linje 176:		Linje 176:
	[[Kategori:Andre verdenskrig]]		[[Kategori:Andre verdenskrig]]
	[[Kategori:Operasjoner under andre verdenskrig]]		[[Kategori:Operasjoner under andre verdenskrig]]
	[[~~kategori~~:Krigshandlinger]]		[[Kategori:Krigshandlinger]]
	[[Kategori:Tinn kommune]]		[[Kategori:Tinn kommune]]
	[[Kategori:Kompani Linge]]		[[Kategori:Kompani Linge]]

PaulVIF på 5. aug. 2022 kl. 11:00

2022-08-05T11:00:40Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 5. aug. 2022 kl. 11:00
Linje 175:		Linje 175:

	[[Kategori:Andre verdenskrig]]		[[Kategori:Andre verdenskrig]]
			[[Kategori:Operasjoner under andre verdenskrig]]
	[[kategori:Krigshandlinger]]		[[kategori:Krigshandlinger]]
	[[Kategori:Tinn kommune]]		[[Kategori:Tinn kommune]]

Stigrp: /* Operasjon Gunnerside */

2022-07-11T00:25:20Z

Operasjon Gunnerside

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. jul. 2022 kl. 00:25
Linje 18:		Linje 18:

	==Operasjon Gunnerside==		==Operasjon Gunnerside==
	{{thumb\|Minnesmerke Vemork tungtvannsaksjonen 28. februar 1943.JPG\|Minnesmerke på Vemork over tungvannssabotasjen 28- februar 1943, med namna til deltakarane påført.\|Stig Rune Pedersen (2021)}}		{{thumb\|Minnesmerke Vemork tungtvannsaksjonen 28. februar 1943.JPG\|Minnesmerke på Vemork over tungvannssabotasjen 28. februar 1943, med namna til deltakarane påført.\|Stig Rune Pedersen (2021)}}
	''Operasjon Gunnerside'' bygde på erfaringane frå ''Operasjon Grouse''. Ein såg at det ikkje var lett å nytte glidefly, og at ein heller burde sende inn ei større gruppe nordmenn på ski. Seks mann frå NORIC 1 vart plukka ut, og vart sleppt ned i fallskjerm over Hardangervidda i februar 1943. Dei seks slo seg saman med karane frå ''Operasjon Grouse''.		''Operasjon Gunnerside'' bygde på erfaringane frå ''Operasjon Grouse''. Ein såg at det ikkje var lett å nytte glidefly, og at ein heller burde sende inn ei større gruppe nordmenn på ski. Seks mann frå NORIC 1 vart plukka ut, og vart sleppt ned i fallskjerm over Hardangervidda i februar 1943. Dei seks slo seg saman med karane frå ''Operasjon Grouse''.

Stigrp: /* Operasjon Gunnerside */

2021-08-07T16:27:03Z

Operasjon Gunnerside

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. aug. 2021 kl. 16:27
Linje 18:		Linje 18:

	==Operasjon Gunnerside==		==Operasjon Gunnerside==
	{{thumb\|Minnesmerke Vemork tungtvannsaksjonen 28. februar 1943.JPG\|Minnesmerke på Vemork over tungvannssabotasjen 23 februar 1943, med ~~deltakernes navn~~ påført.\|Stig Rune Pedersen (2021)}}		{{thumb\|Minnesmerke Vemork tungtvannsaksjonen 28. februar 1943.JPG\|Minnesmerke på Vemork over tungvannssabotasjen 28- februar 1943, med namna til deltakarane påført.\|Stig Rune Pedersen (2021)}}
	''Operasjon Gunnerside'' bygde på erfaringane frå ''Operasjon Grouse''. Ein såg at det ikkje var lett å nytte glidefly, og at ein heller burde sende inn ei større gruppe nordmenn på ski. Seks mann frå NORIC 1 vart plukka ut, og vart sleppt ned i fallskjerm over Hardangervidda i februar 1943. Dei seks slo seg saman med karane frå ''Operasjon Grouse''.		''Operasjon Gunnerside'' bygde på erfaringane frå ''Operasjon Grouse''. Ein såg at det ikkje var lett å nytte glidefly, og at ein heller burde sende inn ei større gruppe nordmenn på ski. Seks mann frå NORIC 1 vart plukka ut, og vart sleppt ned i fallskjerm over Hardangervidda i februar 1943. Dei seks slo seg saman med karane frå ''Operasjon Grouse''.