Tysnes kommune - Sideversjonshistorikk

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

2026-04-09T09:05:17Z

Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

Cnyborgbot: Robot: Satte tilbake til versjon 2791223 av Simen1995 24. januar 2026 16:42:14

2026-04-09T09:03:38Z

Robot: Satte tilbake til versjon 2791223 av Simen1995 24. januar 2026 16:42:14

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

2026-04-09T09:00:32Z

Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

Simen1995: /* Kalkbrenning og skottehandel */ link

2026-01-24T16:42:14Z

Kalkbrenning og skottehandel: link

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. jan. 2026 kl. 16:42
Linje 46:		Linje 46:
	[[Bilde:Kalkomnen på flakke.jpg\|thumb\|Kalkomn på Flakke, Tysnes i Hordaland. Kalkomnen var i drift frå tidleg på 1870-talet og fram til 1902. Omnen er i dag restaurert. (Ukjend)]]Ein av dei eldste næringsvegane i Tysnes er [[kalkbrenning]]. Berggrunnen sør i kommunen er rik på kalk, og mange av gardane frå Onarheim og søretter brende kalk alt frå 1300-talet. Kalken vart mykje nytta til husbygging, og utvinninga heldt fram heilt til byrjinga av 1900-talet. Kvar gong det var storbrann i Bergen, tente kalkleverandørane godt på gjenoppbygginga. I dag er det få prov att etter denne verksemda, men like ved vegen frå Onarheim til [[Hodnaneset]] finst det ein restaurert kalkomn som var i drift frå midten av 1800-talet fram til omlag 1900. Nemnast må også marmorbrota som oppstod som ein liten «industri» allereie på 1600-talet, då på [[Seløyo]].		[[Bilde:Kalkomnen på flakke.jpg\|thumb\|Kalkomn på Flakke, Tysnes i Hordaland. Kalkomnen var i drift frå tidleg på 1870-talet og fram til 1902. Omnen er i dag restaurert. (Ukjend)]]Ein av dei eldste næringsvegane i Tysnes er [[kalkbrenning]]. Berggrunnen sør i kommunen er rik på kalk, og mange av gardane frå Onarheim og søretter brende kalk alt frå 1300-talet. Kalken vart mykje nytta til husbygging, og utvinninga heldt fram heilt til byrjinga av 1900-talet. Kvar gong det var storbrann i Bergen, tente kalkleverandørane godt på gjenoppbygginga. I dag er det få prov att etter denne verksemda, men like ved vegen frå Onarheim til [[Hodnaneset]] finst det ein restaurert kalkomn som var i drift frå midten av 1800-talet fram til omlag 1900. Nemnast må også marmorbrota som oppstod som ein liten «industri» allereie på 1600-talet, då på [[Seløyo]].

	Frå denne tida må ikkje minst [[Skottehandelen i Sunnhordland\|skottehandelen]] omtalast. Handelen med Skottland var omfattande. Det var først og fremst tømmer som vart eksportert herfrå. Mange stader på Tysnes vart bygdene snauhogde for skog. Og ikkje minst var kontakten med [[Shetland]] tett – særleg gjennom dei såkalla [[hjeltabåtane]] som vart bygde her og frakta i «halvfabrikata» til Shetland og sett saman der. Båtbyggjarkunsten stod høgt på Tysnes og utvikla seg til ein tradisjon som vart halden vedlike heilt inn i vår eiga tid. I denne perioden vart det også sett opp store vassager kringom på Tysnesøya og [[Reksteren]].		Frå denne tida må ikkje minst [[Skottehandelen i Sunnhordland\|skottehandelen]] omtalast. Handelen med Skottland var omfattande. Det var først og fremst tømmer som vart eksportert herfrå. Mange stader på Tysnes vart bygdene snauhogde for skog. Og ikkje minst var kontakten med [[Shetland]] tett – særleg gjennom dei såkalla [[hjeltabåtane]] som vart bygde her og frakta i «halvfabrikata» til Shetland og sett saman der. Båtbyggjarkunsten stod høgt på Tysnes og utvikla seg til ein tradisjon som vart halden vedlike heilt inn i vår eiga tid. I denne perioden vart det også sett opp store vassager kringom på [[Tysnesøya]] og [[Reksteren]].

	Ei rik ætt heldt til i Gjersvik på 1600-talet – [[Haard]]-familien. Den danskfødde [[Else Tronds]] og den skotskætta mannen hennar, [[Anders Mowat]], budde her. Dei hadde også eigedomar på Shetland. Seinare flytta dei til Hovland. Dette vart setegarden for sonen [[Axel Mowatt]], den rikaste mannen på Vestlandet på den tida. Han hadde ei dotter, Karen, som vart gift med [[Ludvig Rosenkrantz]]. Ho var kanskje den rikaste arvingen i Noreg på det tidspunktet, han ein utarma dansk adelsmann. Alt før den nye heimen deira, slottet i [[Rosendal]], var blitt opphøgd til baroni var eigedomen pantsett heilt opp til pipa.		Ei rik ætt heldt til i Gjersvik på 1600-talet – [[Haard]]-familien. Den danskfødde [[Else Tronds]] og den skotskætta mannen hennar, [[Anders Mowat]], budde her. Dei hadde også eigedomar på Shetland. Seinare flytta dei til Hovland. Dette vart setegarden for sonen [[Axel Mowatt]], den rikaste mannen på Vestlandet på den tida. Han hadde ei dotter, Karen, som vart gift med [[Ludvig Rosenkrantz]]. Ho var kanskje den rikaste arvingen i Noreg på det tidspunktet, han ein utarma dansk adelsmann. Alt før den nye heimen deira, slottet i [[Rosendal]], var blitt opphøgd til baroni var eigedomen pantsett heilt opp til pipa.

Cnyborg på 26. jun. 2025 kl. 09:11

2025-06-26T09:11:07Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. jun. 2025 kl. 09:11
Linje 79:		Linje 79:

	[[Kategori:Tysnes kommune\| ]]		[[Kategori:Tysnes kommune\| ]]
	{{nn}}		{{nn}}{{artikkelkoord\|60.00579\|N\|5.5002\|Ø}}

Knut Rage: /* 1800-talet – eit farande folk */

2020-04-01T18:04:10Z

1800-talet – eit farande folk

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. apr. 2020 kl. 18:04
Linje 62:		Linje 62:
	Utvandringa til USA var såleis stor, her som andre stader. Frå Uggdal utvandra ein heil familie som kom til å setja eit sterkt preg på det norske Amerika – nemleg [[Lilleheie]]-familien. Det har vore sagt at ingen norsk familie har sett sitt preg på amerikansk samfunnsliv som dei. Av gutane som drog med foreldra frå den fattige [[Heiebygda]] til Amerika i 1890-åra gjorde alle det særs bra, fleire av dei skapte seg karrierar, m.a. som akademikarar. Den dag i dag er Lilleheie-namnet forbunde med akademiske bragder. Ein av dei, [[C. Walton Lillehei]], kom til å bli ein av dei fremste hjartespesialistane i USA.		Utvandringa til USA var såleis stor, her som andre stader. Frå Uggdal utvandra ein heil familie som kom til å setja eit sterkt preg på det norske Amerika – nemleg [[Lilleheie]]-familien. Det har vore sagt at ingen norsk familie har sett sitt preg på amerikansk samfunnsliv som dei. Av gutane som drog med foreldra frå den fattige [[Heiebygda]] til Amerika i 1890-åra gjorde alle det særs bra, fleire av dei skapte seg karrierar, m.a. som akademikarar. Den dag i dag er Lilleheie-namnet forbunde med akademiske bragder. Ein av dei, [[C. Walton Lillehei]], kom til å bli ein av dei fremste hjartespesialistane i USA.

	Frå denne perioden må også [[Godøysund Fjordhotell]] nemnast. Hotellet vart bygd i 1883, som ei forlenging av den gamle gjestgevarstaden i Godøysundet, og var i fleire årtier eit ynda fjordhotell for både ordinære turistar og forretningsfolk frå Bergen. Utetter 1960-åra gjekk det sterkt tilbake med driften, og hotellet er i dag nedlagt. På naboøya [[Solstråleøya]] vart det i 1880-åra bygd eit lite slott. Eigaren var ein britisk adelsmann som budde her i lag med dottera si. Under [[unionsoppløysinga]] i 1905 vart øya gjeve til [[kronprins Olav]]. Slottet vart rive og etter første verdskrigen bygde kronprinsen ei hytte på øya. Hytta vart seinare flytta til Godøysund Fjordhotell. Solstråleøya er i dag eit offentleg rekreasjonsområde.		Frå denne perioden må også [[Godøysund Fjordhotell]] nemnast. Hotellet vart bygd i 1883, som ei forlenging av den gamle gjestgevarstaden i Godøysundet, og var i fleire årtier eit ynda fjordhotell for både ordinære turistar og forretningsfolk frå Bergen. Utetter 1960-åra gjekk det sterkt tilbake med driften, og hotellet er i dag nedlagt. På naboøya [[Solstråleøya (Tysnes kommune)]] vart det i 1880-åra bygd eit lite slott. Eigaren var ein britisk adelsmann som budde her i lag med dottera si. Under [[unionsoppløysinga]] i 1905 vart øya gjeve til [[kronprins Olav]]. Slottet vart rive og etter første verdskrigen bygde kronprinsen ei hytte på øya. Hytta vart seinare flytta til Godøysund Fjordhotell. Solstråleøya er i dag eit offentleg rekreasjonsområde.

	=="Gudeøya Tysnes"==		=="Gudeøya Tysnes"==

Kallrustad på 10. feb. 2020 kl. 11:01

2020-02-10T11:01:04Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. feb. 2020 kl. 11:01
Linje 18:		Linje 18:
	\| annet =		\| annet =
	}}		}}
	<onlyinclude><includeonly>[[Fil:1223 Tysnes komm.png‎\|thumb\|80px]]</includeonly>'''[[Tysnes kommune]]''' er ein kommune og ei øygruppe i [[Vestland fylke]] (før 1. januar 2020 i [[Hordaland]]), litt sør for [[Bergen]] med eit samla areal på 255 km². Øya [[Tysnes (øy)\|Tysnes]] utgjer hovuddelen av arealet til kommunen, dei største øyene elles er [[Reksteren]], [[Skorpo]], [[Seløya]] og [[Ånuglo]]. Kommunen er landfast over Lukksund bru. Det er gode kommunikasjonar. Reisetida til Bergen sentrum er om lag 1 time og 20 min., og til [[Stord]] om lag 35 min. Kommunen grensar i aust mot [[Kvinnherad kommune\|Kvinnherad]] og [[Bjørnafjorden kommune\|Bjørnafjorden]] ~~kommunar, i nord mot Bjørnafjorden~~, og i vest mot [[Austevoll kommune\|Austevoll]], [[Fitjar kommune\|Fitjar]] og [[Stord kommune\|Stord]] kommunar. </onlyinclude> Kystkulturen står sterkt i Tysnes, og kommunen har eige [[Tysnes kystlag\|kystlag]].		<onlyinclude><includeonly>[[Fil:1223 Tysnes komm.png‎\|thumb\|80px]]</includeonly>'''[[Tysnes kommune]]''' er ein kommune og ei øygruppe i [[Vestland fylke]] (før 1. januar 2020 i [[Hordaland]]), litt sør for [[Bergen]] med eit samla areal på 255 km². Øya [[Tysnes (øy)\|Tysnes]] utgjer hovuddelen av arealet til kommunen, dei største øyene elles er [[Reksteren]], [[Skorpo]], [[Seløya]] og [[Ånuglo]]. Kommunen er landfast over Lukksund bru. Det er gode kommunikasjonar. Reisetida til Bergen sentrum er om lag 1 time og 20 min., og til [[Stord]] om lag 35 min. Kommunen grensar i aust mot [[Kvinnherad kommune\|Kvinnherad]], i nord mot [[Bjørnafjorden kommune\|Bjørnafjorden]], og i vest mot [[Austevoll kommune\|Austevoll]], [[Fitjar kommune\|Fitjar]] og [[Stord kommune\|Stord]] kommunar. </onlyinclude> Kystkulturen står sterkt i Tysnes, og kommunen har eige [[Tysnes kystlag\|kystlag]].

	== Segn og mytar ==		== Segn og mytar ==

Kallrustad: Fylkes- og kommunereforma

2020-02-10T10:59:10Z

Fylkes- og kommunereforma

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. feb. 2020 kl. 10:59
Linje 18:		Linje 18:
	\| annet =		\| annet =
	}}		}}
	<onlyinclude><includeonly>[[Fil:1223 Tysnes komm.png‎\|thumb\|80px]]</includeonly>'''[[Tysnes kommune]]''' er ein kommune og ei øygruppe i [[Hordaland ~~fylke~~]], litt sør for [[Bergen]] med eit samla areal på 255 km². Øya [[Tysnes (øy)\|Tysnes]] utgjer hovuddelen av arealet til kommunen, dei største øyene elles er [[Reksteren]], [[Skorpo]], [[Seløya]] og [[Ånuglo]]. Kommunen er landfast over Lukksund bru. Det er gode kommunikasjonar. Reisetida til Bergen sentrum er om lag 1 time og 20 min., og til [[Stord]] om lag 35 min. Kommunen grensar i aust mot [[Kvinnherad kommune\|Kvinnherad]] og [[~~Fusa~~ kommune\|~~Fusa~~]] kommunar, i nord mot ~~[[Os kommune (Hordaland)\|Os]] kommune~~, og i vest mot [[Austevoll kommune\|Austevoll]], [[Fitjar kommune\|Fitjar]] og [[Stord kommune\|Stord]] kommunar. </onlyinclude> Kystkulturen står sterkt i Tysnes, og kommunen har ~~eiget~~ [[Tysnes kystlag\|kystlag]].		<onlyinclude><includeonly>[[Fil:1223 Tysnes komm.png‎\|thumb\|80px]]</includeonly>'''[[Tysnes kommune]]''' er ein kommune og ei øygruppe i [[Vestland fylke]] (før 1. januar 2020 i [[Hordaland]]), litt sør for [[Bergen]] med eit samla areal på 255 km². Øya [[Tysnes (øy)\|Tysnes]] utgjer hovuddelen av arealet til kommunen, dei største øyene elles er [[Reksteren]], [[Skorpo]], [[Seløya]] og [[Ånuglo]]. Kommunen er landfast over Lukksund bru. Det er gode kommunikasjonar. Reisetida til Bergen sentrum er om lag 1 time og 20 min., og til [[Stord]] om lag 35 min. Kommunen grensar i aust mot [[Kvinnherad kommune\|Kvinnherad]] og [[Bjørnafjorden kommune\|Bjørnafjorden]] kommunar, i nord mot Bjørnafjorden, og i vest mot [[Austevoll kommune\|Austevoll]], [[Fitjar kommune\|Fitjar]] og [[Stord kommune\|Stord]] kommunar. </onlyinclude> Kystkulturen står sterkt i Tysnes, og kommunen har eige [[Tysnes kystlag\|kystlag]].

	== Segn og mytar ==		== Segn og mytar ==

Cnyborg på 28. jan. 2020 kl. 08:20

2020-01-28T08:20:35Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. jan. 2020 kl. 08:20
Linje 7:		Linje 7:
	\| bildestr =		\| bildestr =
	\| bildetekst =		\| bildetekst =
	\| kommunenummer = ~~1223~~		\| kommunenummer = 4616
	\| fylke = [[~~Hordaland~~]]		\| fylke = [[Vestland fylke\|Vestland]]
	\| administrasjonssenter = [[Uggdal]]		\| administrasjonssenter = [[Uggdal]]
	<!--befolkningstall, -år og kommuneareal hentes fra sentral liste og oppdateres automatisk!-->		<!--befolkningstall, -år og kommuneareal hentes fra sentral liste og oppdateres automatisk!-->

Cnyborg på 12. jun. 2019 kl. 11:13

2019-06-12T11:13:45Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. jun. 2019 kl. 11:13
Linje 65:		Linje 65:

	=="Gudeøya Tysnes"==		=="Gudeøya Tysnes"==
	~~[[Bilde:GudeStreif~~ i ~~Njardarlog~~. ~~Faldar gjeve ut av Tysnes~~ kommune ~~2008~~.jpg~~\|thumb~~\|GudeStreif i Njardarlog. Faldar gjeve ut av Tysnes kommune ~~2008]]~~I 2008 valde Tysnes kommune slagordet "Gudeøya Tysnes, framtid på historisk grunn". Det er ikkje utan grunn at Tysnes legg stor vekt på si fortid som ein sentral stad i Sunnhordland og på Vestlandet. Ei rekkje stader på øya vitnar om at Tysnes må ha spela ei sentral rolle for gudedyrkinga i området. Ein har såleis lagt særskilt vekt på det gamle namnet for hovudøya, Njardarlog. Namnet er gjerne tolka som at det vitnar om eit heilagt lovsamband, Njords lov. Også ei rekkje andre stadnamn på øya kan peika i same retning, i tillegg til stader som gravfeltet på Årbakka, prosesjonsvegen i Uggdalsdalen og dei segnene om Njord-kultus som er knytta til Vevatnet og Lundo på Myklestad. Tysnes kan såleis ha spela ei viktig rolle i Sunnhordland frå heidensk tid og fram gjennom mellomalderen, då Olavsgildet var ein sentral stad.		{{thumb\|Gudestreif i njardarlog utg. tysnes kommune 2009.jpg\|GudeStreif i Njardarlog. Faldar gjeve ut av Tysnes kommune 2009}}
			I 2008 valde Tysnes kommune slagordet "Gudeøya Tysnes, framtid på historisk grunn". Det er ikkje utan grunn at Tysnes legg stor vekt på si fortid som ein sentral stad i Sunnhordland og på Vestlandet. Ei rekkje stader på øya vitnar om at Tysnes må ha spela ei sentral rolle for gudedyrkinga i området. Ein har såleis lagt særskilt vekt på det gamle namnet for hovudøya, Njardarlog. Namnet er gjerne tolka som at det vitnar om eit heilagt lovsamband, Njords lov. Også ei rekkje andre stadnamn på øya kan peika i same retning, i tillegg til stader som gravfeltet på Årbakka, prosesjonsvegen i Uggdalsdalen og dei segnene om Njord-kultus som er knytta til Vevatnet og Lundo på Myklestad. Tysnes kan såleis ha spela ei viktig rolle i Sunnhordland frå heidensk tid og fram gjennom mellomalderen, då Olavsgildet var ein sentral stad.

	== Organisasjonar ==		== Organisasjonar ==

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:05
Linje 21:		Linje 21:

	== Segn og mytar ==		== Segn og mytar ==
	Ein gong i ei fjern fortid fann den germanske harudarstammen vegen hit. Dei kom frå [[Jylland]] i [[Danmark]]. Med seg hadde dei grødegudinna [[Njord]]. Nokre hevdar at dei kom i [[jarnalderen]], for ~~omlag~~ 2000 år sidan, medan andre meiner at dei kom alt i [[bronsealderen]], kanskje meir enn 1000 år tidlegare. Det gamle namnet på Tysnes - [[Njardarlog]] - har ein tolka slik at dette var guden Njord sitt lovområde. Øya har òg truleg vore det religiøse senteret for [[hordane]] og for store delar av [[Vestlandet]]. Gards- og stadnamn peikar også tilbake til harudane si gudsdyrking, slik me kjenner den frå romerske sogeskrivarar og historiske funn andre stader.		Ein gong i ei fjern fortid fann den germanske harudarstammen vegen hit. Dei kom frå [[Jylland]] i [[Danmark]]. Med seg hadde dei grødegudinna [[Njord]]. Nokre hevdar at dei kom i [[jarnalderen]], for om lag 2000 år sidan, medan andre meiner at dei kom alt i [[bronsealderen]], kanskje meir enn 1000 år tidlegare. Det gamle namnet på Tysnes - [[Njardarlog]] - har ein tolka slik at dette var guden Njord sitt lovområde. Øya har òg truleg vore det religiøse senteret for [[hordane]] og for store delar av [[Vestlandet]]. Gards- og stadnamn peikar også tilbake til harudane si gudsdyrking, slik me kjenner den frå romerske sogeskrivarar og historiske funn andre stader.

	[[Bilde:Vevatnet.jpg\|thumb\|Vevatnet på Tysnes i Sunnhordland. (Knut Rage 2007)]]Frå denne tida stammar myten om det mystiske [[Vevatn]]. Her, vert det sagt, ofra dei til grødegudinna [[Nerthus]] – og kanskje det var menneskeoffer. Me veit så lite om dette. Me sit berre att med mytar og gamle overleveringar. Til gjengjeld er segnene både rike og dramatiske. Frå det bratte Flogaberget på austsida av vatnet kasta dei ut offera sine, fortel sagnet. Under vatnet skal det finnast trapper og spor etter altar. Mange har teke desse teoriane alvorleg, men enn så lenge må me framleis nøya oss med gamle segn og mytar.		[[Bilde:Vevatnet.jpg\|thumb\|Vevatnet på Tysnes i Sunnhordland. (Knut Rage 2007)]]Frå denne tida stammar myten om det mystiske [[Vevatn]]. Her, vert det sagt, ofra dei til grødegudinna [[Nerthus]] – og kanskje det var menneskeoffer. Me veit så lite om dette. Me sit berre att med mytar og gamle overleveringar. Til gjengjeld er segnene både rike og dramatiske. Frå det bratte Flogaberget på austsida av vatnet kasta dei ut offera sine, fortel sagnet. Under vatnet skal det finnast trapper og spor etter altar. Mange har teke desse teoriane alvorleg, men enn så lenge må me framleis nøya oss med gamle segn og mytar.
Linje 41:		Linje 41:
	[[Bilde:Onarheimsseglet.jpg\|thumb\|Seglet til gildebrørne i Olavsgildet på Onarheim i Sunnhordland, kjend frå hyllingsbrevet til kong Håkon Magnusson 1344]]Frå yngre jarnalder og frametter gjennom folkevandringstida og inn i vikingtida vert funna stadig rikare. I [[Kongsvik]] vart det såleis gjort rike funn, m.a. av ornamentikk. Frå vikingtida kjem også skriftlege kjelder inn i biletet. Snorre fortel om Tordr or Niardarlaug, som stridde saman med [[Olav Tryggvason]] ombord i Ormen Lange under slaget ved [[Svolder]].		[[Bilde:Onarheimsseglet.jpg\|thumb\|Seglet til gildebrørne i Olavsgildet på Onarheim i Sunnhordland, kjend frå hyllingsbrevet til kong Håkon Magnusson 1344]]Frå yngre jarnalder og frametter gjennom folkevandringstida og inn i vikingtida vert funna stadig rikare. I [[Kongsvik]] vart det såleis gjort rike funn, m.a. av ornamentikk. Frå vikingtida kjem også skriftlege kjelder inn i biletet. Snorre fortel om Tordr or Niardarlaug, som stridde saman med [[Olav Tryggvason]] ombord i Ormen Lange under slaget ved [[Svolder]].

	Og no er me atter ved Olavsgildet, det store gildet som heldt hus på Onarheim, ~~omlag~~ der den noverande kyrkja finst i dag. Kor gammalt Olavsgildet på Onarheim er veit ingen. Men etter gamle brev må det ha eksistert frå tidleg på 1300-talet, kanskje i endå eldre tid. Det var eit mektig gilde. Hit kom gildebrør frå store delar av Vestlandet, og ikkje berre frå [[Sunnhordland]], for å ta del i olsokfeiringa, eller [[Olavsvaka]] som det heitte. Frå gildet sitt segl, som vart nytta under hyllinga av [[Håkon Magnusson]] på [[Båhus]] i 1344, stammar både Tysnes kommune sitt våpen, som ikkje er offisielt godkjend, og [[Hordaland fylkeskommune]] sitt våpen – to krosslagde økser med ei krone over.		Og no er me atter ved Olavsgildet, det store gildet som heldt hus på Onarheim, om lag der den noverande kyrkja finst i dag. Kor gammalt Olavsgildet på Onarheim er veit ingen. Men etter gamle brev må det ha eksistert frå tidleg på 1300-talet, kanskje i endå eldre tid. Det var eit mektig gilde. Hit kom gildebrør frå store delar av Vestlandet, og ikkje berre frå [[Sunnhordland]], for å ta del i olsokfeiringa, eller [[Olavsvaka]] som det heitte. Frå gildet sitt segl, som vart nytta under hyllinga av [[Håkon Magnusson]] på [[Båhus]] i 1344, stammar både Tysnes kommune sitt våpen, som ikkje er offisielt godkjend, og [[Hordaland fylkeskommune]] sitt våpen – to krosslagde økser med ei krone over.

	== Kalkbrenning og skottehandel ==		== Kalkbrenning og skottehandel ==
	[[Bilde:Kalkomnen på flakke.jpg\|thumb\|Kalkomn på Flakke, Tysnes i Hordaland. Kalkomnen var i drift frå tidleg på 1870-talet og fram til 1902. Omnen er i dag restaurert. (Ukjend)]]Ein av dei eldste næringsvegane i Tysnes er [[kalkbrenning]]. Berggrunnen sør i kommunen er rik på kalk, og mange av gardane frå Onarheim og søretter brende kalk alt frå 1300-talet. Kalken vart mykje nytta til husbygging, og utvinninga heldt fram heilt til byrjinga av 1900-talet. Kvar gong det var storbrann i Bergen, tente kalkleverandørane godt på gjenoppbygginga. I dag er det få prov att etter denne verksemda, men like ved vegen frå Onarheim til [[Hodnaneset]] finst det ein restaurert kalkomn som var i drift frå midten av 1800-talet fram til ~~omlag~~ 1900. Nemnast må også marmorbrota som oppstod som ein liten «industri» allereie på 1600-talet, då på [[Seløyo]].		[[Bilde:Kalkomnen på flakke.jpg\|thumb\|Kalkomn på Flakke, Tysnes i Hordaland. Kalkomnen var i drift frå tidleg på 1870-talet og fram til 1902. Omnen er i dag restaurert. (Ukjend)]]Ein av dei eldste næringsvegane i Tysnes er [[kalkbrenning]]. Berggrunnen sør i kommunen er rik på kalk, og mange av gardane frå Onarheim og søretter brende kalk alt frå 1300-talet. Kalken vart mykje nytta til husbygging, og utvinninga heldt fram heilt til byrjinga av 1900-talet. Kvar gong det var storbrann i Bergen, tente kalkleverandørane godt på gjenoppbygginga. I dag er det få prov att etter denne verksemda, men like ved vegen frå Onarheim til [[Hodnaneset]] finst det ein restaurert kalkomn som var i drift frå midten av 1800-talet fram til om lag 1900. Nemnast må også marmorbrota som oppstod som ein liten «industri» allereie på 1600-talet, då på [[Seløyo]].

	Frå denne tida må ikkje minst [[Skottehandelen i Sunnhordland\|skottehandelen]] omtalast. Handelen med Skottland var omfattande. Det var først og fremst tømmer som vart eksportert herfrå. Mange stader på Tysnes vart bygdene snauhogde for skog. Og ikkje minst var kontakten med [[Shetland]] tett – særleg gjennom dei såkalla [[hjeltabåtane]] som vart bygde her og frakta i «halvfabrikata» til Shetland og sett saman der. Båtbyggjarkunsten stod høgt på Tysnes og utvikla seg til ein tradisjon som vart halden vedlike heilt inn i vår eiga tid. I denne perioden vart det også sett opp store vassager kringom på [[Tysnesøya]] og [[Reksteren]].		Frå denne tida må ikkje minst [[Skottehandelen i Sunnhordland\|skottehandelen]] omtalast. Handelen med Skottland var omfattande. Det var først og fremst tømmer som vart eksportert herfrå. Mange stader på Tysnes vart bygdene snauhogde for skog. Og ikkje minst var kontakten med [[Shetland]] tett – særleg gjennom dei såkalla [[hjeltabåtane]] som vart bygde her og frakta i «halvfabrikata» til Shetland og sett saman der. Båtbyggjarkunsten stod høgt på Tysnes og utvikla seg til ein tradisjon som vart halden vedlike heilt inn i vår eiga tid. I denne perioden vart det også sett opp store vassager kringom på [[Tysnesøya]] og [[Reksteren]].
Linje 54:		Linje 54:

	[[Bilde:Godøysund 1905.jpg\|thumb\|Godøysund Fjordhotell 1905. (Olaf Andreas Svanøe, 1905)]]		[[Bilde:Godøysund 1905.jpg\|thumb\|Godøysund Fjordhotell 1905. (Olaf Andreas Svanøe, 1905)]]
	Mot hundreårsskiftet var det fleire tysnesingar enn øyane kunne fø på, og fram til første verdskrigen utvandra ~~omlag~~ 2000 personar til [[USA]]. Etter at amerikanske styresmakter kring 1930 stogga innvandringa, var det vanleg at familiefaren arbeidde i USA, gjerne fleire år om gongen, medan kona var heime og passa gard og ungar. Men alt lenge før dette hadde vestlandsbonden måtte finna seg inntekter attåt bruket.		Mot hundreårsskiftet var det fleire tysnesingar enn øyane kunne fø på, og fram til første verdskrigen utvandra om lag 2000 personar til [[USA]]. Etter at amerikanske styresmakter kring 1930 stogga innvandringa, var det vanleg at familiefaren arbeidde i USA, gjerne fleire år om gongen, medan kona var heime og passa gard og ungar. Men alt lenge før dette hadde vestlandsbonden måtte finna seg inntekter attåt bruket.

	Fiske er eitt stikkord. Og då er særleg den såkalla [[Nordlandsfarten]] eit spennande tema. Det vart rekna for mest ei bragd då dei første tysnesingane tok til å reisa på fiske i [[Nord-Noreg]] på midten av 1800-talet, først til [[Lofoten]] og seinare heilt til [[Finnmark]]. Etter kvart vart denne trafikken større. Eit minne om Nordlandsfarten kan ein sjå i Tysneskyrkja. Her heng ein modell av galeasen ”[[Loyal]]” som kyrkjeskip. Det var den siste nordlandsfararen som forsvann frå Tysnes, etter å ha gått i fraktefart heilt fram til 1966.		Fiske er eitt stikkord. Og då er særleg den såkalla [[Nordlandsfarten]] eit spennande tema. Det vart rekna for mest ei bragd då dei første tysnesingane tok til å reisa på fiske i [[Nord-Noreg]] på midten av 1800-talet, først til [[Lofoten]] og seinare heilt til [[Finnmark]]. Etter kvart vart denne trafikken større. Eit minne om Nordlandsfarten kan ein sjå i Tysneskyrkja. Her heng ein modell av galeasen ”[[Loyal]]” som kyrkjeskip. Det var den siste nordlandsfararen som forsvann frå Tysnes, etter å ha gått i fraktefart heilt fram til 1966.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:03
Linje 21:		Linje 21:

	== Segn og mytar ==		== Segn og mytar ==
	Ein gong i ei fjern fortid fann den germanske harudarstammen vegen hit. Dei kom frå [[Jylland]] i [[Danmark]]. Med seg hadde dei grødegudinna [[Njord]]. Nokre hevdar at dei kom i [[jarnalderen]], ~~forom lag2000~~ år sidan, medan andre meiner at dei kom alt i [[bronsealderen]], kanskje meir enn 1000 år tidlegare. Det gamle namnet på Tysnes - [[Njardarlog]] - har ein tolka slik at dette var guden Njord sitt lovområde. Øya har òg truleg vore det religiøse senteret for [[hordane]] og for store delar av [[Vestlandet]]. Gards- og stadnamn peikar også tilbake til harudane si gudsdyrking, slik me kjenner den frå romerske sogeskrivarar og historiske funn andre stader.		Ein gong i ei fjern fortid fann den germanske harudarstammen vegen hit. Dei kom frå [[Jylland]] i [[Danmark]]. Med seg hadde dei grødegudinna [[Njord]]. Nokre hevdar at dei kom i [[jarnalderen]], for omlag 2000 år sidan, medan andre meiner at dei kom alt i [[bronsealderen]], kanskje meir enn 1000 år tidlegare. Det gamle namnet på Tysnes - [[Njardarlog]] - har ein tolka slik at dette var guden Njord sitt lovområde. Øya har òg truleg vore det religiøse senteret for [[hordane]] og for store delar av [[Vestlandet]]. Gards- og stadnamn peikar også tilbake til harudane si gudsdyrking, slik me kjenner den frå romerske sogeskrivarar og historiske funn andre stader.

	[[Bilde:Vevatnet.jpg\|thumb\|Vevatnet på Tysnes i Sunnhordland. (Knut Rage 2007)]]Frå denne tida stammar myten om det mystiske [[Vevatn]]. Her, vert det sagt, ofra dei til grødegudinna [[Nerthus]] – og kanskje det var menneskeoffer. Me veit så lite om dette. Me sit berre att med mytar og gamle overleveringar. Til gjengjeld er segnene både rike og dramatiske. Frå det bratte Flogaberget på austsida av vatnet kasta dei ut offera sine, fortel sagnet. Under vatnet skal det finnast trapper og spor etter altar. Mange har teke desse teoriane alvorleg, men enn så lenge må me framleis nøya oss med gamle segn og mytar.		[[Bilde:Vevatnet.jpg\|thumb\|Vevatnet på Tysnes i Sunnhordland. (Knut Rage 2007)]]Frå denne tida stammar myten om det mystiske [[Vevatn]]. Her, vert det sagt, ofra dei til grødegudinna [[Nerthus]] – og kanskje det var menneskeoffer. Me veit så lite om dette. Me sit berre att med mytar og gamle overleveringar. Til gjengjeld er segnene både rike og dramatiske. Frå det bratte Flogaberget på austsida av vatnet kasta dei ut offera sine, fortel sagnet. Under vatnet skal det finnast trapper og spor etter altar. Mange har teke desse teoriane alvorleg, men enn så lenge må me framleis nøya oss med gamle segn og mytar.
Linje 41:		Linje 41:
	[[Bilde:Onarheimsseglet.jpg\|thumb\|Seglet til gildebrørne i Olavsgildet på Onarheim i Sunnhordland, kjend frå hyllingsbrevet til kong Håkon Magnusson 1344]]Frå yngre jarnalder og frametter gjennom folkevandringstida og inn i vikingtida vert funna stadig rikare. I [[Kongsvik]] vart det såleis gjort rike funn, m.a. av ornamentikk. Frå vikingtida kjem også skriftlege kjelder inn i biletet. Snorre fortel om Tordr or Niardarlaug, som stridde saman med [[Olav Tryggvason]] ombord i Ormen Lange under slaget ved [[Svolder]].		[[Bilde:Onarheimsseglet.jpg\|thumb\|Seglet til gildebrørne i Olavsgildet på Onarheim i Sunnhordland, kjend frå hyllingsbrevet til kong Håkon Magnusson 1344]]Frå yngre jarnalder og frametter gjennom folkevandringstida og inn i vikingtida vert funna stadig rikare. I [[Kongsvik]] vart det såleis gjort rike funn, m.a. av ornamentikk. Frå vikingtida kjem også skriftlege kjelder inn i biletet. Snorre fortel om Tordr or Niardarlaug, som stridde saman med [[Olav Tryggvason]] ombord i Ormen Lange under slaget ved [[Svolder]].

	Og no er me atter ved Olavsgildet, det store gildet som heldt hus på Onarheim,~~om lagder~~ den noverande kyrkja finst i dag. Kor gammalt Olavsgildet på Onarheim er veit ingen. Men etter gamle brev må det ha eksistert frå tidleg på 1300-talet, kanskje i endå eldre tid. Det var eit mektig gilde. Hit kom gildebrør frå store delar av Vestlandet, og ikkje berre frå [[Sunnhordland]], for å ta del i olsokfeiringa, eller [[Olavsvaka]] som det heitte. Frå gildet sitt segl, som vart nytta under hyllinga av [[Håkon Magnusson]] på [[Båhus]] i 1344, stammar både Tysnes kommune sitt våpen, som ikkje er offisielt godkjend, og [[Hordaland fylkeskommune]] sitt våpen – to krosslagde økser med ei krone over.		Og no er me atter ved Olavsgildet, det store gildet som heldt hus på Onarheim, omlag der den noverande kyrkja finst i dag. Kor gammalt Olavsgildet på Onarheim er veit ingen. Men etter gamle brev må det ha eksistert frå tidleg på 1300-talet, kanskje i endå eldre tid. Det var eit mektig gilde. Hit kom gildebrør frå store delar av Vestlandet, og ikkje berre frå [[Sunnhordland]], for å ta del i olsokfeiringa, eller [[Olavsvaka]] som det heitte. Frå gildet sitt segl, som vart nytta under hyllinga av [[Håkon Magnusson]] på [[Båhus]] i 1344, stammar både Tysnes kommune sitt våpen, som ikkje er offisielt godkjend, og [[Hordaland fylkeskommune]] sitt våpen – to krosslagde økser med ei krone over.

	== Kalkbrenning og skottehandel ==		== Kalkbrenning og skottehandel ==
	[[Bilde:Kalkomnen på flakke.jpg\|thumb\|Kalkomn på Flakke, Tysnes i Hordaland. Kalkomnen var i drift frå tidleg på 1870-talet og fram til 1902. Omnen er i dag restaurert. (Ukjend)]]Ein av dei eldste næringsvegane i Tysnes er [[kalkbrenning]]. Berggrunnen sør i kommunen er rik på kalk, og mange av gardane frå Onarheim og søretter brende kalk alt frå 1300-talet. Kalken vart mykje nytta til husbygging, og utvinninga heldt fram heilt til byrjinga av 1900-talet. Kvar gong det var storbrann i Bergen, tente kalkleverandørane godt på gjenoppbygginga. I dag er det få prov att etter denne verksemda, men like ved vegen frå Onarheim til [[Hodnaneset]] finst det ein restaurert kalkomn som var i drift frå midten av 1800-talet fram ~~tilom lag1900~~. Nemnast må også marmorbrota som oppstod som ein liten «industri» allereie på 1600-talet, då på [[Seløyo]].		[[Bilde:Kalkomnen på flakke.jpg\|thumb\|Kalkomn på Flakke, Tysnes i Hordaland. Kalkomnen var i drift frå tidleg på 1870-talet og fram til 1902. Omnen er i dag restaurert. (Ukjend)]]Ein av dei eldste næringsvegane i Tysnes er [[kalkbrenning]]. Berggrunnen sør i kommunen er rik på kalk, og mange av gardane frå Onarheim og søretter brende kalk alt frå 1300-talet. Kalken vart mykje nytta til husbygging, og utvinninga heldt fram heilt til byrjinga av 1900-talet. Kvar gong det var storbrann i Bergen, tente kalkleverandørane godt på gjenoppbygginga. I dag er det få prov att etter denne verksemda, men like ved vegen frå Onarheim til [[Hodnaneset]] finst det ein restaurert kalkomn som var i drift frå midten av 1800-talet fram til omlag 1900. Nemnast må også marmorbrota som oppstod som ein liten «industri» allereie på 1600-talet, då på [[Seløyo]].

	Frå denne tida må ikkje minst [[Skottehandelen i Sunnhordland\|skottehandelen]] omtalast. Handelen med Skottland var omfattande. Det var først og fremst tømmer som vart eksportert herfrå. Mange stader på Tysnes vart bygdene snauhogde for skog. Og ikkje minst var kontakten med [[Shetland]] tett – særleg gjennom dei såkalla [[hjeltabåtane]] som vart bygde her og frakta i «halvfabrikata» til Shetland og sett saman der. Båtbyggjarkunsten stod høgt på Tysnes og utvikla seg til ein tradisjon som vart halden vedlike heilt inn i vår eiga tid. I denne perioden vart det også sett opp store vassager kringom på [[Tysnesøya]] og [[Reksteren]].		Frå denne tida må ikkje minst [[Skottehandelen i Sunnhordland\|skottehandelen]] omtalast. Handelen med Skottland var omfattande. Det var først og fremst tømmer som vart eksportert herfrå. Mange stader på Tysnes vart bygdene snauhogde for skog. Og ikkje minst var kontakten med [[Shetland]] tett – særleg gjennom dei såkalla [[hjeltabåtane]] som vart bygde her og frakta i «halvfabrikata» til Shetland og sett saman der. Båtbyggjarkunsten stod høgt på Tysnes og utvikla seg til ein tradisjon som vart halden vedlike heilt inn i vår eiga tid. I denne perioden vart det også sett opp store vassager kringom på [[Tysnesøya]] og [[Reksteren]].
Linje 54:		Linje 54:

	[[Bilde:Godøysund 1905.jpg\|thumb\|Godøysund Fjordhotell 1905. (Olaf Andreas Svanøe, 1905)]]		[[Bilde:Godøysund 1905.jpg\|thumb\|Godøysund Fjordhotell 1905. (Olaf Andreas Svanøe, 1905)]]
	Mot hundreårsskiftet var det fleire tysnesingar enn øyane kunne fø på, og fram til første verdskrigen ~~utvandraom lag2000~~ personar til [[USA]]. Etter at amerikanske styresmakter kring 1930 stogga innvandringa, var det vanleg at familiefaren arbeidde i USA, gjerne fleire år om gongen, medan kona var heime og passa gard og ungar. Men alt lenge før dette hadde vestlandsbonden måtte finna seg inntekter attåt bruket.		Mot hundreårsskiftet var det fleire tysnesingar enn øyane kunne fø på, og fram til første verdskrigen utvandra omlag 2000 personar til [[USA]]. Etter at amerikanske styresmakter kring 1930 stogga innvandringa, var det vanleg at familiefaren arbeidde i USA, gjerne fleire år om gongen, medan kona var heime og passa gard og ungar. Men alt lenge før dette hadde vestlandsbonden måtte finna seg inntekter attåt bruket.

	Fiske er eitt stikkord. Og då er særleg den såkalla [[Nordlandsfarten]] eit spennande tema. Det vart rekna for mest ei bragd då dei første tysnesingane tok til å reisa på fiske i [[Nord-Noreg]] på midten av 1800-talet, først til [[Lofoten]] og seinare heilt til [[Finnmark]]. Etter kvart vart denne trafikken større. Eit minne om Nordlandsfarten kan ein sjå i Tysneskyrkja. Her heng ein modell av galeasen ”[[Loyal]]” som kyrkjeskip. Det var den siste nordlandsfararen som forsvann frå Tysnes, etter å ha gått i fraktefart heilt fram til 1966.		Fiske er eitt stikkord. Og då er særleg den såkalla [[Nordlandsfarten]] eit spennande tema. Det vart rekna for mest ei bragd då dei første tysnesingane tok til å reisa på fiske i [[Nord-Noreg]] på midten av 1800-talet, først til [[Lofoten]] og seinare heilt til [[Finnmark]]. Etter kvart vart denne trafikken større. Eit minne om Nordlandsfarten kan ein sjå i Tysneskyrkja. Her heng ein modell av galeasen ”[[Loyal]]” som kyrkjeskip. Det var den siste nordlandsfararen som forsvann frå Tysnes, etter å ha gått i fraktefart heilt fram til 1966.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:00
Linje 21:		Linje 21:

	== Segn og mytar ==		== Segn og mytar ==
	Ein gong i ei fjern fortid fann den germanske harudarstammen vegen hit. Dei kom frå [[Jylland]] i [[Danmark]]. Med seg hadde dei grødegudinna [[Njord]]. Nokre hevdar at dei kom i [[jarnalderen]], ~~for omlag 2000~~ år sidan, medan andre meiner at dei kom alt i [[bronsealderen]], kanskje meir enn 1000 år tidlegare. Det gamle namnet på Tysnes - [[Njardarlog]] - har ein tolka slik at dette var guden Njord sitt lovområde. Øya har òg truleg vore det religiøse senteret for [[hordane]] og for store delar av [[Vestlandet]]. Gards- og stadnamn peikar også tilbake til harudane si gudsdyrking, slik me kjenner den frå romerske sogeskrivarar og historiske funn andre stader.		Ein gong i ei fjern fortid fann den germanske harudarstammen vegen hit. Dei kom frå [[Jylland]] i [[Danmark]]. Med seg hadde dei grødegudinna [[Njord]]. Nokre hevdar at dei kom i [[jarnalderen]], forom lag2000 år sidan, medan andre meiner at dei kom alt i [[bronsealderen]], kanskje meir enn 1000 år tidlegare. Det gamle namnet på Tysnes - [[Njardarlog]] - har ein tolka slik at dette var guden Njord sitt lovområde. Øya har òg truleg vore det religiøse senteret for [[hordane]] og for store delar av [[Vestlandet]]. Gards- og stadnamn peikar også tilbake til harudane si gudsdyrking, slik me kjenner den frå romerske sogeskrivarar og historiske funn andre stader.

	[[Bilde:Vevatnet.jpg\|thumb\|Vevatnet på Tysnes i Sunnhordland. (Knut Rage 2007)]]Frå denne tida stammar myten om det mystiske [[Vevatn]]. Her, vert det sagt, ofra dei til grødegudinna [[Nerthus]] – og kanskje det var menneskeoffer. Me veit så lite om dette. Me sit berre att med mytar og gamle overleveringar. Til gjengjeld er segnene både rike og dramatiske. Frå det bratte Flogaberget på austsida av vatnet kasta dei ut offera sine, fortel sagnet. Under vatnet skal det finnast trapper og spor etter altar. Mange har teke desse teoriane alvorleg, men enn så lenge må me framleis nøya oss med gamle segn og mytar.		[[Bilde:Vevatnet.jpg\|thumb\|Vevatnet på Tysnes i Sunnhordland. (Knut Rage 2007)]]Frå denne tida stammar myten om det mystiske [[Vevatn]]. Her, vert det sagt, ofra dei til grødegudinna [[Nerthus]] – og kanskje det var menneskeoffer. Me veit så lite om dette. Me sit berre att med mytar og gamle overleveringar. Til gjengjeld er segnene både rike og dramatiske. Frå det bratte Flogaberget på austsida av vatnet kasta dei ut offera sine, fortel sagnet. Under vatnet skal det finnast trapper og spor etter altar. Mange har teke desse teoriane alvorleg, men enn så lenge må me framleis nøya oss med gamle segn og mytar.
Linje 41:		Linje 41:
	[[Bilde:Onarheimsseglet.jpg\|thumb\|Seglet til gildebrørne i Olavsgildet på Onarheim i Sunnhordland, kjend frå hyllingsbrevet til kong Håkon Magnusson 1344]]Frå yngre jarnalder og frametter gjennom folkevandringstida og inn i vikingtida vert funna stadig rikare. I [[Kongsvik]] vart det såleis gjort rike funn, m.a. av ornamentikk. Frå vikingtida kjem også skriftlege kjelder inn i biletet. Snorre fortel om Tordr or Niardarlaug, som stridde saman med [[Olav Tryggvason]] ombord i Ormen Lange under slaget ved [[Svolder]].		[[Bilde:Onarheimsseglet.jpg\|thumb\|Seglet til gildebrørne i Olavsgildet på Onarheim i Sunnhordland, kjend frå hyllingsbrevet til kong Håkon Magnusson 1344]]Frå yngre jarnalder og frametter gjennom folkevandringstida og inn i vikingtida vert funna stadig rikare. I [[Kongsvik]] vart det såleis gjort rike funn, m.a. av ornamentikk. Frå vikingtida kjem også skriftlege kjelder inn i biletet. Snorre fortel om Tordr or Niardarlaug, som stridde saman med [[Olav Tryggvason]] ombord i Ormen Lange under slaget ved [[Svolder]].

	Og no er me atter ved Olavsgildet, det store gildet som heldt hus på Onarheim, ~~omlag der~~ den noverande kyrkja finst i dag. Kor gammalt Olavsgildet på Onarheim er veit ingen. Men etter gamle brev må det ha eksistert frå tidleg på 1300-talet, kanskje i endå eldre tid. Det var eit mektig gilde. Hit kom gildebrør frå store delar av Vestlandet, og ikkje berre frå [[Sunnhordland]], for å ta del i olsokfeiringa, eller [[Olavsvaka]] som det heitte. Frå gildet sitt segl, som vart nytta under hyllinga av [[Håkon Magnusson]] på [[Båhus]] i 1344, stammar både Tysnes kommune sitt våpen, som ikkje er offisielt godkjend, og [[Hordaland fylkeskommune]] sitt våpen – to krosslagde økser med ei krone over.		Og no er me atter ved Olavsgildet, det store gildet som heldt hus på Onarheim,om lagder den noverande kyrkja finst i dag. Kor gammalt Olavsgildet på Onarheim er veit ingen. Men etter gamle brev må det ha eksistert frå tidleg på 1300-talet, kanskje i endå eldre tid. Det var eit mektig gilde. Hit kom gildebrør frå store delar av Vestlandet, og ikkje berre frå [[Sunnhordland]], for å ta del i olsokfeiringa, eller [[Olavsvaka]] som det heitte. Frå gildet sitt segl, som vart nytta under hyllinga av [[Håkon Magnusson]] på [[Båhus]] i 1344, stammar både Tysnes kommune sitt våpen, som ikkje er offisielt godkjend, og [[Hordaland fylkeskommune]] sitt våpen – to krosslagde økser med ei krone over.

	== Kalkbrenning og skottehandel ==		== Kalkbrenning og skottehandel ==
	[[Bilde:Kalkomnen på flakke.jpg\|thumb\|Kalkomn på Flakke, Tysnes i Hordaland. Kalkomnen var i drift frå tidleg på 1870-talet og fram til 1902. Omnen er i dag restaurert. (Ukjend)]]Ein av dei eldste næringsvegane i Tysnes er [[kalkbrenning]]. Berggrunnen sør i kommunen er rik på kalk, og mange av gardane frå Onarheim og søretter brende kalk alt frå 1300-talet. Kalken vart mykje nytta til husbygging, og utvinninga heldt fram heilt til byrjinga av 1900-talet. Kvar gong det var storbrann i Bergen, tente kalkleverandørane godt på gjenoppbygginga. I dag er det få prov att etter denne verksemda, men like ved vegen frå Onarheim til [[Hodnaneset]] finst det ein restaurert kalkomn som var i drift frå midten av 1800-talet fram ~~til omlag 1900~~. Nemnast må også marmorbrota som oppstod som ein liten «industri» allereie på 1600-talet, då på [[Seløyo]].		[[Bilde:Kalkomnen på flakke.jpg\|thumb\|Kalkomn på Flakke, Tysnes i Hordaland. Kalkomnen var i drift frå tidleg på 1870-talet og fram til 1902. Omnen er i dag restaurert. (Ukjend)]]Ein av dei eldste næringsvegane i Tysnes er [[kalkbrenning]]. Berggrunnen sør i kommunen er rik på kalk, og mange av gardane frå Onarheim og søretter brende kalk alt frå 1300-talet. Kalken vart mykje nytta til husbygging, og utvinninga heldt fram heilt til byrjinga av 1900-talet. Kvar gong det var storbrann i Bergen, tente kalkleverandørane godt på gjenoppbygginga. I dag er det få prov att etter denne verksemda, men like ved vegen frå Onarheim til [[Hodnaneset]] finst det ein restaurert kalkomn som var i drift frå midten av 1800-talet fram tilom lag1900. Nemnast må også marmorbrota som oppstod som ein liten «industri» allereie på 1600-talet, då på [[Seløyo]].

	Frå denne tida må ikkje minst [[Skottehandelen i Sunnhordland\|skottehandelen]] omtalast. Handelen med Skottland var omfattande. Det var først og fremst tømmer som vart eksportert herfrå. Mange stader på Tysnes vart bygdene snauhogde for skog. Og ikkje minst var kontakten med [[Shetland]] tett – særleg gjennom dei såkalla [[hjeltabåtane]] som vart bygde her og frakta i «halvfabrikata» til Shetland og sett saman der. Båtbyggjarkunsten stod høgt på Tysnes og utvikla seg til ein tradisjon som vart halden vedlike heilt inn i vår eiga tid. I denne perioden vart det også sett opp store vassager kringom på [[Tysnesøya]] og [[Reksteren]].		Frå denne tida må ikkje minst [[Skottehandelen i Sunnhordland\|skottehandelen]] omtalast. Handelen med Skottland var omfattande. Det var først og fremst tømmer som vart eksportert herfrå. Mange stader på Tysnes vart bygdene snauhogde for skog. Og ikkje minst var kontakten med [[Shetland]] tett – særleg gjennom dei såkalla [[hjeltabåtane]] som vart bygde her og frakta i «halvfabrikata» til Shetland og sett saman der. Båtbyggjarkunsten stod høgt på Tysnes og utvikla seg til ein tradisjon som vart halden vedlike heilt inn i vår eiga tid. I denne perioden vart det også sett opp store vassager kringom på [[Tysnesøya]] og [[Reksteren]].
Linje 54:		Linje 54:

	[[Bilde:Godøysund 1905.jpg\|thumb\|Godøysund Fjordhotell 1905. (Olaf Andreas Svanøe, 1905)]]		[[Bilde:Godøysund 1905.jpg\|thumb\|Godøysund Fjordhotell 1905. (Olaf Andreas Svanøe, 1905)]]
	Mot hundreårsskiftet var det fleire tysnesingar enn øyane kunne fø på, og fram til første verdskrigen ~~utvandra omlag 2000~~ personar til [[USA]]. Etter at amerikanske styresmakter kring 1930 stogga innvandringa, var det vanleg at familiefaren arbeidde i USA, gjerne fleire år om gongen, medan kona var heime og passa gard og ungar. Men alt lenge før dette hadde vestlandsbonden måtte finna seg inntekter attåt bruket.		Mot hundreårsskiftet var det fleire tysnesingar enn øyane kunne fø på, og fram til første verdskrigen utvandraom lag2000 personar til [[USA]]. Etter at amerikanske styresmakter kring 1930 stogga innvandringa, var det vanleg at familiefaren arbeidde i USA, gjerne fleire år om gongen, medan kona var heime og passa gard og ungar. Men alt lenge før dette hadde vestlandsbonden måtte finna seg inntekter attåt bruket.

	Fiske er eitt stikkord. Og då er særleg den såkalla [[Nordlandsfarten]] eit spennande tema. Det vart rekna for mest ei bragd då dei første tysnesingane tok til å reisa på fiske i [[Nord-Noreg]] på midten av 1800-talet, først til [[Lofoten]] og seinare heilt til [[Finnmark]]. Etter kvart vart denne trafikken større. Eit minne om Nordlandsfarten kan ein sjå i Tysneskyrkja. Her heng ein modell av galeasen ”[[Loyal]]” som kyrkjeskip. Det var den siste nordlandsfararen som forsvann frå Tysnes, etter å ha gått i fraktefart heilt fram til 1966.		Fiske er eitt stikkord. Og då er særleg den såkalla [[Nordlandsfarten]] eit spennande tema. Det vart rekna for mest ei bragd då dei første tysnesingane tok til å reisa på fiske i [[Nord-Noreg]] på midten av 1800-talet, først til [[Lofoten]] og seinare heilt til [[Finnmark]]. Etter kvart vart denne trafikken større. Eit minne om Nordlandsfarten kan ein sjå i Tysneskyrkja. Her heng ein modell av galeasen ”[[Loyal]]” som kyrkjeskip. Det var den siste nordlandsfararen som forsvann frå Tysnes, etter å ha gått i fraktefart heilt fram til 1966.