Uskjo (Sandnes gnr. 96) - Sideversjonshistorikk

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

2026-04-09T09:07:24Z

Teksterstatting – « omlag » til « om lag »

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:07
Linje 56:		Linje 56:
	Bøndene i Uskjo har nok gjødsla åkrane med tang og tare i tillegg til hevda frå husdyra. Då det skulle krevjast inn jordavgift i 1802 heiter det at Uskjo var "en god Gaard".		Bøndene i Uskjo har nok gjødsla åkrane med tang og tare i tillegg til hevda frå husdyra. Då det skulle krevjast inn jordavgift i 1802 heiter det at Uskjo var "en god Gaard".

	I dei fyrste åra av 1600-talet betalte bøndene i Uskjo rundt 8 spann i korntiende, i 1634 var det 11 1/2 spann og i 1645 9 spann. Dette må vera normale variasjonar frå år til år, og åkerarealet ser dermed ut til å ha vore ~~omlag~~ det same i denne tida. Det var bare fire fem andre gardar i bygda som hadde så store kornavlingar den gongen.		I dei fyrste åra av 1600-talet betalte bøndene i Uskjo rundt 8 spann i korntiende, i 1634 var det 11 1/2 spann og i 1645 9 spann. Dette må vera normale variasjonar frå år til år, og åkerarealet ser dermed ut til å ha vore om lag det same i denne tida. Det var bare fire fem andre gardar i bygda som hadde så store kornavlingar den gongen.

	I 1668 sådde dei 12 tønner korn på åkrane sine, i 1723 var dette redusert til 10 tønner, så var det oppe på 12 tønner igjen i 1775. Dette gav avlingar på 82 tønner korn i 1723, 80 tønner i 1775 og heile 140 tønner i 1802. Med dette berga Uskarane meir korn i hus enn dei sjølv kunne eta, og i 1782 blei kornoverskotet på garden vurdert til 9 tønner. Det var tre av oppsittarane som hadde overskot og dei blei pålagde å selja 1 tønne kvar til trengande. Året etter får me vita at den fjerde bonden på garden fekk kjøpa "den eene Tønde korn". Han med den minste parten sat nok ringare i det enn dei andre.		I 1668 sådde dei 12 tønner korn på åkrane sine, i 1723 var dette redusert til 10 tønner, så var det oppe på 12 tønner igjen i 1775. Dette gav avlingar på 82 tønner korn i 1723, 80 tønner i 1775 og heile 140 tønner i 1802. Med dette berga Uskarane meir korn i hus enn dei sjølv kunne eta, og i 1782 blei kornoverskotet på garden vurdert til 9 tønner. Det var tre av oppsittarane som hadde overskot og dei blei pålagde å selja 1 tønne kvar til trengande. Året etter får me vita at den fjerde bonden på garden fekk kjøpa "den eene Tønde korn". Han med den minste parten sat nok ringare i det enn dei andre.
Linje 68:		Linje 68:
	På 1700-talet var her fire gardsbruk på øya. Nå hadde kvar av dei litt mindre kyr, men dobbelt så mykje sau. Det vanlege på denne tida var ein besetning på 1 hest, 6 kyr og 20 sauer. I alt var det nå nesten 40% meir husdyr på garden enn det hadde vore på 1600-talet. Nå var Uskjo ein god gard der det både var store kornåkrar og mykje husdyr, men i 1668 hadde dei tydeleg lagt større vekt på åkerbruket, på 1700-talet har dei lagt hovudvekta på husdyrhaldet.		På 1700-talet var her fire gardsbruk på øya. Nå hadde kvar av dei litt mindre kyr, men dobbelt så mykje sau. Det vanlege på denne tida var ein besetning på 1 hest, 6 kyr og 20 sauer. I alt var det nå nesten 40% meir husdyr på garden enn det hadde vore på 1600-talet. Nå var Uskjo ein god gard der det både var store kornåkrar og mykje husdyr, men i 1668 hadde dei tydeleg lagt større vekt på åkerbruket, på 1700-talet har dei lagt hovudvekta på husdyrhaldet.

	Ved fetellinga i 1808 var det ~~omlag~~ like mykje husdyr på garden som det hadde vore i 1723. Frå 1808 til 1875 aukte talet på husdyr med bare med 28%. Det som verkeleg aukte var sauehaldet. I løpet av dette hundreåret blei sauetalet på garden dobla. Men i same tidsrom blei det dobbelt så mange familiar her (bønder og husmenn).		Ved fetellinga i 1808 var det om lag like mykje husdyr på garden som det hadde vore i 1723. Frå 1808 til 1875 aukte talet på husdyr med bare med 28%. Det som verkeleg aukte var sauehaldet. I løpet av dette hundreåret blei sauetalet på garden dobla. Men i same tidsrom blei det dobbelt så mange familiar her (bønder og husmenn).

	=== ATTÅTNÆRINGAR ===		=== ATTÅTNÆRINGAR ===
Linje 93:		Linje 93:

	=== OPPSTYKKING AV GARDEN ===		=== OPPSTYKKING AV GARDEN ===
	Garden hadde fast busetting ~~omlag~~ 1520. I 1519 er det nemnt to mann her, men i 1521 og 1522 er her bare ein. Det kan ha vore eit vanleg generasjonsskifte, der ein gammal gardbrukar har tatt ein yngre mann (sonen?) inn på garden saman med seg. I alle fall var garden einbølt ein generasjon seinare, i 1563. Omlag 1600 får me to oppsittarar her, og då ser det ut til at det er ein far og ein son som deler garden mellom seg i to like bruk eller partar. Det gjekk 7 1/2 vetter eller 45 spann korn i landskyld frå kvar av desse partane. Seinare blei landskylda sett ned, så dei to partane blei på 42 spann kvar (eller 7 vetter). I 1660-åra blei den eine av desse partane delt. Igjen var det ein far og ein son som fekk kvart sitt bruk. Faren sat igjen med det meste, 5 vetter (= 30 spann), mens sonen fekk 2 vetter (=12 spann). Nå døydde sonen ganske tidleg, og faren tok over all jorda igjen. Ut 1600-talet var det såleis bare to partar i garden.		Garden hadde fast busetting om lag 1520. I 1519 er det nemnt to mann her, men i 1521 og 1522 er her bare ein. Det kan ha vore eit vanleg generasjonsskifte, der ein gammal gardbrukar har tatt ein yngre mann (sonen?) inn på garden saman med seg. I alle fall var garden einbølt ein generasjon seinare, i 1563. Omlag 1600 får me to oppsittarar her, og då ser det ut til at det er ein far og ein son som deler garden mellom seg i to like bruk eller partar. Det gjekk 7 1/2 vetter eller 45 spann korn i landskyld frå kvar av desse partane. Seinare blei landskylda sett ned, så dei to partane blei på 42 spann kvar (eller 7 vetter). I 1660-åra blei den eine av desse partane delt. Igjen var det ein far og ein son som fekk kvart sitt bruk. Faren sat igjen med det meste, 5 vetter (= 30 spann), mens sonen fekk 2 vetter (=12 spann). Nå døydde sonen ganske tidleg, og faren tok over all jorda igjen. Ut 1600-talet var det såleis bare to partar i garden.

	Men ~~omlag~~ 1700 blei dei begge delte i to så her etterpå blei fire partar eller bruk: Den eine gamle parten blei rett før århundreskiftet delt i to like delar på 21 spann kvar.		Men om lag 1700 blei dei begge delte i to så her etterpå blei fire partar eller bruk: Den eine gamle parten blei rett før århundreskiftet delt i to like delar på 21 spann kvar.

	'''Her kommer bilde fra side 23'''		'''Her kommer bilde fra side 23'''
Linje 108:		Linje 108:

	=== HUSMANNSPLASSER ===		=== HUSMANNSPLASSER ===
	Under Uskjo blei det oppretta fleire husmannsplasser, men dei kom alle seint, fyrst ~~omlag~~ 1850. På sjølve Uskjo fekk ein folgemann eit stykke under det eine gardsbruket, bruk IV. Folgemannen skulle frå 1856 ha folge av garden, men i 1865 er han "Føderaadsmand" i eige hus. I 1867 blir han kalt husmann, i 1875 "Strandsidder og Folgemand". Kona hans, Magel Svensdotter, var ein heil del yngre og ho levde derfor lengst. Gardsfolket kalte derfor stykket etter henne: Maglastykkjet. Dette stykket låg på heimebøen, ned mot sjøen. Strandsittaren døydde i 1899 og Magel i 1906. Etterpå er stykket lagt til innmarka.		Under Uskjo blei det oppretta fleire husmannsplasser, men dei kom alle seint, fyrst om lag 1850. På sjølve Uskjo fekk ein folgemann eit stykke under det eine gardsbruket, bruk IV. Folgemannen skulle frå 1856 ha folge av garden, men i 1865 er han "Føderaadsmand" i eige hus. I 1867 blir han kalt husmann, i 1875 "Strandsidder og Folgemand". Kona hans, Magel Svensdotter, var ein heil del yngre og ho levde derfor lengst. Gardsfolket kalte derfor stykket etter henne: Maglastykkjet. Dette stykket låg på heimebøen, ned mot sjøen. Strandsittaren døydde i 1899 og Magel i 1906. Etterpå er stykket lagt til innmarka.

	I Uskakalven blei det rydda fire husmannsplasser. I 1848 slo det seg til to husmenn i "Sørvik" og ein der nord ("Nordvik"). Og i 1860-åra slo ein husmann seg ned i Kastevigå. (Festeseddelen hans er skriven i 1866, men han er nemnt her allerede i 1865-folketellinga). I folketellinga for 1875 står det om desse plassene i Uskakalven: "Husmandspladsene paa Øen Usken henhøre ikke under nogen enkelt Gaard paa Øen, men ere anlagte paa den fælles Udmark".		I Uskakalven blei det rydda fire husmannsplasser. I 1848 slo det seg til to husmenn i "Sørvik" og ein der nord ("Nordvik"). Og i 1860-åra slo ein husmann seg ned i Kastevigå. (Festeseddelen hans er skriven i 1866, men han er nemnt her allerede i 1865-folketellinga). I folketellinga for 1875 står det om desse plassene i Uskakalven: "Husmandspladsene paa Øen Usken henhøre ikke under nogen enkelt Gaard paa Øen, men ere anlagte paa den fælles Udmark".
Linje 310:		Linje 310:
	født 1650, død 1725. Son til Omund Monsen Edland i Gjesdal (Søren Arneson Gjestal s 44 nr 13).		født 1650, død 1725. Son til Omund Monsen Edland i Gjesdal (Søren Arneson Gjestal s 44 nr 13).

	Reidar overtok Sigmund Olsen sin part av garden då han gifta seg med enka hans. Dei hadde parten så lenge han levde, men ~~omlag~~ 1702 delte dei parten med Ola Sevrinsen. Den parten Reidar sat igjen med har eg nedføre kalt bruk III.		Reidar overtok Sigmund Olsen sin part av garden då han gifta seg med enka hans. Dei hadde parten så lenge han levde, men om lag 1702 delte dei parten med Ola Sevrinsen. Den parten Reidar sat igjen med har eg nedføre kalt bruk III.

	G.m. 1) enka Herborg Helgesdtr., død 1719, dotter ttil Helge Johannesen Hetland (Hetland- 14). Hennar første mann var Sigmund Olsen Uskjo (nr 13). Sjå vidare nr 33.		G.m. 1) enka Herborg Helgesdtr., død 1719, dotter ttil Helge Johannesen Hetland (Hetland- 14). Hennar første mann var Sigmund Olsen Uskjo (nr 13). Sjå vidare nr 33.
Linje 317:		Linje 317:

	== BRUKARANE DEN TID GARDEN VAR DELT I FIRE PARTAR ==		== BRUKARANE DEN TID GARDEN VAR DELT I FIRE PARTAR ==
	Frå ~~omlag~~ 1700 til midt på 1800-talet.		Frå om lag 1700 til midt på 1800-talet.

	=== Bruk I ===		=== Bruk I ===
	'''(nå bruksnr 1)'''		'''(nå bruksnr 1)'''

	Den halvdelen av garden som i forrige del er kalt A, blei delt likt i to partar ~~omlag~~ 1700, kvar på 21 spann korn. Her kalt part I og part II.		Den halvdelen av garden som i forrige del er kalt A, blei delt likt i to partar om lag 1700, kvar på 21 spann korn. Her kalt part I og part II.

	Brukarane på denne parten var sjølveigarar frå 1719.		Brukarane på denne parten var sjølveigarar frå 1719.

Cnyborgbot: Robot: Satte tilbake til versjon 2787849 av Brit Sissel Todnem 13. januar 2026 15:46:59

2026-04-09T09:04:26Z

Robot: Satte tilbake til versjon 2787849 av Brit Sissel Todnem 13. januar 2026 15:46:59

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 09:04
Linje 56:		Linje 56:
	Bøndene i Uskjo har nok gjødsla åkrane med tang og tare i tillegg til hevda frå husdyra. Då det skulle krevjast inn jordavgift i 1802 heiter det at Uskjo var "en god Gaard".		Bøndene i Uskjo har nok gjødsla åkrane med tang og tare i tillegg til hevda frå husdyra. Då det skulle krevjast inn jordavgift i 1802 heiter det at Uskjo var "en god Gaard".

	I dei fyrste åra av 1600-talet betalte bøndene i Uskjo rundt 8 spann i korntiende, i 1634 var det 11 1/2 spann og i 1645 9 spann. Dette må vera normale variasjonar frå år til år, og åkerarealet ser dermed ut til å ha ~~voreom lagdet~~ same i denne tida. Det var bare fire fem andre gardar i bygda som hadde så store kornavlingar den gongen.		I dei fyrste åra av 1600-talet betalte bøndene i Uskjo rundt 8 spann i korntiende, i 1634 var det 11 1/2 spann og i 1645 9 spann. Dette må vera normale variasjonar frå år til år, og åkerarealet ser dermed ut til å ha vore omlag det same i denne tida. Det var bare fire fem andre gardar i bygda som hadde så store kornavlingar den gongen.

	I 1668 sådde dei 12 tønner korn på åkrane sine, i 1723 var dette redusert til 10 tønner, så var det oppe på 12 tønner igjen i 1775. Dette gav avlingar på 82 tønner korn i 1723, 80 tønner i 1775 og heile 140 tønner i 1802. Med dette berga Uskarane meir korn i hus enn dei sjølv kunne eta, og i 1782 blei kornoverskotet på garden vurdert til 9 tønner. Det var tre av oppsittarane som hadde overskot og dei blei pålagde å selja 1 tønne kvar til trengande. Året etter får me vita at den fjerde bonden på garden fekk kjøpa "den eene Tønde korn". Han med den minste parten sat nok ringare i det enn dei andre.		I 1668 sådde dei 12 tønner korn på åkrane sine, i 1723 var dette redusert til 10 tønner, så var det oppe på 12 tønner igjen i 1775. Dette gav avlingar på 82 tønner korn i 1723, 80 tønner i 1775 og heile 140 tønner i 1802. Med dette berga Uskarane meir korn i hus enn dei sjølv kunne eta, og i 1782 blei kornoverskotet på garden vurdert til 9 tønner. Det var tre av oppsittarane som hadde overskot og dei blei pålagde å selja 1 tønne kvar til trengande. Året etter får me vita at den fjerde bonden på garden fekk kjøpa "den eene Tønde korn". Han med den minste parten sat nok ringare i det enn dei andre.
Linje 68:		Linje 68:
	På 1700-talet var her fire gardsbruk på øya. Nå hadde kvar av dei litt mindre kyr, men dobbelt så mykje sau. Det vanlege på denne tida var ein besetning på 1 hest, 6 kyr og 20 sauer. I alt var det nå nesten 40% meir husdyr på garden enn det hadde vore på 1600-talet. Nå var Uskjo ein god gard der det både var store kornåkrar og mykje husdyr, men i 1668 hadde dei tydeleg lagt større vekt på åkerbruket, på 1700-talet har dei lagt hovudvekta på husdyrhaldet.		På 1700-talet var her fire gardsbruk på øya. Nå hadde kvar av dei litt mindre kyr, men dobbelt så mykje sau. Det vanlege på denne tida var ein besetning på 1 hest, 6 kyr og 20 sauer. I alt var det nå nesten 40% meir husdyr på garden enn det hadde vore på 1600-talet. Nå var Uskjo ein god gard der det både var store kornåkrar og mykje husdyr, men i 1668 hadde dei tydeleg lagt større vekt på åkerbruket, på 1700-talet har dei lagt hovudvekta på husdyrhaldet.

	Ved fetellinga i 1808 var ~~detom laglike~~ mykje husdyr på garden som det hadde vore i 1723. Frå 1808 til 1875 aukte talet på husdyr med bare med 28%. Det som verkeleg aukte var sauehaldet. I løpet av dette hundreåret blei sauetalet på garden dobla. Men i same tidsrom blei det dobbelt så mange familiar her (bønder og husmenn).		Ved fetellinga i 1808 var det omlag like mykje husdyr på garden som det hadde vore i 1723. Frå 1808 til 1875 aukte talet på husdyr med bare med 28%. Det som verkeleg aukte var sauehaldet. I løpet av dette hundreåret blei sauetalet på garden dobla. Men i same tidsrom blei det dobbelt så mange familiar her (bønder og husmenn).

	=== ATTÅTNÆRINGAR ===		=== ATTÅTNÆRINGAR ===
Linje 93:		Linje 93:

	=== OPPSTYKKING AV GARDEN ===		=== OPPSTYKKING AV GARDEN ===
	Garden hadde fast ~~busettingom lag1520~~. I 1519 er det nemnt to mann her, men i 1521 og 1522 er her bare ein. Det kan ha vore eit vanleg generasjonsskifte, der ein gammal gardbrukar har tatt ein yngre mann (sonen?) inn på garden saman med seg. I alle fall var garden einbølt ein generasjon seinare, i 1563. Omlag 1600 får me to oppsittarar her, og då ser det ut til at det er ein far og ein son som deler garden mellom seg i to like bruk eller partar. Det gjekk 7 1/2 vetter eller 45 spann korn i landskyld frå kvar av desse partane. Seinare blei landskylda sett ned, så dei to partane blei på 42 spann kvar (eller 7 vetter). I 1660-åra blei den eine av desse partane delt. Igjen var det ein far og ein son som fekk kvart sitt bruk. Faren sat igjen med det meste, 5 vetter (= 30 spann), mens sonen fekk 2 vetter (=12 spann). Nå døydde sonen ganske tidleg, og faren tok over all jorda igjen. Ut 1600-talet var det såleis bare to partar i garden.		Garden hadde fast busetting omlag 1520. I 1519 er det nemnt to mann her, men i 1521 og 1522 er her bare ein. Det kan ha vore eit vanleg generasjonsskifte, der ein gammal gardbrukar har tatt ein yngre mann (sonen?) inn på garden saman med seg. I alle fall var garden einbølt ein generasjon seinare, i 1563. Omlag 1600 får me to oppsittarar her, og då ser det ut til at det er ein far og ein son som deler garden mellom seg i to like bruk eller partar. Det gjekk 7 1/2 vetter eller 45 spann korn i landskyld frå kvar av desse partane. Seinare blei landskylda sett ned, så dei to partane blei på 42 spann kvar (eller 7 vetter). I 1660-åra blei den eine av desse partane delt. Igjen var det ein far og ein son som fekk kvart sitt bruk. Faren sat igjen med det meste, 5 vetter (= 30 spann), mens sonen fekk 2 vetter (=12 spann). Nå døydde sonen ganske tidleg, og faren tok over all jorda igjen. Ut 1600-talet var det såleis bare to partar i garden.

	~~Menom lag1700~~ blei dei begge delte i to så her etterpå blei fire partar eller bruk: Den eine gamle parten blei rett før århundreskiftet delt i to like delar på 21 spann kvar.		Men omlag 1700 blei dei begge delte i to så her etterpå blei fire partar eller bruk: Den eine gamle parten blei rett før århundreskiftet delt i to like delar på 21 spann kvar.

	'''Her kommer bilde fra side 23'''		'''Her kommer bilde fra side 23'''
Linje 108:		Linje 108:

	=== HUSMANNSPLASSER ===		=== HUSMANNSPLASSER ===
	Under Uskjo blei det oppretta fleire husmannsplasser, men dei kom alle seint, ~~fyrstom lag1850~~. På sjølve Uskjo fekk ein folgemann eit stykke under det eine gardsbruket, bruk IV. Folgemannen skulle frå 1856 ha folge av garden, men i 1865 er han "Føderaadsmand" i eige hus. I 1867 blir han kalt husmann, i 1875 "Strandsidder og Folgemand". Kona hans, Magel Svensdotter, var ein heil del yngre og ho levde derfor lengst. Gardsfolket kalte derfor stykket etter henne: Maglastykkjet. Dette stykket låg på heimebøen, ned mot sjøen. Strandsittaren døydde i 1899 og Magel i 1906. Etterpå er stykket lagt til innmarka.		Under Uskjo blei det oppretta fleire husmannsplasser, men dei kom alle seint, fyrst omlag 1850. På sjølve Uskjo fekk ein folgemann eit stykke under det eine gardsbruket, bruk IV. Folgemannen skulle frå 1856 ha folge av garden, men i 1865 er han "Føderaadsmand" i eige hus. I 1867 blir han kalt husmann, i 1875 "Strandsidder og Folgemand". Kona hans, Magel Svensdotter, var ein heil del yngre og ho levde derfor lengst. Gardsfolket kalte derfor stykket etter henne: Maglastykkjet. Dette stykket låg på heimebøen, ned mot sjøen. Strandsittaren døydde i 1899 og Magel i 1906. Etterpå er stykket lagt til innmarka.

	I Uskakalven blei det rydda fire husmannsplasser. I 1848 slo det seg til to husmenn i "Sørvik" og ein der nord ("Nordvik"). Og i 1860-åra slo ein husmann seg ned i Kastevigå. (Festeseddelen hans er skriven i 1866, men han er nemnt her allerede i 1865-folketellinga). I folketellinga for 1875 står det om desse plassene i Uskakalven: "Husmandspladsene paa Øen Usken henhøre ikke under nogen enkelt Gaard paa Øen, men ere anlagte paa den fælles Udmark".		I Uskakalven blei det rydda fire husmannsplasser. I 1848 slo det seg til to husmenn i "Sørvik" og ein der nord ("Nordvik"). Og i 1860-åra slo ein husmann seg ned i Kastevigå. (Festeseddelen hans er skriven i 1866, men han er nemnt her allerede i 1865-folketellinga). I folketellinga for 1875 står det om desse plassene i Uskakalven: "Husmandspladsene paa Øen Usken henhøre ikke under nogen enkelt Gaard paa Øen, men ere anlagte paa den fælles Udmark".
Linje 310:		Linje 310:
	født 1650, død 1725. Son til Omund Monsen Edland i Gjesdal (Søren Arneson Gjestal s 44 nr 13).		født 1650, død 1725. Son til Omund Monsen Edland i Gjesdal (Søren Arneson Gjestal s 44 nr 13).

	Reidar overtok Sigmund Olsen sin part av garden då han gifta seg med enka hans. Dei hadde parten så lenge han levde, ~~menom lag1702~~ delte dei parten med Ola Sevrinsen. Den parten Reidar sat igjen med har eg nedføre kalt bruk III.		Reidar overtok Sigmund Olsen sin part av garden då han gifta seg med enka hans. Dei hadde parten så lenge han levde, men omlag 1702 delte dei parten med Ola Sevrinsen. Den parten Reidar sat igjen med har eg nedføre kalt bruk III.

	G.m. 1) enka Herborg Helgesdtr., død 1719, dotter ttil Helge Johannesen Hetland (Hetland- 14). Hennar første mann var Sigmund Olsen Uskjo (nr 13). Sjå vidare nr 33.		G.m. 1) enka Herborg Helgesdtr., død 1719, dotter ttil Helge Johannesen Hetland (Hetland- 14). Hennar første mann var Sigmund Olsen Uskjo (nr 13). Sjå vidare nr 33.
Linje 317:		Linje 317:

	== BRUKARANE DEN TID GARDEN VAR DELT I FIRE PARTAR ==		== BRUKARANE DEN TID GARDEN VAR DELT I FIRE PARTAR ==
	~~Fråom lag1700~~ til midt på 1800-talet.		Frå omlag 1700 til midt på 1800-talet.

	=== Bruk I ===		=== Bruk I ===
	'''(nå bruksnr 1)'''		'''(nå bruksnr 1)'''

	Den halvdelen av garden som i forrige del er kalt A, blei delt likt i to ~~partarom lag1700~~, kvar på 21 spann korn. Her kalt part I og part II.		Den halvdelen av garden som i forrige del er kalt A, blei delt likt i to partar omlag 1700, kvar på 21 spann korn. Her kalt part I og part II.

	Brukarane på denne parten var sjølveigarar frå 1719.		Brukarane på denne parten var sjølveigarar frå 1719.

Cnyborg: Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

2026-04-09T08:58:58Z

Teksterstatting – « omlag » til «om lag»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2026 kl. 08:58
Linje 56:		Linje 56:
	Bøndene i Uskjo har nok gjødsla åkrane med tang og tare i tillegg til hevda frå husdyra. Då det skulle krevjast inn jordavgift i 1802 heiter det at Uskjo var "en god Gaard".		Bøndene i Uskjo har nok gjødsla åkrane med tang og tare i tillegg til hevda frå husdyra. Då det skulle krevjast inn jordavgift i 1802 heiter det at Uskjo var "en god Gaard".

	I dei fyrste åra av 1600-talet betalte bøndene i Uskjo rundt 8 spann i korntiende, i 1634 var det 11 1/2 spann og i 1645 9 spann. Dette må vera normale variasjonar frå år til år, og åkerarealet ser dermed ut til å ha ~~vore omlag det~~ same i denne tida. Det var bare fire fem andre gardar i bygda som hadde så store kornavlingar den gongen.		I dei fyrste åra av 1600-talet betalte bøndene i Uskjo rundt 8 spann i korntiende, i 1634 var det 11 1/2 spann og i 1645 9 spann. Dette må vera normale variasjonar frå år til år, og åkerarealet ser dermed ut til å ha voreom lagdet same i denne tida. Det var bare fire fem andre gardar i bygda som hadde så store kornavlingar den gongen.

	I 1668 sådde dei 12 tønner korn på åkrane sine, i 1723 var dette redusert til 10 tønner, så var det oppe på 12 tønner igjen i 1775. Dette gav avlingar på 82 tønner korn i 1723, 80 tønner i 1775 og heile 140 tønner i 1802. Med dette berga Uskarane meir korn i hus enn dei sjølv kunne eta, og i 1782 blei kornoverskotet på garden vurdert til 9 tønner. Det var tre av oppsittarane som hadde overskot og dei blei pålagde å selja 1 tønne kvar til trengande. Året etter får me vita at den fjerde bonden på garden fekk kjøpa "den eene Tønde korn". Han med den minste parten sat nok ringare i det enn dei andre.		I 1668 sådde dei 12 tønner korn på åkrane sine, i 1723 var dette redusert til 10 tønner, så var det oppe på 12 tønner igjen i 1775. Dette gav avlingar på 82 tønner korn i 1723, 80 tønner i 1775 og heile 140 tønner i 1802. Med dette berga Uskarane meir korn i hus enn dei sjølv kunne eta, og i 1782 blei kornoverskotet på garden vurdert til 9 tønner. Det var tre av oppsittarane som hadde overskot og dei blei pålagde å selja 1 tønne kvar til trengande. Året etter får me vita at den fjerde bonden på garden fekk kjøpa "den eene Tønde korn". Han med den minste parten sat nok ringare i det enn dei andre.
Linje 68:		Linje 68:
	På 1700-talet var her fire gardsbruk på øya. Nå hadde kvar av dei litt mindre kyr, men dobbelt så mykje sau. Det vanlege på denne tida var ein besetning på 1 hest, 6 kyr og 20 sauer. I alt var det nå nesten 40% meir husdyr på garden enn det hadde vore på 1600-talet. Nå var Uskjo ein god gard der det både var store kornåkrar og mykje husdyr, men i 1668 hadde dei tydeleg lagt større vekt på åkerbruket, på 1700-talet har dei lagt hovudvekta på husdyrhaldet.		På 1700-talet var her fire gardsbruk på øya. Nå hadde kvar av dei litt mindre kyr, men dobbelt så mykje sau. Det vanlege på denne tida var ein besetning på 1 hest, 6 kyr og 20 sauer. I alt var det nå nesten 40% meir husdyr på garden enn det hadde vore på 1600-talet. Nå var Uskjo ein god gard der det både var store kornåkrar og mykje husdyr, men i 1668 hadde dei tydeleg lagt større vekt på åkerbruket, på 1700-talet har dei lagt hovudvekta på husdyrhaldet.

	Ved fetellinga i 1808 var ~~det omlag like~~ mykje husdyr på garden som det hadde vore i 1723. Frå 1808 til 1875 aukte talet på husdyr med bare med 28%. Det som verkeleg aukte var sauehaldet. I løpet av dette hundreåret blei sauetalet på garden dobla. Men i same tidsrom blei det dobbelt så mange familiar her (bønder og husmenn).		Ved fetellinga i 1808 var detom laglike mykje husdyr på garden som det hadde vore i 1723. Frå 1808 til 1875 aukte talet på husdyr med bare med 28%. Det som verkeleg aukte var sauehaldet. I løpet av dette hundreåret blei sauetalet på garden dobla. Men i same tidsrom blei det dobbelt så mange familiar her (bønder og husmenn).

	=== ATTÅTNÆRINGAR ===		=== ATTÅTNÆRINGAR ===
Linje 93:		Linje 93:

	=== OPPSTYKKING AV GARDEN ===		=== OPPSTYKKING AV GARDEN ===
	Garden hadde fast ~~busetting omlag 1520~~. I 1519 er det nemnt to mann her, men i 1521 og 1522 er her bare ein. Det kan ha vore eit vanleg generasjonsskifte, der ein gammal gardbrukar har tatt ein yngre mann (sonen?) inn på garden saman med seg. I alle fall var garden einbølt ein generasjon seinare, i 1563. Omlag 1600 får me to oppsittarar her, og då ser det ut til at det er ein far og ein son som deler garden mellom seg i to like bruk eller partar. Det gjekk 7 1/2 vetter eller 45 spann korn i landskyld frå kvar av desse partane. Seinare blei landskylda sett ned, så dei to partane blei på 42 spann kvar (eller 7 vetter). I 1660-åra blei den eine av desse partane delt. Igjen var det ein far og ein son som fekk kvart sitt bruk. Faren sat igjen med det meste, 5 vetter (= 30 spann), mens sonen fekk 2 vetter (=12 spann). Nå døydde sonen ganske tidleg, og faren tok over all jorda igjen. Ut 1600-talet var det såleis bare to partar i garden.		Garden hadde fast busettingom lag1520. I 1519 er det nemnt to mann her, men i 1521 og 1522 er her bare ein. Det kan ha vore eit vanleg generasjonsskifte, der ein gammal gardbrukar har tatt ein yngre mann (sonen?) inn på garden saman med seg. I alle fall var garden einbølt ein generasjon seinare, i 1563. Omlag 1600 får me to oppsittarar her, og då ser det ut til at det er ein far og ein son som deler garden mellom seg i to like bruk eller partar. Det gjekk 7 1/2 vetter eller 45 spann korn i landskyld frå kvar av desse partane. Seinare blei landskylda sett ned, så dei to partane blei på 42 spann kvar (eller 7 vetter). I 1660-åra blei den eine av desse partane delt. Igjen var det ein far og ein son som fekk kvart sitt bruk. Faren sat igjen med det meste, 5 vetter (= 30 spann), mens sonen fekk 2 vetter (=12 spann). Nå døydde sonen ganske tidleg, og faren tok over all jorda igjen. Ut 1600-talet var det såleis bare to partar i garden.

	~~Men omlag 1700~~ blei dei begge delte i to så her etterpå blei fire partar eller bruk: Den eine gamle parten blei rett før århundreskiftet delt i to like delar på 21 spann kvar.		Menom lag1700 blei dei begge delte i to så her etterpå blei fire partar eller bruk: Den eine gamle parten blei rett før århundreskiftet delt i to like delar på 21 spann kvar.

	'''Her kommer bilde fra side 23'''		'''Her kommer bilde fra side 23'''
Linje 108:		Linje 108:

	=== HUSMANNSPLASSER ===		=== HUSMANNSPLASSER ===
	Under Uskjo blei det oppretta fleire husmannsplasser, men dei kom alle seint, ~~fyrst omlag 1850~~. På sjølve Uskjo fekk ein folgemann eit stykke under det eine gardsbruket, bruk IV. Folgemannen skulle frå 1856 ha folge av garden, men i 1865 er han "Føderaadsmand" i eige hus. I 1867 blir han kalt husmann, i 1875 "Strandsidder og Folgemand". Kona hans, Magel Svensdotter, var ein heil del yngre og ho levde derfor lengst. Gardsfolket kalte derfor stykket etter henne: Maglastykkjet. Dette stykket låg på heimebøen, ned mot sjøen. Strandsittaren døydde i 1899 og Magel i 1906. Etterpå er stykket lagt til innmarka.		Under Uskjo blei det oppretta fleire husmannsplasser, men dei kom alle seint, fyrstom lag1850. På sjølve Uskjo fekk ein folgemann eit stykke under det eine gardsbruket, bruk IV. Folgemannen skulle frå 1856 ha folge av garden, men i 1865 er han "Føderaadsmand" i eige hus. I 1867 blir han kalt husmann, i 1875 "Strandsidder og Folgemand". Kona hans, Magel Svensdotter, var ein heil del yngre og ho levde derfor lengst. Gardsfolket kalte derfor stykket etter henne: Maglastykkjet. Dette stykket låg på heimebøen, ned mot sjøen. Strandsittaren døydde i 1899 og Magel i 1906. Etterpå er stykket lagt til innmarka.

	I Uskakalven blei det rydda fire husmannsplasser. I 1848 slo det seg til to husmenn i "Sørvik" og ein der nord ("Nordvik"). Og i 1860-åra slo ein husmann seg ned i Kastevigå. (Festeseddelen hans er skriven i 1866, men han er nemnt her allerede i 1865-folketellinga). I folketellinga for 1875 står det om desse plassene i Uskakalven: "Husmandspladsene paa Øen Usken henhøre ikke under nogen enkelt Gaard paa Øen, men ere anlagte paa den fælles Udmark".		I Uskakalven blei det rydda fire husmannsplasser. I 1848 slo det seg til to husmenn i "Sørvik" og ein der nord ("Nordvik"). Og i 1860-åra slo ein husmann seg ned i Kastevigå. (Festeseddelen hans er skriven i 1866, men han er nemnt her allerede i 1865-folketellinga). I folketellinga for 1875 står det om desse plassene i Uskakalven: "Husmandspladsene paa Øen Usken henhøre ikke under nogen enkelt Gaard paa Øen, men ere anlagte paa den fælles Udmark".
Linje 310:		Linje 310:
	født 1650, død 1725. Son til Omund Monsen Edland i Gjesdal (Søren Arneson Gjestal s 44 nr 13).		født 1650, død 1725. Son til Omund Monsen Edland i Gjesdal (Søren Arneson Gjestal s 44 nr 13).

	Reidar overtok Sigmund Olsen sin part av garden då han gifta seg med enka hans. Dei hadde parten så lenge han levde, ~~men omlag 1702~~ delte dei parten med Ola Sevrinsen. Den parten Reidar sat igjen med har eg nedføre kalt bruk III.		Reidar overtok Sigmund Olsen sin part av garden då han gifta seg med enka hans. Dei hadde parten så lenge han levde, menom lag1702 delte dei parten med Ola Sevrinsen. Den parten Reidar sat igjen med har eg nedføre kalt bruk III.

	G.m. 1) enka Herborg Helgesdtr., død 1719, dotter ttil Helge Johannesen Hetland (Hetland- 14). Hennar første mann var Sigmund Olsen Uskjo (nr 13). Sjå vidare nr 33.		G.m. 1) enka Herborg Helgesdtr., død 1719, dotter ttil Helge Johannesen Hetland (Hetland- 14). Hennar første mann var Sigmund Olsen Uskjo (nr 13). Sjå vidare nr 33.
Linje 317:		Linje 317:

	== BRUKARANE DEN TID GARDEN VAR DELT I FIRE PARTAR ==		== BRUKARANE DEN TID GARDEN VAR DELT I FIRE PARTAR ==
	~~Frå omlag 1700~~ til midt på 1800-talet.		Fråom lag1700 til midt på 1800-talet.

	=== Bruk I ===		=== Bruk I ===
	'''(nå bruksnr 1)'''		'''(nå bruksnr 1)'''

	Den halvdelen av garden som i forrige del er kalt A, blei delt likt i to ~~partar omlag 1700~~, kvar på 21 spann korn. Her kalt part I og part II.		Den halvdelen av garden som i forrige del er kalt A, blei delt likt i to partarom lag1700, kvar på 21 spann korn. Her kalt part I og part II.

	Brukarane på denne parten var sjølveigarar frå 1719.		Brukarane på denne parten var sjølveigarar frå 1719.

Brit Sissel Todnem: /* 16. Ola Svertingsen, */ Korrigeringer mottatt fra Eivind Smith.

2026-01-13T15:46:59Z

16. Ola Svertingsen,: Korrigeringer mottatt fra Eivind Smith.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. jan. 2026 kl. 15:46
Linje 333:		Linje 333:
	Barn:		Barn:

	# Torbjørn, f. ca 1675, overtok den halvparten av det gamle gardsbruket som søskenbarnet Ola Johannesen hadde hatt (nr 24). Gift i 1702 med Magdalena Einarsdtr. Hetland.		# Torbjørn, født ca 1675, overtok den halvparten av det gamle gardsbruket som søskenbarnet Ola Johannesen hadde hatt (nr 24). Gift i 1702 med Magdalena Einarsdtr. Hetland.
	# dotter (ho heitte kanskje Ingeborg?), født ca 1684, død 1701.		# dotter (ho heitte kanskje Ingeborg?), født ca 1684, død 1701.
	# Marit, født ca 1684, død 1744, ikkje gift.		# Marit, født ca 1684, død 1744, ikkje gift.

Brit Sissel Todnem: /* Bruk I */ Korrigeringer mottatt fra Eivind Smith.

2026-01-13T15:46:23Z

Bruk I: Korrigeringer mottatt fra Eivind Smith.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. jan. 2026 kl. 15:46
Linje 321:		Linje 321:
	=== Bruk I ===		=== Bruk I ===
	'''(nå bruksnr 1)'''		'''(nå bruksnr 1)'''

			Den halvdelen av garden som i forrige del er kalt A, blei delt likt i to partar omlag 1700, kvar på 21 spann korn. Her kalt part I og part II.

			Brukarane på denne parten var sjølveigarar frå 1719.

	==== 16. Ola Svertingsen,====		==== 16. Ola Svertingsen,====
	født i 1640-åra, død 1720. Son til Sverting Asbjørnsen Uskjo (nr 7). ~~Ola overtok sannsynlegvis drifta av noko av fars garden då~~ stefaren Johannes flytta til Hetland i andre delen av 1670-åra. Då ~~Johannes~~ døydde i 1685 hadde Ola heile den gamle parten ~~åleine~~ nokre år (sml nr 9). Men rett før århundreskiftet delte han og ~~systersonen~~, Ola Johannesen, parten mellom seg i to like bruk. Det gardsbruket Ola Svertingsen fekk då, hadde han til svigersonen overtok det i 1719. Gift med Berit Rasmusdtr., død 1730, dotter til Rasmus Torkellsen Lauvås (Lauvås-6).		født i 1640-åra, død 1720. Son til Sverting Asbjørnsen Uskjo (nr 7). Ved den tida stefaren Johannes flytta til Hetland i andre delen av 1670-åra, gifta Ola seg. Då overtok han og kona truleg drifta av noko av den parten faren hans hadde hatt ein gong. Og då stefaren døydde i 1685 hadde Ola og kona heile den gamle parten aleine nokre år (sml nr 9). Men rett før århundreskiftet delte han og søstersonen, Ola Johannesen, parten mellom seg i to like bruk. Det gardsbruket Ola Svertingsen fekk då, hadde han og kona til svigersonen overtok det i 1719.

			Gift med Berit Rasmusdtr., død 1730, dotter til Rasmus Torkellsen Lauvås (Lauvås-6).

	Barn:		Barn:
	#Torbjørn, ~~født~~ ca. 1675, overtok den halvparten av det gamle gardsbruket som ~~syskenbarnet~~ Ola Johannesen hadde hatt (nr 24). Gift i 1702 med Magdalena ~~Einarsdotter~~ Hetland
	#dotter (ho heitte kanskje Ingeborg?), født ca. 1684, død 1701		# Torbjørn, f. ca 1675, overtok den halvparten av det gamle gardsbruket som søskenbarnet Ola Johannesen hadde hatt (nr 24). Gift i 1702 med Magdalena Einarsdtr. Hetland.
	#Marit, født ca 1684, død 1744, ikkje gift		# dotter (ho heitte kanskje Ingeborg?), født ca 1684, død 1701.
	#Berit, gift i 1719 med Jon Olsen, ~~som overtok~~ gardsbruket (nr 17).		# Marit, født ca 1684, død 1744, ikkje gift.
			# Berit, gift i 1719 med Jon Olsen, dei tok over dette gardsbruket (nr 17).

	==== 17. Jon Olsen, ====		==== 17. Jon Olsen, ====
	født ca. 1696, død 1756. Son til Ola Jonsen Hetland (Hetland- 18). Me finn bumerket hans i Sigleif Engen si samling. Der er det fyrst eit avtrykk der bokstavane er tydelege, men det andre innhaldet kan ein ikkje sjå. Og så har Engen også funne eit dokument der Jon Olsen har teikna bumerkefiguren sin med blekk. Jon fekk kjøpa denne parten av Uskjo i 1718 av Søfren Sandborg i Stavanger~~. Og~~ i 1719 overtok han som ~~gardbrukar~~ etter ~~svigerfaren sin~~. Då faren til Jon blei gammal, tok Jon også over drifta av ~~garden~~ hans på Hetland (sml Hetland -19). Det var ein gong etter 1733, men før 1742. Nokre år hadde Jon begge ~~gardane~~, men i 1742 fekk den eldste sonen skjøte på slektsgarden på ~~Hetlandød~~ Og i 1743 overlot Jon garden i Uskjo til den eldste dottera og svigersonen. Jon var nå enkemann, og han gifta seg så med ei ~~enka~~ med gard på Riska. Frå 1744 hadde ~~han det~~ eine ~~bruket~~ på Riskagarden (Riska- 18). Gift med 1) 1719 Berit ~~Olsdotter~~, død 1741, dotter til Ola Svertingsen Uskjo (nr 16). 2) ca. 1744 enka Berta ~~Endresdotter~~, født 1694, død 1775, dotter til Endre Ivarsen Riska (Riska -25). Ho var enke etter Erik Eriksen Riska (Riska -17).		født ca. 1696, død 1756. Son til Ola Jonsen Hetland (Hetland-18). Jon fekk kjøpa denne parten av Uskjo i 1718 av Søfren Sandborg i Stavanger, og i 1719 overtok han og kona som gardbrukarar etter foreldra hennar. Då faren til Jon blei gammal, tok Jon også over

			drifta av parten hans på Hetland (sml Hetland-19). Det var ein gong etter 1733, men før 1742. Nokre år hadde Jon begge gardsbruka, men 1742 fekk den eldste sonen skjøte på slektsgarden på Hetland. Og i 1743 overlot Jon garden i Uskjo til den eldste dottera og svigersonen. Jon var nå enkemann og han gifta seg så med ei enke med gard på Riska. Frå 1744 hadde dei den eine parten på Riskagarden (Riska-18).

			Gift med 1) 1719 Berit Olsdtr., død 1741, dotter til Ola Svertingsen Uskjo (nr 16). 2) ca 1744 enka Berta Endresdtr., født 1694, død 1775, dotter til Endre Ivarsen Riska (Riska-25). Ho var enke etter Erik Eriksen Riska (Riska-17).

			Barn,

			i første ekteskap:

	~~Barn, i fyrste ekteskap:~~		# Ola, født 1721, bonde på Hetland (Hetland-20), gift med Ragnhild Hansdtr.
	#Ola, født 1721, bonde på Hetland (Hetland-20), gift med Ragnhild ~~Hansdotter Myklabost~~		# Ola, født 1724, bonde på Riska (Riska-19)
	#Ola, født 1724, bonde på Riska (Riska- 19)		# Siri, født 1726, gift med Erik Eriksen, bonde i Uskjo (nr 18).
	# Siri født 1726, gift med Erik Eriksen, bonde i Uskjo (nr 18)		# Berta, født 1729, gift med 1752 Endre Eriksen Riska (Riska-20)
	#Berta, født 1729, gift i 1752 ~~med~~ Endre Eriksen Riska (Riska-20)		# Jon, født 1731, død 1788, budde ei stund som innarst på Riska, seinare på Uskjo. Gift med 1766 Marta Olsdtr.
	# Jon, født 1731, ~~død1788~~, budde ei stund som ~~innerst~~ på Riska, ~~sidan~~ på Uskjo. Gift i 1766 ~~med~~ Marta Olsdtr.

	==== 18. Erik Eriksen, ====		==== 18. Erik Eriksen, ====

Brit Sissel Todnem: /* GARDSNAMNET */ Korrigeringer mottatt fra Eivind Smith.

2026-01-13T15:14:06Z

GARDSNAMNET: Korrigeringer mottatt fra Eivind Smith.

Vis endringer

Brit Sissel Todnem: Gjennomgått og korrigert g.m., f-, d. og fjernet mellom og -> som var et mellomrom.

2025-11-21T09:58:39Z

Gjennomgått og korrigert g.m., f-, d. og fjernet mellom og -> som var et mellomrom.

Vis endringer

Brit Sissel Todnem: erstattet g.m. med gift med

2025-11-21T08:59:53Z

erstattet g.m. med gift med

Vis endringer

Inger-Sigrun Slagstad Vik: skrive ut forkortelser og andre mindre endringer i layout.

2025-11-11T13:30:08Z

skrive ut forkortelser og andre mindre endringer i layout.

Vis endringer

Kallrustad: Fjerner gammal "Under arbeid"-mal

2025-06-23T10:21:18Z

Fjerner gammal "Under arbeid"-mal

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. jun. 2025 kl. 10:21
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{Under arbeid}}~~
	{{Infoboks gard\|målform=nn\|navn=Uskjo\|kommune=Sandnes\|fylke=Rogaland\|gnr=96\|type=matrikkelgard}}		{{Infoboks gard\|målform=nn\|navn=Uskjo\|kommune=Sandnes\|fylke=Rogaland\|gnr=96\|type=matrikkelgard}}
	'''[[Uskjo (Sandnes gnr. 96)\|Uskjo]]''' er ein [[matrikkelgard]] i [[Sandnes kommune]]. Garden låg tidlegare i [[Hetland kommune]], og var der gardsnummer 32. Det var i 1886 fem bruksnummer på garden.		'''[[Uskjo (Sandnes gnr. 96)\|Uskjo]]''' er ein [[matrikkelgard]] i [[Sandnes kommune]]. Garden låg tidlegare i [[Hetland kommune]], og var der gardsnummer 32. Det var i 1886 fem bruksnummer på garden.
Linje 911:		Linje 910:
	[[Kategori:Garder]]		[[Kategori:Garder]]
	[[Kategori:Riska]]		[[Kategori:Riska]]
			{{nn}}