Jølster kommune: Forskjell mellom sideversjoner

Fra lokalhistoriewiki.no
Hopp til navigering Hopp til søk
Linje 61: Linje 61:
* '''[[Audhild Viken]]''' ([[1915]]–[[2000]]) kjem frå [[Skei]] i Jølster. Ho tufta bedrifta [[Audhild Vikens Vevstove]], som spesialiserer seg på sal av [[tradisjon]]elt norsk [[handverk]] og [[suvenir]].
* '''[[Audhild Viken]]''' ([[1915]]–[[2000]]) kjem frå [[Skei]] i Jølster. Ho tufta bedrifta [[Audhild Vikens Vevstove]], som spesialiserer seg på sal av [[tradisjon]]elt norsk [[handverk]] og [[suvenir]].
* '''[[Sigmund Eikaas]]''' (f. [[1947]]), prisvinnande [[hardingfele]]-spelemann frå Jølster. Tidlegare leiar i [[Landslaget for spelemenn]].
* '''[[Sigmund Eikaas]]''' (f. [[1947]]), prisvinnande [[hardingfele]]-spelemann frå Jølster. Tidlegare leiar i [[Landslaget for spelemenn]].
* '''[[Linda Øvrebø]]''' (f. [[1966]]), [[opera]]songarinne frå Jølster kommune. [[image:Audun Hugleikson våpenmerke.png|thumb|right|Audun Hugleikson sitt segl. Ein kan òg sjå merket på ein minnestein om Hugleikson som er reist utanfor bygdehuset ''Borgja'' på [[Ålhus]] i [[Jølster]].]]
* '''[[Linda Øvrebø]]''' (f. [[1966]]), [[opera]]songarinne frå Jølster kommune. [[image:Audun Hugleikson våpenmerke.png|thumb|left|Audun Hugleikson sitt segl. Ein kan òg sjå merket på ein minnestein om Hugleikson som er reist utanfor bygdehuset ''Borgja'' på [[Ålhus]] i [[Jølster]].]]
* '''[[Oddleiv Apneseth]]''' (f. [[1955]]), prisvinnande fotograf, tilsett i [[Bergens Tidende]].
* '''[[Oddleiv Apneseth]]''' (f. [[1955]]), prisvinnande fotograf, tilsett i [[Bergens Tidende]].



Sideversjonen fra 27. jan. 2008 kl. 19:29

Mal:Infoboks kommune2

«Soleienatt». Biletet er målt i fleire versjonar og har motiv frå Jølster.
Maleri: Nikolai Astrup

Jølster er ein kommune i Indre Sunnfjord i Sogn og Fjordane fylke. Det er to tettstader i Jølster; Vassenden og Skei. Vassenden er i nyare tid den største av dei to, noko som truleg kjem av nærleiken til byen Førde. Skei er kommunesenteret, men ligg lengre unna større senter og har eit mindre tilfang av innflyttarar.

Det høgste fjellet i kommunen heiter Snønipa og er 1 827 meter høgt. Mykje av låglandet og dei fleste grendene i kommunen kretsar i stor grad rundt det store Jølstravatnet, som ligg omlag 200 moh. Namnet Jølster stammar frå det norrøne uttrykket jǫlmstr som tyder bråk og larm.

Kommunen grensar i nord til Gloppen og Stryn, i aust til Luster og Balestrand, i sør og i vest til Førde, og i nordvest til Naustdal.

Ein person som kjem frå Jølster vert kalla jølstring.

Geografiske og politiske skiljeliner

Sidan tettstaden Vassenden ligg i den nedre (vestlege) delen av bygda og Skei ligg i den indre (austlege) delen, snakkar ein ofte om Indrebygda (soknar til Skei) og Nedrebygda (soknar til Vassenden). Denne skiljelina er heilt grunnleggjande, ettersom ein allereie i seksårsalderen vert gruppert til ein av dei to barne- og ungdomsskulane i kommunen — anten på Skei eller på Vassenden.

Denne skiljelina er òg ei tradisjonell politisk konfliktline som mellom anna har ført til at ein tidlegare berre hadde to bygdelister ved kommunevalet, ei for kvart kyrkjesokn. Desse listene er ikkje lenger i bruk, men dei førte mellom anna til ein tradisjon i dei største partia i kommunen om å sørge for god representasjon av personar med postnummer frå begge hovudbygdene (Skei og Vassenden).

Ein kan sjå at målet i Indrebygda ber preg av å vere påverka av nordfjordsmål, medan målet i Nedrebygda er påverka frå Førde-regionen. (Sjå «Jølstramål»)

Eit anna geografisk uttrykk som ofte vert nytta er Sørsida, som er eit namn på grendene på den sørlege sida av Jølstravatnet. Riksvegen går på den nordlege sida av vatnet.

Politikk

Senterpartiet er det dominerande partiet i kommunestyret med 11 av 25 representantar. Like etter følgjer Venstre (fire representantar), Sosialistisk Venstreparti (tre representantar) og Arbeidarpartiet (tre representantar). Framstegspartiet, Høgre og Kristeleg Folkeparti er òg representerte i kommunestyret.

Næringsliv

Dei største næringane i kommunen er jordbruk, turisme og byggjeverksemd. I tillegg er Jølster ein kraftkommune med eit stort kraftverk i Stakaldefossen og eit nytt kraftverk under utbygging (pr. 2005) i området rundt Kjøsnesfjorden.

Jordbruket i Jølster har lange og gamle tradisjonar, men turismen har òg eit historisk fotfeste i området. Dei to hotella på Skei og Vassenden dukka opp rundt 1900, men lenge før den tid har ein drive skysstasjonar og breføring for spenningssøkande turistar som skulle utforske den norske fjellheimen eller ta seg opp på breen. Tradisjonane held seg, og eit klart fleirtal av føretaka i kommunen driv i dag med turisme, men då hovudsakleg overnatting og camping.

Byggjeverksemda er ein nykommar i næringslivet til samanlikning med dei to andre og har kome i kjølvatnet av utviklinga av byen Førde som regionalt handlesenter.

Grender i Jølster

Kjende jølstringar

Bilete av den unge prestesonen Nikolai Astrup, saman med faren.

Kunst og kultur

Politikarar

Historiske skikkelsar

Ordførarar

Ordførarar i Jølster
1838–1842
Thor Hanson Veiteberg
1842–1844
Samuel N. Dvergsdal
1844–1848
Anders E.J. Aalhus
1848–1856
M.S.T. Fasting
1856–1858
Samuel N. Dvergsdal
1858–1861
Anders E.J. Aalhus
1862–1864
Ludv. G. Klakegg
1864–1872
Nils O. Øvrebø
1872–1874
Anders K. Myklebust
1874–1876
Anton K. Øygard
1876–1878
Bendikt J. Nedrebø
1878–1880
Anders K. Myklebust
1880–1890
Sjur B. Heggheim
1890–1892
Ole O. Viken
1892–1899
Nils S. Dvergsdal
1899–1911
Sjur B. Heggheim
1911–1920
T.H. Veiteberg
1920–1929
Ludv. D. Klakegg
1929–1937
Nils O. Øvrebø
1937–1942
A.K. Øygard
1945–1951
A.K. Øygard
1952–1965
Nils J. Helgheim
1966–1973
Erling Slåtten
1974–1981
Sverre P. Befring
1982–1985
Anders Helgheim
1986–1987
Arne Sandnes
1988–1991
Normann Aarseth
1992–1995
Knut O. Øygard
1996–
Gerd Dvergsdal

Bakgrunnsstoff

Litteratur

Les òg

Mal:Sogn og Fjordane


Creative Commons License Denne artikkelen er heilt eller delvis basert på artikkelen «Jølster» frå Nynorsk Wikipedia og kan kopierast, distribuerast og/eller endrast slik det er oppsett i lisenstekst for cc-by-sa 3.0. For ei liste over bidragsytarar til den opphavlege artikkelen, sjå endringshistorikk knytt til den opphavlege artikkelen. For ei liste over bidragsytarar til denne versjonen, sjå endringshistorikk knytt til denne sida.
Artikkelen bør gjennomgåast for å tilpasse innhald og vinkling til lokalhistoriewiki.no. Sjå Hjelp:Skilnader frå Wikipedia for meir informasjon.