Hessgjerdet (Stranda gnr. 16)
| Hessgjerdet | |
|---|---|
| |
| Hessgjerdet med Korsen sett mot nord og fotografert frå Veten | |
| Alt. namn: | Hessegjerde |
| Stad: | Bygda_(Stranda) |
| Sokn: | Stranda |
| Fylke: | Møre og Romsdal |
| Kommune: | Stranda |
| Gnr.: | 16 |
| Postnummer: | 6200 |
Hessgjerdet er namnet på matrikkelgard nr. 16 i Stranda kommune. Garden ligg på vestsida av Storfjorden i grenda Bygda på eub fkate jrubg 139 m.o.h. Nabogardane er Vike og Uksvik i Stranda. Prøvematrikkelen 1714 har registrert normalsånad som 4 tønner havre og 2 tønner bygg. Normalhausten er 15 tønner havre og 5 tønner bygg. Garden kan fø 15 naut og ein hest. Tienden er oppgjeven til 1 1/2 tønne havre, 1/2 tønne bygg og 16 merk ost.[1]
Eigarar
I følgje den såkalla Sunnmørsættleggen var Arnljot Gaddabein på nabogarden Uksvika eigar av Hessgjerdet i første del av 1000-talet.[2] I 1661 var Lagmannen i Bergen eigar av garden og jordleiga (landskylda) var 2 vog fisk.[3] I matrikkelen i 1724 var garden eigd av brukaren sjølv.[4]
Bruk
Garden har eit hovudbruk. Småbruket Korsen blei frådelt i 1906. I kort tid midt på 1800-talet var eit jordstykke kalla Leitet lagt ut til bygselplass til Karl Knutsson Hessegjerde (f. 1809), ein yngre son av brukaren på hovudbruket. [5]
Utmarksressursar
Garden hadde naustrett ved Storfjorden, og etter segna var Hessgjerdnaustet det einaste som stod att på heile Stranda etter Skafjellulykka i 1731. Før 1835 hadde garden sæter i lag med Vike på fjellformasjonen Langedekta beint ovanfor garden. Etter ein semje i 1835 med brukarane i Uksvika fekk Hessegjerde og Vike ny sæterstøl på Vadset, og der dei sætra fram til kring 2. verdskrig.[6]
Litteratur
- Kjølås, Gerhard: Stranda bygdebok I Gard og Grend, Molde 1954
Referanser
- ↑ Rentekammeret inntil 1814, Realistisk ordnet avdeling, AV/RA-EA-4070/N/Nb/Nbf/L0148: Sunnmøre, prøvematrikkel, 1714, s. 9 i Digitalarkivet
- ↑ Stein Ugelvik Larsen og Jarle Sulebust (red.), I balansepunktet. Utg. Sunnmørsposten forl. Ålesund. 1994, s. 518. Digital versjon på Nettbiblioteket
- ↑ Rentekammeret inntil 1814, Realistisk ordnet avdeling, AV/RA-EA-4070/L/L0024/0001: Bergen lagdømme: / : Alminnelig jordebok og skattemanntall (6 dalers kontribusjonsskatt). Sunnmøre fogderi., 1661, s. 683b-684a i Digitalarkivet
- ↑ Rentekammeret inntil 1814, Realistisk ordnet avdeling, AV/RA-EA-4070/N/Nb/Nbf/L0150: Sunnmøre eksaminasjonsprotokoll, 1724, s. 108 i Digitalarkivet
- ↑ Gerhard Kjølås, Gard og grend. Utg. Kommunen. Stranda. 1954. Digital versjon på Nettbiblioteket
- ↑ Gerhard Kjølås, Gard og grend. Utg. Kommunen. Stranda. 1954. Digital versjon på Nettbiblioteket