Forside:Romsdal

LANDSDEL: Østlandet • Sørlandet • Vestlandet • Midt-Norge • Nord-Norge FYLKE: Rogaland • Vestland • Møre og Romsdal • Trøndelag DISTRIKT: Sunnmøre • Romsdal • Nordmøre KOMMUNE: Vestnes • Rauma • Molde • Aukra • Hustadvika TIDLIGERE KOMMUNE: Midsund • Nesset • Sandøy Om Romsdal Kart over Midt-Norge med Romsdalskommunene markert i grønt. Bjørnstjerne Bjørnsons navn er uløselig knyttet til Romsdal. Her sees Nesset prestegård, hvor dikteren bodde fra april 1838 til han begynte på skole i Molde i 1850. Foto: Leif-Harald Ruud (2021) Romsdal er et område i den sentrale delen av Møre og Romsdal. Det var tidligere et av de tre fogderiene som utgjør Møre og Romsdal; de andre to er Nordmøre og Sunnmøre. Det er to byer i Romsdal, Molde og Åndalsnes.   Les mer ...   Smakebitar fra artiklar Vågøy kyrkje. Foto: Max Ingar Mørk/Riksantikvaren Vågøy kyrkje er ei einskipa langkyrkje på Ytre Hoem i Hustadvika kommune i Møre og Romsdal. Ho er frå 1904 og bygd i treverk. O. Havnæs var arkitekt. Kyrkja blei restaurert i 1984. Kyrkja har 550 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja. Vågøy sokn høyrer til Molde domprosti i Møre bispedømme.   Les mer … Gressetgeita er ein fyring av aurgjeldstypen. Foto: Olve Utne Ein fyring (med kort y), òg kalla firing, er ein båt med fire par årar. Namnet blir særlig bruka om geitbåtar og åfjordsbåtar. I samband med årfjordsbåter blir namnet (stor)fyreng òg bruka om båter med fem par årar i nyare tid. Fyringen var den minste havbåten og i likheit med femringen vart han tradisjonelt gjerne bruka som linebåt. Han kunne òg fungere som føringsbåt ved behov. Innover på 1900-talet vart åfjordsfyringane ofte bruka til fiskeoppkjøp og salting på Hitra og Frøya. Åfjordsfyringar kunne òg ha løfting, eller avtakbar «hytte». Dei mindre fyringane hadde løftingen midtskips, og så var det rom til sjøbørnar frammi og atti. Storfyringane hadde gjerne løftingen atti.   Les mer … Romsdal sogelag er et historielag for Romsdal (tidligere: Romsdal fogderi), det vil si kommunene Aukra, Molde, Rauma og Vestnes samt Fræna i Hustadvika kommune og Sandøy i Ålesund kommune.   Les mer … Peter Vogelius Deinboll med ordensteiknet for St. Olav. Peter Vogelius Deinboll (fødd 8. januar 1783 i København, død 13. mai 1874 i Vestre Aker, nåverande Oslo kommune) var teolog, skulemann, folkeopplysningsmann og politikar. Deinboll var initiativtakar til den fyrste lærarutdanninga i Nord-Noreg og ein av hovudmennene bak skulelova av 1827. Han har også etterlate seg verdfulle botaniske og zoologiske samlingar. Gjennom sitt lange, aktive yrkesliv gjorde Deinboll seg sterkt gjeldande ved si prestegjerning, ved si undervisnings- og opplysningsverksemd og ved anna samfunnsgagnleg innsats i svært mange lokalsamfunn over store delar av landet, så vel som politisk på riksplanet. Han verka over lengre tidsrom i bygder og byar i Buskerud, Vestfold, Oslo/Akershus, Finnmark, Troms, Hedmark og Møre og Romsdal. Peter V. Deinboll er eit framståande døme på danskar som valde å halde fram med sine yrkeskarrierer og yte sin samfunnsinnsats i Noreg etter statskløyvinga i 1814.   Les mer … «Fjordamerra» på utstilling i Geitbåtmuseet. Foto: Olve Utne «Fjordamerra» er ein kyrkjebåt frå Årvågsfjorden i Aure på Nordmøre som vart bygd i 1842. Båten, ein tverrskotta geitbåt av aurgjeldstypen med sju par årar, stod i mange år ute under eit provisorisk tak på Trøndelag folkemuseum - Sverresborg, men har seinare vorte flytta til Geitbåtmuseet på Engjan i Valsøyfjord i Halsa kommune på Nordmøre. Nybygde kopiar av «Fjordamerra» inkluderer «Fjordamerra» (1996), som vart bygd av Gunnar Eldjarn og Arne Terje Sæther på oppdrag for Aure historielag, og «Halsabrura», som vart bygd av og for Geitbåtmuseet i 1997.   Les mer … Friluftsmuseet på Reknes. Vi ser andedammen i forgrunnen og ein del av dei gamle bygningane attom. Foto: Olve Utne (2008) Romsdalsmuseet blei grunnlagt av Peter Tønder Solemdal i 1912 som Romsdal Bygdemuseum og er eit av dei største distriktsmusea i Noreg. Den første bygningen blei innkjøpt i 1914. Museet har eit bibliotek og fleire fotosamlingar, og det huser òg Romsdalsarkivet. Friluftsmuseet på Reknes i Molde blei opna i 1928 og har kring 40 bygningar frå Molde og Romsdal. Museet er ein park og består av fleire tun der folk kan sjå bygningar frå 1600-talet og opp til 1900-talet.   Les mer …		Bibliografi: Romsdal   Kategoriar for Romsdal Romsdal Aukra kommune Fræna Geitbåter Hustadvika kommune Molde kommune Rauma kommune Romsdalsmuseet Sunnmørsbåter Vestnes kommune   Andre artiklar Christen Hansen Bernhoft (1590–1643) Anders Sandvig Odd Bryhni Jakob Peerson Bae Hustad tvangsarbeidsleir Lårsegl Havhesten (geitbåt 1890-tallet) Ildri Lund Molde kommune Harald Rasmussen (1889–1946) Nils Parelius Letta Gauseth Emilie Eriksen Eliseus Birkeland Even Hammer Peter Fiskergård Mardalsfossen Marianne Havdal Anna Helene Astrup Sannes Norsk Tindemuseum Raumabanen Veblungsnes Isfjorden i Rauma Tafjordfjella Vågstranda sogelag Ola Frislid (1913–1999) Leidulf Hafsmo Borghild Olivia Slettnes Sigurd Mittet Vestnes kommune