Karoline Skar

Fra lokalhistoriewiki.no
Sideversjon per 17. sep. 2012 kl. 12:40 av Hans P. Hosar (samtale | bidrag) (Kategoriar og malar)
Hopp til navigering Hopp til søk

Karoline Skar (fødd Korsødegaard i Stange 2. mars 1850, død på Lillehammer i 1935) var veverske, bedriftseigar og lokalpolitikar på Lillehammer. Ho gjorde også ein stor innsats for husflidsrørsla der tidleg på 1900-talet. Skar var den eine av to kvinner som kom inn i bystyret i Lillehammer ved kommunevalet 1901. Den andre var Marith Tande. Dei var dermed blant dei 100 fyrste kvinnene som vart innvalde i kommunestyra etter at kvinner hadde fått ein avgrensa stemmerett det året.

Bakgrunn, oppvekst og familie

Karoline Skar var dotter av gardbrukarparet Anders Amundsen Korsødegården (1825-1905) og Alis Amundsdotter fødd Oustad (1821-1873). Karoline var einaste barnet deira. Men etter at mora døydde da Karoline var 23 år gammal, fekk ho ei halvsyster, Marie fødd 1883.

Korsødegården var ein mellomstor gard i Tangen sokn i Stange.

Karoline gifta seg med i 1880 med fargarmeister Ole Olsen Skar frå Øyer (fødd 1842), busett på Lillehammer. Dei fekk tre born (Anders, Ågot og Marie).

Både Karoline og Ole hadde gått på folkehøgskule, ho hos Herman AnkerSagatun ved Hamar, Ole på skulen til Christopher Bruun i Gudbrandsdalen.

Yrkesverksemd

Det framgår ikkje av gjennomgåtte kjelder kvar Karoline Skar fekk opplæring i vevkunsten. Karoline og Ole Skar opna i alle høve kombinert vevstove og fargeri på Lillehammer. I byrjinga var fargeriet hovudnæringa.

Da Karoline vart enkje (ca. 1890?) dreiv ho verksemda vidare aleine. I folketeljinga 1900 ser vi at ho hadde ein fargarsvein og ei butikkjomfru i hushaldet. I 1910 er hushaldet større med 4 fargarar (inklusive sonen Anders), ein vevar, ein valkar og ein pressar og dertil ekspeditrise og kokke. Det var ei tradisjonell handverkarverksemd, tilsynelatande utan noko særleg industrielt preg, og det var altså ikkej så mange tilsette.

Det er likevel ikkje sikkert at dette gjev det fulle og heile biletet. På eit visst tidspunkt byrja Karoline Skar å setje ut veving til kvinner ute i distrikta rund i Gudbrandsdalen og Hedmarken. Verksemda, som fekk namnet Skars vevstuer, produserte ei rad ulike stofftypar til dressar, drakter og kjoletøy. Mest vart dei kjende for produksjon av handklede og alle slags klutar i lin og bomull. Sonen Anders Skar, som overtok verksemda etter mora, kan i eit intervju frå 1939 at vaskeklutane deira var så omtykte at ein London-diplomat nytta dei til borddukar.

I 1906 hadde Karoline Skar eit opphald på Hebridane for å lære "home-spun", ein spesiell skotsk måte å produsere dresstoff på. Etterpå lærde ho opp sine veversker i distrikta til også å drive home-spun.

Politikken

Karoline Skar var ei samfunnsengasjert kvinne, og var aktiv i foreiningsliv av ymse slag. Hovudinteressa var å fremje husfliden, ei sak som hadde vind i segla dei fyrste tiåra av 1900-talet.

Ho engasjerte seg altså også i politikken, og vart bystyrerepresentant frå 1901. Ho representerte i likskap med Marith Tande partiet Høgre. Partitilknytinga er verd å merke seg spesielt. Med sin eigen folkehøgskulebakgrunn, og ikkje minst med tanke på mannens familie, ville det ikkje ha vore overraskande om ho hadde stått på motsett fløy, i Venstre. Familien Skar (Skard) var vide kjend i norksdoms- og venstrerørsla i tida. Karoline Skar var svigerinne til Mathias, Johannes og Kari Skar, og gjennom sistnemnde med Christopher Bruun.

Kjelder og litteratur

Mal:De hundre første kvinnelige kommunestyrerepresentantene